تاریخی, سرتیتر

سرمایه بزرگ و زمینداران وابسته به امپریالیسم مانع اصلی به قدرت رسیدن چپگرایان در پرو.

در حالی که حدود یک ماه از دور دوم انتخابات ریاست جمهوری پرو می‌گذرد، مردم پرو همچنان در انتظار اعلام نتایج نهایی انتخابات ریاست جمهوری به سر می برند. بیش از ۲۵ میلیون نفر از مردم پرو روز ششم ژوئن ۲۰۲۱ (۱۶ خرداد) در دور دوم انتخابات و با وجود شیوع گسترده ویروس کرونا در این کشور، برای انتخاب رئیس جمهوری آینده و تعیین سرنوشت خود، پای صندوق های رأی شتافتند. دور نخست این انتخابات روز ۱۱ آوریل (۲۲ فروردین) برگزار شده بود.

پدرو کاستیلو از حزب چپگرای «پروی آزاد» پس از شمارش ۱۰۰ درصد آراء توسط اداره ملی برگزاری انتخابات پرو، با ۵۰.۱۲ درصد آراء از «کیکو فوجیموری» راستگرای نولیبرال با ۴۹.۸۷ درصد آراء پیشی گرفت. اما نتیجه انتخابات در گیرودار تقلای حزب راستگرا برای زیر سوال بردن نتیجه قطعی انتخابات با اتهام‌ تقلب بدون مستندات لازم و درخواست ابطال بخشی از آراء هنوز اعلام نشده است.

روزنامه ال پائیس اسپانیا در گفتگو با چهار تن از کارشناسان دانشگاهی و تحلیلگران پرویی در گزارشی تحلیلی از تحولات اخیر پرو درباره تشدید این اختلافات و نیاز به آشتی ملی در پی اعتراضات خیابانی و طولانی شدن روند اعلام نتیجه انتخابات نوشت:

مردم پرو در ناآرامی زندگی را سپری می کنند. ظهور قریب الوقوع قدرت «پدرو کاستیلو» معلم روستایی و نامزد مارکسیست لنینیست انتخابات ریاست جمهوری اخیر، تحت الشعاع اتهامات تقلب اثبات نشده از سوی رقیب راستگرای وی «کیکو فوجیموری» قرار گرفته است. و این رویارویی ها بار دیگر مشکلات دیرینه تبعیض و نژادپرستی را که در نسل های این ملت ریشه دوانده، عیان کرده است. فراخوان های متعدد به اقتدارگرایی و ایستادگی از سوی کاستیو به عنوان نماینده طبقه مردمی «پرو آزاد» یا دعوت به کودتا و نقض قانون از سوی رقیب وی به عنوان رهبر طبقه سرمایه داری، فضایی از عدم اطمینان و ناامیدی در میان طرفداران ایجاد کرده است.

«سندرو ونتورو» جامعه شناس پرویی معتقد است: این بحران که ما را به آستانه تحول می برد، آنقدر جدی و سخت است که می تواند دعوت به تغییر باشد… ما کشوری بدون رهبران الهام بخش، با طبقه سیاسی فاسد رد شده از سوی اکثریت مردم هستیم. روش های حکومتی ما برای اجرای سیاست به خط پایان خود رسیده است و بر خلاف خواسته های ما برای ایجاد برابری، عدالت و آزادی است. البته با خوش بینی این تحولات شاید فرصتی برای شکستن طلسم وضع موجود باشد. کارزار جدیدی از سوی سیاستمداران شکل گرفته که فرصتی به دست نسل های جدید و غیرنظامی فعلی می دهد تا سکان تحول کشور را به دست گیرند. البته ما هنوز آنها را نمی بینیم زیرا طوفان سیاسی همه چیز را در بر گرفته است. اما من سرانجام خوشی برای آن می بینم.

اما خانم «ناتالیا سوبرویا» مورخ و نویسنده پرویی می‌گوید: من درعین خوش بینی، همزمان به این موضوع بدبین هستم. موضوع آشتی دوباره دشوار است. چیزهایی را می بینم که انتظار داشتم. نکته مثبتی که در این رویدادها وجود دارد این است که ما سرانجام نقاب را برداشته ایم و افرادی که فکر می کنند همه ما مثل هم نیستیم به روشنی افکار خود را اعلام کرده اند. برای شروع آشتی ملی باید بدانیم واقعا چه هستیم و چطور یکدیگر را درک می کنیم. خطر نیروهای فساد ریشه دار در سیستم سیاسی در تلاش است تا همه چیز به همان شکل باقی بماند.

«ارنان چاپارو» محقق و استاد دانشگاه لیما نیز در ادامه ارائه نظرات خود، به عنوان خاتمه بحث گفت: هیچ رهبری و هدایتی وجود ندارد. این چالش بزرگ ماست. در این بیست و اندی سال پس از کودتای دهه هشتاد، با وجود اینکه کودتای نظامی نداشته‌ایم، اما این عدم اطمینان نهادی ما را خشمگین کرده است. آشفتگی هایی که در قبل از دهه هشتاد، با یک کودتا حل و فصل می‌شد!

روسای جمهوری پرو قدرت را به‌صورت غیررسمی از طریق کودتا به دست می آوردند. آخرین رئیس‌جمهور منتخب پرو پدرو پابلو کوچینسکی بود که از از ۲۸ ژوئیه ۲۰۱۶ تا ۲۱ مارس ۲۰۱۸ رئیس‌جمهور بود و پس از استعفایش معاون او مارتین ویسکارا در ۲۳ مارس ۲۰۱۸ جایگزین او شد. آخرین رئیس‌جمهوری که با کودتا به قدرت رسید « آلبرتو فوجیموری» در سال ۱۹۹۲ بود که به اتهام نقض حقوق بشر و فساد به زندان افتاد. اما از سوی کوچینسکی به دلیل بیماری از زندان آزاد شد! وی پدر کیکو فوجیموری نامزد راستگرای فعلی انتخابات اخیر است.

در پی برکناری رئیس جمهور پرو توسط کنگره این کشور، رئیس کنگره به عنوان رئیس جمهور جدید سوگند یاد کرد و این روند انتقال قدرت باعث شد که او به انجام کودتا متهم شود.

حذف «مارتین ویسکارا» از پست ریاست جمهوری در پرو، زمینه ساز آغاز نا آرامی های جدید در این کشور شد؛ ویسکارا هر چند محبوب بود، ولی شیوع گسترده ویروس کرونا، رکود اقتصادی و بیکاری ، باعث شد که کنگره پرو او را از قدرت به زیر بکشد و «مانوئل مرینو» رئیس کنگره، به جای او سوگند ریاست جمهوری یاد کند. این نحوه انتقال قدرت، باعث خشم طرفداران رئیس جمهور سابق شد.

پرو در دو دهه اخیر شاهد پیگرد قانونی پنج رئیس جمهور سابق این کشور به اتهامات فساد بوده است و همین امر باعث شده تا بی‌اعتمادی عمیقی در بین مردم پرو نسبت به سیاستمداران شکل بگیرد. این کشور در چند ماه اخیر برکناری و استعفای سه رئیس جمهوری را به طور متوالی تجربه کرده است.

منبع ال پائیس و ایرنا با اندک تغییراتی