All posts tagged: زنان كارگر

ضرورت تشکل مستقل زنان کارگر

ضرورت تشکل مستقل زنان کارگر از مجموعه مقالات ارائه شده در سمینار رابطه جنبش زنان و جنبش کارگری حسین شریفی زاده منتشر شده در کانون مدافعان حقوق کارگر جنبش زنان برای آزادی و برابری حقوقی، سیاسی و اجتماعی با مردان، عنصری بنیادی در هر جنبش دموکراتیک راستین و در جنبش طبقۀ کارگر برای رهائی است. آزادی زنان شرط بنیادی رهائی بشریت از ستم و استثمار است. این احکام برای هر زن آگاه حساس به وضعیت نابرابر و ستم مضاعف وارد بر زنان در جامعۀ کنونی و برای هر کارگر و زحمتکشی که به ریشه های استثمار و ستم و شرائط حاکم بر زندگی اکثریت مردم پی برده باشد از بدیهیات است.    مبارزۀ زنان برای آزادی و برابری حقوقی، سیاسی و اجتماعی با مردان، در هر جامعه اشکال ویژه ای دارد و در هر شرائط خاص مبارزه اهداف و خواستهای معینی را در راه رسیدن به هدف مشترک، که رهائی زنان و به طور کلی بشریت از هر گونه ستم و استثمار است، پیش روی خود قرار می دهد.    در ایران، زنان، به ویژه …

نرخ بیکاری زنان ۶۵.۵ درصد شد!

جزئیات گزارش ویژه از اوضاع بیکاران نرخ بیکاری زنان ۶۵.۵ درصد شد! آمارها نشان می‌دهد از هر دو نفر که به دانشگاه رفته‌اند یکی هدفی نداشته و خانه‌نشین شده، میلیون‌ها نفر فقط برای مدرک درس خوانده‌اند و نرخ بیکاری زنان فارغ‌التحصیل به ۶۵.۵ درصد رسیده است. تأمین ۲۴/ موضوع اشتغال فارغ التحصیلان در سال های اخیر یکی از چالش های بزرگ کشور در مسئله بیکاری شده و دولت ها مرتبا پیرامون آن سخن می گویند. با این وجود، حل مسئله بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی چند راه مشخص دارد که غیر از آن کار خاصی نمی توان کرد و نباید امیدوار به حل مشکلات اشتغالی جوانان درس خوانده بود. به گزارش خبرنگار مهر، اولا اینکه باید روند رو به رشد ورود به دانشگاه و رقابت شکل گرفته بین دانشگاه های مختلف در جذب دانشجو متوقف شود، آموزش ها کیفی و بر اساس نیاز بازار کار باشد و عملکرد جزیره ای آموزش عالی کشور و بی توجهی به نیازهای روز بازار کار نیز اصلاح شود. همچنین از زمان مدرسه به بچه ها بیاموزند که دانشگاه رفتن آخر آرزو …

تاملی درمورد وضع زنان

  غ.ع. منتشر شده در رنجبر امسال روز جهانی زن در سراسر جهان با شعارهای گوناگون و مضامین مختلف برگزار شد .عناصر و نیروهائی هم که این مراسم را برپا کردند به لحاظ اندیشه و نگرش به مسائل اجتماعی و بخصوص مسائل جنبش زنان و مسائل مربوط به آن طیف های گوناگونی را شامل می شدند از افراطی ترین جناح های فمینیستی تا کمونیست های خواهان انقلاب اجتماعی . از کسانی که حل مسئله زنان را در ارتباط با مبارزه علیه مردان می دانستند و ضدیت با مردان را جایگزین ضدیت با نظام مردسالاری کرده بودند تا کسانی که جنبش زنان را بیهوده و فقط در ر ابطه با کل مبارزه طبقاتی می دیدند . به همین دلیل نگاهی دوباره به مسئله زنان و بازبینی نظرات و تحرکات عملی آن برای روشنائی آینده و پیدا کردن راهکارهای عملی و فکری آن ضرورتی دائمی است . اینکه ستم برزنان و شکلگیری جامعه مردسالار با شکلگیری جامعه طبقاتی بوجود آمد چه به لحاظ تئوریکی و چه در تحقیقات باستان شناسی ثابت شده است . در طول تاریخ …

نگاهی به وضعیت امروز اشتغال زنان در جامعه

نگاهی به وضعیت امروز اشتغال زنان در جامعه دلایل سهم اندک زنان در بازار کار ایران علی رستگار نرخ مشارکت اقتصادی زنان در اقتصاد ایران، حتی در مقایسه با برخی کشورهای همسایه نیز پایین است. هرچند آنطور که وزیر کار، تعاون و رفاه اجتماعی اعلام کرده سهم زنان در مشاغل خدماتی در حال افزایش است/نرخ بیکاری مردان در کشورهای آلمان، هلند و آمریکا نیز به ترتیب حدود ۶، ۵ و ۸ درصد اعلام شده یعنی در این کشور‌ها نرخ بیکاری مردان بیش از زنان است/ فعالان حقوق زنان معتقدند در نظر گرفتن امتیازات ویژه برای دوران بارداری و بچه دار شدن زنان از عوامل افزایش درصد بیکاری زنان است چون کارفرمایان نسبت به استخدام زنان تمایلی نخواهند داشت در دنیای امروز حضور فعال زنان در سطح جامعه به عنوان یکی از نشانه‌های توسعه یافتگی کشور‌ها شناخته می‌شود. با این حال هنوز نرخ بالای بیکاری زنان در ایران یکی از چالش‌های مهم بازار کار محسوب می‌شود. آخرین آمارهای رسمی نشان می‌دهد نرخ بیکاری زنان جوان ۱۵ تا ۲۴ ساله از یکسال پیش تاکنون ۱/۶درصد افزایش یافته …

زنان در اسارت کار خانگی

  روشنک شیرزاد منتشر شده در خیزش کار خانگی یکی از عوامل بسیار مهم اسارت زنان در نظام سرمایه داری است و از آنجائی که در متن نهاد خانواده صورت می گیرد، یکی از ارکان بسیار مهم حفظ این نهاد و در نهایت تولید و بازتولید نظام سرمایه داری محسوب می گردد. کافی است توجه کنیم که نیروی کار لازم برای تولید سرمایه داری در خانواده به وجود می آید و نخست در این نهاد تربیت می شود. اما بازتولید نظام سرمایه داری، چنان که خواهیم دید، تنها بازتولید نیروی کار نیست. بررسی کار خانگی در واقع با بررسی وضعیت زنان و به ویژه زنان متأهل درهم تنیده است. نظم نوینی که پس از انقلاب صنعتی با افزایش جمعیت و تحرک بیش تر آن به گسترش ارتباطات و تخصصی شدن کار، منجر گردید زندگی خانوادگی و کار را از هم جدا ساخت. این امر دگرگون شدن نقش زن و مرد در خانواده را در پی داشت. با صنعتی شدن، خانه دیگر نه محل کار، بلکه محل زیست خانواده شد. این روند زن را به زنِ …

زن و سوسیالیسم

  آناهیتا اردوان جهانی که در آن زندگی می کنیم، از بسیاری جهات، بویژه موقعیت زنان در عرصه های گوناگون، متناقض است. جایگاهِ زنان بعنوانِ نیمی از نیرویِ مولّدِۀ جهان، با گذشت پیکارهایِ سترگِ تاریخی، برای دموکراسی و برابری، تحولات و انقلابات علمی، فنی و تکاملِ عمومیِ جوامع، هنوز در موقعیتی نازل تر از مردان، است. تداوُمِ نابرابریِ جنسیّتی در جهان با وجود اینکه زنان شصت درصد از نیروی کار جهان را تشکیل می دهند، اما، تنها کمتر از ده درصد از ثروت جهان به آنان تعلق دارد. میزان بیکاری زنان از سال 2009، نوزده درصد، افزایش یافته است. در حالیکه، این میزان برای مردان تنها، برابر با سی و دو صدم درصد، گزارش شده است. میشل بچلت، مدیر اجرایی بخش جدید زنان سازمان ملل برای تثبیت برابری جنسیتی، در کنفرانسی مطبوعاتی، 26 ژوئن 2011، آماری ارائه می دهد که بیانگرِ وضعیتِ ناگوار و غیرانسانیِ زنان است. این، لکۀ ننگی بر پیشانیِ جهانی می باشد که خود را مُدرن و متمدن می داند. 75 درصد از زنان و دختران در جهان حداقل یک بار در …

چطور فمینیسم خدمتگزار سرمایه داری شد و چگونه آن را احیا کنیم؟

نانسی فریزر برگردان: رزا روزبه تأمین ۲۴/ درپیچ و تاب بی‌رحمانه سرنوشتی که با آن روبرو هستیم، ترسم این است که جنبشی که از قضا برای آزادی زنان بود، در یک چرخش بی‌رحم جادهٔ سرنوشت، در دام یک رابطهٔ خطرناک با اقدامات نولیبرالیستی برای ساخت یک جامعهٔ مبتنی بر بازار آزاد، گرفتار آمده باشد. و همین می‌تواند توضیحی باشد بر اینکه چگونه اندیشه‌های فمینیستی که روزی بخشی از یک جهانبینی رادیکال بود، به طور روز افزون در نقطه نظرات فردگرایانه تبیین می‌شوند. فمینیست‌ها که زمانی جامعه‌ای را نقد می‌کردند که بر شغل محوری دامن می‌زد، حالا به زنان توصیه می‌کنند که به استقبال از خطرات و ریسک‌های محیط کار بروند. جنبشی که زمانی همبستگی اجتماعی را اولویت قرار می‌داد، حالا از زنان کارآفرین تجلیل می‌کند. دیدگاهی که روزی خدمات اجتماعی و استقلال را ارج می‌نهاد، حالا مشوّق پیشرفت‌های فردی و شایسته-سالاری شده است. چیزی که پشت این تغییر سمت و سو خوابیده است، دریای تغییراتی در خصیصهٔ سرمایه داری است. سرمایه داری دولت-محور دوران پس از جنگ، جای خود را به شکل جدیدی از سرمایه …

خانم معلم نانوا در همسايگي تهران

تنور خاموش شده، اما گرمايش هنوز نانوايي را گرم مي‌كند. بربري‌هاي گردي كه بخار از روي‌شان بلند مي‌شود را گوشه‌اي مي‌گذارد و روي‌شان را با پلاستيكي ضخيم مي‌پوشاند تا مشتري‌ها نان گرم نصيب‌شان شود. بچه‌هاي قد و نيم قد كه يكي يكي از در نانوايي مي‌آيند تو را هدايت مي‌كند سمت نيمكت‌هاي‌شان و آماده مي‌شود براي شغل دومش؛ معلمي. به گزارش اعتماد، اينجا روستايي است در ١٢ كيلومتري پايتخت، «سنجران» روستاي كم سكنه‌اي در منطقه خجير. نانوايي نخستين نشانه‌هاي اين آبادي است، نانوايي كه زن خانه هم شاطري مي‌كند در آن و هم روي نيمكت‌هاي چوبي‌اي كه كنار تنور براي بچه‌ها چيده، معلمي مي‌كند. «پوران عابد نظري» ٥٠ سال را رد كرده، اما هنوز جوان است براي كلمه ميانسالي و هر روز به عشق بچه‌ها راه نانوايي را طي مي‌كند، بچه‌هاي افغان كه براي باسواد شدن، سراغ پوران آمده‌اند. «هرروز صبح، ساعت چهار به همراه همسرم از خانه مي‌زنيم بيرون و نانوايي را باز مي‌كنيم. هشت سال است از تهران جدا شده‌ايم و اينجا را براي زندگي انتخاب كرده‌ايم. خوشبختي را در آرامش اينجا پيدا …

سرپرست‌های بی‌سرپرست

گزارشی از وضع زنان سرپرست خانوار در کشور سرپرست‌های بی‌سرپرست | طرح نو | مجتبی پارسا | «هویت زن در فرهنگ ما، در مادر بودن تعریف می‌شود و ما زن را در اندیشه اقتصادی و به‌عنوان نیروی کار نگاه نمی‌کنیم… اگر به مادر بودن به‌عنوان شغل تمام وقت و موثر نگاه کنیم و مادر به خوبی فرزند را تربیت کند، خیلی از آسیب‌های‌اجتماعی کاهش می‌یابد… در مسأله زنان و خانواده باید نگاه اصیل خودمان را که مبتنی‌بر اندیشه دینی و فرهنگ ایرانی است، داشته باشیم. در غرب به زن به‌عنوان نیروی کار که باید اشتغال داشته باشد نگاه می‌شود تا چرخ سرمایه‌داری بچرخد. ما نگاهمان این است که خانواده سلول و بنیان جامعه است». (سعید جلیلی) «باید از نگاه ترحم‌آمیز کلیشه‌ای به بانوان ایران پرهیز کرد و برای بازیابی جایگاه زن در جامعه کوشش کرد. توجه به حق اجتماعی زنان برای حضور در عرصه‌های اجتماعی که با وظایف آنها در خانواده تعارضی ندارد، توجه به زنان سرپرست خانواده در برنامه دولت و تأمین مجتمع‌های آپارتمانی مناسب برای آنها باید مورد توجه باشد». (علی اکبر ولایتی) …

سالمندی زنانه شده است

آرمان- زهره حاجیان: با شنیدن نام سالمند ذهن‌مان می‌رود به سمت آسایشگاه‌ها و مراکز نگهداری از سالمندان و در حالت خوشبینانه‌تر به پیرمردانی فکرمی‌کنیم که روی نیمکت پارک‌ها نشسته‌اند و از هر دری با هم گپ می‌زنند یا پیرزنانی را تصور می‌کنیم که به توصیه پزشکشان مجبور به پیاده روی شده‌اند و اگر پای درددلشان بنشینی از ترس زمین‌گیر شدن و خشک شدن دست و پایشان مجبور به راه رفتن شده‌اند وگرنه ترجیح‌شان این است که درخانه بمانند وهر وقت دلشان گرفت صندلی‌شان را در کوچه بگذارند و به رفت‌وآمد مردم و اتومبیل‌ها خیره شوند اما، در این گزارش ردپایی از مراکز و آسایشگاه‌های نگهداری از سالمندان نیست. سالمند که باشی دلت هم کوچک می‌شود. به هر دلیل کوچکی بهانه می‌گیری و دلت می‌شکند و چاره‌ای نداری که برای از یاد بردن غم‌ها وغصه‌های کوچک به پارک‌های محله بروی مانند همین صفورا میلانی 74 ساله که اصرار می‌کند نامش را با پسوند سادات بنویسیم چرا که همسایه‌های محله خیابان خوش او را با نام سادات خانم می‌شناسند. او با اشاره به اینکه در خانه خودش …

لزوم توجه به وضعیت زنان سرپرست خانوار و افزایش آمار بیکاری زنان

گزارش تامین ۲۴ از همایش «زنان در مسیر توسعه اجتماعی با تاکید بر برنامه ششم توسعه» لزوم توجه به وضعیت زنان سرپرست خانوار و افزایش آمار بیکاری زنان مشکل نگران کننده‌ای در خصوص زنان وجود دارد و آن این است که نسبت بیکاری در زنان نسبت به مردان دو برابر است/در سیاست‌های برنامه پنجم توسعه بسیاری از موارد موثر نهفته شده بود اما عملیاتی نشدند. برای مثال تقویت نهاد خانواده، امنیت اجتماعی، حمایت از اقشار محروم، نظامات پیشگیری از آسیب‌ها، عدالت اجتماعی، کار و حضور فعال در اجتماع و غیره در این برنامه در نظر گرفته شده اما بسیاری از آن‌ها اجرایی نشده تامین۲۴/«زنان در مسیر توسعه اجتماعی با تاکید بر برنامه ششم توسعه» نام همایشی است که امروز به همت موسسه آموزش عالی علمی کاربردی بهزیستی و تامین اجتماعی برگزار شد. به گزارش تأمین۲۴ (tamin24.ir) سالن همایش‌های تلاش وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی میزبانان کارشناسانی بود که موضوعاتی مثل شاخص‌های رفاه اجتماعی، تعاون و اشتغال زنان، بیمه‌های اجتماعی زنان و… را مورد بحث و بررسی قرار دادند. در ادامه بخش‌هایی از اظهارات سخنرانان …

زنان نُخستین قربانیانِ نولیبرالیسم اقتصادی

Bild: Keystone آناهیتا اردوان در سالهای اخیر، تسلط الیگارشی مالی بر کلیه بخشهای تولید اجتماعی و زندگی عمومی، تکامل و ژرفش ناگزیر تضادهای اساسی سرمایه داری، رشد غول آسای بخشهای غیر تولیدی، توسعه سرمایه داری نو – لیبرال و گذار آن از رابطه «پول – کالا – پول» به رابطه «پول – پول» که تحلیلگران اقتصادی آن را «کاپیتالیسم کازینویی» می نامند، موجبات یکی از پیچیده ترین و طولانی ترین بحرانهای ساختار اقتصادی سرمایه داری را فراهم آورد. رکود دستمزد، رشد ناامنی شغلی و بیکاری طبقه کارگر کشورهای پیشرفته سرمایه داری، تشدید یافت. در این روند، موقعیت زنان کارگر که پیش از این، با تبعیض جنسیتی، عدم پرداخت دستمزد یا پرداخت دستمزدهای پایین و شرایط استخدام عادلانه دست به گریبان بودند، دشوار تر و از نظر معیشتی به مراتب حساس تر گشت. خشونت خانگی، بیکاری و فقر، با وجود پیشرفتهای تکنولوژیک، صنعتی و قول و قرارهای تُهی سیستم سرمایه داری مبنی بر رفع شکاف جنسیتی در عرصه های گوناگونِ اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، چهره ای زنانه تر بخود گرفته است. زنان کشاورز و کارگر …

سیاست تشدید عقب راندن زنان

شیده رخ فروز منتشر شده در خیزش شمارۀ ۳٦ در ایران تبعیض جنسیتی در همه سطوح اجتماعی نهادینه گردیده و قوانین و فرهنگ متأثر از مذهب در جهت تحقیر و تحت فرمان درآوردن زنان به شدت حاکم شده و جهنمی کم نظیر برای زنان ایجاد کرده است. سرنوشت زنان را نهادها و ساختارهای اجتماعی سرمایه داری مذهبی حاکم تعیین می کنند و خود آنان دربارۀ تعیین سرنوشت خود هیچ کاره اند: اینکه چگونه بپوشند، چگونه راه بروند، چگونه بخندند، تمایلات جنسی شان چگونه باشد، روابط جنسی شان چگونه باشد، در چه رشته ای درس بخوانند، در چه زمینه ای کار کنند، چند فرزند داشته باشند و غیره و غیره. حجاب اجباری نیز ابزاری سیاسی برای عقب راندن زنان از همۀ حقوق انسانی شان است. در دورۀ حاکمیت جمهوری اسلامی، هرگونه مخالفت یا عدم تابعیت از همۀ این زنجیرهائی که این رژیم بر جان و تن زنان بسته، تبعات فاجعه آمیز فراوانی برای آنان داشته است. کتک خوردن در خانواده بوسیلۀ پدر، برادر یا همسر، شلاق خوردن از دست رژیم برای نوع پوشش، ازدواج های اجباری، …

زنان خانه‌داری که کارتن‌خواب شدند

دو روایت از زندگی زنانی که سقف‌شان آسمان است و فرش‌شان زمینزنان خانه‌داری که کارتن‌خواب شدند زهرا جعفرزاده روایت اول؛ زن ٣٦ساله با ١٥‌سال کارتن‌خوابی، اعتیاد و حبسرد اعتیاد روی صورتش حک شده، روی چشمانش، دندان‌هایش. آن خط‌های عمیق کنار لب، آن چشم‌های به گود نشسته، حتی حرف زدنش هم نشانه‌های اعتیاد دارد. ١٥‌سال هروئین، کرک و تریاک کشیده. صورتش به ٣٦ساله‌ها نمی‌ماند. سال‌های بیشتری گذرانده، از رنج دوری خانواده و دخترش که حالا ١٥ سالی می‌شود او را ندیده. برای یک هفته به تهران آمد، اما آن یک هفته شد ١٥ سال. دست به هر کاری زده، قاچاق مواد مخدر، کارتن‌خوابی، دزدی. چند باری زندان رفته، ماموران کمپ‌های ترک اعتیاد خوب می‌شناسندش. از آنها زیاد کتک خورده. آن‌قدر تزریق کرده که حالا هپاتیت C گرفته. درد زیاد دارد، زنی که در ١١سالگی ازدواج کرد و تا ١٥سالگی دو ازدواج ناموفق را در زندگی‌اش ثبت کرد. لاله از رنج‌هایش می‌گوید: «١١سالم بود که شوهرم دادن، ازدواج اجباری بود، ١٢سالگی طلاق گرفتم. ١٣ سالم که شد دوباره شوهرم دادن به یه مرد معتاد. هر شب تریاک …

زنان بی‌سرپناه، نگاهی به وضعیت مسکن زنان سرپرست خانوار

نگاهی به وضعیت مسکن زنان سرپرست خانوار شهر تهران زنان بی‌سرپناه   بابک نگهداری رئیس مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران مسکن یکی از نیازهای ضروری انسان‌ است. مسکن علاوه بر دارایی اقتصادی، عاملی برای امنیت، آرامش، ثبات و رفاه خانوار و جامعه تلقی می‌شود و شوک‌ها و تکانه‌های پیش‌بینی نشده جامعه بر زندگی فردی و اجتماعی را کاهش می‌دهد. به گفته جامعه‌شناسان «مسکن یک مکان فیزیکی است و به عنوان سرپناه نیاز اولیه و اساسی خانوار به حساب می‌آید. در این سرپناه برخی از نیازهای اولیه خانواده یا فرد مانند خوراک، استراحت و حفاظت در برابر شرایط جوی تأمین می‌شود. همچنین تحقیقات نشان می‌دهد که فقدان مسکن مناسب با افزایش میزان بزهکاری، طلاق و از‌هم‌گسیختگی اجتماعی ارتباط زیادی دارد و عاملی بازدارنده در رشد و اعتلای اجتماعی، فرهنگی و روانی محسوب می‌شود. نداشتن مسکن همچنین باعث پیدایش ناهنجاری‌های اجتماعی دیگری از قبیل خیابان‌خوابی، زاغه‌نشینی و معضلات حادتری مانند تکدیگری می‌شود. بر این اساس یکی از سیاست‌های مهم دولت‌ها و برنامه‌ریزان، فراهم کردن و تسهیل زمینه‌های دسترسی خانوارها به مسکن و خدمات آن است که …

تشكيل يگان ويژه زنان براي برخورد با اغتشاشات

علي اصغر زاده در پي جداسازي در اتوبوس و مترو و دانشگاه و ادارات شهر داري و ورزش و غيره و گسترش جدا سازي هاي جنسيتي در همه زمينه ها، اين بار شاهد شكل گيري نيروي انتظامي ويژه زنان در مقابله با اغتشاشات خياباني زنان هستيم . در خبر ها آمده است كه يگان و يژه زنان براي مقابله با اغتشاشات خياباني زنان دوره هاي مخصوص را مي گذراند . پس زنان زحمت كش و رنجديده خوشحال باشند كه ديگر در خيابان از مردان سركوبگر سيلي نخواهند خورد. ديگر يك باتون بدست سبيل دار با باتون بجانشان نمي افتد. مرد در سركوب زنان نامحرم است و از نظر شرع اين بر خورد جسمي و فيزيكي اشكال دارد .. واقعا كه چقدر به فكر برابري زن و مرد هستند. يا بهتر بگويم به فكر از ميان برداشتن فاصله زنان و مردان. زنان بايد منتظر بمانند تا در خيابان از دست زنان تا توان دارند كتك بخورند و نگران محرم ونامحرم نباشند . نظام سرمايه داري در همه جاي دنيا نقشه مقابله در برا براعتراضات مردم را …

زن، به مثابه «دیگری»

  زهره روحی منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ «جنس دوم»، سیمون دوبوار؛ ترجمه قاسم صنعوی در بین تبعیض‌های رایج، تبعیض جنسیتی سابقه‌ی تاریخی بیشتری دارد. و شاید به همین دلیل است که عموم نگرش‌های ارتجاعی (با هر نام و نشانی که دارند) آگاه یا ناآگاه، تلاش کرده‌اند این تبعیض را امری طبیعی و یا الهی قلمداد کنند؛ به طوری که طی قرنها، این باور ضد بشری چنان در تار و پود فرهنگهای مختلف رسوخ کرده است که به سادگی نمی‌توان آنرا زدود؛ حتا در هزاره‌ی سوم، با وجود اعتراض‌های افشاءگرانه‌ی قرن گذشته، هنوز نگرش‌های مردسالار (کم و زیاد) سلطه‌ی فرهنگی عمیقی در جوامع مختلف دارند. در همین جا لازم است این نکته را تذکر دهیم که معمولاً تصور شایع از نگرش «مردسالار»، تا حد زیادی مشکل‌دار است. زیرا غالباً اینگونه تصور می‌شود که این نگرش فقط خاص مردان است؛ غافل از آنکه بسیاری از زنان نیز نگاهی مرد سالار به خود و دیگر زنان دارند. به بیانی صریحتر، عمیقا تحت تأثیر فرهنگ مسلط بر جامعه‌ هستند. باری، متن حاضر برای پرداختن به تبعیض‌ …

زنان کارگر و مبارزه برای نظارت شورائی کارگری

اودری وایز منتشر شده در کتاب کوچه ۳۴ و مرکز بایگانی مطبوعات ایران   این مقاله که از انگلیسی به‌فارسی درآمده چند سال پیش توسط خانم اُدری وایزAudrey Wise – از فعالین جنبش سندیکائی مترقی انگلستان – نوشته شده و از طرف «موسسهٔ نظارت کارگری» آن کشور انتشار یافته است. دربارهٔ نویسنده همین اندازه کافی است گفته شود که از طرفداران جدّی سوسیالیسم شورائی است و از سوی یک ناحیهٔ کارگری به‌نمایندگی مجلس عوام انگلستان انتخاب شده‌ بود. انترناسیونالیست متعهد و فعالی است و طی سال‌هائی که مبارزان ایرانی در خارج از کشور برعلیه رژیم منحط پهلوی فعالیت می‌کردند هرگز از بذل کمک‌های مؤثر خود بدانان دریغ نکرد و علاوه بر آن، خود بارها و بارها برعلیه جنایات رژیم پهلوی بانگ اعتراض برداشت. خانم وایز رسماً در کمیته‌های مختلف دفاع از حقوق دموکراتیک مردم ایران، به‌خصوص «کمیته دفاع از حقوق دموکراتیک کارگران در ایران» عضویت داشته است. در این مقاله، نویسنده بر حساس‌ترین مسائل زنان در جنبش کارگری انگلستان انگشت گذاشته است. اهمیت مقالهٔ حاضر تنها در این نیست که می‌تواند برای مطالعهٔ مسائل مشابه در …

از خواهران و مادران وطنی – کاوه دارالشفاء در گفت‌وگو با منصوره اتحادیه

گفت‌وگو با منصوره اتحادیه (نظام‌مافی) درباره زنان در عصر مشروطه   از خواهران و مادران وطنی   کاوه دارالشفاء با گذشت بیش از صدسال از انقلاب مشروطیت، فرآیند تاریخ‌نگاری مشروطه همچنان با سویه‌هایی مواجه است که کمتر به‌آن پرداخته شده است. شاید این امر بیش از آنکه به ضعف منابع و کمبود اسناد مربوط باشد، به نحوه نگریستن به مشروطه و مفروضات ناگفته و تصوراتی مرتبط است که عمدتا در هر دوره در ضمیر مورخان و محققان نفوذ کرده است. به همین منظور سراغ منصوره اتحادیه (نظام‌مافی) رفتیم و درباره زنان مشروطه و نحوه حضورشان در تاریخ‌نگاری آن دوره با او به گفت‌وگو نشستیم. نظام‌مافی، در آثار خود در تلاش است تا بر نقش و سهم زنان در انقلاب مشروطه تاکید کند و به دور از گفتار رایج هر دوره، این وجه از تاریخ مشروطه را با تمرکز بر نقش گروه‌های اجتماعی بررسی کند. چرا نقش زنان در تاریخ مشروطه موکدا بیشتر از نقش واقعی‌ای است که ایفا کردند؟ اینجا مرادمان دقیقا چهره‌ای‌ است که تاریخ‌نگاری مبتنی بر جنسیت سعی می‌کند آن را پررنگ‌تر نشان …

آتش اعتیاد زنان بوستان خانواده را می‌سوزاند

آتش اعتیاد زنان بوستان خانواده را می‌سوزاند ماندانا ملاعلی روزنامه دولتي ايران «بیا خانومی! بیا عزیزدلم! بیا جلو بیا! یه امتحان بکن هم غمت سبک می‌شه هم استخونت. بیا خانمی! بیا قشنگم! قهر نکن! بشکنه دستم که تو رو زدم. پول که ندارم ببرمت دکتر و دوا برات بخرم. بیا یه پک بزن مسکنه!» زن این لحن را خوب می‌شناخت این لحن مهربان مخصوص زمان نشئگی شوهرش بود. وقتی سیخ به دست پای بساط می‌نشست و حسابی خودش را می‌ساخت آن وقت می‌توانستی از او دنیا را بخواهی. همه چیز در آن زمان برایش امکان پذیر بود. دروغ‌های شیرین می‌گفت، شوخی می‌کرد و خوش زبان می‌شد اما استخوان‌های شکسته زن دیگر با شیرین زبانی التیام نمی‌یافت. زن بی‌خیالی شوهرش را که دید با تمام دردی که از کتک‌های دیشب شوهرش در تنش رسوب کرده بود دل به دریا زد و به خودش گفت: این زندگی نکبتی از این که نکبت‌تر نمی‌شود، بگذار من هم مانند او بی‌خیال شوم. با این فکر خزید و خود را کنار شوهر سیخ به دستش رساند و بوی تلخ تریاک …

جنبش زنان، موانع و مطالبات پیش رو

شیده رخ فروز منتشر شده در خیزش ۳۱ «کانون شهروندی زنان» و «مؤسسه اسلامی زنان» به مناسبت گرامیداشت روز جهانی زن، مراسمی در تاریخ پانزدهم اسفند 92 در تهران برگزار نمودند. این مراسم با سخنرانی و حضور چهره های حوزه زنان توأم بود. ما ضمن بررسی بخش هایی از متن این سخنرانی ها، به مسألۀ آزادی زنان به عنوان یک مؤلفه بزرگ در مبارزات دموکراتیک و مبارزات سوسیالیستی که بدون پیوند آنها، این مبارزات نیز میسر نخواهد بود، می پردازیم. اعظم طالقانی، بنیانگذار موسسۀ اسلامی زنان ایران، در این مراسم گفت: «ما در اسلام باید اصول را در نظر بگیریم و با توجه به شرایط و موقعیت امروز، اجتهاد کنیم و در رابطه با حقوق زنان تغییرات ایجاد کنیم. این اجتهاد در طول تاریخ اسلام هم وجود داشته است ولی متأسفانه عده ای با آن مخالفت می کنند. از این رو می خواهم از آن کسانی که با مسئله اجتهاد برای تغییر به نفع زنان مخالفت می کنند بپرسم چطور است که شما آقایان در مسائلی که فکر می کنید به نفع خودتان و مسائل …

به‌نام ما، به‌کام دیگران…

منتشر شده در بايگاني مطبوعات ايران و كتاب جمعه این بخشی است از کتاب مشهور خانم دُمیتیلا باریوس دوچونگارا – زنی از معادن بولیوی – به‌‌نام «بگذار سخن بگویم»، ترجمهٔاحمد شاملو وع. پاشائی که انتشارات مازیار به‌‌زودی آن را منتشر می‌کند. من در هفتم مه ۱۹۳۷ در سیگلو۲۰ به‌‌دنیا آمدم. سه ساله که بودم به‌‌پولاکایو رفتیم و دیگر تا بیست سالگی همان‌جا ماندم. از انصاف به‌‌دور است که سرگذشت خودم را بگویم و از آن دهکده که بسیار به‌اش مدیونم اسمی به‌‌زبان نیارم. من آن جا را جزئی از زندگی خودم می‌دانم. هم پولاکایو و هم سیگلو۲۰ تو قلب من جای مهمی دارند. پولاکایو را به‌‌این دلیل که درکودکی مرا پناه داد و من خوش‌ترین سال‌های عمرم را آن‌جا گذراندم. آخر، آدمیزاد تا وقتی بچه است همین قدر که تکه نانی گیر بیاورد وصلهٔ شکمش کند و شندره پاره‌ئی داشته باشد که تنش را از سرما بپوشاند احساس نیکبختی می‌کند. بچه ها راستی راستی به‌‌واقعیتی که توش می‌لولند چندان توجهی ندارند. پولاکایو، در بخش پُتُسی از استان کیخاروست و چهار هزار متری از سطح دریا ارتفاع دارد. منطقهٔ معدنی مبارز و جنگاوری است که در انقلاب نهم آوریل ۵۲ هم به‌‌طور …

یک شب تا صبح با زنان کارتن‌خواب تهران

خانم الف پایپ را برمی‌دارد و شروع به شیشه‌کشیدن می‌کند. رو به من عذر می‌خواهد که «اگه نکشم شب نمی‌تونم بیدار بمونم. هر شب می‌کشم بعد بیرون می‌رم. یک‌بار که نکشیده بودم خوابم برد و صبح وسط بیابون بیدار شدم با لباس‌های پاره و پوره…» می‌خواهم یک خانم قابل اعتماد را معرفی کنند، یک شب تا صبح همراهم باشد برای سرزدن به پاتوق‌های زنان کارتن‌خواب. خانم الف را معرفی می‌کنند. قرارمان ساعت 12شب حوالی دروازه غار. مانتوی مشکی پوشیده. سبزه‌رو است با ته‌لهجه جنوبی. شال رنگی به سردارد با آرایشی نه‌چندان غلیظ. چشم‌های مشکی ریز، ابروهایی کم‌پشت و بینی گوشتی. قرار است او راوی داستان ما و راهنمایمان باشد. می‌آید می‌نشیند روی صندلی و تندتند حرف می‌زند که «باید بریم ستارخان، اتوبان ستاری، پارک شوش، پشت ترمینال جنوب و…» تند و تند حرف می‌زند. جنگ‌زده که شده‌اند آن سال‌های جنگ به تهران آمده‌اند. سه شماره موبایل می‌دهد. شماره‌های خودش و بهار دخترش. قرار می‌گذاریم هشت‌شب از در خانه‌شان سوارش کنیم. من و او به پاتوق‌ها برویم و راننده منتظرمان بماند. یکی از همکاران آقایمان با …

گفت‌وگو با فخری بخشی (راننده‌ی اتوبوس مسافربری بین شهری)

قبلاً هفت، هشت، ده سالی خیاطی می‌کردم، خیلی علاقه به خیاطی دارم. در کنار خیاطی گلدوزی و بافتنی هم می‌کردم و تابلو فرش هم می‌بافتم. فرش‌های اصفهان و ابریشمی. هر کارهایی که کردم همه راضی بودند، با دقت و ظرافت بودند. باز اگر بخواهم بگم، قلاب‌بافی هم می‌کردم، و همینطور چرم دوزی، و کیف چرم می‌دوختم. از فعالیت‌هایی که به آن‌ها علاقه دارم و هنوز هم یک روز در هفته دنبال می‌کنم. در رابطه با ز.ر : با تشکر از پذیرفتن دعوت، لطفا خودتان را معرفی بفرمائید. خانم راننده: به نام خدا، من فخری بخشی متولد 29/9/1354، در اصفهان به دنیا آمده‌ام، طرف‌های آپادانا سجاد، میزان تحصیلاتم سیکل است، متأهل هستم و دو فرزند دارم و الان هم شهرک سیمرغ زندگی می‌کنم. ز. ر: چند سال است که راننده هستید و آیا قبلاً شغل دیگری هم داشته‌‌اید؟ ف. ب: قبلاً هفت، هشت، ده سالی خیاطی می‌کردم، خیلی علاقه به خیاطی دارم. در کنار خیاطی گلدوزی و بافتنی هم می‌کردم و تابلو فرش هم می‌بافتم. فرش‌های اصفهان و ابریشمی. هر کارهایی که کردم همه راضی بودند، …

زنان؛ ارزان‌ترین نیروهای کار

زنان؛ ارزان‌ترین نیروهای کار زنان نیمی از نیروی کار کشور را تشکیل می‌دهند که در بیشتر موارد اعم از حقوق و دیگر شرایط شغلی شرایط یکسان و برابری را با مردان ندارند. آنچه مسلم است زنان نیمی از جمعیت دنیا را تشکیل می‌دهند و کاملا طبیعی است که زنان نیز مانند مردان بخواهند نقش مهم و موثری در جامعه و فعالیت‌های اجتماعی ایفا کنند. درخصوص موانع اقتصادی مشاركت زنان می‌توان به چهار عامل مهم آن اشاره داشت: كارخانه‌داری بدون دستمزد خانه‌داری كه عمده‌ترین كار زنان در جامعه ماست، فعالیت‌های اقتصادی گوناگونی را در برمی‌گیرد، نظیر امرار معاش از طریق كشاورزی در روستاها و تولید كالا و خدمات كه این كارها بدون پرداخت دستمزد می‌باشد و هیچ ارزیابی اقتصادی از این فعالیت زنان به عنوان مادر و همسر در كاهش هزینه‌های خانواده و موثر بودن آن در اقتصاد غیرپولی انجام نمی‌شود. در زمینه عدم دریافت مزد در قبال كار خانه از سوی زنان خانه‌دار، باید اضافه كرد كه كار خانه‌داری تولید درآمد می‌كند، ولی این درآمد پنهان است و پولی نیست كه مستقیم به دست او …