All posts tagged: كاپيتال

دیالکتیکِ پنهان‌ شدن پشت عریانی

کمال خسروی منتشر شده در نقد اقتصاد سیاسی نگاهی تازه به فرآیند بازنمایی در كاپيتال توضيح: مقاله‌ي زير مقدمه‌ای است كه كمال خسروی براي ترجمه‌ی فارسي مجلد سوم سرمايه كه در دست انتشار است، نوشته است و در پی کسب اجازه‌ از حسن مرتضوی مترجم مجلد سوم برای نخستين بار در «نقد اقتصاد سياسي» منتشر مي‌شود.  كاپیتال اثری است انقلابی: انقلابی است در سپهرهای اندیشه؛ انقلابی است در شناخت و شیوه‌ی شناخت؛ و انقلابی است علیه وضع موجود، با چشمداشتِ جهانی آزاد، شایسته‌ی ارج انسان. كاپیتال نمونه‌ی بارز آن نقطه عطفی است که به سرگشتگی اندیشه‌ی انسان در دوراهه‌ی «علم» و «فلسفه» پایان می‌دهد و سپهر نوینی در شناخت و دگرگون‌سازیِ «بودن» و «شدنِ» اجتماعی و تاریخی انسان مي‌آفریند: هم سیراب مي‌کند کسی را که تشنه‌ی حقیقت جامعه و تاریخ است، هرآینه اگر «علم» گواه آن باشد؛ هم پاسخ مي‌دهد به ناآرامی ذهنی که روشنایی را تنها در پرتو «فلسفه» و «منطق» می‌جوید؛ و هم، ادعانامه‌ای است رسا، روشن و بی‌تزلزل علیه همه‌ی روابط سلطه و استثمار. توامان. زیرا استواری و قدرت روشنگرانه‌ي آن دانش، همین ستیزه‌جویی توامانش …

کارل مارکس و «سرمایه»: آینه‌ای که ترجیح می‌دهیم به آن ننگریم!

نویسنده: خیرت رویتن ترجمه: طاها زینالی منتشر شده در تارنمای پراکسیس توضیح مترجم: خیرت رویتن اقتصاددان و مارکس‌شناس هلندی است. وی همچنین استاد اقتصاد در دانشگاه آمستردام و نیز عضو حزب سوسیالیست هلند است. او این متن را به مناسبت انتشار ترجمه‌ی هلندیِ جدیدی از جلد اول کتاب سرمایه (ترجمه‌ای از ویراست فرانسوی این کتاب در سال ۲۰۱۰) و برای ارائه در همایش «مارکس همچنان موضوعیت دارد» به مخاطبان عمومی تهیه کرده است. رویتن در این متن کوتاه، نکات مهمی را در ارتباط با کتاب «سرمایه» به طور فشرده و به زبانی (نسبتا) ساده برای علاقه‌مندان بیان می‌کند؛ نکات روشنگری که به بیان خود او «برخی از سوء‌تفاهم‌های حول این کتاب را از مسیر درک خواننده کنار می‌زند و خواننده را نسبت به دامچاله‌های پیش روی‌اش اگاه می‌کند». * * * امروز، اول ماه مه ۲۰۱۰، ترجمه‌ی جدید یکی از کتاب‌هایی که تفکر ما را در مورد اقتصاد سیاسی به شدت متعین کرده‌اند منتشر شد: «سرمایه» اثر کارل مارکس. این کتاب زمانی انتشار یافته است که بسیاری -از جمله متقاضیان این کتاب- با یک سرمایه‌داری …

پیکتی درآینه‌ی آکادمی وطنی یا چه‌گونه بر آثار ترجمه‌ مقدمه «ننویسیم»؟

بابک پاشاجاوید منتشر شده در نقد اقتصاد سیاسی تأملاتی در مقدمه‌ی اولین ترجمه‌ی فارسی «سرمایه در قرن بیست و یکم»؛ به‌همراه ملاحظاتی در محتوای کتاب پیکتی «از طنزهای غریب تاریخ است که،حتی در عصری‌که دسترسی نامحدود به منابع فراهم است، هیچ حدی برای کژفهمی و تحریف نظریه‌ها وجود ندارد». اریش فروم {1} پاره‌ی اول – در باب اجزای به‌اصطلاح مقدمه‌ی تحلیلی ـ تفصیلی 1 نویسنده‌ی مقدمه‌ی‌‌ کتاب یادداشت روایی خود را با مطلع برجسته‌ی «به‌سوی نظام فطری اقتصادی» و بدین‌ترتیب با رونمایی از دکترین به‌ظاهر بدیع و بشارت پیامبرانه‌ی خود می‌آغازد. انگاره‌ای که در همه جای نوشتار مذکور بدان به‌عنوان تز مرکزی و هدف غایی موعود پرداخته شده، بدون آن‌که هیچ فکت یا گزاره‌‌ای علمی در اثبات محتوای دعوی مذکور ارائه شود. البته چنین مواجهه‌ای، طبق روال عمومی رویکردهای مشابه، کاملا قابل انتظار است. تیتری که در نگاه اول نه چندان نامأنوس، که تداعی‌کننده‌ی به‌اصطلاح تئوری‌های التقاطی ساخته و پرداخته‌ی دهه‌ی اول پس از انقلاب است: ملغمه‌ای از فردگرایی لیبرالی و سنت‌گرایی اسلامی با چاشنی آرمان‌گرایی ایده‌آلیستی. دکتر محسن رنانی، دانشیار دانشکده‌ی اقتصاد دانشگاه اصفهان، …

دو مارکسیست آلمانی فرضیه‌های آقای توماس پیکتی را به نقد کشیده‌اند

تارنگاشت عدالت دنیای جوان دو مارکسیست آلمانی فرضیه‌های آقای توماس پیکتی را به نقد کشیده‌اند برخی کتاب‌ها وضعیت موجود را به طوری مورد حمله قرار می‌دهند، که به فروریختن وضعیت موجود و پیدایش وضعیتی نو می‌انجامد. برخی از روشنفکران کتاب اقتصاددان فرانسوی «توماس پیکتی» را از این نوع می‌دانند. این کتاب ٨٠٠ صفحه‌ای اکنون به زبان آلمانی ترجمه شد و انتشار یافت و از اوائل سال ٢٠١۴ به بحث و گفتگو در مورد آن دامن زد. با این که فرضیه اصلی این کتاب زیاد نو و غیرمعمولی نیست، با این حال  واکنش بسیار شدیدی را به دنبال داشت. پیکتی رابطه ثروت و درآمد در قرون گذشته را مورد بررسی قرار داده و نشان می‌دهد که از دهه ١٩٧٠ در کشورهای سابق صنعتی درآمدها برخلاف ثروت‌ها بسیار کند رشد‌یافته است و ثروت‌های موجود به نوبه خود امروز ناعادلانه‌تر از ١٠٠ سال پیش تقسیم و توزیع شده است. کوتاه بگوئیم، پیکتی این که بی‌عدالتی رشد می‌کند، که بکرات به اثبات رسیده (هرچند نه با این ابعاد)  و حتا نئولیبرال‌های افراطی نیز قادر به نفی آن نیستند را …

سرمایه داری پایان تاریخ نیست، بشریت در تکاپوی آفرینش مدل دیگری است

» بشریت باید وسیله های پیش رفتن مشخص در راه دیگری را فرا سوی سرمایه داری فرتوت بیابد. این کار آسان نخواهد بود. راه دراز و آکنده از مانع ها خواهد بود. البته، این یگانه راه حل است. بنابر این، اگر مایلیم این جهان ممکن دیگر را که به طور اجتماعی عادلانه و حرمت گذار طبیعت است، بنا نهیم، باید آن را بپذیریم. کوتاه سخن، ضد سرمایه داری بودن امری ناگزیر و عقلانی است.» پژوهش : م . ت . برومند سر سخن می گویند: «انسان همواره جنگیده است» ؛ «انسان در اساس خود خواه است» ؛ «سرمایه داری همیشه وجود داشته است و وجود خواهد داشت» ؛ «سرمایه داری، به رغم عیب های اش، کم تر زیان آور است» ؛«سرمایه داری یگانه مدلی است که شایستگی های اش را نشان داده است. همه جامعه های دیگر به فاجعه هایی انجامیده اند». این تأیید ها که در همه جا به گوش می رسند و از دیرباز نقشی بسیار دقیق بازی می کنند، هر بحث جدی و هر تحلیل انتقادی و هر پیشنهاد بدیل برای مدل …

آری یا نه، در ١۹ سپتامبر هنوز سیتی و اتحادیۀ اروپایی حکم می‌رانند

مشکلات حادی که مردم اسکاتلند با آن روبرو هستند اساساً ماهیت ملی ندارند. استثمار، ستم و بی‌عدالتی شالوده طبقاتی دارند. «کارت ناسیونالیستی» از کیسه بیرون آورده می‌شود تا عامدانه توجه را از این منحرف سازند که اسکاتلند چه رأی آری بدهد چه رأی نه، حملات طبقه حاکم ادامه خواهد یافت. این یک مبارزه رهایی‌بخش نیست… این یک دام است. استیصال و سرخوردگی کارگران اسکاتلند از سرعت رویهم‌رفته آهسته ساختمان مقاومت در برابر حملات طبقاتی علیه ما، در میان بسیاری در جنبش در انگلستان و ولز نیز منعکس است. اما این استیصال و سرخوردگی نباید به پذیرش نومیدانه «پاسخ‌های آسان» شبیه توهماتی که ناسیونالیست‌ها ارایه می‌کنند منجر شود- پاسخ‌های آسانی که در واقع دامی است که سرمایه‌داری را تقویت و طبقه ما را در سرتاسر اسکاتلند، ولز، و انگلستان تضعیف خواهد کرد تارنگاشت عدالت منبع: مورنینگ استار ١٣ سپتامبر ٢٠١۴ نویسنده: بیل گرین‌شیلدز، صدر حزب کمونیست بریتانیا آری یا نه، در ١۹ سپتامبر هنوز سیتی و اتحادیۀ اروپایی حکم می‌رانند بیل گرین‌شیلدز هشدار می‌دهد که وعده استقلال دروغین دامی است که وحدت طبقه کارگر را تضعیف …

دانلود فایل «پی دی اف» جلد دوم سرمایه‌ی مارکس؟

یاسر عزیزی منتشر شده در تارنماي ياسر عزيزي جلد دوم کتاب مهم و ارزشمند سرمایه از «کارل مارکس» که با تلاش چهارساله‌ی «حسن مرتضوی» – مترجم پرکار و ارزنده – به فارسی برگردانده شده است این روزها در کتابفروشی‌ها در دسترس است. با این‌همه و در حالی که هنوز ۱ماه از برکشیدن «هورااای» از ته دل ِ مترجم اثر – که بیرون آمدن کتاب را از دهلیز جانفرسای سانسور و محدودیت‌های پرشمار انتشار کتاب در ایران نوید می‌داد – نگذشته است که افرادی بی‌مسئولیت و دردنشناس، ظاهرن از سر دلسوزی اما خواسته یا ناخواسته از سر بدخواهی برای حوزه‌ی ستم‌دیده‌ی نشر و اندیشه، اقدام به اسکن کتاب کرده و در فضای مجازی قرارش داده‌اند. اینان به زعم خود با این کار، اسباب بهره‌وری کسانی را فراهم می‌آورند که توان خرید چنین کتابی را ندارند. این خود دردی است که در جامعه‌ای، مشتاقان کتاب و فرهنگ ناتوان از بهره‌وری از منابع انتقال فرهنگ و اندیشه باشند اما آخر مگر قیمت این کتاب در نهایت امر چیزی بیشتر از قیمت یک «پیتزای مخصوص» در فست‌فودی‌های میان مایه‌ی …

چرا مدافعان محیط زیست باید از مبارزات کارگران حمایت کنند

چرا مدافعان محیط زیست باید از مبارزات کارگران حمایت کنند استفانی مک میلان برگردان: بابک پاکزاد این مطلب به طور خاص و ويژه، به مبارزه طبقاتی تا آنجا که به بحران محیط زیست مربوط می شود می پردازد. و به تمام دلایل دیگری که برای آنها باید مبارزه طبقه کارگر را بسیج و از آن حمایت کرد نخواهد پرداخت. نخست، ما باید این حقیقت را به رسمیت شناسیم که سرمایه داری جهانی به سوی نابودی محیط زیست پیش می تازد. مشکل به پیشتر از خود سرمایه داری برمی گردد. ترکیب شدن تقسیم جنسیتی کار اولیه با ورود به عصر کشاورزی و شیوه اسکان دائمی مرتبط با آن، صحنه را برای تقسیمات طبقاتی و انباشت خصوصی مازاد ثروت مهیا ساخت. پایداری و ثبات این ساز و کار مستلزم توسعه دولت ها با ارتش ها و ستم اجتماعی و سرکوب جهت تضعیف مخالفت های داخلی ، و ایدئولوژی هایی بود که آن ها را عادی و مقدر جلوه می دهند. و همانطور که زمین دچار فرسایش و منابع، سریع تر از آن چه به طور طبیعی احیا …

سرمایه داری و محیط کار و زیست – فصل دوم

برای مطالعه پیشگفتار لطفا کلیک کنید فصل اول در اينجا فصل دوم سرمایه، تبدیل ذخائر حیاتی زمین به اهرم افزایش سود و گرسنه سازی کارگران فراورده های کشاورزی، محصولات غذائی پایه، ترکیبات اولیه آلی ( نفت و گاز و مواد پایه پتروشیمی) فلزات و انواع سنگ های معدنی در زمره مواد خام هستند. از میان این مواد، کالاهای کشاورزی وضعی خاص دارند. حجم تولید، هزینه تولید و لاجرم ارزش این تولیدات به گونه ای چشمگیر، زیر فشار عوامل تعیین کننده طبیعی است. عواملی مانند نوع و کیفیت زمین، مناسب بودن و نبودن فصول، میزان شیوع آفات نبانی و نوع بذر که هر کدام تأثیرات زیادی در این گذر بر جای می گذارند. این امر به نوبه خود، پروسه تولید، رقابت و ارزش افزائی کالاهای نیازمند به کاربرد این محصولات را نیز متأثر می سازد. مشکلات مربوط به پیش بینی دقیق میزان کافی تولید مواد اولیه و کمکی یا تغییرات قیمت این کالاها بر اثر تغییر عوامل طبیعی باعث می شود که سرمایه داران این حوزه حتی از طریق مونوپل ویا کارتل نیز نتوانند تسلط دلخواه …

دموکراسی عصر نئولیبرال

دموکراسی عصر نئولیبرال   امسال در شرایطی به پیشواز اول ماه مه روز جهانی همبستگی مبارزاتی طبقه کارگر رفتیم  که جوامع بشری با مناسبات سیاسی ، اقتصادی و کلا اجتماعی که سرمایه داری براساس مالکیت خصوصی و سود حاکم کرده است از یک طرف و اعتراض میلیون ها انسان کارگر و زحمتکش در سرتاسر جهان از اروپا و آسیا گرفته تا آمریکا و استرالیا و آفریقا به نقطه تعیین کننده ای در پایان یک دوره تاریخی از رنج ومحنت بشری در رژیم طبقاتی نزدیک می شود . بررسی این فرآیند  یک درخواست واقعی و عینی انسانی – طبقاتی است . اینکه با شکل گیری طبقات در جوامع انسانی خواست و مبارزه برای رهائی از آن، توسط طبقات فرو دست و تحتانی همواره وجود داشته است و با رشد جوامع نیز اشکال مختلف بخود گرفته است نشان می دهد که امر تلاش بشریت از ضرورت به آزادی در سه عرصه مبارزه تولیدی ، مبارزه طبقاتی و مبارزه علمی بدون وقفه ادامه داشته است . این تلاش که با رشد جوامع بشری در عرصه های تولیدی و …

تکرار اسطوره‌اي انباشتِ اوليّه‌ در ايران

نویسنده: علي عباس‌بيگي  منتشر شده در تز یازدهم تلاش براي رسيدن به درکي از وضعيت کنوني اقتصادِ ايران در نسبتِ با تاريخ جهانيِ تحوّلات سرمايه‌داري خود را در هياتِ نظريه‌هاي متفاوت و بعضاً متضادي آشکار کرده است. از يک‌سو با نظرياتي مواجه‌ايم که مي‌کوشند وضعيتِ کنوني سرمايه‌داري در ايران را به‌ميانجيِ نوعي خصوصي‌سازي تام‌و‌تمام درک کنند، و بر آن اساس مناسبات سياسي و اجتماعي شکل گرفته‌ي پيرامون آن‌را توصيف کنند: ظهورِ يک طبقه‌ي ممتاز سرمايه‌دارِ مستقل، که روندِ پرشتاب فرآيند انباشتِ اوّليه به آن‌ها اين فرصت را اعطا کرده که پولِ گردآمده را در چرخه‌ي توليد سرمايه‌داري وارد کنند و با بهره‌گيري از نيروي کار و مواد خام به بيشترين ميزان سودآوري برسند. از سوي ديگر، نظريه‌هاي ديگري وجود دارند که سرمايه‌داري ايراني را بيشتر يک سرمايه‌داري انحصاري و دولتي مي‌دانند، نوعي سرمايه‌داري وابسته به قدرت دولتي که همين وابستگي است که مسيرِ حرکت، جهت‌گيري و رشد آن را مشخص مي‌سازد.  به نظر مي‌رسد اين نظريات متناقض و متضاد خود منبعث از ابهام و گنگي وضعيت‌اند، ابهام و گنگي‌اي برخاسته از ساختارِ اقتصادي ايران که ارائه‌ي …

جهان شركتي يا شركت هاي جهاني

جهان شركتي يا شركت هاي جهاني نويسنده: غلامحسين دواني* از سال هاي 1900 به بعد که فرآيند ظهور شرکت هاي چندمليتي آغاز شده تا به امروز که اينگونه شرکت ها حاکميت شرکتي را در جهان به وجود آورده اند و سرنوشت جهان را به دست گرفته اند، شاهد تغييرات شگرفي در اقتصاد و سياست هستيم. دخالت ابرشرکت ها يا کمپاني هاي فرامليتي در سرنوشت مردم جهان به دليل توانمندي مالي تا به آنجاست که همه جنگ ها و مداخلات بين المللي صرفا بر اساس منافع آنها تنظيم شده که نمونه بارز آن دستيابي به منابع عظيم نفتي عراق و ليبي تحت عنوان حذف ضرابخانه هسته اي صدام و دفاع از حقوق شهروندان ليبي، جنبش هاي مخملي به عنوان محاصره روسيه، حمله به کشور مالي توسط فرانسه در جهت کنترل حلقه آفريقا و… است.      بررسي اقتصاد جهان در سال گذشته نشان مي دهد يک درصد جمعيت آمريکا مالک 40 درصد ثروت اين کشور و 80 درصد جمعيت پاييني صرفا مالک هفت درصد ثروت اين کشور هستند يعني به واقع 20درصد جمعيت آمريکا مالکان 93 …

لیبرال امپریالیسم: آزادی برای غارت

تارنگاشت عدالت منبع: صدای سوسیالیستی آوریل ٢٠١۴ لیبرال امپریالیسم: آزادی برای غارت «از اینرو، چیزی که لازم است نوع جدیدی از امپریالیسم است، نوعی که برای جهان حقوق بشر و ارزش‌های جهان‌وطنی قابل پذیرش باشد. ما هم‌ اکنون می‌توانیم رئوس آن‌را مشخص کنیم: امپریالیسمی که، مانند کل امپریالیسم، هدفش آوردن نظم و سازمان است اما امروز بر اصل داوطلبانه قرار دارد.» این مقولۀ لیبرال امپریالیسم در سال ٢٠٠٢ توسط رابرت کوپر، یک دیپلومات ارشد بریتانیا و عضو پیشین دفتر دولت تونی بلر که اکنون مشاور ویژه کمیسیون اروپایی برای مسائل خارجی است ارتقاء داده شد و به‌نظر می‌رسد توسط سازمان‌های غیردولتی درگیر در کار «بشردوستانه»، توسط رسانه‌ها، برخی سندیکاها، اتحادیۀ اروپایی، احزاب سوسیال دموکرات، و آشکارا توسط هواداران علنی‌تر امپریالیسم پذیرفته شده است. چیز جالب دربارۀ دکترین کوپر چیزی نیست که می‌خواهد- زیرا همانطور که همه ما می‌دانیم آن امپریالیسم از نقطه نظر نظامی، اقتصادی، و فرهنگی است- بلکه شیوۀ آشکاری است که آن‌را بیان می‌کند، که نشان می‌دهد مشروعیت نگران کننده‌ای با ایده‌های او همراه است. این سیاست‌ها آشکارا بدنه کسب‌و‌کار بسیاری از سازمان‌های …

نیروی کار ارزان، سود فراوان

نیروی کار ارزان، سود فراوان حسام مناهجی منتشر شده در تارنماي انسان شناسي و فرهنگ سرمایه‌‌‌داری از ابتدای تاریخ خود تمایل داشته است تا سود تولید را افزایش دهد. به همین منظور رشد و پیشرفت تکنولوژی را در اختیار گرفته است تا با کاهش هزینه تولید ، سود حاصل را بیشینه سازد. اما این افزایش سود حدودی دارد و ارتقای تکنولوژی زمان بر و پرهزینه است. بسیاری از اوقات چیزی که می تواند به بیشینگی سود بینجامد کاهش دستمزد نیروی کار است. با شروع روش تولید سرمایه داری همواره یکی از مهمترین عرصه های چالش بین صاحبان سرمایه و نیروی کار تولیدی میزان دستمزد بوده است. در تمام این سیصد سال سرمایه داران همواره تلاش می کردند که دستمزد را در حداقل بخور و نمیر حفظ کنند و در طرف مقابل نیروی کار نیز برای افزایش دستمزد مبارزه کرده اند.  ده ها سال تاریخ مبارزه در کشورهای غربی باعث شده بود تا سندیکاهای بسیار قدرتمندی شکل بگیرند که حتی در تحولات سیاسی تاثیر گذار باشند. این سندیکاها معمولاً رابطه مستقیمی نیز با احزاب اصلی و …

پرسشنامۀ کارگری – کارل مارکس

پرسشنامۀ کارگری کارل مارکس منتشر شده در خیزش شماره ٢٦   ترجمۀ سهراب شباهنگ این پرسشنامه که در شمارۀ 4 مجلۀ سوسیالیست، مورخ 20 آوریل 1880 منتشر شد، نوشته ای است از مارکس. متن این پرسشنامه به طور جداگانه بر روی کاغذ نازک با کیفیت پائین چاپ شده بود تا بتوان آن را به صورت وسیع پخش کرد. هیأت نویسندگان مجلۀ سوسیالیست در یادداشت بر این پرسشنامه نوشته بود: «این فراخوان در 25000 نسخه چاپ شده است و در نسخه های متعدد به همۀ جمعیت های کارگری، به همۀ گروه ها و محافل سوسیالیستی و دموکراتیک، به همۀ روزنامه های فرانسوی و به همۀ کسانی که خواستارش هستند ارسال می شود.» هیچ حکومتی (پادشاهی یا جمهوری) جرأت نکرده است تحقیقی جدی دربارۀ وضعیت طبقۀ کارگر فرانسه به عمل آورد. اما در عوض چه بسی تحقیقات دربارۀ بحران های کشاورزی، مالی، صنعتی و سیاسی صورت گرفته است. واقعیات ننگین استثمار سرمایه داری که تحقیق رسمی حکومت انگلستان آنها را برملا  کرد (1)؛ نتایج قانونی ای که این افشاگری ها به بار آورد (محدود کردن قانونی ساعات کار …