پرش به محتوا

فرش قرمز برای شی

توافق نامه های اقتصادی و سیاسی گسترده

نوشته یورگ کرونائر
یونگه ولت
ترجمه میر فخرایی


«دوران جدید در روابط چین با جهان عرب»: شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، در گزارشی که هفته گذشته به مناسبت سفرش به عربستان سعودی منتشر شد، چیزی کمتر از این را اعلام کرد.
شی یک برنامه گسترده را در ریاض پایتخت عربستان سعودی پشت سر گذاشت: او پس از دیدار با ملک سلمان، پادشاه عربستان و محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، نشست هایی با شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب برگزار کرد.
هر سه سری مذاکرات در مورد گسترش سریع همکاری اعراب و چین بود.
پکن در ابتدا روی گسترش همکاری با عربستان سعودی در سطح اقتصادی تمرکز کرد. در جریان سفر شی جینپینگ به ریاض معاملاتی به ارزش حدود 30 میلیارد دلار انجام شد.
Enovate، تولید کننده خودروهای برقی گران قیمت چینی، می خواهد با شرکت سعودی Sumou کارخانه ای در عربستان سعودی بسازد تا سالانه صد هزار خودروی الکتریکی تولید کند.
گروه نیروگاه عربستانی ACWA Power می خواهد منابع انرژی تجدیدپذیر را در عربستان سعودی به همراه شرکت های چینی تولید کند.
قابل توجه است که ریاض در حال تشدید همکاری خود با هواوی است و اکنون به گروه فن آوری چینی اجازه می دهد تا فناوری ابری کلوآد را در مقیاس بزرگ نصب کند.

در ماه نوامبر، برت مک گورک، هماهنگ‌کننده خاورمیانه در شورای امنیت ملی واشنگتن، هشدار داد که اگر عربستان سعودی برای مثال در همکاری با هواوی بیش از حد پیش رود، این امر منجر به «محدودیت هایی» برای آنچه ایالات متحده می‌تواند به آن در آینده کشور ارائه کند، خواهد شد.
امارات متحده عربی قبلاً مشابه این کار را انجام داده است:
زمانی که ابوظبی اصرار داشت از فناوری هواوی برای شبکه های 5G خود استفاده کند، واشنگتن تحویل جت های جنگنده F-35 را مسدود کرد.
بنابراین ریاض می داند که وارد چه چیزی شده است، اما حاضر است دست به این ریسک بزند.
هر دو طرف در حال حاضر نیز گام های قابل توجهی در زمینه توافقات سیاسی برداشته اند.
به عنوان مثال، در ریاض، آنها توافق نامه ای را در مورد «مشارکت استراتژیک جامع» امضا کردند که در آن متعهد به حمایت متقابل از حاکمیت و تمامیت ارضی خود شدند – گامی که برای چین بسیار مفید خواهد بود، زیرا در مناقشه سین کیانگ دست و پای عربستان دیکر بسته خواهد شد.

علاوه بر این، هر دو طرف «طرح هماهنگی» را امضا کردند که هدف آن ارتباط مستقیم «چشم انداز 2030» عربستان این یک برنامه بلندپروازانه صنعتی سازی برای دوران پس از نفت و بر اساس همکاری به اصطلاح جاده ابریشم جدید پکن است.

ریاض صریحاً بر حمایت خود از اصل چین واحد (تایوان) تاکید کرد، در حالی که پکن متعهد شد از عربستان سعودی در مبارزه برای امنیت و ثبات حمایت کند. این کشوررسما اعلام کرد که تمام حملات علیه غیرنظامیان، زیرساخت های غیرنظامی و منافع عربستان را رد می کند.
به راحتی می توان اشاره ای به حملات انجام شده توسط انصارالله («حوثی ها») به اهدافی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی در عبارات مشاهده کرد.

اینکه چین دست به انتقاد از این حملات میزند بی شک بسیار پر اهمیت خواهد بود: این کشور با ایران که انصارالله را مورد حمایت خود قرار می‌دهد، همکاری می کند.
احتمالاً همکاری چین با تهران برای نشست چین و شورای همکاری خلیج فارس در روز جمعه حداقل از یک جهت مهم بوده است: تعهد شی به شش کشور خلیج فارس برای «حمایت از آنها در حفظ امنیت» – به ویژه با هدف این که آنها «اختلافات خود را از طریق گفتگو، مشورت و ایجاد یک سیستم امنیتی مشترک در خلیج فارس برطرف کنند».

ایده حل و فصل جنگ قدرت بین کشورهای خلیج فارس و ایران در چنین «سیستم امنیتی» گهگاه از سوی اتحادیه اروپا بیان شده است، اما به دلیل خروج دولت ترامپ از توافق هسته ای با تهران هرگز به طور جدی به آن پرداخته نشده است. بین ترتیب غرب این فرصت را از دست میدهد.
پکن در شرایطی قرار دارد که اصولاً میتواند به فعالیت های میانجیگرانه بین طرفین بپردازد.
البته تلاش برای انجام این امر گامی کاملاً جدید برای جمهوری خلق خواهد بود. در حال حاضر، چین فعلا به تقویت همکاری اقتصادی با شورای همکاری خلیج فارس هم راضی است.
محمد بن سلمان گزارش داد که عربستان در مورد توافقنامه تجارت آزاد مشترک همچنان در حال تهیه مقدمات و برنامه ریزی است. شی نیز در مقابل از یک شروع آهسته برای استفاده از یوان برای پرداخت معاملات واردات نفت و گاز خبر داد.
در نهایت، پکن به پیشرفت هایی درباره همکاری همه جانبه خود با جهان عرب دست یافته است. شی روز جمعه با رهبران ۲۱ کشور اتحادیه عرب از جمله پادشاه اردن عبدالله دوم، روسای جمهور مصر و تونس، نخست وزیران مراکش، الجزایر، لبنان و دیگران دیدار کرد.
عبدالفتاح السیسی رئیس جمهور مصر گفت که جهان در حال حاضر با «بحران های متعدد» در «نقطه بحرانی» قرار دارد.
«تفاهم قابل قبول با چین» می تواند در این شرایط سود زیادی داشته باشد.

در این اجلاس بر سر چندین توافقنامه همکاری و به ویژه سندی که «تعمیق مشارکت راهبردی چین و عربی برای صلح و توسعه» را اعلام می کند، به توافق رسیده شد.
البته فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه عربستان سعودی بلافاصله پس از پایان دور اجلاس یک نکته را روشن کرد: ریاض فرش قرمز را برای شی پهن کرد زیرا به شدت به همکاری با پکن متکی است.
اما مایل نیست همکاری خود با واشنگتن را به طور کامل کنار بگذارد – و چرا باید اینطور باشد. بن فرحان گفت: «ما آرزوی همکاری با همه اقتصادهای بزرگ و سایر کشورهای جهان را داریم.»
به این ترتیب می توان تضمین کرد که «عربستان به سطح جدیدی از رشد خواهد رسید» که اگر شانس همکاری با یکی از این کشورها را رد کند، از آن رشد محروم خواهد شد.
هدف نه انتخاب این قدرت در برابر از دست دادن دیگری است بلکه استفاده از همه گزینه هاست: این هدف استراتژیکی است که عربستان سعودی با همه کشورهای نوظهور و در حال توسعه در آن مشترک است.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: