پرش به محتوا

په په اسکوبار: آیا با رهبری لولا، برزیل می تواند جایگاه قدیمی خود را در جهان بازیابد؟

په په اسکوبار: آیا با رهبری لولا، برزیل می تواند جایگاه قدیمی خود را در جهان بازیابد؟

رئیس جمهور مستعفی ژایر بولسونارو در دوران ریاست جمهوری خود جایگاه برزیل را به یک کشور وضعیت صادرکننده کالا کاهش داد. رئیس جمهور جدید لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا اکنون باید مانند تجربه آرژانتین، کشورش را در طرح کمربند و جاده ادغام کند.

نوشته پپه اسکوبار
آسیا تایمز
ترجمه مجله هفته

ده روز اقامت با غرق شدن کامل در برزیل کار هر کسی نیست.
حتی اگر خود را به دو منطقه بزرگ شهری، سائوپائولو و ریو محدود کنید، می‌توانید تأثیر بحران‌های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و زیست‌محیطی درهم تنیده را که توسط پروژه بولسونارو آنها تشدید اند را به‌طور زنده مشاهده کنید.
بازگشت لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا برای سومین دوره ریاست جمهوری که از اول ژانویه ۲۰۲۳ آغاز می شود، داستانی خارق العاده است که تحت الشعاع وظایفی با مشکلاتی است که حل آنها تقریبا کارناممکنی قرار خواهد گرفت.
در موازات با این مشکلات او باید با فقر مبارزه کند. از سرگیری توسعه اقتصادی و در عین حال توزیع مجدد ثروت. کشور را مجددا صنعتی کرده و تخریب محیط زیست را «رام» کنید.
این امر دولت جدید را وادار خواهد کرد که اقناع بی سابقه سیاسی و مالی را به کار گیرد.

حتی یک سیاستمدار متوسط و محافظه‌کار مانند جرالدو آلکمین، فرماندار سابق سائوپائولو، ثروتمندترین ایالت برزیل، و هماهنگ‌کننده چرخش ریاست‌جمهوری، از این که چگونه بولسونارو چهار سال است که اسناد دولتی را در سیاهچاله مفقود کرده شگفت‌زده است. این کار از نظر انواع داده ها و زیان های مالی غیرقابل توضیح است. برای مثال تعیین میزان فساد در سراسر کشور غیرممکن است زیرا چیزی یا داده ای در اسناد و مدارک دولتی وجود ندارد: سیستم های کامپیوتری دولتی از سال ۲۰۲۰ توسط داده ها دیگر تغذیه نمی شوند. آلکمین خلاصه میکند:
«دولت بولسونارو در عصر حجری حکومت می کرد که در آن هیچ کلمه و عددی وجود نداشت.»
اکنون هر متن قانون عمومی باید از ابتدا نوشته شود و این کار به دلیل عدم وجود داده ها، قطعا موجب اشتباهات جدی و اجتناب ناپذیری خواهد شد.
و ما در مورد یک جمهوری موز (banana republic) صحبت نمی کنیم – اگرچه کشور مورد بحث موزهای خوشمزه زیادی برای ارائه دارد.
بر اساس گزارش صندوق بین‌المللی پول (IMF) که بر اساس برابری قدرت خرید (PPP) اندازه‌گیری می‌شود، حتی پس از سال‌ها ویرانی ناشی از بولسونارو، برزیل همچنان هشتمین قدرت اقتصادی بزرگ جهان پس از چین، ایالات متحده آمریکا، هند، ژاپن و… آلمان، روسیه و اندونزی، اما جلوتر از بریتانیای کبیر و فرانسه.
یک کمپین هماهنگ امپریالیستی از سال ۲۰۱۰ که توسط ویکی لیکس افشا و محکوم شد و توسط نخبگان محلی که به نمایندگی از قدرت های خارجی عمل می کردند انجام شد، ریاست جمهوری دیلما روسف را هدف قرار داد.
این کمپین هماهنگ امپریالیستی در نهایت منجر به استیضاح غیرقانونی روسف و لولا محکومیت آنها به حبس ۵۸۰ روزه به اتهامات واهی شد که بعداً همه آنها لغو شدند.
این امر راه را برای بولسونارو به سمت رسیدن به ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۸ هموار کرد.
اگر این انباشت فجایع نبود، برزیل – یک قدرت پیشرو در جنوب جهانی – اکنون احتمالاً می تواند به عنوان پنجمین قدرت ژئواکونومیک بزرگ در جهان رتبه بندی شود.
آنچه باند سرمایه گذاران می خواهند.
پائولو نوگیرا باتیستا جونیور، معاون سابق بانک توسعه جدید (NDB) یا همچنین به عنوان بانک بریکس شناخته می شود، مستقیماً می گوید:
وابستگی برزیل به لولا بسیار مشکل ساز است. باتیستا لولا را در مقابل حداقل سه بلوک از دشمنان چنین می بیند.
راست افراطی، که مورد حمایت یک جناح مهم و قدرتمند در نیروهای مسلح
است – و این فقط شامل بولسوناریست‌هایی نمی‌شود که هنوز از برخی پادگان‌های ارتش نتیجه انتخابات ریاست‌جمهوری مورد شک و تردید خود قرار میدهند.
راستگرایان فیزیولوژیکی که بر کنگره تسلط دارد و در برزیل به عنوان «مرکز بزرگ» شناخته می شود. و سرمایه مالی بین المللی، که به طور قابل پیش بینی کنترل بیشتر رسانه های جریان سلطه را در اختیار دارد.

بلوک ۳ تا حد زیادی با خوشحالی دیدگاه لولا را در مورد یک جبهه متحد که قادر به شکست پروژه بولسونارو بود – که اتفاقاً هرگز برای بلوک ۳ بسیار سودآور نبود، پذیرفت. و حالا سهم خود را می خواهند.
رسانه های جریان سلطه بلافاصله شروع به حصار کشی در اطراف لولا کردند و آنچه را که اقتصاددان برجسته لوئیز گونزاگا بلوزو به عنوان نوعی «تفتیش عقاید مالی» توصیف می کند، به صحنه آورده‌اند.
لولا با انتصاب فرناندو حداد از وفاداران قدیمی حزب کارگر به عنوان وزیر دارایی، نشان داد که او شخصا قصد دارد مسئول اقتصاد باشد و نه حداد.
حداد استاد علوم سیاسی است و وزیر بسیار معتبر و محترم آموزش و پرورش بود، اما او یک استاد اقتصاد زیرک نیست. البته پیروان «بازار آزاد» قبلاً وزارت او را رد کرده اند.
یک بار دیگر، رد پای لولا در عمل را میتوان مشاهده کرد:
او برای پیشبرد برنامه اجتماعی خود به مذاکرات پیچیده و طولانی با کنگره متخاصم اهمیت بیشتری داده است و مطمئن است که تمام اقدامات سیاست اقتصادی خود را از قبل در سرش آماده کرده است.
یک ناهار با برخی از اعضای نخبگان مالی سائوپائولو، حتی قبل از اعلام نام حداد، سرنخ های جالبی را ارائه داد.
این افراد به نام «فاریا لیمرها» شناخته می شوند — که نام آن برگرفته از خیابان مرموز فاریا لیما است که برخی از دفاتر بانک سرمایه گذاری و همچنین مقر برزیلی گوگل و فیس بوک را در خود جای داده است.
در میان کسانی که در آن ضیافت ناهار شرکت کردند، چند سرمایه‌گذار متعصب مخالف حزب کارگر نیز حضور داشتند – اگر بخواهیم بچه را به اسمش صدا کنیم «نئولیبرال‌های اصلاح‌ناپذیر».
اما بیشتر آنها بدنبال کسب فرصت های پیش روی خود برای کسب درآمدهای سریع و سودآور هستند، از جمله یک سرمایه گذار که به دنبال معامله با شرکت های چینی بود. شعار نئولیبرالی کسانی که احتمالاً مایلند در ازای دریافت مبلغی روی لولا شرط بندی کنند، «مسئولیت مالی» است. و این با تمرکز لولا بر عدالت اجتماعی در تضاد است.
اینجاست که حداد به عنوان یک مذاکره کننده مفید و مؤدب وارد صحنه می‌شود، زیرا با اشاره به این نکته که اگر قرار باشد فقط به شاخص‌های بازار توجه کنید، آنگاه باید ۳۸ درصد از برزیلی‌ها را فراموش کنید که فقط دستمزدی معادل ۲۳۳ دلار در ماه دریافت می‌کنند. و این برای تجارت خوب نیست.


هنر سیاه (عدم) حکومت کردن

لولا قبلاً اولین نبرد خود را برده است: تصویب متمم قانون اساسی که امکان تأمین هزینه های اجتماعی بیشتری را فراهم می کند.
این به دولت اجازه می دهد تا برنامه رفاهی شاخص Bolsa Família (طرح مزایای خانواده) – حدود ۱۳ دلار یارانه در ماه برای هر خانواده در معرض خطر فقر – را حداقل تا دو سال آینده حفظ و تامین کند.
قدم زدن در مرکز شهر سائوپائولو – که زمانی با منهتن شیک در دهه ۱۹۶۰ رقابت میکرد – چهره غم انگیزی را در مورد فقر، کسب و کارهای بسته، بی خانمانی و بیکاری گسترده ارائه می دهد.
واژه بدنام «کشور کرک» – اکر زمانی به یک خیابان محدود می شد – اکنون یک محله کامل را در بر میگیرد، پدیده ای بسیار شبیه به بی خانمان ها و معتادان پس از همه گیری در لس آنجلس.
ریو همچنان هنگام قدم زدن در اطراف ایپانما در یک روز آفتابی حال و هوای بسیار متفاوتی ارائه می دهد و همیشه یک تجربه عالی است. اما در ایپانما شما در یک حباب زندگی می کنید.
ریو واقعی سالهای بولسونارو – از نظر اقتصادی قتل عام شده، غیرصنعتی شده، توسط باندهای خیابانی اداره می شود – در یک میز گرد در مرکز شهر جایی که من توانستم در میان دیگران، با یک وزیر سابق انرژی، که او نیز کسی است که موفق ذخایر نفتی عظیمی را کشف کند صحبت کردم.
در جلسه پرسش و پاسخ، یک مرد سیاه پوست از یک منطقه بسیار فقیر، چالش کلیدی برای دوره سوم لولا را مطرح کرد:
لولا برای اینکه ثبات داشته باشد و بتواند حکومت کند، باید بزرگ‌ترین و فقیرترین اقشار مردم را پشت سر خود داشته باشد. این مرد چیزی را بیان کرد که به نظر می رسد اصلاً در برزیل مورد بحث نیست:
چگونه ممکن است میلیون‌ها بولسوناریست فقیر وجود داشته باشند – نظافتچی خیابان، پیک موتوری، بیکار؟
آنها فریفته پوپولیسم جناح راست بودند و جناح های چپ فعال هیچ چیزی برای ارائه به آنها نداشتند و ندارند.

حل این مشکل به اندازه نابودی غول های مهندسی برزیل توسط عملیات رسوا و فاسد «عملیات کارواش» جدی است. برزیل اکنون تعداد زیادی مهندس بیکار و ماهر دارد. چگونه است که آنها سازمان سیاسی کافی برای بازپس گیری مشاغل خود ایجاد نکرده اند؟ چرا باید طرح های آنان فقط شامل رانندگان اوبر (سیستم تاکسیرانی نئولیبرالی و کاملا برده دارانه متعلق به رئیس سابق و میلیارد آمریکایی بیل گیتس) و پیک های تحویل پیتزا شود؟
خوزه مانوئل سالازار-زیریناخس، رئیس جدید کمیسیون اقتصادی سازمان ملل متحد برای آمریکای لاتین و دریای کارائیب (ECLAC)، ممکن است امروز از شکست اقتصادی منطقه حتی بدتر از «دهه گمشده» دهه ۱۹۸۰ سخن براند و انتقاد کند:
«متوسط رشد اقتصادی سالانه در آمریکای لاتین در دهه منتهی به سال ۲۰۲۳ تنها ۰.۸ درصد خواهد بود. »
اما آنچه که سازمان ملل نمی تواند آنرا تحلیل کند این است که چگونه رژیم غارتگر و نئولیبرالی مانند رژیم بولسونارو موفق شد، بوسیله هنر سیاه سرمایه گذاری کم یا اصلا بدون سرمایه گذاری، بهره وری پایین و بی توجهی معادل صفر بر آموزش، تا چنین سطوح سمی پیش برود.



اعتبار و سرمایه دیلما روسف

لولا بی درنگ سیاست خارجی جدید برزیل را که کاملاً چند قطبی خواهد بود، با تمرکز بر اتحاد با آمریکای لاتین، روابط قوی تر در جنوب جهانی، و فشار برای اصلاح شورای امنیت سازمان ملل متحد، با مشورت اعضای بریکس روسیه، چین و هند، خلاصه کرد. مائورو ویرا، یک دیپلمات توانا، وزیر خارجه جدید می شود.
اما مردی که برزیل را در صحنه جهانی جلا خواهد داد، سلسو آموریم، وزیر خارجه سابق از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ است.
در کنفرانسی که ما را در سائوپائولو گرد هم آورد، آموریم پیچیدگی جهانی را که لولا اکنون در مقایسه با سال ۲۰۰۳ به ارث برده است، توضیح داد.
اما جدای از تغییرات آب و هوایی، اولویت‌های اصلی – دستیابی به یکپارچگی نزدیک‌تر با آمریکای جنوبی، احیای اتحادیه ملل جنوب آمریکا (Unasur) و نزدیک شدن به آفریقا – ثابت مانده است.
و سپس گوساله مقدس همچنان سر جای خود مانده: روابط خوب با ایالات متحده و چین.
همانگونه که قابل پیش بینی است، امپراتوری از نزدیک تحولات در برزیل را زیر نظر خواهد داشت.
جیک سالیوان، مشاور امنیت ملی ایالات متحده، در روزهای اولیه جام جهانی به برازیلیا آمد و کاملاً تحت تأثیر لولا، که استاد کاریزما است، قرار گرفت.
اما دکترین مونرو ایالات متحده همچنان حاکم و سر جایش ماند.
لولا در حال نزدیک‌تر شدن به بریکس – و بریکس + توسعه‌یافته – است و این گرایش در واشنگتن با تمام وجود ایجاد تنفر میکند.
بنابراین لولا به وضوح در عرصه محیط زیست بازی خواهد کرد. البته این مخفیانه، به یک راهکار متعادل کننده پیچیده تبدیل می شود.
ترکیب پشت سر جو بایدن، رئیس جمهور ایالات متحده، بلافاصله پس از نتایج انتخابات با لولا تماس گرفت تا به او تبریک بگوید. سالیوان در برازیلیا بود و زمینه را برای دیدار از لولا به واشنگتن فراهم کرد.
رئیس جمهور چین، شی جین پینگ، به نوبه خود، نامه ای محبت آمیز برای وی ارسال کرد که در آن بر «مشارکت استراتژیک جهانی» بین برزیل و چین تاکید کرد.
ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه دو هفته پیش با لولا تماس گرفت و بر رویکرد استراتژیک مشترک برای بریکس تاکید کرد.
از سال ۲۰۰۹، چین مهم‌ترین شریک تجاری برزیل و بالاتر از ایالات متحده بوده است. تجارت دوجانبه در سال ۲۰۲۱ به ۱۳۵ میلیارد دلار رسید.
مشکل اصلی عدم تنوع در اقتصاد و عدم تمرکز بر خلق ارزش است: سنگ آهن، سویا، روغن خام و پروتئین حیوانی ۸۷.۴ درصد از صادرات را در سال ۲۰۲۱ به خود اختصاص دادند. از سوی دیگر، این درحالیست که صادرات چین به برزیل عمدتاً محصولات با فناوری پیشرفته است.
در واقع، اتکای برزیل به صادرات کالا، سال ها به افزایش ذخایر ارز خارجی آن کمک کرده است. اما این به معنای تمرکز بالای ثروت، مالیات کم، ایجاد شغل پایین و وابستگی به نوسانات دوره ای قیمت است.
شکی نیست که چین بر منابع طبیعی برزیل تمرکز می کند تا موج جدید توسعه خود را راه اندازی کند – یا همان طور که آخرین کنوانسیون حزبی بیان کرد، «مدرن سازی صلح آمیز».
اما اگر لولا موفق شود کشور را به عنوان یک اقتصاد مستحکم احیا کند، باید برای یک تراز تجاری متعادل تر تلاش کند.
به عنوان مثال، در حالیکه در سال ۲۰۰۰، جت های امبرائر مهمترین کالای صادراتی برزیل بودند. اکنون این سنگ آهن و دانه سویا مهمترین کالاها هستند، یکی دیگر از شاخص های تلخ صنعتی زدایی ظالمانه که توسط پروژه بولسونارو به آن دامن زده شده است.
چین در حال حاضر سرمایه گذاری هنگفتی را در بخش برق برزیل انجام می دهد که عمدتاً به دلیل تصاحب شرکت های دولتی توسط شرکت های چینی است. (برزیل با خصوصی سازی صنایع استراتژیک خود آنها را به فروش گذاشت)
به عنوان مثال برای خصوصی سازی، در سال ۲۰۱۷ زمانی که State Grid شرکت CPFL را در سائوپائولو خریداری کرد، که به نوبه خود یک شرکت دولتی از جنوب برزیل را در سال ۲۰۲۱ خرید بود. از دیدگاه لولا، چنین چیزهایی غیرقابل قبول است: این یک مورد کلاسیک از خصوصی سازی از دارایی های عمومی استراتژیک است.
سناریوی متفاوتی در کشور همسایه آرژانتین در حال انجام است. بوئنوس آیرس در ماه فوریه شریک رسمی طرح کمربند و جاده چین شد، با حداقل ۲۳ میلیارد دلار پروژه جدید در خط لوله. سپس سیستم ریلی آرژانتین ۴.۶ میلیارد دلار توسط چه کسی تامین می شود؟ – این پروژه توسط شرکت های چینی مدرنیزه میشوند.
چینی ها همچنین در بزرگترین نیروگاه خورشیدی در آمریکای لاتین، یک نیروگاه برق آبی در پاتاگونیا و یک نیروگاه هسته ای – از جمله انتقال فناوری چینی به ایالت آرژانتین – سرمایه گذاری می کنند.
لولا که نه تنها شخصاً از قدرت نرم بسیار ارزشمندی در مورد شی جین‌پینگ برخوردار است، بلکه تاثیر مثبتی بر افکار عمومی چین نیز دارد، او می‌تواند قراردادهای مشارکت استراتژیک مشابهی را با دامنه وسیع‌تری با چینی ها امضا کند.
برزیل می تواند از مدل مشارکت ایران پیروی کند و در ازای ساخت زیرساخت های حیاتی، نفت و گاز به چین ارائه دهد.
راه طلایی به سوی آینده ناگزیر از طریق پروژه های اجتماعی خواهد بود، نه ادغام و تملک. جای تعجب نیست که بسیاری در ریو به جای آزادراه شلوغ فعلی و یک رانندگی شش ساعته – اگر خوش شانس باشید – رویای یک ریل پرسرعت را در سر می پرورانند که آن را در کمتر از یک ساعت به سائوپائولو متصل می کند.
نقش کلیدی در این میان را دیلما روسف، رئیس جمهور سابق، ایفا می کند که ناهار طولانی و آرامی را با برخی از ما در سائوپائولو صرف کرد و از روز دستگیری رسمی خود توسط دیکتاتوری نظامی در ژانویه ۱۹۷۰ تا همه گفتگوهای محرمانه اش با آنگلا مرکل، صدراعظم وقت آلمان، رئیس جمهور پوتین و شی جین پینگ صحبت کرد.
ناگفته نماند که اعتبار سیاسی – و شخصی – دیلما روسف نزد شی و هم نزد پوتین بی نظیر و برجسته است.
لولا حاضر است هر پستی را که دیلما بخواهد در دولت جدید به او پیشنهاد کند. اگرچه هنوز این یک راز دولتی است، اما فعالیت های دیلما بخشی از تلاش جدی برای بالا بردن اعتبار و شهرت جهانی برزیل، به ویژه در جنوب جهانی خواهد بود.
برای شفا و بهبودی یافتن از شش سال فاجعه بار قبلی – از جمله یک دوره دو ساله غیر دولتی از ۲۰۱۶ تا ۲۰۱۸، پس از استیضاح رئیس جمهور دیلما –
برزیل به یک فشار بی‌سابقه‌ای برای صنعتی‌سازی مجدد ملی تقریباً در هر سطح نیاز دارد. آنهم بطور کامل با سرمایه گذاری جدی در تحقیق و توسعه، آموزش متخصصان و انتقال فناوری.
یک ابرقدرت وجود دارد که می تواند نقش مهمی در این فرآیند ایفا کند:
جمهوری خلق چین، شریک نزدیک برزیل در بریکس+. برزیل یکی از قدرت های پیشرو در جنوب جهانی است، نقشی که رهبری چین بسیار به آن احترام گذاشت و قدردان آن است.
اکنون بسیار مهم است که هر دو طرف یک گفتگوی راهبردی را در سطح بالا آغاز کنند.
اولین دیدار خارجی لولا می تواند در واشنگتن باشد. اما آن مانی که واقعاً برای تماشای جریان تاریخ اهمیت دارد، پکن خواهد بود.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: