All posts tagged: انگلس

آیا مارکس هم مسلمان و «اصلاح‌طلب» بود؟

نوشته عباس فرد منتشر شده در رفاقت کارگری تا آن‌جاکه به‌مبحث مبارزه با مذهب و آموزشِ سازمان‌دهنده دانش مبارزه طبقاتی و خصوصاً تبادلات نقادانه ماتریالیستی دیالکتیکی با ‌کارگران و زحمت‌کشان برمی‌گردد، می‌بایست چنین ادعا کرد و نتیجه گرفت که: انکار چنین آموزش‌هائی (اعم از تولید و تبادل‌ و بازتولیدش در میان کارگران سازمان‌یافته‌ای که در پروسه خودآگاهی طبقاتی و نوعی قرار گرفته‌اند) معنائی جز انکار سازمان‌دهی کمونیستی و سوسیالیزم ـ‌به‌مثابه مرحله‌ای ضروری در گذار‌ِ به‌کمونیزم‌ـ ندارد. حال کنار آمدن با باورهای مذهبی و توجیه این‌که مذهب «توده‌های مردم» فاقد نهاد و ساختار است، جای خود دارد. به‌هرروی، اگر قرار است‌که خاصه شوراگرایانه مبارزات عمومی و قیام‌های کارگری را به‌دموکراسی بورژوائی فرونکاهیم، پس: می‌بایست این شوراها قدرت مدیریت سیاسی و اقتصادی و اجتماعی جامعه را داشته باشند. اما ازآن‌جاکه تربیت چنین مدیرانی‌ (یعنی: مدیرانی از درون طبقه‌کارگر و در عرصه‌های صنعت و بازرگانی و دیپلماسی و غیره) در جامعه سرمایه‌داری غیرممکن است؛ ازاین‌رو، می‌بایست کادرهائی را در درون طبقه (و در پیوند با آن) تربیت کرد که به‌واسطه‌ی مسلح بودنِ مقدماتی‌شان به‌ماتریالیزم دیالکتیک ـ‌به‌مثابه سلاح ایدئولوژیک‌ـ به‌همراه …

انگلس: نظریه‌پرداز انقلاب و نظریه‌پرداز جنگ

 تنها جنگى كه براى پروس‌ـ‌آلمان باقى مى‌ماند يك جنگ جهانى خواهد بود، يك جنگ جهانى كه گستره و خشونتِ آن تاكنون تصور نشده است. هشت تا ده ميليون سرباز روبروى هم قرار مى‌گيرند و در جريان جنگ اروپا را شدیدتر از حمله‌ی ملخ‌ها [به‌مزارع]، ویران خواهند کرد. ویران‌گریِ جنگ‌هاى سی‌ ساله در ‌نبردهاى سه تا چهار ساله فشرده مى‌شوند و سراسر قاره اروپا را فرامى‌گيرند؛ قحطى، بيمارى و سقوط همگانی در دام بربريت که گریبان ارتشی‌ها و مردم را می‌گیرد، آستانه‌ی بیچارگی حاد و عمومی است؛ نابه‌جاییِ نظام تجارت، صنعت و اعتبارات به‌ورشكستگى فراگير و جهانشمول راهبر می‌گردد؛ دولت‌هاى كهن و عقلانيت سياسى متداول آ‌ن‌ها ‌طورى فروپاشیده می‌شود كه تاج پادشاهان به‌قطعات متعدد تقسیم می‌گردد و هيچ کسی نخواهد بود كه جمع‌شان کند؛ پیش‌بینی پایان این جنگ و نیز این‌که چه کسی برنده‌ی آن خواهد بود، مطلقاً غیرممکن است. فقط یک نتیجه‌ی قطعی [قابل پیش‌بینی] است: فرسودگی عمومی و ایجاد شرایطی برای پیروزی نهایی طبقه‌ی کارگر. این چشم‌اندازِ آن هنگامی است‌که رقابت سیستماتیک و متقابل تسلیحاتی به‌اوج خود برسد و میوه‌های غیرقابل اجتنابش را به‌باربیاورد. …

درباره‌ی اصول ماتریالیسم دیالکتیک

نوشته: عباس فرد این نوشته (که زمانی عنوان درس‌نامه داشت) ضمن این‌که دنباله‌ی منطقی، معقول و دیالکتیکی پنج نوشته‌ی منتشر شده در سایت رفقاقت کارگری در رابطه با ماتریالیسم دیالکتیک است[1]، درعین‌حال نوشته‌ای قدیمی است که بررسی و نقد آن یکی از مهم‌ترین وظایف بسترسازانه و تدارکاتی در راستای تشکل طبقه‌ی کارگر، ایجاد حزب پرولتاریایی و انقلاب اجتماعی است. منهای بسط و تبیینِ آموزشی، در مختصات کنونی این بررسی و نقد از من ساخته نیست؛ بنابراین، یکی از وظایف همه‌ی آن افراد و محافلی که خودرا تدارکاتی و خلاف جریان تعریف می‌کنند، این است‌که در این زمینه نیز گامی نقادانه بردارند و در «این گوی و این میدان» هم مُهر خودرا به‌زندگی خویش و دیگران بکوبند! شاید حاصل این نقد و بررسیِ مفروض این باشد که طرح این‌گونه مقولات و این نوشته‌ها و این‌درس‌نامه‌ها نیز نشانه‌ی «تقدس‌زدایی از مارکسیسم» و «ندامت در مقابل چپ ترانس‌آتلانتیکی» است. در این‌صورت، به‌اعتبار شیوه‌ی مارکس و مارکسیست‌های انقلابی منتظر نقد و بررسی مشروح آن‌ها، به‌جای احکام پیش پا افتاده‌ای می‌مانیم که تنها و «منحصراً» به‌قصد سرکوبْ ذخیره شده‌اند تا …

سخنرانی انگلس بر مزار مارکس در لندن، 17 مارس 1883

فرزین خوشچین ترجمه از جلد 19 مجموعه آثار مارکس-انگلس به روسی سخنرانی انگلس بر مزار مارکس در لندن، 17 مارس 1883 арла Маркса 17 марта 1883 г 14مارس، یک ربع مانده به ساعت 3 نیمروز، بزرگترین اندیشمند روزگار ما از اندیشیدن باز ایستاد. تنها دو دقیقه او را تنها گذاشته بودیم؛ با ورود به اتاق، او را روى صندلى، آرام– اما دیگر براى همیشه- به خواب رفته یافتیم براى پرولتاریاى رزمندۀ اروپا و امریکا، براى تاریخ علوم، مرگ این مرد زیان بی اندازه بزرگی است. بزودى زود آن جای خالی، که پس از مرگ این مرد سترگ بوجود آمده است، احساس خواهد شد همانگونه، که داروین قانون تکامل جهان ارگانیک را کشف کرد، مارکس نیز قانون تکامل تاریخ بشر را کشف کرد: این حقیقت ساده، که تا چندی پیش، زیر لایه هایی ایدئولوژیک پنهان شده بود، که مردم می بایست باید بخورند، بیاشامند، سرپناه و پوشاک داشته باشند، پیش از آنکه بتوانند به سیاست، دانش، هنر، دین و غیره بپردازند؛ که بنابراین تولید وسایل مادى مبرم برای زندگی، و بدینوسیله، هر مرحلۀ معین تکامل اقتصادی …

نگاهی به ترجمه های فارسی مانیفست حزب کمونیست

پارسا نیک جو   «مانیفست حزب کمونیست« اثر مشترک مارکس و انگلس، بی شک یکی از درخشان ترین آثار کلاسیک کمونیسم مارکسی است. مانیفست̊ یکی از نخستین رهآوردهای خلاق پیوند دیالک تیکی پراتیک نظری و عملی جنبش ضد سرمایه داری طبقه ی کارگر است. هر چند مانیفست خود از دل گرایش کمونیستی طبقه ی کارگر سر برآورد، اما نباید از یاد بُرد که همین گرایش به میانجی مانیفست̊ توانست به خودآگاهی طبقاتی، برنامه ی پرولتری و صف مستقل طبقاتی دست یابد. اکنون نیز پس از گذشت 166 سال از نگارش مانیفست، به جرات می توان گفت، اصول عام این نقد پرولتری̊ و رهنمود های عام آن̊ برای تدارک شرایط رهایی از نظم و نظام سرمایه، هم چنان یکی از ژرف ترین نقدها و یکی از کار آمد ترین رهنمود ها است. از این رو خواندن̊ و چند بار خواندن مانیفست̊ و مهم تر از آن بازخوانی انتقادی آن، یکی از مبرم ترین تکالیف پراتیک نظری هر انسان و نیرویی است که دل در گرو آزادی و برابری دارد، و می کوشد در به صدا در …

بررسی تطبیقی ترجمۀ حسن مرتضوی و محمود عبادیان از مانیفست حزب کمونیست

  بررسی تطبیقی ترجمۀ حسن مرتضوی و محمود عبادیان از مانیفست حزب کمونیست   در توضیحی که بر لزوم ترجمۀ تازه ای که از مانیفست عرضه کرده ام، به اشکالات ترجمه های فارسی موجود و نیز برخی تفاوت ها و ناخوانائی های ترجمه انگلیسی مورد تایید انگلس با نسخۀ اصلی آلمانی اشاراتی کرده بودم. تا زمان انتشار ترجمۀ خودم، ترجمۀ مشترک آقایان حسن مرتضوی و محمود عبادیان از مانیفست برایم قابل دسترسی نبود و اخیراً نسخه ای از آن به دستم رسیده است. با مطالعه و مقابلۀ آن با نسخۀ انگلیسی مانیفست، به اشکالاتی برخوردم و حالا که تصمیم گرفته ام ترجمۀ خود م را از طریق اینترنت در دسترس عموم قرار دهم، فکر می کنم بیان انتقادات ام به ترجمۀ حسن مرتضوی – محمود عبادیان بعنوان مکمل مقدمه ای که بر ترجمۀ خود نوشته بودم، کار نابجائی نباشد. من نظرم را به اختصار، بدون ذکر همه موارد و تنها با آوردن نمونه هائی بیان می کنم. هرچند من در ترجمۀ خودم نسخه اصلی آلمانی را ملاک قرار داده و به پاره ای از عدم …

درباره‌ی فردریش انگلس

ولادیمیر ایلیچ لنین برگردان مهرداد امامی منتشر شده در انسان شناسي و فرهنگ [دریغا]، چه چشمه‌ی جوشانی از خِرد درخشید و محو شد[افسوس] چه قلبی از تپش باز ایستاد‍! (برگرفته از شعر نکراسوف با نام «به یاد دوبرولیوبف»)فردریش انگلس به تاریخ 5 اوت 1895 در لندن از دنیا رفت. انگلس پس از دوست دیرینش کارل مارکس (که در 1883 در گذشته بود) عالی‌ترین پژوهشگر و آموزگار پرولتاریای مدرن در کل جهان متمدّن شمرده می‌شد. از زمانی که دست سرنوشت کارل مارکس و فردریش انگلس را کنار هم نشاند، این دو یار همیشگی کار مادام‌العمر خود را وقف هدفی مشترک کردند. و از این رو، در جهت فهم کاری که انگلس برای پرولتاریا کرده، باید تصوّر واضحی در باب اهمیت آموزه‌ها و آثار مارکس برای انکشاف جنبش طبقه کارگر معاصر داشت. مارکس و انگلس نخستین کسانی بودند که ثابت کردند طبقه‌ی کارگر و مطالباتش نتیجه‌ی ضروری نظام اقتصادی حاضر هستند که همراه با بورژوازی به ناگزیر پرولتاریا را خلق می‌کند و سازمان می-دهد. آن دو نشان دادند این مبارزه‌ی طبقاتی پرولتاریای سازمان‌یافته است که بشریت را …

منشأ خانواده: در دفاع از انگلس و مورگان (بخش دوم)

راب سول برگردان مهرداد امامی منتشر شده در انسان شناسی و فرهنگ مقدمه‌ی مترجم: متن حاضر ترجمه‌ی بخش دوم مقاله‌ی مفصل راب سول در دفاع از نظریات بنیادین فردریش انگلس و لویس هنری مورگان پیرامون خاستگاه خانواده، مراحل تکامل تاریخی جوامع و در کل تکامل انسان است. این متن در قالب پروژه‌ای تحت عنوان «انسان‌شناسی رادیکال» به مخاطبان عرضه می‌شود و اولین متن از این مجموعه است که قرار است با حلقه‌ای مطالعاتی درباره‌ی همین موضوع در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران پی گرفته شود. مترجم سعی دارد با ارائه‌ی متونی در همین سنت از انسان‌شناسی به مثابه‌ی علمی رادیکال اعاده‌ی حیثیت کند و در چشم‌اندازی نه چندان دور حجم قابل قبولی از متون نظری-تحلیلی را در این سنت به خوانندگان ایرانی عرضه نماید. امید که با چنین دست کارهایی بتوان بالقوگی‌های رادیکال علمی چون انسان‌شناسی را نمایان کرد و از آن در جهت بهبود شرایط زندگی مردمان عادی، ارائه‌ی بدیل در برابر نظام کنونی سرمایه‌داری جهانی و شیوه‌ی زندگی و تولید مرتبط با آن استفاده نمود. بخش سوم این مقاله در هفته‌های آینده در …

منشأ خانواده: در دفاع از انگلس و مورگان بخش اول

راب سول برگردان مهرداد امامی منتشر شده در انسان شناسی و فرهنگ مقدمه‌ی مترجم: متن حاضر ترجمه‌ی بخش نخست مقاله‌ی مفصل راب سول در دفاع از نظریات بنیادین فردریش انگلس و لویس هنری مورگان پیرامون خاستگاه خانواده، مراحل تکامل تاریخی جوامع و در کل تکامل انسان است. این متن در قالب پروژه‌ای تحت عنوان «انسان‌شناسی رادیکال» به مخاطبان عرضه می‌شود و اولین متن از این مجموعه است که قرار است با حلقه‌ای مطالعاتی درباره‌ی همین موضوع در دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران پی گرفته شود. مترجم سعی دارد با ارائه‌ی متونی در همین سنت از انسان‌شناسی به مثابه‌ی علمی رادیکال اعاده‌ی حیثیت کند و در چشم‌اندازی نه چندان دور حجم قابل قبولی از متون نظری-تحلیلی را در این سنت به خوانندگان ایرانی عرضه نماید. امید که با چنین دست کارهایی بتوان بالقوگی‌های رادیکال علمی چون انسان‌شناسی را نمایان کرد و از آن در جهت بهبود شرایط زندگی مردمان عادی، ارائه‌ی بدیل در برابر نظام کنونی سرمایه‌داری جهانی و شیوه‌ی زندگی و تولید مرتبط با آن استفاده نمود. بخش‌های دوم و سوم این مقاله در هفته‌های …

نظری اجمالی بر زندگی و آثار فریدریش انگلس*

  نظری اجمالی بر زندگی و آثار فریدریش انگلس* ترجمهٔ س . فاروجی   مرحلهٔ اول ( ۱۸۴۴ ـ ۱۸۲۰ ) : جوانی فریدریش انگلس ۱۸۲۰ ـ ف . انگلس در ۲۸ نوامبر ۱۸۲۰ در بارمن در خانواده ای محافظه کار و پروتستان متولد می شود . پدرش مالک یک کارخانهٔ نساجی است . هسته های شهری بارمن و البرفیلد امروزه بخشی از شهر ووپرتال ٬ در قلب ناحیهٔ صنعتی وستفالی در آلمان ٬ را تشکیل می دهند . ۱۸۳۴ ـ ازکودکی به تاریخ و اسطوره شناسی علاقه مند می شود . در اکتبر ۱۸۳۴دردبیرستان البرفیلد ثبت نام می کند ، و به دلیل آشنایی هایش با ادبیات آلمان و زبان های لاتین و یونانی مورد توجه قرار می گیرد . ۱۸۳۷ ـ پدرش او را از مدرسه برمی دارد ٬ برای اینکه در تجارتخانه اش به او راه و رسم تجارت را بیاموزد . انگلس علیرغم میل باطنی خود این امر را می پذیرد . چنانکه مکاتبات او با برادران گروهر گواهی می دهند ٬ در اصول ایمان خود دچار شک می شود . …

پدیده و تضادهای آن

پدیده و تضادهای آن بهروز فرهیخته مارکس در کتاب سرمایه می گوید: «ثروت جوامعی که تولید سرمایه داری بر آنها حاکم است، چون «تودۀ عظیمی از کالاها» جلوه می کند؛ کالای منفرد شکل ابتدایی آن ثروت به شمار می رود. بنابراین، کاوش خود را با تحلیل کالا آغاز می کنیم.» *یا در مثالی دیگر، می دانیم که همۀ موجودات زنده از مواد پروتئینی (آلبومینی) تشکیل شده اند.اگر حوزۀ بررسی را کل جهان مادی در نظر بگیریم می بینیم که هستی، طبیعت، جوامع و انعکاس هایشان در تفکر انسان، همچون تودۀ بی پایانی از پدیدهها جلوه گر می شوند. من پدیده ها را به عنوان نمودها در برابر اشیای فی نفسه قرار نمی دهم، بلکه آنها را به عنوان تودۀ کنکرت بی پایان ماده که کل دنیای مادی (هستی، طبیعت، جوامع و انعکاس هایشان در تفکر انسان) از آنها تشکیل شده اند، می دانم. به عبارت دیگر پدیده را معادل شئ به مفهوم فلسفی آن یعنی وحدت امکان و واقعیت یا به طور ساده برابر با «چیز» به معنی وجود کنکرت یا تعیّن یافتۀ فرد در …

اشکال مبارزه طبقه کارگر، وسایل و شیوه های احراز قدرت سیاسی

اشکال مبارزه طبقه کارگر، وسایل و شیوه های احراز قدرت سیاسی فرهاد-ر متن با فرمات PDF   کارل مارکس – مستخرج از صورتجلسه کنفرانس ۲۱ سپتامبر ۱۸۷۱ – جمعیت بین المللی کارگران   کوتاه شده… ما باید به دولت ها چنین اعلام کنیم : ما می دانیم که شما قدرت مسلحی علیه پرولترها هستید، ما هر کجا که ممکن باشد از راه مسالمت آمیز علیه شما مبارزه خواهیم کرد و وقتی ضرورت پیدا کند، این مبارزه را به کمک اسلحه انجام خواهیم داد. کارل مارکس – از مصاحبه خبرنگار مخصوص روزنامه « شیکاگو تریبون » با کارل مارکس کوتاه شده… این انقلابها توسط اکثریت خلق صورت می گیرد انقلابها نه به نیروی یک حزب، بلکه به نیروی مجموعه یک ملت به تحقق می پیوندند … نیمه اول دسامبر سال ۱۸۷۸ فردریش انگلس – از نامه به آگوست ببل   لندن، ۲۸ اکتبر سال ۱۸۸۲ کوتاه شده… به مقاله دوم ، من توانستم فقط یک نظر سریع بیاندازم ، زیرا دو سه نفر پی در پی مانع کار شدند، در غیر این صورت از چگونگی تصور …

موضوع و متد

موضوع و متد ف. انگلس آرش پيشاهنگ منتشر شده در نشر بیدار بحثهايي در باره ي روش و ساختار كاپيتال اقتصاد سياسي به معناي وسيع كلمه، علم به قوانيني است كه بر مبادله و معيشت زندگي مادي در جامعه ي انساني حاكم است. توليد و مبادله در عملكرد مختلف اند. توليد ميتواند بدون مبادله انجام پذيرد ولي مبادله چون از زيادي امر تنها مبادله ي محصولات است بدون توليد انجام پذير نيست. هريك ازاين دو عملكرد اجتماعي تحت نفوذ تأثيرات عمدتا خارجي ويژهاي قرار دارند و از اينرو عمدتا قوانين خاص ويژهي خود را دارا ميباشند. ولي از سوي ديگر ايندو همواره لازم و ملزوم يكديگرند و آنچنان اثري بر روي هم مي نهند كه آنها را ميتوان به منزلهي عرض و طول مختصات منحني اقتصادي به شمار آورد. شرايطي كه انسانها درآن توليد و مبادله ميكنند از كشور به كشور و در هر كشور باز از هر نسل تا نسل ديگر عوض ميشود. از اين رو اقتصاد سياسي نميتواند در همه كشورها و در همه دورانهاي تاريخي يكسان باشد. از تير و كمان، چاقوي …