All posts filed under: نظری

مفهوم مدیریت  و کنترل کارگری

تقدیم به کارگران مبارز نیشکر هفت تپه مفهوم مدیریت  و کنترل کارگری مازیار رازی در حاشیه اعتصاب کارگران نیشکر هفت تپه آذر و دی ماه ۱۳۹۶ و اظهارات اخیر سخنگوی کارگران ، اسماعیل بخشی، توضیحاتی می دهد مبنی بر اینکه چنانچه مدیران مطالبات کارگران را اجرا نکنند کارگران کارخانه را از مدیران پس می گیرند و مدیریت خود را اعمال می کنند. لذا ضروری است که تبادل نظری با کارگران پیشتاز در مورد مفهوم مدیریت و کنترل  کارگری صورت گیرد. از اینرو به نکات محوری  این مبحث اشاراتی کوتاه می شود. البته قدمت این بحث به دو دهه پیش بر می گردد. در آن دوره مقاله ای تحت عنوان «شوراها و توهم کنترل کارگری» توسط سعيد رهنما در «کارمزد» (جلد سوم) در ايران انتشار يافت. مقاله ظاهراً به منظور توضيح مفهوم کنترل کارگری در اين نشريه منتشر شده بود. نويسنده پس از يک برخورد تاريخی به ظهور شوراها در ايران، به تعريف مفهوم «کنترل کارگری» پرداخت. به اعتقاد وی «شوراهای کار با نقش کنترل کارگری به مفهوم مطلق آن، يعنی کنترل توليد، مديريت وتوزيع، به …

شورش های دی ماه به مثابه ی میراث بورژوازی – بهروز کاشفی

بهروز کاشفی شورش کورکور مردمی زائده‌ی مقاومت است و درصورتیکه با پرولتاریای رزمنده جایگزین نشود تمام هستی اجتماعی ایران را نابود خواهد کرد. این شورش مبارزه‌ی طبقاتی نیست، بلکه مبارزه‌ی طبقاتی بدیل این شورش است، فریاد ضرورت استحاله‌ی این شورش است. تلاش برای تقویت نظری، سیاسی و تشکیلاتی پرولتاریا نه تضعیف مقاومت، بلکه ضرورت منطقی مقاومت است. زمانی گرامشی در دادگاههای موسولینی فریاد زد: ”ما کمونیست‌ها ایتالیا را نجات خواهیم داد در غیر این صورت شما آن را ویران خواهید کرد.“ ما نیز باید شهامت این فریاد را داشته باشیم که بگوییم: ”ما کمونیست‌ها ایران و منطقه را از نبردهای ویرانگر نجات خواهیم داد و شما بورژواها آن را نابود خواهید کرد.“ بقیه متن را لطفا از اینجا دریافت کنید

به مناسبت گرامیداشت یکصدمین سال انقلاب اکتبر – پیرامون منشأ و ماهیت انقلابات – ناصر زرافشان

منبع تارنمای ناصر زرافشان جلد دوم – فصل سوم کتاب جامعه شناسی و فلسفه پیرامون منشأ و ماهیت انقلابات بر منشاء انقلابات تحلیل درخشان لنین از اهمیت فعالیت آگاهانۀ توده های مردم و شرایط عینی، در راه حلی که او برای مسئلۀ اساسی چگونگی نشأت گرفتن انقلابات ارائه می کند، به بهترین شکلی ارائه و نشان داده می شود. مارکس و انگلس علل عمقی و ریشه ای انقلاب را با اشاره به تضاد بین نیروهای مولد و روابط تولید نشان دادند. اما انقلاب، در طوفان رویدادهای سیاسی چگونه نشأت می گیرد، چگونه حرکت انقلابی توده های مردم نیرو و شدت بیشتری می یابد، شرایطی که این حرکت انقلابی از آن شرایط منشاء می گیرد چیست، وقتی تضاد بین نیروهای مولد و روابط تولید به نقطۀ گسست رسیده باشد، کدام پدیده های سیاسی منجر به انقلاب می شود؟ پاسخ به این پرسش ها می بایستی با تحلیل شرایط تازه و در حال تغییر، جستجو و یافته می شد. اپورتونیست ها اصرار می ورزیدند که افراد انسان نمی توانند انقلاب ها را عملی سازند، انقلاب ها به خودی خود روی …

حفظ و حراست از بزهکاری های جنسی : این فاحشه خانه را پنهان کنید ! کنگرۀ آمریکا تاب دیدن آن را ندارد… … و بگذارید احمق های مالیات دهنده فاکتورهایش را بپردازند

  حفظ و حراست از بزهکاری های جنسی : این فاحشه خانه را پنهان کنید ! کنگرۀ آمریکا تاب دیدن آن را ندارد… … و بگذارید احمق های مالیات دهنده فاکتورهایش را بپردازند   نوشتۀ پروفسور جیمز پتراس   مرکز پژوهش های جهانی سازی، 30 دسامبر 2017 بر پایۀ قانون مربوط به مسئولیتهای کنگره در سال 1995، دفتر دیدبانی (1) آمار شوک آوری را گردآوری و منتشر کرده است 1) دربارۀ شمار پرداخت پول به کارمندان و کارآموزانی که به دلیل رفتار ناشایستی که قانونگذاران با آنان داشته اند داد خواهی و یا اعتراض کرده بودند. 2) دربارۀ کل مبلغی که از خزانۀ ایالات متحدۀ آمریکا (بفارسی : استانهای همبستۀ آمریکا)  به کارمندان کنگره پرداخت شده که قربانی رفتارهای ناشایست بوده اند. مالیات دهندگان آمریکائی باید میلیونها دلار برای جبران زیان در برخی امور مربوط به بد رفتاری از سوی اعضای کنگره، افزون بر آزار جنسی آشکار نسبت به کارآموزان، پیکرۀ کارمندان دفتری از هر دو جنس می پرداختند. وجود این صندوق از مردم آمریکا پنهان نگهداشته شده بود. شمار بسیاری از قربانیان بد رفتاری با …

بانک‌ها و دارایی‌های ناکارآمد

منبع: دمکراسی مردم نویسنده: پرابهات پاتنایک تارنگاشت عدالت تعیین دقیق این‌که چه چیز دارایی‌ ناکارآمد یک بانک را تشکیل می‌دهد آسان نیست. چون بانک‌ها به این گرایش دارند که اعتبار به گیرندگان وام را تمدید کنند، تعیین این‌که تقاضای تمدید در جریان عادی کار پیش آمده یا به دلیل ناتوانی بنیادی برای بازپرداخت وام، دشوار است. بنابراین، به تازگی گرایش به این بوده که به دارایی‌های ناکارآمد به منزلۀ یک مورد شدید از دسته وسیع‌تر موسم به «دارایی‌های تحت فشار» که طبق معیارهای مشخصی تعریف می‌شوند، نگاه شود. ظهور مشکل دارایی‌های ناکارآمد به یک شکل جدی در سال‌های اخیر به دلیل تغییر ماهیت بانکداری در کشور بوده است. در روزهای پیش از آزاد‌سازی، ما اساساً بانک‌های تجاری داشتیم که برای تأمین نیاز متقاضیان به سرمایۀ کاری در قبال فهرست موجودی‌های آن‌ها وام‌های کوتاه‌مدت می‌دادند. اعتبار بلندمدت‌تر از یک‌سری مؤسسات مالی ویژه مانند «بانک توسعه صنعتی هند»، «شرکت فاینانس صنعتی هند» می‌آمد که برای تشویق سرمایه‌گذاری نرخ‌های بهره کم‌تر (که با احتساب نرخ تورم اغلب منفی بود)، کم‌تر از نرخ بهره اعتبار کوتاه‌مدت داشتند. تحت این …

نامه لنین به شاهوپیان پیرامون فدرالیسم و حق جدایی

منبع: کلیات آثار لنین، انتشارت پروگرس، ۱۹۷۷، جلد ۱۹، ص. ۵۰۲-۴۹۹ تارنگاشت عدالت نامه به استپان گئورگویچ شاهوپیان ۶ دسامبر ۱۹۱۳ دوست گرامی، نامه ۱۵ نوامبر شما موجب مسرت زیاد من شد. شما باید بدانی شخص در موقعیت من برای نظرات رفقا در روسیه، به ویژه مردم اندیشگر که در حین مطالعۀ موضوع سخت می‌اندیشند، چقدر زیاد ارزش قايل است. لذا من از دریافت پاسخ به‌هنگام شما به ویژه خوشحال بودم. شخص با دریافت نامه‌هایی مانند این کم‌تر احساس انزوا می‌کند. اما چکامه کافی است- برویم سر اصل موضوع. ۱- شما طرفدار یک زبان رسمی در روسیه هستی. [می‌نویسی] این «ضروری» است؛ «و اهمیت ترقی‌خواهانه بزرگی داشته و خواهد داشت». من مؤکداً مخالفم. من در این باره خیلی پیش در پراودا۱ نوشتم و تاکنون خلاف آن ثابت نشده است. بحث شما اصلاً مرا قانع نمی‌کند. کاملاً برعکس. زبان روسی بدون تردید برای ملت‌های کوچک و عقب‌مانده زیادی اهمیت ترقی‌خواهانه داشته است. اما مطمئناً باید پی برده باشید که اهمیت ترقی‌خواهانه بسیار بیش‌تری می‌داشت اگر اجباری نمی‌بود. آیا «زبان رسمی» چماقی نیست که مردم را از زبان …

درباره ی رویکرد حزب کارگر به دین – و. ای. لنین

درباره ی رویکرد حزب کارگر به دین  و. ای. لنین   سخنرانی سورکوف نماینده ی مجلس در دومای دولتی حول بودجه ی شورای کلیسا و همچنین مباحثی که در پی می آید (نتیجه ی بحث های فراکسیون پارلمانی ما حول پیشنویس این سخنرانی)، مساله ای فوق العاده مهم در این زمان خاص است. بی گمان هر آنچه با دین پیوند دارد، امروزه مورد اقبال بخش های گسترده ای از «جامعه» قرار گرفته و در محافل روشنفکری نزدیک به جنبش کارگری و نیز در برخی از محیط های کارگری نفوذ کرده است. سوسیال دمکراسی بدون چون و چرا موظف است به این بحث وارد شود و نظر خویش را در مورد دین روشن کند. سوسیال دمکراسی نقطه نظرات خود را بر پایه ی سوسیالیسم علمی، یعنی مارکسیسم بنا نهاده است و چنانکه مارکس و انگلس به دفعات متذکر شده اند، پایه ی فلسفی مارکسیسم، ماتریالیسم دیالکتیک است که بی کم و کاست، سنّت های تاریخی قرن هجدهم فرانسه و فوئرباخ (نیمه ی اول قرن نوزدهم) در آلمان را از خود کرده است، ماتریالیسمی که بی گمان …

درباره برخی از خصوصیت تکامل تاریخی مارکسیسم

درباره برخی از خصوصیت تکامل تاریخی مارکسیسم (به بهانه ی صدمین سالگرد انقلاب کبیر اکتبر در روسیه از لنین) انگلس در خصوص خود و دوست شهیرش چنین می گوید – آموزش ما دگم نیست بلکه رهنمون عمل است. دراین اصل کلاسیک آن جنبه ای از مارکسیسم که اکثرا ازنظر دور می دارند با قوت و صراحت شگرفی خاطرنشان گردیده است. و ما با ازنظر دورداشتن آن، مارکسیسم را به یک چیز یک طرفی، زشت و بی روح تبدیل می کنیم، عصاره ی حیاتی آن را می کشیم، ارکان اساسی تئوریک آن یعنی دیالکتیک یا آموزش مربوط به تکامل تاریخی جامع الاطراف و مشحون از تضاد را منهدم می سازیم، ارتباط آن را با وظایف عملی معین زمان، که در هر چرخش تاره ی تاریخ تغییر پذیرند، قطع می نمائیم. و اتفاقا در زمان ما، دربین کسانی که به سرنوشت مارکسیسم در روسیه علاقمندند، بسیارند کسانی که این جنبه ی آن را ازنظر دور می دارند، وحال آن که برهمه کس واضح است که روسیه درسالهای اخیر دستخوش چنان تحولات شدیدی شده که وضع اجتماعی و …

ناصر زرافشان – انقلاب اکتبر و «سوسیالیسم» خرده بورژوایی

ناصر زرافشان  انقلاب اکتبر و «سوسیالیسم» خرده بورژوایی پاسخ به مصاحبۀ دکتر محمد مالجو با اخبار روز دوست ما، آقای دکتر محمد مالجو اخیراً با سایت اخبار روز گفتگویی دربارۀ انقلاب اکتبر روسیه و پیامدهای آن کرده که زیر عنوان «انقلاب اکتبر، یک گام به پیش دو گام به پس» منتشر شده است. او در این مصاحبه با اتکاء بر تجارب و درس های انقلاب روسیه، پیرامون « گذار از حاکمیت غیر دموکراتیک» نیز اظهارنظرهایی کرده و ضمن توصیه بر «تعهد شورمندانه به آرمان های انسانی انقلاب اکتبر و تحرز هوشمندانه از روش های       سیاسی اش»، «گذار دموکراتیک مسالمت آمیز با تکیه بر نقش آفرینی نخبگان طبقۀ سیاسی حاکم» و «گذار از حاکمیت غیر دموکراتیک با اتکاء بر نیروی مداخلۀ مستقیم خارجی» و همچنین «گذار قهرآمیز از حاکمیت غیر دموکراتیک»، هر سه را مردود دانسته و «بهترین شیوۀ گذار از وضعیت غیر دموکراتیک را تلاش برای گذار دموکراتیکِ حتی المقدور مسالمت آمیز با تکیه بر تقویت جنبش های مردمی و ائتلاف شان با یکدیگر و نیم نگاهی به فرصت های سیاسی حاصل از شکاف در …

در باره انترناسیونال خلق ها – سمیر امین

در باره انترناسیونال خلق ها نوسازی انترناسیونال زحمتکشان و خلق ها ضروری است سمیر امین  منتشر شده در نکرش سیستم فرمانروا از سی سال پیش تا کنون بنابر تمرکز بسیار زیاد قدرت در همه بُعدهای محلی و بین المللی، اقتصادی، سیاسی و نظامی، اجتماعی و فرهنگی توصیف می شود.  چندین هزار مؤسسه غول پیکر و چند صد نهاد مالی که در اتحادهای کارتلی شده پیوند یافته اند، سیستم های تولیدی ملی و جهانی شده را تا حد پیمان کاران کاهش داده اند. بدین ترتیب اولیگارشی های مالی سهم فزاینده فرآورده کار و مؤسسه ها را که به رانت تبدیل شده به سود انحصاری خود احتکار می کنند.  در این شرایط ساخت یک جبهه انترناسیونالیستی زحمتکشان و خلق های سراسر سیاره باید محور مهم مبارزه را در برابر چالشی که نمایشگر گسترش سرمایه داری امپریالیستی معاصر است، تشکیل دهد. 1 سیستم فرمانروا از سی سال پیش تا کنون بنابر تمرکز بسیار زیاد قدرت در همه بُعدهای محلی و بین المللی، اقتصادی، سیاسی و نظامی، اجتماعی و فرهنگی توصیف می شود. چندین هزار مؤسسه غول پیکر و …

«برنامه انتقالی برای انقلاب سوسياليستی» اثر لئون تروتسکی

داونلود در اینجا پيشگفتارِ مازيار رازی به «برنامه انتقالی برای انقلاب سوسياليستی» اثر لئون تروتسکی   احتضار سرمايه داری و وظايف بين الملل چهارم كه بعنوان «برنامه ی انتقالی» شهرت يافته، برنامه ی بنيادی بين الملل چهارم است كه در نخستين كنگره ی آن در سال ۱۹۳۸، به اتفاق آراء تصويب شد. بين الملل چهارم يک سال پيش از آغاز جنگ جهانی دوم، هنگامی كه احزاب بين الملل سوم (كمينترن) و بين الملل دوم (سوسيال دموكراسی)، آمادگی خود را جهت حمايت از قدرتهای امپرياليستی گوناگون، اعلام كرده بودند، برمبنای انترناسيوناليزم انقلابی، بنيان گذاشته شد. تشیكل بين الملل چهارم نمايانگر مرحله ای مهم از مبارزه ای ‌بود كه در سال ۱۹۲۳ توسط اپوزيسيون چپ وتحت رهبری لئون تروتسكی برای حفاظت از لنينيزم اصيل در برابر بوروكراسی استالينيستی، نخست در اتحاد شوروی آغاز شد و به تدريج به سراسر جهان گسترش يافت. تروتسكی كه به حالت تبعيد در مكزيک بسر میبرد، قادر به شركت در نخستين كنگره ی بين الملل نبود، ليكن در بهار سال ۱۹۳۸، برنامه ی انتقالی را تدوين كرد و پس از چندين ماه …

طب و مارکس

من فکر می‌کنم مارکس به سه دلیل برای طب مهم است. نخست، مارکس یک نقد از اجتماع، یک شیوه تجزیه و تحلیل ارایه می‌دهد که توضیح و تفسیر گرایش‌های مشوش کننده در طب مدرن و بهداشت عمومی را ممکن می‌سازد… دوم، مارکسیسم از یک مجموعه ارزش‌ها دفاع می‌کند: تعیین آزادانه سرنوشت فرد، یک جامعه عادلانه، پایان استثمار، ژرفش امکانان مشارکت همگانی در شکل دادن به تصميم‌گيری جمعی، امتناع از پذیرش تغیيرناپذیری طبیعت بشر و باور به توان ما برای ایجاد تغییر، و درک یک حس وابستگی متقابل و تقسيم‌ناپذير بودن انسانیت مشترک ما. سوم، مارکسیسم فراخوان به درگیر شدن، دعوت به پیوستن به مبارزه برای پاسداری از ارزش‌های مشترک ماست. شما نباید مارکسیست باشيد تا مارکس را تحسين کنید. با فرارسیدن دویستمین سالگرد تولد او، ما ممکن است به توافق برسیم که طب می‌تواند از مارکس بسیار بیاموزد.      منبع: مارکسیسم-لنینیسم امروز نویسنده: ریچارد هورتون تارنگاشت عدالت توضیح تحریریه: لَنسِت یکی از معتبرترین ژورنال‌های پزشکی در جهان است. نوشتار زیر گرچه مارکسیستی نیست اما تأثیر فراینده ایده‌های مارکسیستی را حتا در محافل غیرمارکسیست نشان …

چه انتظاری می توان از شمال داشت؟ بخش دوم

  سمیر امین برگردان: م. ت. برومند منتشر شده در نگرش بنابراین، نوسازی اروپا از معبر ویران کردن پروژه برپا شده عبور می کند. آیا امروز این زیر پرسش قرار دادن پروژه اروپا–آتلانتیک، به گونه که اکنون هست و تبلور بدیلِ ساخت اروپایی که هم زمان اجتماعی و غیر امپریالیستی نسبت به بقیه جهان باشد، تصور پذیر است؟ من به آن باور دارم و حتا می پندارم آغاز آن از هر قطبی برای بازتاب یافتن مناسب در تمام اروپا دیر نخواهد بود. در هر حال یک چپ واقعی، اگر جسارت انجام این کار را داشته باشد، نباید طور دیگری بیندیشد… در هر حال اروپا بنابر «استخوان بندی» و یا با آشفتگی اش سرگرم ویران کردن مقام خود در جهان است. اروپا سوسیالیست خواهد بود، اگر چپ های اش در خواستن آن جسارت ورزند و گرنه چنین چیزی روی نخواهد داد.   بریتانیای کبیر و فرانسه آیا آغاز دگرگونی در اروپا شانس بیشتری نسبت به ایالات متحد یا ژاپن خواهد داشت؟ من به این نکته – به طور شهودی– می اندیشم. با وجود این بی آن …

اروپا: یک قرن انقلاب و رفرمیسم

منبع: دمکراسی مردم نويسنده: پراکاش کارات تارنگاشت عدالت انقلاب روسیه یک گسست تاریخی از جنبش رفرميستی سوسیال دمکراتیک در اروپا بود. لنین امید داشت انقلاب آلمان پس از انقلاب روسیه اتفاق بیافتد. اما، پس از سرکوب قیام انقلابی در آلمان در سال ۱۹۱۹ آن انتظارات تحقق نیافت. پیش از جنگ جهانی دوم مبارزۀ سختی بین احزاب رفرميستی سوسیال دمکرات و احزاب کمونیست عضو انترناسیونال سوم برای جلب حمایت طبقه کارگر در کشورهای متبوع خود در جریان بود. رکود بزرگ و بحران سرمایه‌داری سال‌های ۳۳-۱۹۲۹، ظهور فاشیسم و حکومت هیتلر در آلمان را دید. حزب کمونیست آلمان سبعانه توسط نازی‌ها سرکوب شد. اما در نبرد حماسی علیه فاشیسم، نقش تعیین کننده اتحاد شوروی و ارتش سرخ تأثیر خود را در سراسر اروپا به جای گذاشت. در کشورهایی مانند فرانسه و ایتالیا، بالکان و یونان، احزاب کمونیست نقش مهمی در مبارزه ضدفاشیستی و علیه اشغالگران نازی ایفاء نمودند. در نتیجه، شرایط پس از جنگ شاهد افزایش نفوذ احزاب کمونیست ایتالیا و فرانسه- با یک پایگاه توده‌ای که در عرصه انتخابات نیز انعکاس می‌یافت- بود. در اسپانیا و …

انقلاب اکتبر چگونه الهام‌بخش و یاور مبارزات رهایی‌بخش ملی شد!

منبع: تله‌سور تارنگاشت عدالت هنگامی که انقلاب روسیه در اکتبر ۱۹۱۷ پیروز شد اکثریت باقی جهان توسط بریتانیا، فرانسه، بلژیک، هلند، اسپانیا، و ایالات متحده استعمار می‌شد. اما تحت رهبری ولادیمیر لنین، انقلاب الهام‌بخش خلق‌های بی‌شمار شد و نه تنها نشان داد که حکومت کارگران ممکن است، بلکه به آن‌ها کمک عملی مادی، و بعداً نظامی نیز داد. نخستس نمونه، رهایی مستعمرات روسیه تزاری بود که به «زندان ملت‌ها» شهرت داشت. در سال ۱۹۱۹ مردم عراق و مصر علیه حکومت بریتانیا به پا خاستند، کره‌ای‌ها با اشغالگرن ژاپنی رزمیدند و انقلاب در مجارستان به جمهوری شوروی مجارستان که دیری نپایید، منجر شد. کنگره خلق‌های مشرق زمین یا کنگره باکو در سال ۱۹۲۰، تلاش بلشویک‌های لنین برای به وجود آوردن یک جنبش مارکسیستی خلق‌های استثمارشده و ستمدیده در جهان استعماری، و در عین‌حال فراخواندن خلق‌های کشورهای پیشرفته، به ویژه در اروپا به حمایت از آن جنبش‌ها، بود. عده‌ای از ۱۸۹۱ نماینده شرکت‌کننده در کنگره از ۲۵ کشور از آن‌جمله ترکیه، ایران، مصر، هند، افغانستان، چین، ژاپن، کره، سوریه و فلسطین بودند. بخشی از بیانیه پایان آن …

دفتر ياداشت‌هاي چاپ نشده‌اي که سرانجام منتشر شد – سوسياليسم به روايت چه گوارا

دفتر ياداشت‌هاي چاپ نشده‌اي که سرانجام منتشر شد سوسياليسم به روايت چه گوارا نوشته Michaël LÖWY انديشه ارنستو چه گوارا از هنگام پيروزي انقلات کوبا در سال ۱۹۵۹ تا [فرجام زندگي اش در] سال ۱۹۶۷ دگرگوني بسياري يافت. هرچند نبردي جهان گستر عليه امپرياليسم و مبارزات رهائي بخش آمريکاي لاتين همچنان مضامين اصلي تأمل و تفکر و کنش سياسي وي باقي ماندند، با اينهمه از سال ۱۹۶۳ اين دغدغه ها با انتقاد فزاينده از بن بستي همراه شدند که الگوي هاي شوروي و اروپاي شرقي را به تنگنا کشانده بود. ارنستو چه گوارا هر روز اندکي بيشتر از پندارهاي نخستين خويش در باره اتحاد جماهير شوروي و مارکسيسم به تعبير آن کشور فاصله مي گرفت. وي در نامه اي که در سال ۱۹۶۵به دوستش آرماندو هارت (وزير فرهنگ کوبا) نوشت از «دنباله روي عقيدتي» که با انتشار خودآموزهاي شوروي براي تعليم مارکسيسم در کوبا پديدار گرديده به سختي خرده گرفته بود. اين برداشت وي همسو با نظري بود که همان وقت ناشران مجله انديشه هاي انتقادي مانند فرناندو مارتينز هرديا، اوره ليو الونزو و دوستان …

کمک وارونه: چطور کشورهای فقیر کشورهای غنی را توسعه می‌دهند

پژوهشی جدید می‌گوید جریان پولی کشورهای در حال توسعه به سوی غرب تریلیون‌ها دلار بیش از جریان عکس آن است جیسن هایکل ترجمۀ: امیرحسین میرابوطالبی منتشر شده در ترجمان کشورهای توسعه‌یافته همیشه با ظاهری حق‌به‌جانب از کمک‌های بدون چشم‌داشت خود به کشورهای در حال توسعه گفته‌اند. بسیاری از ما این ادعا را آن‌قدر شنیده‌ایم که بی‌چون و چرا قبولش می‌کنیم. اما پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد که کشورهای در حال توسعه به ازای هر ۱ دلاری که دریافت می‌کنند، ۲۴ دلار، اکثراً در قالب فرار سرمایه، از دست می‌دهند. متهمان ردیف اول این فرار نیز، بهشت‌های مالیاتی‌ای هستند که توسط کشورهای توسعه‌یافته اداره می‌شوند. گاردین — گوشمان پر است از داستانی قانع‌کننده دربارۀ رابطۀ کشورهای غنی و فقیر. بر اساس این داستان کشورهای ثروتمندِ سازمان همکاری و توسعۀ اقتصادی به‌شکلی سخاوتمندانه ثروتشان را به کشورهای پایین‌دست جهان می‌بخشند، تا به آن‌ها برای ریشه‌کنی فقر و بالا رفتن از نردبان توسعه کمک کنند. بله، درست است که دورانی استعماری را سپری کردیم که قدرت‌های غربی با بهره‌گیری از منابع و نیروی کار بردگان مستعمره‌هایشان به ثروت خود افزودند …

تُفِ سربالای عمو سام  و اتحادیه اروپا

آمریکا  و اتحادیه اروپا حملات اقتصادی و نظامی مهمی را علیه روسیه، چین، ایران و ونزوئلا براه انداخته اند. به استثنای ونزوئلا، تهاجم امپریالیستی شکست خورده و بر آن غلبه گشته اند، و سه کشور دیگر موفقیت‌های استراتژیک قابل توجهی را به ثبت رسانده اند. تحریمات بر خود معماران امپریالیستی بومرنگ شده و منجر به مشارکت و ائتلافات جدید، تنوع این اقتصادهای پویا و سیستم‌های دفاعی قوی‌تر شده است. آمریکا بسیار فراتر از ظرفیت نسل های آینده خود مالیات و هزینه کرده است، اما بازهم در میدان‌های اصلی جنگ در آسیا و خاورمیانه ضرر کرده است… تحریمات کنگره دیکته شده توسط صهیونیست‌ها علیه ایران ممکن‌ست اشتهای اسرائیل را برای جنگ دیگر آمریکا در خاورمیانه (که باید با خون و ثروت بیش‌تر آمریکایی جنگیده شود) راضی کند، اما فرماندهی نظامی آمریکا و اکثریت قریب به اتفاق شهروندان آمریکایی بشدت مخالف باتلاق دیگری هستند. این باید برای هر ناظر منطقی مثل روز روشن باشد که: تحریمات علیه قدرت‌های جهانی قدرت‌مند با اقتصاد متنوع، رهبران قوی، بازارهای جهانی، منابع و کارگران ماهر کارآیی ندارد. تهدیدات نظامی تهاجمی با …

«نتایج و چشم اندازها »

پيشگفتار مازیار رازی به «نتایج و چشم اندازها » اثر لئون تروتسکی کارل مارکس خطاب به کارگران آلمان نوشت که آنان به : «… منافع طبقاتی خویش آگاهی خواهند یافت، به محض امکان یافتن در حزب مستقل خویش گرد خواهند آمد و برای یک لحظه هم اجازه نخواهند داد که عبارت پردازی های سالوسانه ی خرده بورژواهای دموکرات ایشان را بفریبد و از سازماندهی حزب خودمختار  پرولتاریا باز دارد. شعار جنگی ایشان باید چنین باشد: انقلاب مداوم! » (خطابیه شورای مرکزی به اتحادیه کمونیست ها، مارس ۱۸۵۰،‌لندن) یک صد سال پیش،  کارگران روسیه با تشکیل شوراهای کارگری تحت رهبری حزب بلشویک این مطالبه کارل مارکس را از آن خود کرده و اولین انقلاب سوسیالیستی در جهان را بر أساس این نظریه به پیروزی رساندند. امروز  پس از سپری شدن ۱۶۷ سال از فراخوان کارل مارکس به کارگران آلمان، کارگران ایران نیز برای تدارک انقلاب مداوم در ایران،  همانند همقطاران خود در روسیه  ۱۹۱۷، و  رهایی کامل خود از شرّ    سرمایه داری باید  این مطالبه را در دستور کار خود قرار دهند. به  سخن دیگر، دوران …

کار و اسارت بشر: اسپينوزا، مارکس و «بندگان خود خواسته‌ی» سرمايه‌داری۱

نویسنده: جيسون ريد/ مترجم: محمد هادی  منتشر شده در تز یازدهم آن‌هايي که فلسفه‌ي معاصر را دنبال مي‌کنند از همنشيني نام اسپينوزا کنار نام مارکس، در کتابي تازه منتشر شده، زياد جا نمي‌خورند. از ميانه‌هاي دهه 1960يعني‌ از وقتي‌ آلتوسر مدعي شد که او و ديگر کساني‌ که کتاب «خوانش سرمايه» را نوشته‌اند، بيشتر اسپينوزايي هستند تا ساختارگرا، پرسش از نسبت ميان مارکس و اسپينوزا بالا گرفت. آنقدر زياد که گويي همان نسبتي که نسل قبل ميان هگل و مارکس مي‌جست و از طريق آن نويسنده‌هاي زيادي چون آدورنو، سارتر، لوکاچ و غيره دست به قلم شدند، امروز براي فيلسوفان زيادي همچون آلتوسر و اعضاي حلقه فکريش چون باليبار، پير ماشري، وارن مونتاگ2و هزناشارپ3،ميان مارکس و اسپينوزا برقرار است. اين چرخش از ترکيب مارکس-هگل، به ترکيب مارکس-اسپينوزا، مسائل نويي را پيش رو گذاشته است. رابطه ميان هگل با مارکس هميشه توام با نوعي تشويش بوده است: يعني‌ سعي‌ در مقاومت در برابر تاثير عظيم هگل بر مارکس و نيز تلاش مارکس براي گرفتن فاصله‌اي انتقادي از از هگل جهت تفکيک هسته‌ي عقلاني فلسفه هگل از غشاي …

شکل دوگانه ­ی کار در جامعه سرمایه ­داری و مبارزه بر سر معنا

دیوید مک­نلی تفسیری بر نظریه پوستون برآمد دوباره­ی اعتراض­ها و مقاومت­های ضدسرمایه­داری فرصت مناسبی را برای مراجعه­ی مجدد به مارکسیسم انتقادی و گسترش آن فراهم آورده است.(1) ما به طور ثابت، در دوران عقب­نشینی با تجزیه و تلاشی جنبش­های طبقه کارگر و چپ سوسیالیستی و با اعلام «مرگ مارکسیسم» و منسوخ شدن میراث آن روبه­رو بوده ایم، در عوض در لحظه­های رادیکالیزه شدن جنبش، بازیابی جنبه­های انقلابی اما فراموش شده­ی افکار مارکس را مشاهده می­کنیم. تنها کافی است احیای هسته­ی دیالکتیکی مارکسیسم توسط افرادی نظیر لوکاچ، کرش و گرامشی بعداز انقلاب اکتبر یا به نوزایی مارکسیستی در اواخر دهه­ی 1960 و اوایل 1970 را در نظر آوریم. در نتیجه هر نوع اعلام آمادگی برای تفسیر مجدد و جدی تئوری انتقادی مارکس، از اهمیت شایانی برخوردار است. ما فقط نقاط قوت و ضعف یک پارادایم (سرمشق) نظری درخشان را مورد بحث قرار نمی­دهیم، بلکه هم­چنین با موضوع چشم­اندازها برای «نبرد نهایی» نیز درگیر و روبه­رو­ هستیم. کتاب موشه پوستون «زمان کار و سلطه اجتماعی» (2) از این شایستگی برخوردار است که در این راستا  مورد مطالعه …

نقد مارکسیستی  انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه

پیشگفتار به نقد مارکسیستی  انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه از:‌منتخب مقالات و مباحثات  مازیار رازی- دفتر اول- مهر ۱۳۹۶   صدمین سالگرد انقلاب اکتبر ۱۹۱۷ روسیه، متکی بر پیش بینی های کارل مارکس، نخستین و تنها انقلاب سوسیالیستی است که طبقه کارگر و زحمتکشان را در یک جامعه عقب افتاده روسیه تزاری، بر مصدر قدرت قرار داد. گرچه این انقلاب پس از چند سال به کجراه رفت، اما  تجارب آن چه در عرصه نظری و چه در عرصه عملی کماکان به مثابه غنی ترین تجارب در تاریخ بشریت محسوب می شود. به سخن دیگر، برای نخستین بار در تاریخ معاصر  اکثریت مردم ستمدیده جامعه، قدرت سیاسی را با تشکیل شوراهای کارگری به مثابه ارکان قدرت سیاسی، مستقیما در دست  خود گرفته، و آغاز به ساختن جامعه سوسیالیستی کردند. در دوره پس از تسخیر قدرت سیاسی توسط شوراهای کارگری، ما شاهد یکی از دمکراتیک ترین جوامع بشریت  در تاریخ  بودیم. بر خلاف ادعای های مغرضانه مخالفان انقلاب از جمله سوسیال دمکرات  ها، آنارشیست  ها و سایه روشن های گرایشات خرده بورژوا، این انقلاب توسط ابزار خود-سازماندهی کارگران …

مارکس: متفکر انقلاب

نویسنده: ارنست بلوخ ترجمه‌: شاهد عبادپور منتشر شده در تز یازدهم   آشوب يا حداقل نارضايتي در همه‌ي زمان‌ها وجود داشته است، هرچند بسيار کم! از پس هر ده انقلاب صدهزار جنگ مي‌آيد؛ به‌هر‌حال چه ده انقلاب، چه پانزده يا شانزده، هر چه بيشتر بهتر – ليکن نخستين کسي که در اين بابانديشيده است کارل مارکس است. اکنون با مسائل زير مواجهيم و با کمال ميل در قالب تزهايي با يک علامت سوال مطرح خواهم کرد. نخست مساله‌ي نارضايتي. نارضايتي سهل است، در همه‌جا پراکنده است و بي‌شک بهتر از هيچ است. معنايش آيا عجالتا وضعيتي رواني است؟ چطور زاده مي‌شود و مسيرش به سمت آشوب چگونه است؟ و آيا در زمانه‌ي ما که هنوز به‌طور دقيق نمي‌دانيم، هنوز توضيح نداده‌ايم که چه مي‌خواهيم، اما خوب مي‌دانيم که چه نمي‌خواهيم (اشاره‌ام به شورش‌هاي دانشجويي است)، حائز اهميت نيست؟ اگر محدوديت‌ها را درک کنيم عبور و مرور نيز آسان مي‌شود. موشي که به دور خود مي‌گردد و با ديوار روبه‌رو نمي‌شود اصلا متوجه نيست که در دام افتاده است. اما اسيري که با مشت بر تن ديوار مي‌کوبد از آن …

چپ ونزوئلا علیه تهدید ها وتحریم های ترامپ می رزمد

امیلی شیپرز- برگردان : هاتف رحمانی جمعه ، 25 اوت 2017، رئیس جمهور ترامپ تعیین تحریم های خشن تازه علیه جمهوری بولیواری ونزوئلا را، بعنوان تنبیه استقرار مجلس جدید قانون اساسی در آن کشور اعلام کرد. اما مجلس قانون اساسی با نادیده انگاشتن آخرین حمله های ترامپ ، با برنامه کاملی از اصلاح علیه پاشنه تهدید های نظامی در برابر کشور امریکای جنوبی به پیش می رود . تهدید ونزوئلا از سوی ایالات متحده امریکا محدود به اکنون نیست .اوباما رئیس جمهور امریکا با استفاده از زبانی که مستلزم قانونی کردن تحمیل تحریم ها بود  پیش از این ونزوئلا راتهدیدی غیر عادی علیه امنیت و منافع امریکا اعلام کرده بود. اما ترکیب و سیاست های دولت ترامپ در بخش اجرایی ما به صورت فزاینده ای وضعیت ضد ونزوئلایی دارد . تمرکز زیاد بر وضعیت سیاسی امریکا ، در کابینه ترامپ و در میان مشاوران وافراد نزدیک ترامپ –افرادی با محور های تشدید برخورد ها علیه ونزوئلا- خطر را افزایش داده است . بعنوان مثال ، رکس تیلرسون وزیر امور خارجه مدیر عامل اکسون موبایل ، …

لویی آلتوسر: کمونیسم همه‌جا هست، حتی روی پشت‌بام

لویی آلتوسر: کمونیسم همه‌جا هست، حتی روی پشت‌بام گفت‌وگو با آلتوسر دربارۀ کمونیسم، انقلاب، و سیاست ترجمۀ: سهیل جان‌نثاری Verso منتشر شده در ترجمان ورسو — «خیلی خوشحالم که اینجا در رم هستم. باید بدانید که، برای ما فرانسوی‌ها، شهر رم و البته سراسر ایتالیا جاهایی هستند که آدم‌ها به شخصیت‌هایی تقریباً معجزه‌آمیز برمی‌خورند». این کلماتِ ابتدایی لویی آلتوسر بود، پیش از آغاز مصاحبه در یکی از پشت‌بام‌های رم با منظرۀ گنبد کلیسای سن پیتروی واتیکان. لویی آلتوسر، نظریه‌پرداز مارکسیست، ترجیح می‌داد پشت صحنه باشد و مصاحبه‌های تلویزیونی زیادی انجام نداد. درواقع این یکی از مصاحبه‌های تلویزیونی نادر اوست که در آوریل ۱۹۸۰، چند هفته پیش از آنکه همسرش هلن را بکشد، انجام شد. رناتو پاراسکاندولو، روزنامه‌نگار، مقاله‌نویس، و مدرس ایتالیایی، این مصاحبه را برای برنامۀ «دائرةالمعارف چندرسانه‌ای علوم فلسفی» در رادیو تلویزیون ایتالیا ضبط و پخش می‌کرد.۱ رناتو پاراسکاندولو: آلتوسر چگونه آلتوسر شد؟ لویی آلتوسر: هیچ اهمیتی ندارد… پاراسکاندولو: می‌توانید مسیر زندگی‌تان را توضیح دهید؟ آلتوسر: مسیر زندگی من بسیار ساده است. در الجزایر متولد شدم. مادرم دختر کشاورزی فقیر از منطقۀ مووو در مرکز فرانسه بود که تصمیم گرفته …

گفت‌وگو با جان بلامی فاستر و کوین اندرسون: نئولیبرالیسم در بحران

چپ‌ها کل مبارزه را به نئولیبرالیسم محدود کرده‌اند، اما سرمایه‌داری فراتر از آن است ترجمه محمد معماریان منتشر شده در ترجمان امسال ۱۵۰سال از انتشار جلد اول «سرمایه» می‌گذرد، اما این کتاب هنوز دربارۀ وضعیتی که امروز گرفتار آن شده‌ایم حرف‌هایی برای گفتن دارد. در این مصاحبه دو تن از بهترین محققان مارکس و شاهکار او، «سرمایه»، از میراث به‌جاماندۀ او برای مبارزه علیه تبعیض نژادی و جنسیتی حرف می‌زنند و شیوۀ اندیشیدن او به بحران فراگیر بوم‌شناختی را شرح می‌دهند. تری ای ام — امسال ۱۵۰ سال از انتشار سرمایۀ مارکس می‌گذرد. با اینکه دنیا در یک و نیم قرن گذشته لاجرم تغییر کرده است، اثر مارکس هنوز برای تبیین -و نقد- منطق و سیر توسعۀ تاریخی سرمایه‌داری امروز لازم است. سرمایه به تعبیر ارنست مندل در درآمدش بر ترجمۀ انگلیسی این اثر، «آن انگیزۀ بی‌رحم و مقاومت‌ناپذیرِ رشد» را برملا می‌سازد «که مشخصۀ تولید برای سود خصوصی و استفادۀ عمدۀ آن سود برای انباشت سرمایه» است. به یادبود این سالگرد، و برای آنکه جای اثر اصلی مارکس در برهۀ معاصرمان یعنی بحران نئولیبرالیسم …

چه انتظاری می توان از شمال داشت؟ بخش یک

سمیر امین برگردان: م. ت. برومند منتشر شده در نگرش بیداری ای که در درازای قرن بیستم چهره نمود توسط انقلاب هایی به نام سوسیالیسم در کشور نیمه پیرامونی روسیه، سپس در کشورهای پیرامونی چین، ویتنام، کوبا و همان طور توسط جنبش های رهایی بخش ملی آسیا و آفریقا و پیشرفت های آمریکای لاتین رهبری شد. مبارزه های خلق های جنوب برای رهایی خود با زیر پرسش قرار دادن سرمایه داری پیوند می یابد. در کشورهای جنوب اکثریت مردمان قربانی سیستم اند. در کشورهای شمال آن ها سود برندگان آن اند. بنابراین تصادفی نیست که دگرگونی بنیادی سیستم در شمال در دستور روز قرار ندارد؛ برعکس جنوب همواره منطقه «طوفان»، شورش های تکراری و بالقوه انقلابی را تشکیل می دهد مسئله های روشی کشمکش شمال – جنوب (مرکزها و پیرامون ها) نخستین داده در سراسر تاریخ گسترش سرمایه داری است. سرمایه داری تاریخی (که در باره آن جز تحلیل ناواقعی دکترین لیبرالی چیز دیگری وجود ندارد)، اغلب با تاریخ کشورگشایی جهان توسط اروپایی ها و پسینیان آن ها که ایالات متحد (به علاوه کانادا و استرالیا) را به وجود …

نولیبرالیسم و اتحادیه‌های کارگری (بخش دوم)

یکی از حملات بسیار جدی و اصلی نولیبرالیسم علیه جنبش طبقه کارگر حملۀ ایدئولوژیک آن است. سرمایه مالی بین‌المللی با استفاده از منابع عظیمی که در اختیار دارد، با استفاده از بخش‌هایی از روشنفکران پادوی منافع نولیبرالیسم و با استفاده از دولت‌هایی که در چنگ خود دارد توانسته است ایدئولوژی خود را برای سلطه بر جهان اشاعه دهد. سندیکاهای سازشکار و رفرمیست بسیاری قربانی این تبلیغات شده و از سیاست‌های نولیبرالی حمایت کرده اند. نکته مهم این است که نولیبرالیسم با همه این اقدامات و حملات علیه طبقه کارگر و سندیکاها به نام بهبود سرمایه‌گذاری و رشد نتوانسته مانع بحران‌هایی شود که در ذات نظام سرمایه‌داری قرار دارد. وضعیت کنونی در کشور ساختن یک چپ نیرومند را ایجاب می‌نماید که بتواند یک گزینه معتبر را در مقابل سیاست‌های نولیبرالی پیش ببرد. در این صدمین سالگرد انقلاب کبیر سوسیالیستی اکتبر، ما به بردن این پیام به میان مردم نیاز داریم: در مقابل نظام آبرو‌باخته سرمایه‌داری «سوسیالیسم گزینه است.» منبع: دمکراسی مردم نویسنده: همالاتا تارنگاشت عدالت یکی از حملات بسیار جدی و اصلی نولیبرالیسم علیه جنبش طبقه …

نولیبرالیسم و اتحادیه‌های کارگری (بخش نخست)

حرکت اصلی نولیبرالیسم در جهت پاسداری از منافع سرمایه‌داران بوده است. روند تغییر ساختاری ممکن است در کشورهای گوناگون متفاوت باشد، اما چهارچوب سیاست نولیبرالی عموماً شامل خصوصی‌سازی، آزاد‌سازی و انعطاف‌پذیر ساختن نیروی کار، کاهش شدید هزینه‌های رفاهی توسط دولت و غیره در جهت کاهش دستمزدها و دیگر مزایای کارگران می‌شود. حقوق کارگران از جمله حق آن‌ها برای سازماندهی و مذاکره دسته‌جمعی، شرایط زندگی مردم عادی و حقوق دمکراتیک آن‌ها زیر حملات شدید قرار گرفته است. به این دلیل که طبقه کارگر عموماً در صف مقدم مبارزه علیه این حملات قرار دارد، تضعیف نیروی سازمان‌یافته طبقه کارگر، تضعیف سندیکاهای آن‌ها، و تضعیف مقاومت طبقه کارگر در مقابل تهاجم کارفرمایان یکی از اهداف اصلی نولیبرالیسم بوده است. براساس ایدئولوژی نولیبرالی، اقتصاد بازار بدون مداخله دولت با کارآمدترین شیوه عمل می‌کند. اما در عمل، چیزی که صورت می‌گیرد عدم مداخله دولت نیست، بلکه مداخله آشکار دولت به نفع کارفرمایان، برای امکان‌پذیر ساختن انتقال ثروت و منابع از مردم به طبقه سرمایه‌دار است. منبع: دمکراسی مردم نویسنده: همالاتا تارنگاشت عدالت نولیبرالیسم، تازه‌ترین مرحله سرمایه‌داری یک پاسخ نظام سرمایه‌داری …

علیه قانونی شدن برده‌داری و بیگاری در ایران – عابد توانچه

نسخه PDF پی دی اف مقدمه: همه چیز تقصیر آمار است! چندی پیش معاون اول دولت حسن روحانی در ابلاغيه‌اي به كليه دستگاه‌هاي اجرايي، تصويب نامه‌ي ستاد فرماندهي اقتصاد مقاومتي تحت عنوان «برنامه‌ي اشتغال فراگير در سال 1396» را با هدف افزايش جمعيت شاغل كشور به ميزان 970 هزار نفر در سال 96 ابلاغ كرد. برنامه‌ي اشتغال فراگير به تاييد كارگروه منتخب ستاد فرماندهي اقتصاد مقاومتي متشكل از رييس سازمان برنامه و بودجه ي كشور، وزير امور اقتصادي و دارايي، وزير تعاون، كار و رفاه اجتماعي، رييس سازمان اداري و استخدامي كشور، رييس كل بانك مركزي، رييس هيات عامل صندوق توسعه ي ملي و معاون هماهنگي و نظارت معاون اول رييس جمهور رسيده است. هدف از تدوین این قانون «تحرک بخشی به بازار کار با هدف ایجاد فرصتهای شغلی بخصوص برای جوانان و فارغالتحصیلان دانشگاهی، سیاستهای مداخلاتی و طرحهای اشتغالزای دستگاه‌های اجرایی و نهادهای حمایتی و عمومی غیردولتی در قالب برنامه اشتغال فراگیر، در شورای عالی اشتغال» اعلام شده است. طبق مصوبات برنامه ششم توسعه دولت حسن روحانی مکلف و موظف است که سالانه 955 …

نولیبرالیسم و اتحادیه‌های کارگری (بخش نخست)

حرکت اصلی نولیبرالیسم در جهت پاسداری از منافع سرمایه‌داران بوده است. روند تغییر ساختاری ممکن است در کشورهای گوناگون متفاوت باشد، اما چهارچوب سیاست نولیبرالی عموماً شامل خصوصی‌سازی، آزاد‌سازی و انعطاف‌پذیر ساختن نیروی کار، کاهش شدید هزینه‌های رفاهی توسط دولت و غیره در جهت کاهش دستمزدها و دیگر مزایای کارگران می‌شود. حقوق کارگران از جمله حق آن‌ها برای سازماندهی و مذاکره دسته‌جمعی، شرایط زندگی مردم عادی و حقوق دمکراتیک آن‌ها زیر حملات شدید قرار گرفته است. به این دلیل که طبقه کارگر عموماً در صف مقدم مبارزه علیه این حملات قرار دارد، تضعیف نیروی سازمان‌یافته طبقه کارگر، تضعیف سندیکاهای آن‌ها، و تضعیف مقاومت طبقه کارگر در مقابل تهاجم کارفرمایان یکی از اهداف اصلی نولیبرالیسم بوده است. براساس ایدئولوژی نولیبرالی، اقتصاد بازار بدون مداخله دولت با کارآمدترین شیوه عمل می‌کند. اما در عمل، چیزی که صورت می‌گیرد عدم مداخله دولت نیست، بلکه مداخله آشکار دولت به نفع کارفرمایان، برای امکان‌پذیر ساختن انتقال ثروت و منابع از مردم به طبقه سرمایه‌دار است. منبع: دمکراسی مردم نویسنده: همالاتا ۲۸ مه ۲۰۱۷ تارنگاشت عدالت نولیبرالیسم، تازه‌ترین مرحله سرمایه‌داری یک …

سرمايه‌داري به‌منزله‌ي دين

  نویسنده: والتر بنيامين/ نيما عيسي‌پور تز یازدهم يادداشت مترجم: فقره‌ي پيش‌رو دست‌نوشته‌اي است از والتر بنيامين که در 1921 نوشته شده است. اين نوشته‌ي ناقص حاوي بصيرت‌هاي پرمغزي است که ما را با سيرِ تفکر او بيش از پيش آشنا مي‌سازد. از اشارات مستقيم و غيرمستقيم اين مقاله مي‌شود دريافت که بنيامين در اين دوره دل‌مشغول الهيات سياسي سرمايه‌داري است و مي‌کوشد تز «اخلاق پروتستانيِ» وبر را راديکاليزه کند. حتي مي‌شود ادعا کرد که تحليل فرهنگيِ جنبش اصلاح ديني در «خاستگاه درامِ سوگناک آلماني» و «کالاي بت‌واره» در «پروژه‌ي پاساژها» جملگي پاسخ‌هايي هستند به پرسش‌هاي طرح‌شده در اين فقره و يحتمل الهيات سياسي وبر. اين مقاله ترجمه‌اي است از Capitalism As Religion به ترجمه‌ي رادني ليوينگستون در جلد نخست «گزيده‌اي از نوشته‌هاي والتر بنيامين 1926-1913». لازم به ذکر است که به دليل ناتمامي اين مقاله برخي از جملات ناقص، مبهم و چندپهلو هستند.  شايد در [دلِ] سرمايه‌داري يک دين را بشود مشاهده کرد ـ اين بدين معناست که کار سرمايه‌داري تسکين‌بخشيدن به همان اضطراب‌ها، رنج‌ها و پريشاني‌هايي است که اديانِ شناخته‌شده پاسخ‌هايي براي آن‌ها …

شناخت و نقد مارکس و نقد خرد در مدرنیته (بخش پایانی)

مارکس به جنبشی تعلق دارد که در تبار کانت تصورش این بود که عصر ما، عصر نقد گرایی (کریتیسیسم) است و به این صورت هیچ چیز نمی تواند بدون عبور کردن از صافی خرد ثابت شود. برای مارکس خرد یک ایده آل دسترس ناپذیر نیست، بلکه چیزی است که واقعیت می یابد و در زندگی واقعی دگرگون می شود و بنابراین نقد عینی آن جایز است. منتشر شده در نگرش وارد کردن خرد در تاریخ: عقلانیت از آن این جهان است (دنباله). علاوه بر این، مقوله «کار در کل» امکان این بررسی کردن را فراهم می آورد، که شرایط امکان یک موضوع (تاریخی و مفهومی) برای وجود آن موضوع ضروری اند. جدا کردن موضوع از زنجیره تعین هایی که وجودش را بنا می نهند، ناممکن است. بنابراین مقوله از موضوعی که برای درک کردن به کار می رود جدایی ناپذیر است؛ زیرا موضوع جز آن چه که در خلال مقوله وجود دارد، نیست. به موازات آن مقوله تنها در همان موضوع کاربرد دارد و انتقال پذیر به موضوع دیگر نیست. از این رو، به طور تناقض …

در استرالیا

در آمریکا، برده‌داران دیروز دمکرات‌ها خوانده می‌شوند، و در فرانسه، دشمنان سوسیالیسم، خرده بورژوازی، سوسیالیست‌های رادیکال خوانده می‌شوند! جهت درک اهمیت واقعی احزاب، نه تنها باید اعلان‌ها، بلکه باید ویژگی‌های طبقاتی آن‌ها و شرایط تاریخی هر کشور منحصر بفردی را بررسی کرد… در حالی‌که در بریتانیا این باصطلاح حزب کارگر ائتلافی ست بین اتحادیه‌های کارگری غیرسوسیالیستی و حزب کارگر مستقل بشدت فرصت‌طلب، در استرالیا حزب کارگر نماینده غیرمستقیم اتحادیه‌های کارگران غیرسوسیالیستی‌ست. رهبران حزب کارگر استرالیا از مقامات اتحادیه‌های کارگری هستند، که همگی سازش‌کار و صرفاً لیبرال‌مسلک‌اند، و مانند همه جا از میانه‌روترین عناصر و «خدمت‌گزاران سرمایه داری» می‌باشند… حزب کارگر استرالیا که حتی خودش را یک حزب سوسیالیست نمی‌نامد، درواقع یک حزب بورژوازی لیبرال‌ست، در حالی‌که لیبرال‌ها در استرالیا واقعاً محافظه‌کارند… حزب کارگر در استرالیا همان‌کاری را کرده است که لیبرال‌ها در کشورهای دیگر  انجام داده اند، یعنی، معرفی مالیات یک‌سان‌، قانون آموزشی یک‌سان، مالیات بر زمین یک‌سان و قانون کار یک‌سان برای کُل کشور… آن لیبرال‌هایی که در اروپا و روسیه هستند و سعی می‌کنند که با چسبیدن به نمونه استرالیا به مردم «یاد …

ّّ بـحـث اتـحـادیـه هـای صـنـفـی در حـزب بـلـشـویـک (1291-1291) ُُ اپـوزیـسـیـون کـارگـری

ّّ بـحـث اتـحـادیـه هـای صـنـفـی در حـزب بـلـشـویـک (1291-1291) ُُ اپـوزیـسـیـون کـارگـری پـیـوسـت هـا: اعلامیه 99 نـفـر – پـروتُـکـل جـلـسـۀ کـمـیـسـیـون کـمـیـنـتـرن ______________________________________________________ تـوفـان آراز داونلوود در اینجا  

شناخت و نقد مارکس و نقد خرد در مدرنیته (بخش اول و دوم)

به برکت روشنگران، نقش درجه نخستی که مدرنیته برای خرد قایل شد برای هیچ کس رازناک نیست . سوژه مدرن بنابر اراده اش در تحلیل جهان و به موضوعیت درآوردن هر آنچه که در احاطه بازرسی عقلانی است، تعریف می شود. هیچ سپهری، حتا مذهب و نیازی به گفتن نیست که سپهرهای کمتر از آن، همچون نظم سیاسی نباید از دسترس او دور بمانند. به برکت روشنگران، نقش درجه نخستی که مدرنیته برای خرد قایل شد برای هیچ کس رازناک نیست . سوژه مدرن بنابر اراده اش در تحلیل جهان و به موضوعیت درآوردن هر آنچه که در احاطه بازرسی عقلانی است، تعریف می شود. هیچ سپهری، حتا مذهب و نیازی به گفتن نیست که سپهرهای کمتر از آن، همچون نظم سیاسی نباید از دسترس او دور بمانند. این توانایی نقدی با خود خرد همانند دانسته شده است. هر باور، هر هنجار اخلاقی یا سیاسی باید روی عقلانیتی تکیه کند که بنابر قاعده های منطق، ناشی از اصل هایی است که بدیهی انگاشته می شوند. عصر کنونی که در طی نیمه دوم قرن هیجده آغاز …

ده کتاب دربارۀ انقلاب روسیه از نظر طارق علی

یک قرن پس از انقلاب روسیه ده کتاب دربارۀ انقلاب روسیه از نظر طارق علی انقلاب ۱۹۱۷ روسیه، جهان را برای همیشه تغییر داد. بازخوانی تاریخ این انقلاب همیشه ضروری است درست یک‌قرن پیش، در سال ۱۹۱۷، زلزله‌ای عظیم تمام سرزمین‌های شمالی کشور ما را درنوردید. بلشویک‌ها بالاخره در این سال توانستند قدرت سیاسی را در امپراتوری رو به زوالِ روسیه از آن خود کنند و دوران تازه‌ای را برای رسیدن به رؤیای کمونیسم آغاز کنند. طارق علی، نویسندۀ شهیر پاکستانی-بریتانیایی، از انبوه کتاب‌هایی که دربارۀ این انقلاب نوشته شده، ده کتاب را انتخاب کرده است. طارق علی ترجمۀ: بابک طهماسبی منتشر شده در ترجمان گاردین — بنا به نظر اکثر تاریخ‌نگاران، با گذشت صد سال از انقلاب روسیه، تاریخ رأی خود دربارۀ این انقلاب را صادر کرده است. اکتبر ۱۹۱۷ اینک به گذشته تعلق دارد و دیگر تکرار نخواهد شد، مانند گیوتین‌ها در پاریسِ سال ۱۷۹۳ یا اعدام چارلز اول در مقابل چشم همگان جلوی کاخ وست‌مینستر. تاریخ تکرار نمی‌شود، حتی به‌صورت کمدی هم تکرار نمی‌شود، ولی پژواک آن باقی می‌ماند. در کتاب دوراهی‌های …

چپ «همه چیز غیر از طبقه» و گرامشی

بسیاری که وانمود می‌کنند چپ هستند آن‌چنان دیوانه‌وار مارکسیست‌ستیزند، که برای توضیح آن‌چه که در جهان رخ می‌دهد به غیر از قدرت طبقاتی به هر مفهوم به عقل جور نیامدنی متوسل می‌شوند. آن‌ها تئوریسین‌های چپ «همه چیز غیر از طبقه»اند، که در حالی‌که در اکثر موضوعات سیاسی متحد محافظه‌کاران نیستند، سهم خود را برای از هوش بردن آگاهی طبقانی انجام می‌دهند. برخی تئوریسین‌های چپ «همه چیز غیر از طبقه» برای ارتقای نوشته‌های آنتونیو گرامشی رهبر فقید حزب کمونیست ایتالیا به مثابه یک منبع تئوری فرهنگی برای مقابله با تحلیل طبقاتی مارکسیستی زحمت زیادی به خود داده اند. خود گرامشی [اگر بود] این چیزهایی را که تئوریسین‌های چپ «همه چیز غیر از طبقه» به او نسبت می‌دهند، عجیب‌و‌غریب و نابهجا می‌دانست. او هرگز فرهنگ و طبقه را به مثابه دو اصطلاح نفی کننده یکدیگر در نظر نگرفت، بلکه هژمونی فرهنگی را یک ابزار حیاتی طبقه حاکم می‌دید. تارنگاشت عدالت فرازهایی از کتاب «سیاه‌جامگان و سرخ‌ها: فاشیسم منطقی و سرنگونی کمونیسم»، نوشته مایکل پارنتی، ۱۹۹۷، انتشارات سیتی‌لایتس، سان‌فرانسیسکو، صفحات ۱۴۵-۱۵۱. ***** بسیاری که وانمود می‌کنند چپ هستند …

گرامشی در دايرةالمعارف بزرگ شوروی

گرامشی، یک رزمنده بی‌باک آرمان طبقه کارگر، پیوسته اصول انقلابی تئوری مارکسیستی را حفظ نمود و توسعه داد. هدف اصلی پژوهش تاریخی گرامشی این بود که به طور علمی مشکلات هژمونی پرولتاریا را شرح دهد. با استفاده از شواهد تاریخی مشخص نشان داد که اتحاد با دهقانان، موفقیت سیاسی نیروی اعمال کننده نقش رهبری در اتحاد را تعیین می‌کند. گرامشی معتقد بود که مهم‌ترین وظیفه پرولتاریا و پیشاهنگ آن- حزب کمونیست- این است که علیه ایدئولوژی بورژوازی مبارزه کند. گرامشی در آثار فلسفی خود، درصدد بود یک شرح مفصل جامع از مارکسیسم به مثابه یک جهان‌بینی فراگیر و منسجم ارايه نماید. او به مشکل ارتباط بین تئوری و عمل توجه ویژه‌ای نمود، که یکی از مهم‌ترین جوانب آن مسأله روابط بین طبقه کارگر و روشنفکران بود… تارنگاشت عدالت منبع: دايرةالمعارف بزرگ شوروی، جلد ۷، چاپخانه دايرةالمعارف بزرگ شوروی، مسکو، ۱۹۷۰، صفحات ۳۳۴-۳۳۶. گرامشی، آنتونیو تولد ۲۳ ژانویه ۱۸۹۱ در آلس، ساردین؛ مرگ ۲۷ آوریل ۱۹۳۷ در رم. بنیان‌گذار و رهبر حزب کمونیست ایتالیا؛ تئوریسین مارکسیست. گرامشی از یک خانواده کارمند دفتری جزء آمد. او از ۱۹۱۱ …