All posts tagged: سرمايه داري

سرمایه داری و مساله رهایی و رفاه انسان

بابک پاکزاد آدام اسمیت و مارکس ، دو متفکری که از دو دیدگاه متفاوت به ظهور جامعه سرمایه داری نوین پرداخته اند هر دو به پیشواز گذار از جامعه فئودالی به جامعه سرمایه داری رفته اند. آدام اسمیت از همان ابتدا نگاهی غیر تاریخی دارد . اسمیت میل به مبادله ، مطالبه ثروت و تلاش برای کسب هر چه افزون تر امکانات را به مثابه امری که در ذات بشر نهفته است می نگرد و در نتیجه قید و بندهای جامعه فئودالی در تقابل با ذات بشر قرار دارد. از این منظر جامعه تجاری که پیش درآمد جامعه سرمایه داری مدرن است باید توسعه پیدا کند و بر نهادهای قرون وسطی پیروز شود. شاکله سیستم و منظومه اسمیت بر نگاه مشخصی از انسان استوار است که مناسبات میان انسان ها را نه برمبنای حس نوع دوستی بلکه بر اساس منافع متقابل می بیند. بنابراین اسمیت ظهور جامعه جدید را محتوم می داند چرا که جامعه فئودالی را در تقابل با ذات بشر ارزیابی می کند. مشکلات جامعه جدید را هم به رسمیت می شناسد اما …

دغدغه‌ی انباشت سرمایه یا «سونامی پناهندگی»؟

صرف‌نظر از بررسیِ دقیق و گام‌ به‌گام مهاجرت در طول سده‌ها و هزاره‌های پیشین که در کلیت خویش همواره حاوی عناصری از سازندگی و پیشرفت بوده، اما مهاجرت و سپس پناهندگی در مرحله‌ی سرمایه‌دارانه‌ی تاریخ، ـ‌‌همواره‌ـ یکی از عوامل انباشت سرمایه و تدوام این نظام بوده است. مهاجرت (به‌معنای تغییر قطعی محل سکونتِ توده‌ی نسبتاً پیوسته‌ای از انسان‌ها با این ‌قصد که شرایط زندگی خودرا بهتر کنند) یکی از عوامل بسیار مهم گسترش تمدن‌ها، باورها، دریافت‌های طبیعی، دست‌آوردهای تجربی و سنن بشری بوده است. این واقعیت تاآن‌جایی مبرهن و قابل دفاع است که می‌توان چنین نیز حکم کرد: دنیای موجود بدون مهاجرت از موجودیت کنونی‌اش تهی می‌‌بود. نوشته‌‌: آزاده ادیب بازبینی و پاره‌ای اصلاحات: محسن لاهوتی منتشر شده در رفاقت کارگری چندی است که اخبار مربوط به‌پناهنگی و مهاجرت از آسمان و زمین، و حتی از زیرِ زمین رسانه‌های اروپایی و آمریکایی باریدن گرفته است!؟ دولت‌ها و دستِ راستی‌ترین رسانه‌ها این بارش اساساً «خبری» را یک واقعیت قطعی به‌تصویر ‌می‌کشند و برای توصیف آن از عبارت سونامی استفاده می‌‌کنند. آن‌چه کلمه‌ی سونامی به‌ذهن خواننده یا …

فقط جنبش شورائی سرمایه ستیز کارگران قادر به حل مشکل محیط زیست است

در حالی که بخش اعظم تئوریسیسن های چپ بدون داشتن هیچ دید انتقادی به روابط تولید سرمایه داری به چانه زدن با احزاب و قدرت های حاکمه بر سر این یا آن رفرم و یا شرکت در حاکمیت دولتی سرمایه مشغولند. در شرائطی  که این متفکران مدعی منجی بشریت مسائل محیط زیستی را موردی از موارد کار احزاب بورژوایی سبز می دانند، نقد ضد سرمایه داری و پرولتاریایی مسائل محیط زیستی نیز هر چند اندک و لاک پشتی راه خود را به فضای زندگی و اعتراض و پیکار باز می کند. پایه های نظری این نقد شناخت مارکسی سرمایه و نقد مارکسی اقتصاد سیاسی بورژوازی است. به محض آن که ما نگرش مادی مارکس را بیشتر دنبال کنیم و به عرصه محیط زیست بسط دهیم تصویر واقعی انقلاب پرولتری، بزرگترین و عظیم ترین انقلاب اجتماعی بشر در تاریخ نیز برای ما روشن تر خواهد شد. نکته بسیار مهمی در مورد این انقلاب یا پویه دگرگونی نظم تولید سرمایه داری تا امروز نادیده گرفته شده است و آن این که در شرایط کنونی هیچ جنبش کارگری …

سرمایه داری – سیستمی مرگبار

این هرگز سرمایه دار نیست که می میرد، بلکه کارگر فقیری است که همواره با جان خود هزینه نهایی را می پردازد… سرمایه داری تنها سیستمی نیست که بشریت قادر به توسعه آن گردیده است. سرمایه داری سیستمی است مرگ بار که بر اساس نابرابری و استثمار بنا شده است و به ناچار منجر به جنگ می شود، اما مردمی که کار می کنند سیستم بهتری را می شناسند، سیستمی که فارغ از استثمار و جنگ طلبی است: سوسیالیسم… در سیستم سرمایه داری، به سادگی سرمایه دارن بدون کسب سود، علاقه ای به بهبود شرایط کارگران، جلوگیری از گرسنگی، مبارزه با آلودگی و تخریب محیط زیست، و یا بیماری های همه گیر ندارد. بدون این که حتی از جنگ حرف بزنیم، بنابر سیاست ها و شیوه های مخرب و غیرانسانی سرمایه داری، میلیون ها نفر محکوم به رنج و فنا هستند!   سرمایه داری – سیستمی مرگبار  نوشته: راب گولند برگردان: آمادور نویدی آیا تا به حال به پاسخ به این سئوال با خود اندیشیده اید که تنها چند انسان به خاطر حرص و آز …

مصرف به عنوان یک گفتمان ایدئولوژیک

کاج ایلمونن برگردان شایسته مدنی منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ مصرف بیش از هر چیز در ارتباط تنگاتنگ با خرید کالا در بازار قابل فهم است. البته، همانطور که در ارتباط با وجوه مختلف کالا سخن به میان آمده است، خرید کردن، تنها بخش کوچکی از فرآیند گسترده‌ی مصرف را در بر می‌گیرد. مصرف، بیشتر از هر چیز، عبارت از انتقال اموال در دسته‌بندی کالایی و استفاده‌ی واقعی از آن است. وقتی مصرف به این برتری می‌رسد، مکانیسم انتخاب‌های مصرف و تبلیغات نیز در یک چشم‌انداز متفاوت ظاهر می‌شوند. این مکانیسم‌ها به شکل پیامهایی برای دیگران درآمده و یا به صورت راهکارهایی برای هدایت و چگونگی استفاده از اقلام مصرفی حفظ می‌شوند. برای مثال چطور می‌توانیم بدانیم در مُد چه چیزی وجود دارد بدون آنکه مصرف را در زندگی روزمره و رسانه در نظر نگیریم؟ بدین‌ترتیب، مصرف در فرم‌های پراکنده‎ای تجلی پیدا می‌کند که اولویت‌های مصرف‌کنندگان را شکل می‌دهد. ما درباره‌ی مصرف و پرستش یا طرد آن و یا تلاش برای متقاعد کردن دیگران به اینکه مصرف اندک چه معنایی برایمان دارد، سخن …

تجارت برده و نژادپرستى بعنوان خاستگاه سرمايه دارى

تاريخ تجارت برده از آفريقا به اروپا از دهه هاى ۱٤٤۱ تا ۱٩٥۰ تجارت برده و نژادپرستى بعنوان خاستگاه سرمايه دارى نويسنده: ماريو سوزا مترجم: پيام پرتوى  کلامى از نويسنده در آغاز دهه هاى ٦۰ توسط نويسنده گانى از قاره هاى مختلف جهان انتشار کتبى در مورد تاريخ آفريقا و رابطه ميان اروپا/آفريقا آغاز شد· آنها بر پيش داروريهاى قديمى نژاد پرستى غلبه و تصوير جديدى از قاره بزرگ آفريقا و مردم آن ارائه نمودند· نويسنده گانى مانند باسيل ديويدسون٬ چارکز آر. باکستر٬ والتر رونى٬ خوزه کاپلا و ديگران در آنزمان براى اولين بار حقايق پنهان در پشت تجارت برده و کلنياليسم را در اختيار عموم قرار دادند· با اينحال٬ عليرغم گذشت ۲۰ سال از انتشار اغلب اين کتب٬ دانش در مورد اين موضوع با گذشت زمان تحليل رفته است· اين جزوه بر آنست که از اين کتب و شمارى از تحقيقات ديگر توضيحاتى را در مورد تجارت برده در آفريقا٬ بزرگترين مهاجرت دسته جمعى در تاريخ بشرى٬ ارائه دهد و خواننده گان را به کسب دانش بيشتر در اين باب ترغيب نمايد· برخوردارى از …

سیطره نئولیبرالیسم و رشد تروریسم

سیطره نئولیبرالیسم و رشد تروریسم نگاهی به استراتژی غرب برای مهار گروه های تروریستی نوشته­ ی: جان ریس ترجمه­ ی: احسان پورخیری یادداشت مترجم: امروزه، با ظهور و رشد روزافزون گروه‌های جهادگرای اسلامی و همچنین ظهور بنیادگرایی مسیحی و غیره ذلک، بیش از هر زمان دیگری آشکار شده است که طبل «مبارزه با تروریسم» که دولت‌های غربی بر آن می‌کوبند هیچ صدایی ندارد. نکته جالب‌توجه قضیه این است که رشد این گروه‌ها، چنان‌که می‌بینیم، هم‌زمان است با سیطره نئولیبرالیسم بر اقصی‌نقاط جهان. اینک که آتش «تروریسم» دامان کشورهای غربی را نیز گرفته (مساله شارلی‌ابدو)، مسوولان این کشور‌ها سرگرم تلاش برای وضع قوانین ضدتروریستی جدیدی هستند. قوانینی که دلالت ضمنی آنها بر هیچ‌کس پوشیده نیست. «جان ریس» نویسنده و کارشناس تروریسم، در این مقاله می‌کوشد تا نشان دهد که «جنگ علیه ترور» هیچ نتیجه‌ای در پی نداشته است مگر رشد تروریسم و افزایش گروه‌های تروریستی. *** «هفته آگاهی ضد تروریستی» دولت هم‌اینک به پایان رسیده است.(1) یک دولت انبوهی از قوانین جدید را که بناست ما را از حملات تروریستی در امان بدارند اعلام و نهاد‌ها …

تولید سرمایه‌داری و بهره‌کشی از بدن به مثابه جزئی از حیات اجتماعی

مهرداد امامی منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ بدن به کمک مصنوعات دستی به دقت ساخته شده- از ابزارهای دستی تا رایانه‌ها، دستگاه‌های تهویه هوا تا ماهواره‌ها- وسیله‌ای بنیادی است که به واسطه آن هم ملزومات زندگی و هم مازاد کالاهای ارزشمند پابرجا می‌مانند. بدن انسان تکیه‌گاهی است که پیرامون آن اقتصاد زندگی روزمره به جریان می‌افتد و جماعت‌ها، واحدهای سیاسی و تمدن‌ها شکل می‌گیرند (لاک و فَرگوهر، 2007). {1} شهرت کارل مارکس به خاطر این است که به ما نشان داد چگونه ایده‌ی کار و شکلی که تولید و توزیع کالاها به خود می‌گیرند اساساً و به طور دائم در نتیجه‌ی صنعتی شدن و ظهور شیوه‌ی تولید سرمایه‌داری تغییر یافت. استدلال مارکس در مورد بیگانگی‌یی که در اواخر قرن نوزدهم پدیدار شد، زمانی که افراد کنترل زندگی کاری و محصولات کار خویش را از دست دادند، امروز نیز به قوت قرن نوزدهم پا بر جاست. نیروی کار منعطف برای سازوکار یافتن اقتصاد (نو)لیبرال جهانی، که اساساً مربوط به بی‌ثباتی و استثمار است، ریشه در تجربه‌ی کارگرانی دارد که در طول انقلاب صنعتی سده‌های …

برون سپاری؛ استثمار مدرن؟

فروزان افشار برون سپاری در حوزه ی تولید و صنعت (outsourcing یا Offshoring)، که اقتصاد دانان نئولیبرال، اندر مناقب و کراماتش باد به غبغب می اندازند و داد سخن می دهند، عبارت است از آربیتراژ بین المللی نیروی کار به منظور کاهش هزینه ها و نتیجتا کسب سود بیشتر با استفاده از اختلاف دستمزدها میان کشورهای مختلف. برون سپاری که اخیرا نام دل انگیز دیگری (مهاجرت مجازی )هم برایش دست و پا کرده اند، نیروی پیش راننده ی جهانی سازی در حوزه ی اقتصادی به حساب می آید.(چنان که به قول بنیامین باربر در کتاب مک ورلد علیه جهاد : » هیچ فعالیتی مانند تجارت به ذاته گرایش به جهانی سازی ندارد«). مزایای آن برای شرکت هایی که بدان اقدام می کنند، بسیار روشن است: بهره گیری از قوانین ساده گیرانه ی زیست محیطی و حداقل دستمزد، کاهش بدهی های مالیاتی، ارزان بودن نیروی کار، استفاده از تخصص کشور پذیرنده، دسترسی بیشتر و آسان تر به منابع طبیعی و همچنین گسترش بازارها و… . بسیاری بر این باورند که این پدیده، ماهیتا از مصادیق استثمار …

دنگیزم و اصلاحات در جمهوری خلق چین

  سالار کاشانی منتشر شده در انسان شناسی و فرهنگ اصلاحات جمهوری خلق چین عمدتاً تحت رهبری و بر اساس ایده‌های دنگ شیائوپینگ صورت گرفته است و اصطلاح دنگیزم که حاکی از اندیشه‌های دنگ شیائوپینگ است به مجموعه‌ی اندیشه‌های دنگ در زمینه‌ی اصلاحات در چین اشاره دارد. مفاهیم مرکزی دنگیزم از این قرار است: عقیده به تقویت انگیزه‌های سود اقتصادی، بازار کنترل شده، فرهنگ و منابع ملی چین، حاکمیت کامل دولت حزب، وفاداری‌های ایدئولوژیک، ضرورت کسب فناوری‌های غربی و سرانجام ارتقای مقام بین‌المللی چین و تعبیری اعاده‌ی مقام سابق آن. (شاهنده و طاهایی، 1383: 141) اصول سازنده‌ی نظریه‌ی دنگ، از نظر جیانگ زِ مین به طور کلی چهار مورد است: جستجوی حقیقت از طریق واقعیت‌ها به عنوان یک روش یا شیوه‌ی سیاسی. دنگ در سال 1978 در توضیح بیشتر این اصل مائویی گفته بود که همه‌ی سیاست‌ها باید بر اساس ارزیابی تجربه‌ها صورت گیرد. تاکید بر بازسازی اقتصادی بر اساس درکی از سوسیالیزم در سطح علمی و با تاکید بر مرکزیت اصلی نیروهای تولید در مارکسیسم، که بازگشتی از مرکزیت اصل مائوئیستی نبرد طبقاتی بود …

بحران‌هاي چندجانبه‌ي امپرياليسم

گروه پروسه بحران‌هاي چندجانبه‌ي امپرياليسم نوشته‌ي: الكس كاليني‌كوس برگردان: آبتين درفش اگرچه ايالات متحد در مركز فرماندهي سرمايه‌داري جهاني قرار دارد، اما در چند ماه گذشته صفحه‌ي كامپيوترها و تلويزيون‌هايش حاكي از چندين بحران بوده‌اند. بيائيد آن‌ها را،از منظر تصميم‌سازان ايالات متحد، به‌ترتيب اهميت‌شان درنظر گيريم. نخست، اخيرترين جنگ اسرائيل در غزه ـ كه اكرچه براي واشگتن نه بحران، كه بيش‌تر نوعي خشونت فوران كرده است كه به‌واسطه‌ي آن نوعي تعادل بازتثبيت مي‌شود، اما براي شمار افزايش‌يابنده‌اي از مردم جهان اهانت و جنايت به‌حساب مي‌آيد. دوم، جنگي ـ كه در حال حاضر با آتش‌بسي نه چندان آسان متوقف شده است ـ بين حكومت پرو غرب در كيف و نيروهاي مورد حمايت روسيه در جنوب شرقي اكراين. سوم، كارزار بمب‌باران ايالات متحد براي متوقف كردن گروه جهادي كه خود را دولت اسلامي در عراق و سوريه مي‌نامد، اما ما آن را هم‌چنان داعش مي‌ناميم. و، سرانجام، تنش فزاينده‌ي رقابت بينادولتي در شرق آسيا در واكنش به قدرت رو به رشد چين ـ كه نه هنوز يك بحران، اما به‌طور بالقوه نزاعي بسيار جدي است.1 چيز جالبي …

خواب آشفته پاکیزگی   

آرمان- صباالسادات حسینی: شاید آن لحظه‌ای که هر یک از ما می‌خواهیم زباله‌ای را در فضا رها کنیم، برای کمتر از یک‌صدم ثانیه بیندیشیم دست یا دستانی با زحمت و مرارت فراوان باید آن را جمع کند و لحظه‌ای در این کار درنگ کنیم. همه ما محیط خانه و حتی تا شعاعی از اطراف محیط خانه‌مان را پاکیزه نگه می‌داریم و برای مثال وقتی تخمه می‌خوریم، پوست آن را روی زمین نمی‌ریزیم چه رسد به زباله‌های انبوه‌تر و بزرگ‌تر اما، وقتی کمی آن طرف‌تر می‌رویم خیلی راحت هر چیز دور ریختنی را در کوچه و خیابان می‌‌ریزیم. خیلی از ما شاید ندانیم به ازای هر پوست تخمه یا ته‌سیگاری که به زمین می‌ریزد، دستی زحمتکش باید بارها و بارها بر جارو ضربه وارد کند تا موفق شود همه آثار آن را پاک کند و شهر را مثل روز اول به ما تحویل دهد.  در شهری که همه شهروندانش زباله‌هایشان را در خیابان می‌ریزند اگر یک روز کارگران شهرداری کار نکنند و شهر را به‌حال خود رها کنند، شهر به یک زباله‌دان بزرگ تبدیل خواهد شد. …