All posts tagged: محمود دهقانی

پیکری در سپیده دم – امیلیو پرادوس – دکتر محمود دهقانی

پیکری در سپیده دم امیلیو پرادوس برگردان: دکتر محمود دهقانی امیلیو پرادوس Emilio Prados، چهارم مارس ۱۸۹۹میلادی (شنبه ۱۳ اسفند ۱۲۷۷) در شهر مالاگا ، استان آندلوسیا در جنوب اسپانیا زاده شد. او شاعر، نویسنده و سردبیر ادبی بود و از نسل ۲۷ به شمار می رفت. پرادوس شاعری اوانگارد و سو رئالیست بود. در کوی پرآوازه دانشجویی شهر مادرید تختگاه اسپانیا، زندگی و در ۱۹۱۸ میلادی درست یک سال پس از انقلاب اکتبر روسیه، به دانشگاه وارد شد. در روزگار پر تب و تاب دانشجویی با شاعر پر آوازه فدریکو گارسیا لورکا، نقاش سرشناس سالوادور دالی و فیلمساز لوئیس بونوئل و بسیاری از هنرمندان گستره هنر و ادبیات بالنده اسپانیا آشنا و دوست شد. در سفر پژوهشی و سرکشی از موزه های اروپا در سوئیس، آلمان و پس از آن نیز با پابلو پیکاسو که در پاریس زندگی می کرد دیدار نمود. تابستان ۱۹۲۴ به زادگاهش مالاگا برگشت و به نوشتن ادامه داد. همراه با مانوئل آلتولاگیر Manuel Altolaguirre یک مجله ادبی و بسیار وزین پایه گذاری کردند. همچنین در ۱۹۲۵ با «مانول آلتولاگیر» …

یادی از » آتا هوآلپا یوپانکی » و » لئونل پاز» – محمود دهقانی

یادی از » آتا هوآلپا یوپانکی » و » لئونل پاز« دکتر محمود دهقانی کله ی سحر زنگ تلفن مثل صدای شلیک توپ از خواب بیدارم کرد. گوشی را برداشتم دوستم » لئونل پاز» بر عکس همیشه صدایش خش دار و محزون بود . بعد از چند لحظه بغض گلویش ترکید و گفت: » آتا هو آلپا » درگذشت. دلش مثل ابر بهار گرفته بود. با حزنی که در صدایش بود دل من هم گرفت. هاج واج شدم و نمی دانستم چه بگویم. چند بار با هم به کنسرت هایی که «آتا هو آلپایوپانکی» به دعوت وزارت فرهنگ اسپانیا در مادرید اجرا کرد رفته بودیم. معادل جمله فارسی شتری است که در خانه همه کس می خوابد را به اسپائیولی سر هم کردم ولی کارساز نبود. سکوت لئونل در پشت خط پرده فرو ریختن اشک را کنار زد. حق داشت! هر دو موسیقی تدریس می کردند و گیتار می نواختند و عاشق » فیدل» بودند. نه تنها اندیشه بلکه انبوه ریش لئونل هم به سبک فیدل کاسترو بود. با فرو افتادن رژیم ژنرال ها در …

دکترعبدالمجید ارفعی، برگرداننده گل نبشته های باستان – محمود دهقانی

دکترعبدالمجید ارفعی، برگرداننده گل نبشته های باستان دکتر محمود دهقانی دکتر عبدالمجید ارفعی برگرداننده منشور کورش به زبان فارسی و ایلام شناس برجسته، زاده ی ۹ شهریور ۱۳۱۸ کوه گنو بندرعباس، از پدر و مادری از شهرستان اِوَز لارستان در استان فارس است. این پژوهشگر و برگرداننده زبان‌های باستانی اکدی و ایلامی، از واپسین بازماندگان برگردان نوشتار میخی ایلامی در جهان و ازبرجسته ترین سنگ و گل نبشته خوانان کهن ایرانی است. برخی از گل نبشته های تخت جمشید نیز با تلاش این فرهیخته برگردانده شد. این پژوهشگر در روزگار جوانی با دلگرمی و پیشنهاد دکتر پرویز ناتل خانلری، ابراهیم پورداود و ایلام شناس برجسته دکتر»ریچارد هلک » به فراگیری زبان اکدی و ایلامی پرداخت. دکتر ارفعی در دامان خانواده اهل تسنن استان فارس پا گرفت. پدرش میر عبدالله ارفعی به گونه خیلی از مردم شهرستان اِوَز، عاشق ایران بود. عبدالمجید ارفعی به زبان بومی لارستانی یا به گونه ای که در میان مردم کوچه و بازار شناخته می شود، «اچمی» گفتگو می کند. زندگیِ از نوجوانی تا به امروز در تختگاه چهارده ملیون جمعیتی …

نباید در دام جنگ قره باغ افتاد – محمود دهقانی

نباید در دام جنگ قره باغ افتاد دکتر محمود دهقانی جنگ میان آذربایجان و ارمنستان با آتش بیاری معرکه ی رجب طیب اردوغان نئوعثمانی سده بیست و یکم میلادی، ناخواسته و شاید بسیار آگاهانه بتواند دامی برای ایران باشد. دخالت ترکیه در سوریه برد چندانی برای اردوغان نداشت. درعراق همه چیز برای ایران فراهم شد و برای ترکیه اردوغان بخش کُرد نشین کشور عراق دست انداز سیاسی ساخت. بنابراین امتیازها دست به دست هم می تواند در همه کارزارهای منطقه ای دست بالای ایران را نشان دهد. باید به یاد داشت وضعیت خوب اقتصاد ترکیه از صدقه سر درگیری های سیاسی ایران با غرب و ختنه سوران برجام است. با نگاه کوتاهی به اران یا به گونه ای که پس از فروپاشی شوروی نام گرفت جمهوری آذربایجان و بررسی خشونت تُرکان عثمانی در روزگار صفوی باید دید این جنگ برای ما چه عواقبی می تواند داشته باشد. با شعله ور شدن این آتش که چند روز از آن می گذرد، کشور ما چه موضعی را می باید پی گیری کند. ارمنستان و آذربایجان هر دو …

ویرانی کاخ شاه عباس به دست افسر قزاق – محمود دهقانی

ویرانی کاخ شاه عباس به دست افسر قزاق دکتر محمود دهقانی پس از فرو خفتن نقاره جنگ میان عثمانی و صفوی در روزگار شاه عباس یکم، در سایه آرامشی که گسترده شد نوبت به آبادانی رسید. بدنبال راه سازندگی که امام قلی خان در فارس و گنجعلی خان در کرمان و سران لشکری و کشوری درهمه جا پیش گرفتند میرزا تقی خان نیز با کمک شاه عباس غبار از چهره مازندران زدود وبا امنیت راه ها، ابریشم و کالاهای ایران بیشتر به جهان صادر شد. اما سال ها پس از آن در پایان فرمانروایی شاه عباس دوم و سال های نخست فرمانروایی شاه سلیمان، گروه ها یی ماشک دماغ کشورهای ایران و روسیه شدند که به گونه خلیفه داعش امروز در کشورهای سوریه و عراق، آن ها در کناره های رود ولگا عرض اندام کردند. هر چند در آن سوی رود ولگا به یغماگری می پرداختند اما قدرت یافتن یاغیان این سوی مرز را نیز با خطر بسیار روبرو کرد چرا که سران تزار برای امتیاز بازرگانی با ایران و رهایی از دست یورشگران، آن …

عاشق عیسوی و شاه عباس صفوی – محمود دهقانی

عاشق عیسوی و شاه عباس صفوی دکتر محمود دهقانی متن برای چاپ از اینجا پس از نافرجامی در دلدادگی به یک دختر «ونیز«ی ، اقای «پیترو د لا واله» این مسافر دل شکسته پیرو عیسا مسیح با دلی پر درد شهر زیبای رم را ترک کرد و به ناپل رفت. در آنجا به روال مراسم مذهبی کاتولیک گردن بندی به گردن آویخت و تا واپسین دم عمر خود را زائر نامید و حتا پس از گشت و گذار و پژوهش چندین ساله، کتاب هایش نیز با همان نام زائر چاپخش شدند. «پیترو د لاواله » برای فراموشی آن شکست عشقی، با راهنمائی دوست دانشمند خود «ماریو اسکیپانو» رو به سوی خاور گذاشت. او که از اوان کودکی ماجراجو بود پیش از شکست در عشق ، در سال ١٦١١ میلادی برابر با ١٠٢٠ هجری همراه ناوگان جنگی اسپانیا برای سرکوب دزدان دریائی به آفریقا رفته بود اما پس از بازگشت، با یک کشتی از «ونیز» به قسطنطنیه رفت. آنجا از راه آسیا به کشور مصر و با پشت سر نهادن صحرای سینا و دیدار از شهر …

نگاهی به فیلم مستند » سر هم بندی » به کارگردانی علی قنبری – محمود دهقانی

نگاهی به فیلم مستند » سر هم بندی » به کارگردانی علی قنبری متن برای چاپ از اینجا فیلمی که گفت ‌وگوی بومی دارد اما جهانی می‌اندیشد / نگاهی به مستند «سرهم‌بندی» به کارگردانی علی قنبری محمود دهقانی – علی قنبری با یک اندیشه هنری در فیلم مستند «سرهم‌بندی«، صدا و موسیقی را با ادبیات به هم گره زده است. خبرگزاری هنر ایران: باور بر این است که نوشتن نقد درباره فیلم داستانی از فیلم مستند آسان‌تر است چرا که مستند خود گونه‌ای از نقد است. در این گستره تنها کار بی لغزش کاری است که انجام نپذیرفته باشد. کار هنری بدون دست‌انداز نیست. کار نسبتاً خوب نیز در جایی که سکوی پرتاب و پشتوانه نباشد، شناخته نمی‌شود. فیلم مستند هشتاد دقیقه‌ای علی قنبری با نام «سر‌هم‌بندی» درباره اندیشه نادر مشایخی آهنگساز و موسیقیدان ایرانی است. این مستند در چشم‌انداز هنری، ساده و بی‌پیرایه اما گسترده و ژرف است. سبک مستند «سر‌هم‌بندی» به‌گونه‌ای نو است و جهانی می‌اندیشد. نه به آن‌گونه که هنرمندی بر صندلی تکیه بزند و از خود بگوید و یا چند نفر …

سنتکام بدنبال رویای آلبو کرک در شاخاب پارس – محمود دهقانی

سنتکام بدنبال رویای آلبو کرک در شاخاب پارس دکتر محمود دهقانی هم اکنون که شاخاب پارس با کرشمه کشور‌های کوچک جای جولان ناوهای اروپایی و امریکایی شده گوشه بسیار کوچکی در باره پیشینه سیاسی دژها ی آبخوست هرمز، قشم  و لارک و یورش کشتی ‌های جنگی اروپایی پرتغال در روزگار صفوی از هند به شاخاب پارس شاید بتواند ما را از گذشته، اکنون و آینده بیشتر آگاه کند. پس از آن که پرتغالی ها وارد سرزمین هند شدند «فرانسیسکو د آلمیدا» از سوی»مانول» یکم پادشاه پرتغال برای سر و سامان دادن پایگاه های بازرگانی در هند برگزیده شد. گسترش دامنه پایگاه درهند همزمان با فرمانروایی شاه اسماعیل یکم در سن٢٠ سالگی بود. دریادار»آلفونسو د آلبو کرک» با شتاب با چندین ناو جنگی از هند وارد شاخاب پارس شد و در آبخوست های هرمز و قشم و لارک نیروهای خود را پیاده کرد. شاه اسماعیل یکم به سختی درگیر جنگ بود و با ازبک ها و امپراتوری عثمانی نبرد می کرد. از آن روی پرتغالی ها ساختمان های سترگ دژهای نیروی دریایی فرامرزی خود را در١٥٠٧ …

ایرج اسکندری و بر افروختن شمع، «در تاریکی هزاره ها» – دکتر محمود دهقانی

ایرج اسکندری و بر افروختن شمع، «در تاریکی هزاره ها« دکتر محمود دهقانی متن پ د اف ایرج اسکندری زاده ۲۱ شهریور ۱۲۸۷ تهران، فرزند یحیا میرزا اسکندری از شاهزادگان مشروطه خواه قاجاری، دانش آموخته مدرسه دارالفنون تهران و رشته اقتصاد از دانشگاه سوربن پاریس بود. اسکندری دوست نزدیک رضا راد منش بود که هر دو نه تنها در مدرسه دارالفنون و پس از آن دانشگاه سوربن– پاریس یکی در رشته فیزیک و دیگری اقتصاد درس خواند، بلکه در زندان نیز با یکدیگر، هم بند بودند. او که با تقی ارانی و گروه ۵۳ نفر بذر پاش اندیشه چپ در مرغزار ایران شدند، از بهمن ۱۳۱۲ تا ۱۳۱٤ در آغاز چاپخش مجله دنیا ،همراه با تقی ارانی و بزرگ علوی گرداننده و از نویسندگان آن مجله بود. ۱ به گونه برخی از چپ گرایان نخستین در ایران، اسکندری نیز نه تنها به اندیشه خود تا واپسین دم عمر وفادار ماند، بلکه این دانش آموخته سوربن پاریس، به دمکراسی با ژرف اندیشی باور داشت. اما مشی او در باور ریشه دار به دمکراسی را برخی از …

نوروز و مهرگان در اسپانیای مسلمان – محمود دهقانی

نوروز و مهرگان در اسپانیای مسلمان دکتر محمود دهقانی متن مقاله پ د اف   سرنوشت سه کشور مصر و ایران و اسپانیا پس از یورش اعراب با هم گره خورد و بیشتر از پیش میان این سه ملت داد و ستد فرهنگی گسترش یافت.اما از آنجا که بیشتر نوشتار در گذشته به زبان عربی بود، خدمات فرهنگی و بر جا مانده ها با نام اعراب شناسنامه گرفتند.در روزگار ناپلئون، مهندس فرانسوی «دیو لا فوا«، و در دو دهه پیش نیز، پژوهشگر ایرانی شجاع الدین شفا، به پژوهش های دامنه داری در گستره معماری و باستان شناسی و فرهنگ هر دو ملت ایران و اسپانیا دست زدند.این پژوهش های علمی و دانشگاهی نشانه های فرهنگی ایران را در اسپانیا بر ملا می کند و نه تنها مورد تائید پژوهشگران موزه ملی اسپانیا بوده بلکه در فرانسه نیز پژوهش ها در بنیاد معتبر «دیو لا فوا«، نگهداری می شوند. دامنه پژوهش ها درگذر از معماری، آشپزی، موسیقی، ادبیات، قانون، فلسفه، تاریخ و جغرافیا، کیش میترا و مانی و آبیاری و لباس و جشن های ایرانی نوروز …

واپسین وصیت

واپسین وصیت – شعری از آریل دورفمن – برگردان: دکتر محمود دهقانی آریل دورفمن Ariel Dorfman ، شاعر شیلیایی در سال ١٩۴٢ از پدری اوکراینی و مادری از اهالی مولدا، درآرژانتین چشم به جهان گشود. او یکی از اعضای جنبش دمکراتیک سالوادر آلنده بود که با کودتای یازده سپتامبر١٩٧٣ و روی کار آمدن آگوستینو پینوشه (پینوچت) دیکتاتور شیلی رنج بسیار برد. وی شاعر، نویسنده، ترانه سرا و سازنده‌ی فیلم‌های کارتونی بود و دراین راه آثار بسیاری از خویش باقی گذاشت که از میان آن‌ها می‌توان به محاکمه افسانه‌ای و بی پایان آگوستینو پینوچت، لباس‌های کهنه پادشاه، مرگ باکره، آخرین آواز مانوئل سندرو، بیوه، باران سخت وخاطرات دشت اشاره داشت. شعر زیر که برگرفته از کتاب جمهوری وجدان، مجموعه شعری ازشاعران چهارگوشه‌ی جهان، انتشارات سازمان عفو بین الملل است، یکی از کارهای ماندگار اوست که در دوران زمامداری دیکتاتور شیلی ، آگوستینو پینوشه ( پینوچت ) سروده شده است. واپسین وصیت برگردان : محمود دهقانی هنگامی که به تو گفتند ، من زندانی نیستم ؛ باور مکن ! آنها روزی آن را خواهند پذیرفت هنگامی که …