All posts tagged: جامعه شناسي

کتاب راهنمای فعالان اجتماعی

کیم سایپس برگردان: بابک پاکزاد کتاب راهنمای فعالان اجتماعی: دستیابی به تحول اجتماعی در قرن بیست و یکم، ویرایش دوم، اثر رندی شاو (برکلی و لس آنجلس: انتشارات دانشگاه کالیفرنیا، 2013 ) فعالیت  و سازماندهی ظهوریافته در راستای عدالت اجتماعی   از سال 2011 در ایالات متحده در حال تکوین بوده و در مکان های دیگر الهام بخش بوده است. بسیج مردمی در راستای امور زیست محیطی، انفجار مسایل مرتبط با زندگی سیاه پوستان ، مبارزات برای حداقل دستمزد 15 دلار، و جلب توجه هر چه بیشتر به این موضوعات و دیگر موضوعات در حوزه عدالت اجتماعی، تقاضا برای منابع جهت کمک به این فعالیت ها جهت گسترش و توسعه این پروژه ها را ایجاب می کند. ویرایش دوم کتاب راهنمای فعالان اجتماعی اثر رندی شاو کاملا به موقع است. این شامل به روز شدن کتاب از اوایل دهه 90 و ناظر بر وضعیتی اجتماعی است که به شکل قابل توجهی تحول یافته است. » ویرایش دوم، استراتژی های جدید، تاکتیک ها، موضوعات و کمپین های مردمی که به مسایل اساسی می پردازد را مورد …

جامعه شناسان بورژوایی بیاد نمی مانند .

  جامعه شناسان بورژوایی بیاد نمی مانند . نصرت شاد      جامعه شناسی لیبرال شعله نشد ، جرقه نزد . آلفرد  شوتس 1959- 1899 جامعه شناس آلمانی زبان بهودی تبار اتریشی با بقدرت رسیدن فاشیسم در اروپا ،به انگلیس فرار کرد . او جامعه شناسی را جهان زندگی نامید . در نظر او جهان اجتماعی و جهان زندگی انسان از آغاز جهانی فرهنگی هستند . شوتس در امریکا به محفل جدید فنومنولوگی تالکوت و پارسون پیوست ولی بعدها در مقابل نظرات حاکم پارسون ایستاد . سبک کار او از مشاهده به شناخت ، او را در آغاز هوادار هنری برگسن و فلسفه زبان نمود . شوتس همچون نیچه و دلتای میگفت که واقعیت همیشه یک واقعیت تفسیر و تبیین و معنی شده خصوصی و شخصی است . وی در مقاله » نماد ، واقعیت ، و جامعه » سمبلها را پلی میان حوزههای مختلف واقعیت میدانست . از جمله آثار او – ساختارمعنی دار جهان اجتماعی ، مسائل شخصیت در جهان اجتماعی ، و مجموعه مقالات ، هستند . از طریق کتاب نام برده نخست …

پاتافیزیک سال ۲۰۰۰ – برگردان : بابک پاکزاد

ژان بودریار برگردان : بابک پاکزاد « توضیح مترجم: متن حاضر فصل اول کتاب پندار پوچ پایان اثر ژان بودریار است، ترجمه این متن ۱۳ سال پیش صورت گرفته یعنی اوج برو بیا ی پست مدرن ها در ایران ، متن حاضر در باب تاریخ است که البته بدبینی نهفته در آن ویژگی پست مدرن ها و اساسا فضای پس از فروپاشی شوروی است و صرفا از جهت فهم شیوه های استدلال پست مدرن ها، بازی های زبانی و بهره گیری از حوزه های مختلف جهت به سرانجام رساندن متن قابل مطالعه است» «اندیشه ای دردآور: از نقطه ای معین تاریخ دیگر واقعی نبود و انسان بی هیچ توجهی به آن، ناگهان واقعیت را به کناری نهاد. از آن پس هر آن چه رخ داد حقیقت نداشت اما ما توجهی نکردیم اکنون وظیفه ما یافتن آن نقطه است و تا زمانی که به آن دست نیافته ایم ناگزیر خواهیم بود تا به نابودی خویش گردن نهیم.» الیاس کانتی برای توضیح ناپدید شدن تاریخ نظریه های متعدد و ظاهرا معقولی ارائه شده است. عبارت کانتی « …

دموکراسی و آموزش؛ گفتگوی دیوید بارسامیان با نوآم چامسکی

 ترجمه محمود رضا عبداللهی منتشر شده در انسان شناسی و فرهنگ  لکسینگتن، ماساچوست،(7 فوریه 2005) جان دیویی، یکی از بزرگترین متفکران قرن بیستم، تاثیر بسیاری در شکل گیری تفکر شما طی سال ها داشته است. والدینتان شما را به مدرسه ای به شیوه ی دیویی در فیلادلفیا فرستادند. پدرم مدرسه ای عبری را در فیلادلفیا، محل زندگی مان، اداره می کرد و این مدرسه مطابق شیوه های دیویی اداره می شد، بدین معنی که تمام کوشش آن معطوف به خلاقیت فردی، فعالیتهای مشترک، و برنامه های مهیج بود. من آن جا تدریس هم کردم. در مدرسه ای که حضور داشتم، ما به همه درسهای معمول می پرداختیم، اما با تاکید بر علایق و دلمشغولی های کودکان، و نیز شرکت خلاقانه آنان. هیچ رقابتی بین دانش آموزان وجود نداشت. تا قبل از اینکه آن مدرسه را تمام کنم و به دبیرستان بروم حتا نمی دانستم به اصطلاح شاگرد ممتازی ام. در دبیرستان همه رتبه بندی می شدند، پس معلوم می شد در چه رده ای هستی، تا پیش از آن این موضوع مطرح نبود. بارسامیان: انگیزه والدین …

وضعیت کنونی انسان٭

وضعیت کنونی انسان٭ نویسنده:اریش فروم  برگردان: پارسا نیک جو هنگامی که دنیای قرون وسطا ویران گردید، به نظر می رسید که انسان غربی به سوی تحقق نهایی رویاها و خیال های اش گام بر می دارد. او خود را از اتوریته ی کلیسای توتالیتر، بار سنگین افکار سنتی و محدوده های جغرافیایی که فقط نیمه ی کشف شده ی جهان ما بودند، آزاد کرد. او علم جدیدی را پی افکند که سرانجام به رهایی باور نکردنی نیروهای مولده انجامید و به طور کلی جهان مادی را دگرگون کرد. او نظام های سیاسی ای پدید آورد که گویا ضامن رشد آزاد و فعال افراد اند؛ او زمان̊ کار را تا حدی کاهش داد که انسان غربی می توانست به راحتی از زمان فراغت اش چنان لذتی ببرد که نیاکان اش در خواب هم نمی دیدند. با این اوصاف امروزه ما کجاییم؟ خطرِ جنگی ویرانگر، حیات نوع بشر را تهدید می کند، خطری که به هیچ وجه نمی توان با کوشش های مُردّد دولت ها بر آن غلبه کرد و از آن پرهیخت. اما اگر حتا نماینده …

چرا من شارلی نیستم؟

تصوير از انسان شناسي و فرهنگ برگردان عاطفه اولیایی منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ هیچ امری نمی تواند از این سبعیت بکاهد. زمان برای تحلیل عمل قاتلین، کنکاش در سوابقشان، ایدئولوژی، اعتقاداتشان و پژوهش های جامعه شناسان و روان شناسان برای کمک به درک عمیق تر این فاجعه بسیار است. توضیحات بسیار مهم ارائه خواهند شد، اما توضیح و توجیه یکسان نیست. واژه نمی کشد و نباید با کشتار به آن پاسخ داده شود و گناه قاتلین نیز پاک شدنی نیست. انزجار از آنچه رخ داده با یکی شدن با آن ها متفاوت است. این ابتدایی ترین حقیقت است: کسی قادر به از خود کردن خویشتن دیگری نیست و به جای دیگری نمی توان مرد. این موضوع در حیطه ی اخلاقی نیز واقعیت دارد: کسی قادر به احساس خطر و رنج کشیدن همچون دیگران نیز نیست؛ تجربیات دیگران را نمی توان از خود کرد و ادعای چنین امری جز گستاخی بیش نیست. اگر سیل هشتگ[1] ها و اعلانات در رسانه ها با ادعای این که : «# من شارلی هستم» روان نشده بود، …

لرستان و معضل بیکاری

  شهناز نیکوروان کانون مدافعان حقوق کارگر – به رغم پتانسیل، منابع و معادن موجود درمنطقه هیچگونه طرح توسعهای برای استان در نظر گرفته نشده است. استان لرستان از نظر جمعیت سیزدهمین استان کشور است و حدود یک میلیون و هشتصد هزار نفر جمعیت دارد. لرستان از نظر دارا بودن منابع آب سومین استان ایران است.این استان همچنین از محرومترین استانهای کشور است؛ متاسفانه در دوران قبل و بعد از انقلاب مورد تبعیض واقع شده و به رغم توسعه نقاط مرکزی ایران، سهمی در طرحهای توسعهای دولتها نداشته است تا به دنبال عدم توسعهیافتگی با مشکلات اقتصادی و اجتماعی بسیاری مواجه شود. گزارش پیش رو قرار است به بررسی وضعیت بیکاری و علل آن بپردازد. لرستان استانی با 1600 واحد تولیدی تعطیل و نیمه تعطیل: از کارخانجات تولید خوراک دام، پرس خرمآباد، سیمان خرمآباد، پوشاک خرمآباد، ژنراتورسازی خرمآباد، کارخانه سیمان فارسیت دورود، زاگرس خودرو بروجرد، سامان کاشی بروجرد و …. گرفته تا شهرهای دیگر استان ، از 23 واحد تولیدی دلفان نورآباد تنها سه تولیدی مشغول به کار هستند. طبق ادعای نماینده کوهدشت از 100 …

مصاحبه با نماینده حزب کمونیست اسپانیا

عصرما مصاحبه با خوان د دیوس ویلانوئه‌وا مسئول روابط بین‌المللی حزب کمونیست اسپانیا تارنگاشت عدالت س: از بیرون بنگریم، این‌طور به نظر می‌رسد که کشور اسپانیا با بحران‌های متعددی روبروست: اقتصاد زمین‌گیر شده، بیکاری رشد می‌کند، منطقه‌گرائی می‌تواند به استقلال  بیانجامد، رژیم سلطنتی ماه‌ها است که به لرزه افتاده … آیا بحران‌های دیگری نیز وجود دارد؟ ج: کلیه‌بحران‌هائی که نامبردید که البته برخی از آنها را باید دقیق‌تر بررسی کرد، را می‌توان در چارچوب بحران رژیم تعریف کرد. «گذار» در اسپانیا (از دیکتاتوری فرانکو به سلطنت مشروطه خوان کارلوس) بر سه پایه استوار بود: •    سکوت در مورد سلطنت •    سکوت درمورد مدل کشوری دولت •    سکوت درمورد حافظه جمعی در رابطه با قربانیان رژیم فاشیستی در اوائل دهه ٩٠ این سکوت رفته رفته شکسته شد. امروز سلطنت از طریق نوعی گروگان‌گیری حاکمیت خلق، خود را نگاه داشته است. روند استقلال طلبی در ایالت کاتالونیا در جنب لزوم به رسمیت شناختن حق تعیین سرنوشت کلیه خلق‌ها، لزوم ایجاد یک جامعه فدرال را نیز نمایان می‌کند و در آخر: جنبش بزرگ و پلورالیستی برای احیای حافظه‌تاریخی …

ادبیات ، انسان در جستجوی هویت .

Max Frisch 1911 – 1991 نصرت شاد ادبیات ، انسان در جستجوی هویت . ماکس فریش ، شاگرد برتولد برشت . ماکس فریش نویسنده آلمانی زبان سوئیسی خالق درامهای انتقادی رئالیستی در باره جامعه مدرن بورژوایی است . او نویسنده ایست لائیک در عصری سکولار . موضوع آثارش جستجوی انسان مدرن در باره هویت خود ، تقصیر و گناه ، عشق و ازدواج ، مرگ وپیری و تنهایی ، فرد و اثبات خود، تضاد میان هنر و فرهنگ بورژوایی هستند . او میگفت که انسان مدرن فاقد اصالت است چون به راحتی دچار پیشداوری و قضاوت ، قابل دستکاری و مغزشویی است . موضوع آثار او کوشش برای جهانی عادلانه است . بعضی از آثار خود را او با مسائل روحی و روانی انسان مشغول میکند . فریش میگفت از طریق ادبیات و ترجمه واقعیات بزبان، باید جهان را زیر سئوال برد ، نویسنده باید وکیل و مدافع زندگان و علاقمند به تضادها و متغیرها باشد و علیه جزمها و ایدئولوژی ها مبارزه کند . حتی در صورت شکست روشنگری غرب در درازمدت ، نویسندگانی …

نه حتي يک پشيز

سعيد آوا به قربانيان اسيدپاشي اصفهان نه حتي يک پشيز آيه ی ابليس يا که خدايان تو را با چُماق و دشنه غُل و پنجه ی آهن يکي خُنبه ی تيزاب يا دگر آيه های دستمزدی ات هر بار بازمي شناسم به يکباره . دست هايم به بند زنجير مي کشي آری، با انگشتان بذرفشانم چه مي کني؟ گيسويم به خيمه در بند مي کني آری، با پيچش آزاد مويم چه مي کني؟ چشمانم به جوهرآهن سوز مي سوزاني آری، با افق نگاه سوزانم چه مي کني؟ سينه ام يک بند سوراخ مي کني آری، با شکوفه های بارور قلبم بر شاخه ی آفتاب چه مي کني؟ پوستِ پيکرم با قيرجهل برمي کني آری، با رقص موزون تنم بر پوستِ مهتاب چه مي کني؟ سرم به آهن پنجه ای درهم مي شکني آری، با چشمکِ اجتماع سُرخ ستارگان مغزم چه مي کني؟ راستي تو را ! با ق هقهه ريشخند نوزادم چه مي کني ؟ آه آه چرکين دُمل آواره تشنه گشنه بي ريشه ، به وزن و مقدار نه حتي يکي پشيزه . تو …

جنگ و عواقب آن در ادبیات . به مناسبت مرگ زیگفرید لنس نویسنده آلمانی .

Siegfried Lenz 1926 – 2014 نصرت شاد جنگ و عواقب آن در ادبیات . به مناسبت مرگ زیگفرید لنس نویسنده آلمانی . زیگفرید لنس نویسنده آلمانی هفته پیش در سن 88 سالگی در گذشت . او همچون گونتر گراس و هاینریش بول و مارتین والسر یکی از مهمترین نویسندگان آلمان بعد از جنگ جهانی دوم است . لنس در شرق آلمان دوره پروس در ولایت زیبای مازور در لهستان امروزی در سال 1926 بدنیا آمد و در دانشگاه به تحصیل فلسفه و ادبیات انگلیسی و ادبیات آلمانی پرداخت . او در سال 1952 عضور گروه مشهور ادبی 47 شد و مانند گراس در تبلیغات انتخاباتی حزب سوسیال دمکرات برای کاندید شدن ویلی برانت سالها فعال بود . لنس از معروف ترین نویسندگان آلمان در داخل و خارج از کشور است . او نویسنده ای است پرکار و خالق آثار بیشمار در ژانرهای رمان ، داستان کوتاه ، داستان بلند ، نمایشنامه نویسی رادیویی و مقالات ادبی و اجتماعی و سیاسی است . وی در پایان جنگ در سال 1945 شخصا شاهد فرار و مهاجرت مردم …

چه‌کسی شهر را می‌سازد -گفت‌وگوی جدلیه با دیوید هاروی

گفت‌وگوی جدلیه با دیوید هاروی درباره «اهمیت مبارزه بر سر فضاهای شهری» چه‌کسی شهر را می‌سازد چرا مبارزات شهری در پروژه‌های دگرگونی اجتماعی اهمیت دارند؟ اهمیت بازیابی فضای عمومی در جنبش‌های اجتماعی چیست؟ و در این لحظه تیره ناهمگونی مفرط شهری و نابرابری‌های اجتماعی، چگونه باید در مورد آنچه امکان‌پذیر است بازاندیشی کنیم؟ برای آموزه‌هایی در مورد این پرسش‌ها در 24اکتبر2013 با دیوید هاروی گفت‌وگو کردیم. هاروی استاد ممتاز انسان‌شناسی و جغرافیا در مرکز تحصیلات تکمیلی دانشگاه سیتی‌نیویورک، مدیر مرکز مکان، فرهنگ و سیاست و نویسنده کتاب‌های متعدد پیشگامانه ازجمله «عدالت اجتماعی و شهر» (1973)، «محدودیت‌های سرمایه» (1982)، «فضاهای امید» (2000)، «تاریخچه نولیبرالیسم» (2005) و «شهرهای شورشی: از حق به شهر تا انقلاب شهری» (2012) است. در این گفت‌وگو، هاروی نشان می‌دهد که چگونه مبارزات بر سر فضای شهری و کیفیت زندگی شهری در محله‌ها برای درک پویش مبارزه طبقاتی ضروری است. وی بر اهمیت پیوند مبارزات در پروژه‌های دگرگونی اجتماعی و دعوت به مفهوم‌سازی دوباره طبقه کارگر تاکید دارد تا شامل همه «آن مردمی شود که زندگی شهری را تولید و بازتولید می‌کنند.» ‌برای …

کشتار فلسطینیان راهی برای کنترل از طریق بدن

فاطمه سیارپور منتشر شده در انسانشناسي و فرهنگ «ماشین آدم‌کشی» تعبیری است که این روزها برای وصف اعمال وحشیانه‌ی رژیم آپارتایدی اسرائیل در رسانه‌های ملی و جهانی زیاد به کار برده می‌شود. با نگاهی به این تشبیه به سادگی می‌توان دریافت که اگر ماشینی برای آدم‌کشی وجود داشته باشد (که وجود دارد) و اگر تکنولوژی به آن سطحی رسیده باشد (که رسیده است) تا بتواند در یک ساعت همچون خط تولید یک کارخانه، از مواد اولیه‌ی «زندگان»، محصول «اموات» بیافریند، بیش از هر چیز این مسئله یک معنا و سویه‌ی کالبدی دارد. زیرا اگر این تعبیر را بپذیریم که اسرائیل به یک ماشین آدم‌کشی بدل شده است، بیش از هر چیز خواهان تغییر کالبد زندگان به مردگان است. بدل‌شدن کالبد زنده به مرده در ماشین آدم‌کشی اسرائیل به حدی وسیع است که این روزها اصطلاح دیگری نیز بر زبان‌ها می‌آید: «نسل‌کشی». با این حساب نسل‌کشی نیز بیش از هرچیز یک سویه و معنای کالبدی دارد. زیرا کشتار در سطحی که انسان‌ها را در یک محدوده‌ی جغرافیایی، فرهنگی یا سیاسی و غیره از بین ببرد، به …

شخصیت اقتدار طلب

شخصیت اقتدار طلب نویسنده: اریش فروم برگردان: پارسا نیک جو مُراد مان از «شخصیت اقتدار طلب» چیست؟ ما به طور معمول، تفاوت میان فردی که می خواهد بر دیگران تسلط یابد و آن ها را کنترل و مهار کند، و فردی که به تسلیم شدن و فرمان بُردن گرایش دارد و پذیرای تحقیر شدن است را به روشنی درمی یابیم. اگر بخواهیم از اصطلاح قدری مودبانه تر استفاده کنیم، می باید از «رهبر» و «پیرو» اش سخن بگوییم. هر چند به طور طبیعی میان فرمانروایان و فرمانبران– از بسیاری جنبه ها– تفاوت وجود دارد، با این همه، ما هم چنان تاکید می کنیم که هر دو نوع، یا به عبارت دیگر، هر دو صورت شخصیت اقتدار طلب در واقع پیوندی تنگاتنگ با هم دارند. آن چه میان آن ها مشترک است، آن چه ذات شخصیت اقتدار طلب را تعیین و تعریف می کند، ناتوانی است: ناتوانی در متکی بودن به خود، مستقل بودن، یا به سخن دیگر: ناتوانی در تحمل کردن آزادی. قطب مخالف منش اقتدار طلب، فرد بالغ است: فردی که نمی خواهد به …

نژادپرستان و ضدنژادپرستان – اتین بالیبار

اتین بالیبار ترجمه سینا چگینی منتشر شده در نقد اقتصاد سياسي   در کجا، چه زمانی و چه‌گونه مفهوم نژادپرستی شکل گرفت؟ به نظر می‌رسد این مفهوم در کتابی که درسال‌های 1934-1933 منتشر شد ریشه داشته باشد که در آن، مگنوس هیرشفیلد، «نظریه‌ی نژادی» را که شالوده‌ی برداشت هیتلر از نبرد نژادی بود، تشریح کرد. پس این واژه در آلمان از خلال تماس با نخستین «ابژه‌اش» متولد شد: نژادپرستی دولت نازی که تحت نام اسطوره­ ی آریایی گسترش یافت، نه‌تنهاعمدتاً علیه یهودیان بلکه علیه دیگر مردمان و جمعیت‌های «نژاد پست» جهت‌گیری می‌شد. از همان سال 1938 این اصطلاح در زبان انگلیسی در ترجمه کتاب هیرشفیلد ظاهر شد. از خلال آورده­‌های نظری مختلف، این اصطلاح به معنای متعارف بین‌المللی‌اش، یعنی این پیش‌داوری که نابرابری‌های ذاتی میان گروه‌های انسانی وجود دارد، دست‌یافت. پیر آندره تاگویف، فیلسوفی فرانسوی که متوجه این سؤالات بود، آنچه را دو «نمود قیاس ­ناپذیر» واژه‌ی «نژادپرستی» می ­نامید در فرانسه تشخیص داد. نخستین نمود که نسبتاً گذرا بود (1897-1895) با تأسیس جنبش عمل فرانسوی[1] و پیدایش روزنامه­ «ناسیونالیست تمامیت­ طلب» راست افراطی فرانسوی …

«یک روزِ دو باربر در اصفهان» به کارگردانی رسول انتشاری

«یک روزِ دو باربر در اصفهان» به کارگردانی رسول انتشاری منیژه غزنویان منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ   «دوست داشتم این نبود. سواد داشتم… دوست داشتم مهندس ساختمان بشوم. مهندس، یک چیز خوبی است. یک ساختمان را می‌گیری و می‌سازی و چند خانواده‌ای را هم نان می‌دهی. همه از پناهت نان می‌خورند. مهندس بَده؟» این را میثم رسولی 18 ساله می‌گوید، یکی از دو شخصیت اصلی مستند «یک روزِ دو باربر در اصفهان» به کارگردانی رسول انتشاری. مستندی حدودا 34 دقیقه‌ای که بهار 1391 و در شبکه استانی اصفهان تولید شده و ظاهرا بخشی از مجموعه‌ای مستند درباره بازار این شهر است. برای فهمیدن موضوع این فیلم، توجهی کوتاه به نام آن کافیست. کارگردان تنها مایل است دورنمایی از یک شبانه‌روز زندگی این قشر را به تصویر بکشد، تکنیکی که در روش‌های مشارکتی پژوهش مانندPRAنیز از جایگاه بالایی برخوردار است و می‌تواند نکات بسیاری درباره روزمرگی انسان‌ها به دست دهد. نوعی پرسه‌زنی با محوریت خط زمان که قدرت جمع‌آوری اطلاعاتی به ظاهر پراکنده را فراهم می‌کند. انتشاری، با همین تکنیک ساده و بدون …

انعکاس خشونت را متوقف کنیم؟

ياسر عزيزي انعکاس ستم بخشی از رسالت انسان است، همه این را می دانیم. افشای سبعیت دشمنان انسان نیز بخشی از همین رسالت انسان است، این را نیز همه می‌دانیم. اما چندی است پخش مکرر تصاویر سربریدن‌ها و کشتن‌ها و کشتن‌ها و کشتن‌ها توسط گروه‌های متخاصم و غافل مسلح، حتا به معمول‌ترین فعالیت رسانه‌ای شهروندان دردمند دنیای مجازی نیز تبدیل شده است. این مهم اگرچه در راستای افشای سبعیت پیش‌گفته قرار دارد، اما تردیدی نیست که تکرار مکرر پخش چنان تصاویری، تسهیل و تقویت پروژه‌ی جهانیِ «عادی‌سازی خشونت و کشتار» است. این پروژه‌ی موحش و ضد بشری دقیقن پس از جنگ دوم جهانی کلید خورد و در واقع از مهم‌ترین نتایج درس‌های آن جنگ برای سرمایه‌داری جهانی بوده است. «جنگ نعمت است» به رغم این که از زبان امثال «آیت‌الله خمینی» و دیگرانی از این دست در ذهن و زبان ما مانده است اما، استراتژی عام نظام سرمایه داری در تمام سال‌های پس از جنگ جهانی بوده است، چه خود جنگ دوم جهانی، بزرگ‌ترین نعمت برای سرمایه‌داری جهانی جهت عبور از بحران اقتصادی پیش از …

آنچه می‌توان از مردم‌شناسی آموخت

سمیر امین منتشر شده دركتاب جمعه و بايگاني مطبوعات ايران   ۱-پذیرفتن این تز که موضوع «مردم‏‌شناسی» تحقیق دربارۀ‌ جوامع طبقاتی در حال تشکیل می‌باشد، این پرسش پیش می‌آید که از تحقیقاتی که تاکنون در این زمینه انجام گرفته است چه درس‌هائی می‌توان گرفت؟   «مردم‌شناسی» نیز همانند دیگر قلمروهای تخصصیِ علوم اجتماعی، نه فقط واقعیت‌های اجتماعی را به‌‌طور مصنوعی تقسیم‌بندی می‌کند بلکه هدف ایدئولوژیکی دوگانه‌ئی را نیز دنبال می‌نماید: به‌این معنی که اولاً می‌کوشد تا قلمروی برای خود ایجاد کند که از ‌ حیطهٔ کاربرد قوانین اساسی ماتریالیسم تاریخی بیرون باشد (از حیطهٔ قانون مربوط به‌‌نقش تعیین کنندهٔ زیربنای اقتصادی در آخرین مرتبهٔ تحلیل)؛ و ثانیاً به‌«اقوام ابتدائی که تاریخ ندارند» (به‌خصوص اقوام افریقائی) – در مقایسه با «اقوام صاحب تاریخ» و حتی در مقایسه با «اقوامی که تاریخ بزرگی دارند» (یعنی اروپائیان) – جنبه‌ئی خاص بدهد و به‌این ترتیب از لحاظ معنوی نیز امپریالیسم را موجه سازد. در چنین شرائطی نمی‌توان گفت که «مردم‌شناسی» در مجموع جنبهٔ علمی یافته است، حتی اگر مدارکی هم که به‌وسیلهٔ محققان این علم جمع‌آوری شده‌اند از دیدگاه …

"ما، دوزخیان روی زمین"

منبع تارنماي انسان شناسي و فرهنگ   سارا شریعتی روز سوم تیر ماه 1393، گروه فرهنگ و جامعه انجمن جامعه شناسی ایران، برنامه ای را ترتیب داد تا در آن افزایش خشونت علیه پناهندگان افغان، تحت تاثیر گروهی از باورهای نادرست، درباره این اقلیت مظلوم ، در کشورما رخ داده است، پرداخته شده و بحثی علیم در این حوزه شکل بگیرد. سخنرانان این جلسه که ر آ« موضوع حمله به یک روستای افعان نشین در قروین نیز مطرح شد به ترتیب خانم ها دکتر سارا شریعتی، دکتر فاطمه صادقی و دکتر ناصر فکوهی بودند که به تدریج حلاصه ای از سخنان آنها در انسان شناسی و فرهنگ به انتشار می رسد. هفته ی شلوغ و درهمی داشتم و دارم. حتی در آخرین لحظات امروز، به این فکر می کردم که اگر به این جلسه نیایم، اتفاقی نمی افتد. دو سخنران کارشناس هست و در صورت غیبت من، برنامه ی بچه ها که روی حضورم حساب نمی کردند، به هم نمی خورد اما در آخرین لحظه یاد دوستان افغانی ام افتادم در پاریس، که روزگاری با …

معنای پول در اخلاق

شایسته مدنی منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ تصویر: مغازه تعمیر سماور، بروجرد، 1391 برخی از معناهای متفاوت که پول بدست می‌آورد به پتانسیل جهانی آن بستگی دارد: پول در گردش است. جهتی که پول طی می‌کند و معنای اجتماعی مکان‌هایی که پول در آنها در حرکت است، بر معنای پول تاثیر می‌گذارد: خود پول می‌تواند به لحاظ اخلاقی پاک یا فاسد شود. اصطلاحی مثل «پول کثیف» و موضوع «پول شویی» این را مطرح می‌کند که پول ممکن است درمیان چنین تبادلات صدمه نبیند. این که آیا پول از جایی که بوده و یا به جایی که میرود، رنگ می‌گیرد ، یک نتیجه گیری از پیش واقع شده نیست. وضعیت پول می‌تواند توسط شبکه‌ای که در آن جریان دارد تحت تاثیر قرار گیرد. پول تحت تاثیر «منبع مستقیم و نزدیک»، «منبع نهایی» و «جهتی که در آینده طی می‌کند»، مشخص می‌شود. اینکه پول از کجا می‌آید و به کجا می رود مهم است. اولین منبع نزدیک پول را در نظر بگیرید و ببینید پول خاص از کجا می‌آید؟ اگر منبع، درگیر برخی از انواع …

میلاد

کیانوش دل زنده تهرانِ 1984 می­گویند کارل مارکس آینده را آنقدر زیبا ترسیم کرده بود، که آینده گریزی جزء تبعیت از آن نداشت. اما، اگر بدبین باشیم روی دیگر سکه­ ی مارکس یک نام ضرب شده است؛ جورج اورول و رمان­ اش 1984. جورج اورول آنقدر آینده را ترسناک ترسیم کرده بود، که آینده گریزی جزء تبعیت از ترس خود نداشت. جهان آنقدر از کابوس رژیم های توتالیتر، ترسانده شد که ناآخودگاه شبح 1984 را بر بالای سر خود احضار کرد. سوژه هیستریک و رم کرده جهان معاصر که دنیای 1984 را نفی می کند موکداً آن را طلب می­کند. گونه­ ای پارادوکسیکال و تناقض ­آمیز که چگونه نفی رادیکال دگر، نفی خود را نیز در پی دارد. همانطور که؛ « منتقدان شبه انقلابی دین به منزله عامل ستمگری که آزادی­های انسانی را تهدید می کند، آغاز می کنند، در ادامه، در حین جدال با دین، مجبور می شوند آزادی را رها سازند، و در نتیجه، دقیقاً همان چیزی را قربانی می کنند که به دفاع از آن برخاسته بودند.» (رانسیر، 1389 : 7-8) شبح …

خشونت و بندگان بی هویت / کیانوش دل ­زنده

کیانوش دل ­زنده  منتشر شده در تارنمای فلسفه نو مردی با وجنات دهشتناک وارد می شود و در آینه به خود می­نگرد. « چرا در آینه به خود می نگری، حال که نمی توانی تصویر خویش را ببینی مگر با ناخرسندی؟» مرد دهشتناک پاسخم می­دهد: « موسیو، بر طبق اصول فناناپذیرِ ( انقلاب کبیر) ۸۹، همه­ی آدمیان حقوقی برابر دارند؛ از این­رو من این حق را دارم که در آینه به خود بنگرم؛ حال چه با خرسندی و چه با ناخرسندی، که این فقط در گروی وجدان من است.» در مقام نماینده­ی ذوق نیک، بی شک حق با من بود؛ اما از منظر قانون، او بی راه نمی گفت. (بودلر- آینه) در مقام نماینده قانون  بی­شک، خشونت  تنها در برابر آینه، قداست دارد، در عریانی فعل قابل روئیت. اما، از منظر نماینده­ی ذوق نیک،  شریان­هایِ خشونت، زمانی جاری می­شود، که اتفاقاً از آینه بگریزد و به تصویر در نیاید. بنابراین، آینه­یِ حقیقت، خود جلوه­گر خشونت است و از مسیر روئیت پذیری خشونت، خود و حاملان و عاملان­ش را پنهان می سازد. این نوشتار بر آن …

هویت فرهنگی شهر تحت تاثیر وجه فرهنگی بازار(با محوریت مفهوم انصاف و عدالت)

زهره نظام محله منتشر شده در تارنماي انسان شناسي و فرهنگ در یک نگاه اجمالی می توان آغاز رشد شهری و یافتن نوعی هویت شهری برای تهران را از دوره پایتخت شدنش توسط قاجاری ها دانست. این ویژگی، شرایطی را برای تهران فراهم کرد تا بتواند با برنامه های نوسازی شهری در فرآیندهای توسعه ای قرار بگیرد. به هر تقدیر، آنچه که ما شهر تهران می نامیم از این زمان آغاز شد و خود را از هویت روستایی جدا نمود. در این مسیر تغییرات زیادی را رو به سوی مدرن شدن از سرگذراند. مدرن شدنی که باعث شد این شهر بدل به شهری مرکزی از نظر سرمایه شده و بسیاری از اولین ها در آن آغاز شود مانند اولین کارخانه ها، اولین دانشگاه ها و… . همین تغییر با سرریزشدن سرمایه حاصل از پول نفت، نخست شهری را برایش به ارمغان آورد درنتیجه این موقعیت منحصر به فرد، چندین موج مهاجرت را به خود دید که حاصل آن چندفرهنگی شدن بود. این امر، باعث گردید شهر تهران در تقابل با شهرهای دیگر کشور، مکانی مناسب …

فرهنگ و رابطه اجتماعی

زهره روحی منتشر شده در انسان شناسي وفرهنگ آیا شکل گیری « روابط اجتماعی » بر اساس وجود پیمان ها بوده ؟ ممکن است  برخی پاسخی منفی به این پرسش دهند ، اما گمان نمی کنم با این گزاره که  « حفاظت از روابط اجتماعی » ، مشروط به وجود پیمان ها و رعایت و پایبندی به آنهاست ، مخالفتی داشته باشند . از اینرو با یقین می توان گفت ، «پیمان ها و آئین‌ها»  روی دیگر فرهنگ و تمدن بشری هستند . زیرا صراحتاً در جهت استحکام روابط اجتماعی، معنا بخشی و بازتولید آنها عمل می کنند . با وجودیکه تهیه اطلاعات درباره نحوه زندگی انسانها در زمان‌های دور تاریخی ، همواره توسط متخصصان صورت گرفته ، اما بسیاری از این اطلاعات برای افراد غیر متخصص نیز جالب است .  به عنوان مثال دانستن اینکه در روزگاران بسیار دور ،  نخستین پیمان ها ، به چه نحو و با چه هدف و نیتی صورت می گرفته است. خصوصا وقتی بدانیم بسیاری از این پیمانها و آئین های مربوط به آنها ، رابطه تنگاتنگی با …