All posts tagged: ناصر زرافشان

باز هم لنین؛ دوباره «انقلاب اکتبر» – ناصر زرافشان

  …. در ادامۀ گفتگو با دکتر محمد مالجو دربارۀ انقلاب اکتبر(اینجا، اینجا، اینجا و اینجا)، اکنون در این بخش دوم گفتگو با‌ اندکی تأخیر به بررسی مسائلی می‌پردازیم که ایشان در بخش دوم نوشتۀ خود مطرح کرده‌اند. دلیل این تأخیر حوادث دی ماه گذشته بود که به طور طبیعی مرکز ثقل توجهات و بحث‌ها را به آن رویدادها منتقل کرد. دکتر مالجو گفتار خود را با توصیف دو نسل شروع می‌کند که دغدغۀ اولی چگونگی تحکیم و اعتلای سوسیالیسم واقعاً موجود سدۀ بیستمی و دغدغۀ دومی «چرایی فروپاشی» آن بوده است و دو زاویۀ دید متفاوت به انقلاب اکتبر را ناشی از «دو نوع متفاوت از تجربه‌‌های زیستۀ» این دو نسل می‌داند. اما گمان‌نمی‌کنم من و بسیاری دیگر به هیچ یک از این دو نسل فرضی تعلق داشته باشیم. تا جایی که به خود من مربوط می‌شود ضمن اعتقاد به آرمای والای لنین و انقلاب اکتبر نه سر سپرده و شیفتۀ مطلق «سوسیالیسم واقعاً موجود» نیمۀ دوم سدۀ بیستم بوده ام و نه فارغ از دغدغۀ «چرا فرو پاشید». به عکس، «چرایی فروپاشی» طی 25 سال گذشته یکی …

به مناسبت گرامیداشت یکصدمین سال انقلاب اکتبر – پیرامون منشأ و ماهیت انقلابات – ناصر زرافشان

منبع تارنمای ناصر زرافشان جلد دوم – فصل سوم کتاب جامعه شناسی و فلسفه پیرامون منشأ و ماهیت انقلابات بر منشاء انقلابات تحلیل درخشان لنین از اهمیت فعالیت آگاهانۀ توده های مردم و شرایط عینی، در راه حلی که او برای مسئلۀ اساسی چگونگی نشأت گرفتن انقلابات ارائه می کند، به بهترین شکلی ارائه و نشان داده می شود. مارکس و انگلس علل عمقی و ریشه ای انقلاب را با اشاره به تضاد بین نیروهای مولد و روابط تولید نشان دادند. اما انقلاب، در طوفان رویدادهای سیاسی چگونه نشأت می گیرد، چگونه حرکت انقلابی توده های مردم نیرو و شدت بیشتری می یابد، شرایطی که این حرکت انقلابی از آن شرایط منشاء می گیرد چیست، وقتی تضاد بین نیروهای مولد و روابط تولید به نقطۀ گسست رسیده باشد، کدام پدیده های سیاسی منجر به انقلاب می شود؟ پاسخ به این پرسش ها می بایستی با تحلیل شرایط تازه و در حال تغییر، جستجو و یافته می شد. اپورتونیست ها اصرار می ورزیدند که افراد انسان نمی توانند انقلاب ها را عملی سازند، انقلاب ها به خودی خود روی …

ناصر زرافشان – انقلاب اکتبر و «سوسیالیسم» خرده بورژوایی

ناصر زرافشان  انقلاب اکتبر و «سوسیالیسم» خرده بورژوایی پاسخ به مصاحبۀ دکتر محمد مالجو با اخبار روز دوست ما، آقای دکتر محمد مالجو اخیراً با سایت اخبار روز گفتگویی دربارۀ انقلاب اکتبر روسیه و پیامدهای آن کرده که زیر عنوان «انقلاب اکتبر، یک گام به پیش دو گام به پس» منتشر شده است. او در این مصاحبه با اتکاء بر تجارب و درس های انقلاب روسیه، پیرامون « گذار از حاکمیت غیر دموکراتیک» نیز اظهارنظرهایی کرده و ضمن توصیه بر «تعهد شورمندانه به آرمان های انسانی انقلاب اکتبر و تحرز هوشمندانه از روش های       سیاسی اش»، «گذار دموکراتیک مسالمت آمیز با تکیه بر نقش آفرینی نخبگان طبقۀ سیاسی حاکم» و «گذار از حاکمیت غیر دموکراتیک با اتکاء بر نیروی مداخلۀ مستقیم خارجی» و همچنین «گذار قهرآمیز از حاکمیت غیر دموکراتیک»، هر سه را مردود دانسته و «بهترین شیوۀ گذار از وضعیت غیر دموکراتیک را تلاش برای گذار دموکراتیکِ حتی المقدور مسالمت آمیز با تکیه بر تقویت جنبش های مردمی و ائتلاف شان با یکدیگر و نیم نگاهی به فرصت های سیاسی حاصل از شکاف در …

برکسیت و ترکیدن اتحادیه اروپا

ناسیونالیسم خلق‌های کشورهای پیرامونی فقط به این شرط مترقی است که ضد امپریالیستی باشد و سرنوشت خود را از اردولیبرالیسم جهانی جدا کند. در نقطه مقابلِ «ناسیونالیسمی» (فقط ظاهری) که خود را با اردولیبرالیسم جهانی شده هماهنگ ساخته و بنابراین مواضع فرودستانه ملت خوددر این نظام را زیر سوال نمی‌برد، به افزار طبقات مسلط محلی تبدیل می‌شود که دلواپس مشارکت خود در استثمار مردم خویش و در صورت امکان استثمار شرکای پیرامونی ضعیف تر از خود در این نظام هستند که نسبت به آنها مانند یک «امپریالیسم دست دوم» عمل می‌کنند. سمیر امین برگردان: ناصر زرافشان منتشر شده در تارنمای ناصر زرافشان اگر حاکمیت ملی را از مضمون و محتوای اجتماعی – طبقاتی آن راهبردی که در قالب این حاکمیت ملی دنبال می‌شود تهی سازیم، هم دفاع از حاکمیت ملی و هم نقد آن به سوءتفاهمات جدی منجر خواهد شد. بلوک اجتماعی رهبری کننده جوامع ‌‌سرمایه‌داری، همیشه حاکمیت را به عنوان افزاری ضروری برای ارتقاء منافع خود که هم بر استثمار ‌‌سرمایه‌داری کار و هم بر تحکیم مواضع بین المللی آن مبتنی است، درک می‌کند. …

انتخاب دونالد ترامپ – سمیر امین ترجمه: ناصر زرافشان

نویسنده: سمیر امین ترجمه: ناصر زرافشان منتشر شده در تارنمای زرافشان انتخاب اخیر دونالد ترامپ پس از برکسیت (خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا)، افزایش آراء فاشیستی در اروپا، اما افزون بر این ها و خیلی بهتر از این ها، پیروزی انتخاباتی سیریزا و ظهور پودموس ، همه تظاهرات و نمودهای عمق بحران نظام نئولیبرالیسم جهانی شده کنونی است. این نظام که من همیشه آن را غیر ماندنی می دانسته ام در برابر چشمان ما از درونی ترین بخش آن در حال ترکیدن است. همه کوشش هایی که برای نجات این نظام- در واقع برای اجتناب از یک وضع بدتر – از طریق تعدیل های جزئی به عمل می آید محکوم به شکست است. اما ترکیدن این نظام از درون، مرادف با پیشرفت در مسیر ساخته شدن یک جایگزین واقعا بهتر برای مردم نیست. خزان سرمایه داری خود به خود مقارن با بهار خلق ها نیست. وقفه ای آنها را از یکدیگر جدا می کند، که به دوران ما حالت ابهام و انتظاری می دهد که آبستن حادترین خطرها است. اما این ترکیدن را – از …

مگس و جولان در عرصه سیمرغ

ناصر زرافشان منتشر شده در تارنمای رسمی ناصر زرافشان اخیراً در مجله مهرنامه، مطلبی زیر عنوان «استالینیست مهربان یا چه گوارای داستان نویس، به قلم شخصی به نام مهدی یزدانی خرم درباره زنده یاد صمد بهرنگی منتشر شده است. «مجله نویسان» مهرنامه از آن قماش قلم بدستانی هستند که گمان می کنند، «هر چه دورتر تف بیندازند، بزرگ تر شده اند»، تصور می کنند هر چه بیشتر گنده گوئی کنند، خود نیز بزرگ تر می شوند: استالین، چه گوارا، چریک های فدایی خلق و سر آخر تخطئه بهرنگی با تحریفات ناشیانه و اطلاعات و اظهارنظرهای سطحی و آبکی. نوشته مدعی آنقدر بی سر و ته و مطالب او آنقدر فاقد چهارچوب و نظم و ارتباط درونی است که نقد منطقی آن غیر ممکن است، با این حال ورای این آشفتگی ها دو سه مضمون اصلی را می توان از لابه لای نوشته های او باز شناخت: 1- نوشته های بهرنگی فاقد ظرافت های داستانی و اجراهای دقیق در فرم و روایت و آثاری به شدت ضعیف و شلخته هستند؛ 2- بهرنگی خشونت را تئوریزه و …

ناصر زرافشان- نگاهی به ترجمه‌ «سرمایه در قرن بیست‌و یکم»

  عکس یادگاری با پیکتی نگاهی به ترجمه‌ «سرمایه در قرن بیست‌و یکم» مقاله منتشر شده در روزنامه شرق ناصر زرافشان سرانجام ترجمه‌ای فارسی از کتاب «سرمایه در قرن بیست‌ویکم» پیکتی منتشر شد. این خبری بود در ابتدا مایه خوشحالی و امیدواری از لحاظ حساسیت و توجهی که به مسایل اقتصادی جاری جهان وجود دارد و تلاشی که برای طرح این مسایل در سطح جامعه می‌شود؛ خوشحالی و امیدواری‌ای که به‌سرعت به یأس و تاسف تبدیل شد. سرتاسر این ترجمه پر از اشتباهات، نافهمی‌ها و تحریفات جدی و گاه حذف برخی بخش‌های متن اصلی است و بررسی همه این موارد حجمی برابر حجم خود این ترجمه یا حتی بیشتر از آن پیدا می‌کند و انجام چنین کاری نه ضرورت دارد و نه این «ترجمه» ارزش صرف چنین وقت و نیرویی را دارد، از این‌رو به‌عنوان نمونه به بررسی ترجمه بخش اول کتاب اکتفا شده است. این انتخاب دلیل دیگری هم دارد: پیکتی خود می‌نویسد کتاب او به چهاربخش تقسیم شده است که بخش اول آن (درآمد و سرمایه) دربرگیرنده مفاهیم بنیادی است که در بقیه …

دانشجو پیش از آن که دانشجو شود، یک عضو این جامعه نیز هست

ناصر زرافشان این نوشته، چکیده متنی است که برای گفتگو با دانشجویان در دانشگاه تهران آماده کرده بودم اما همانطور که انتظار آن می رفت ساعتی پیش از شروع سخنرانی جلوی اجرای این برنامه را گرفتند. در بحبوحه حوادث سال 42 و پس از سرکوبیِ آن سال دانشگاه، در جلسه ای که شاه سابق بنا به روش مرسوم، برای مراسم افتتاح سال تحصیلی جدید به دانشگاه آمده بود، هنگامی که دکتر فرهاد، رییس وقت دانشگاه در جایگاه سخنران و در پاسخ به انتقاداتی که بابت آن رویداد ها از مدیریت دانشگاه می شد، گفت: “به عنوان رییس دانشگاه با صدای بلند اعلام می کنم ریشة مسایل و برخورد های دانشگاه، در خارج از دانشگاه است نه در داخل خود دانشگاه” رنگ از روی شاه سابق که در ردیف جلو در میان ملازمان و محافظان خود، مسئولین آن روزکشور و روسای دانشکده ها نشسته بود پرید و این را حتی از پشت آن عینک دودیِ معروف می شد به خوبی تشخیص داد. واقعیت این است که فعالیت های صنفی دانشجویان و مضمون، حدود و شمول این …

«واقعیاتی چند از تاریخ یهودیان» – بخش دوم و پایانی

ناصر زرافشان یکی دیگر از ادعاهای ایدئولوژی صهیونیستی که در سیاست‌های عملی دولت اسرائیل نیز بازتاب دارد و در مواردی علناً از سوی رهبران سیاسی و مذهبی اسرائیل هم تبلیغ و از آن دفاع می‌شود، این است که یهودیان قوم برگزیده خدا در روی زمین و تافته جدا بافته‌اند. در دیدگاه صهیونیسم اساس هویت یهودی و عامل «پیوند ملی» آنان با یکدیگر داشتن نیاکان واحد است ، نه مذهب و زبان واحد یا سایر عواملی که معمولاً عناصر سازنده یک ملیت در معنای امروزی آن را تشکیل می‌دهد. تعداد اندکی از صهیونیسم‌ها یهودیانی هستند که نسبت به اعتقادات یا مناسک مذهبی یهودی پایبندی تعصب آمیزی داشته باشند. زبان عبری هم فقط پس از پیدایش صهیونیسم احیاء شد به این ترتیب بنا به تفسیر صهیونیسم ها، یهودی کسی است که از اعقاب یهودیان اولیه باشد یعنی عامل نژادی و بیولوژیک را مد نظر دارند. به همین دلیل هم از ازدواج و اختلاط با غیر یهودیان می‌پرهیزند و این نژاد را «برگزیده خدا» و برتر می‌دانند. در آثار تبلیغی صهیونیستی عموماً برای اثبات این ادعا به مغلطه …

«واقعیاتی چند از تاریخ یهودیان» – بخش اول – ناصر زرافشان

ناصر زرافشان جنایات جنگی اسرائیل در غزه طی یک ماه گذشته، بار دیگر بحث درباره ماهیت این رژیم «کودک کش» را بر سر زبان ها انداخته است.  جنبش صهیونیستی و مولود آن دولت اسرائیل، به شرحی که خواهد آمد بر پایه سه مشخصه اصلی شکل گرفته و امروز نیز سیاست ها و عملکرد دولت اسرائیل مبتنی بر همین سه محور است: –         نژاد پرستی –         توسعه طلبی ارضی –         تروریسم اما با جعل و تحریف تاریخ و استفاده از افسانه ها و ادعاهای موهوم مانند «تداوم» بین دولت های عبرانی که زمانی در فلسطین باستان وجود داشته اند با فلسطینی که بعد از فروپاشی امپراتوری عثمانی به وجود آمد، یا ادعاهای موهوم و بی اساسی که اسرائیلی ها درباره «منحصر به فرد بودن قوم یهود» و دستاوردهای معجزه آسای اقتصادی و ساختار دموکراتیک و پیشرفته جامعه اسرائیل در مقایسه با فلسطینی های تروریست و عقب مانده مطرح می‌کنند، بر این ویژگی های ذاتی جنبش صهیونیستی و دولت اسرائیل سرپوش گذارده یا آنها را توجیه و از اسرائیل تصویر «یک جامعه دموکراتیک و پیشرفته عضو جامعه …