سياسی, سرتیتر

بازگشت جوبایدن به منطقه…ایا ایران پیروزشد؟وچگونه؟

سایت المیادین،نوشته: حسنی محلی

مترجم:احمد مزارعی، سه شنبه بیست ویکم بهمن 1399


جو بایدن رئیس جمهورامریکا ودستیاران دیپلومات ونظامیش به خوبی میدانند که برای حل بحران پیچیده سوریه به جز توافق با ایران راه حل دیگری وجود ندارد، ایران شریک اساسی ترکیه وروسیه دربرنامه «استانه» و»سوچی» میباشد، از طرفی امریکائیها به خوبی درک کرده اند که حضور ایران در سوریه معادله بسیار سختی میباشد.(1)

جو بایدن روز پنجشنبه گذشته طی اطلاعیه ای اعلام داشت که کمکها ی امریکا را برروی تجاوزات عربستان وامارات درجنگ یمن متوقف خواهد کرد، ودرهمین حال اقای «تیم لیندرکینگ» به مسئولیت پرونده یمن انتخاب نمود و یک روز بعد ازکنگره امریکا خواست که «انصار الله» یمن را از لیست سازمانهای تروریستی خارج کند که این خود نشاندهنده سمتگیری تازه ای از سیاستهای تازه واشنگتن درمنطقه میباشد که از شمال افریقا تا پاکستان و افغانستان که همسایگان ایران هستند ،امتداد مییابد.

اینموضوع انقدر واضح است که دیگر به منجم نیاز نیست که به ما بگوید مرحله فعلی درضدیت با ایران نیست، ونیز لازم به گفتن ندارد که این مرحله نشاندهنده پیروزی دیپلوماسی ایران طی چهار سال گذشته است . علیرغم همه انچه که ترامپ برای فشار برضدایران بطور مستقیم ویا غیر مستقیم در قدرت داشت، ویا درخلال سیاستهای ضد ایرانی خود درعراق ، سوریه، لبنان واخیرا ترور دو شهید قاسم سلیمانی وابومهدی المهندس، اما ایران سرسختانه واستوار بر ضد همه این تهاجمات خبیثانه ایستادگی نمود ، ومهمترین این فشارها وتوطئه ها «عادی سازی»رابطه میان میان تل ابیب وامارات وبحرین در انسوی غربی خلیج (فارس) بود ، ودرهمراهی با انها پادشاهی عمان بود که نتنیاهو از انجا بازدید نمود وعربستان که کنام تاریخی همه توطئه های تاریخی به حساب میاید.

بسیاری بر این باورند که سیاست ایستادگی سرسختانه ایران درمقابل امریکا، دلایلی اساسی وکافی است که جو بایدن سیاست تازه ای را درمنطقه ودرقبال ایران اتخاذ کند. این درست است واگر بایدن صادق باشد که صحبت از «مرحله تازه ای از دیپلوماسی امریکا»به میان اورده است.دستیارانی که جو بایدن برای دیپلوماسی وپیشبرد سیاستهای تازه خودانتخاب نموده است کسانی هستند که بیشترین مهارتها وشناختهارا از امکاناتی که تهران درمنطقه دراختیار دارد اگاهی دارند واین امر به بایدن امکان میدهد تا در وضعیت پیچیده موجود بتواند رخنه ای ایجاد کند.

میتوان گفت بهترین تفسیر این سیاست تازه بایدن متوقف ساختن کمک امریکا به تجاوزات عربستان وامارات بر علیه یمن است، همچنین ریاستش در اولین جلسه «مجلس امنیت ملی امریکا» است که روز جمعه برگزار شد و اولویت مذاکرات درباره «قرارداد هسته ای ایران»بود وبه معنی بحث درباره همه مشکلات منطقه درهماهنگی با همپیمانان اروپائی بود.

به زبانی دیگر، گفتگوهای احتمالی میان ایران وامریکا مجموعه کامل ومتشکلی ازموضعگیریها وقضایائی است که برای بایدن اگر جدی وصادق باشد انطور که اظهار میدارد ، امکان ندارد بتواند انها را بدون توافق با ایران حل کند، بازگشت امریکا واروپا به قرارداد هسته ای وایفای تعهدات خود، علیرغم مانورهای خبیثانه فرانسه،به واشنگتن کمک خواهد کرد که مهمترین دومشکل بسیار پیچیده از نظر خود که ان دو عراق وافغانستان میباشد ، برای حل این دومشکل هیچ راهی وجود ندارد مگر اینکه بایدن با همسایه انها یعنی ایران هماهنگ کند.

همچنین رئیس جمهور امریکا بایدن وهمکاران دپلومات ونظامی وی به خوبی میدانند که برای حل بحران بسیار پیچیده سوریه نیز راهی به جز از طریق همکاری با ایران وجود ندارد زیرا ایران غیر از نفوذ عمیق وهمه جانبه خود درسوریه ، شریک ترکیه وروسیه در کنفرانسهای استانه وسوچی میباشد ، پس از مذاکرات طولانی (پنجشنبه) که میان دو وزیرروسی وامریکائی، لاوروف وبلینکن درمورد سوریه ، لیبی وبعضی اموردیگر انجام یافت ، امریکائیها متوجه شدند که حضور ایران در سوریه معادله بسیار سختی است واین نه فقط به خاطر مسائل خاص خودشان ، بلکه برای عموم منطقه ، کمک ایران به حزب الله لبنان از طریق سوریه که مسئله بسیار مهمی برای اسرائیل میباشد که تا هم اکنون بایدن با نتنیاهو مکالمه تلفنی برقرار نکرده است ، همچنین کوششهای متعدد اردوغان نیز برای مکالمه با جو بایدن بی نتیجه مانده است.

تحلیل این عدم ارتباط گیری وزیر بلینکن تا کنون، با همتای ترکی خود جاویش اوغلو را نیز باید درپرتو مسائل فوق دید،وزارتخانه جاویش اوغلو چندی پیش با صدور بیانیه ای شدید اللحن به انتقاد از سیاست واشنگتن پرداخت که چرا برعلیه برخوردهای نادرست دولت ترکیه با دانشجویان دانشگاه بوسفورموضعگیری کرده وانرا محکوم نموده است

. باید درمورد موضعگیری بلینکن وجو بایدن رئیس فعلی وی نسبت به موضعگیری منفی انها نسبت به اردوغان ، یاداوری کرد که انها در اول ماه اکتوبر سال 2014، درهمراهی با عربستان وامارات وی را یعنی اردوغان را متهم نمودند که «مسئول عملکرد گروههای تروریستی ودر پیشاپیش انها داعش والنصره» درسوریه میباشد.

ضرورت توضیح این موضوع درمیان محافل سیاسی از این نظر نیز اهمیت دارد که اباما دراولین مسافرت خارجی خود در تاریخ ششم اوریل 2009، به ترکیه درجهت تبلیغ سیاسی برای اردوغان وتجربه حزب «عدالت وتوسعه» وی در منطقه جغرافیائی اعراب واسلامی ، درجهت پیشبرد برنامه «خاور میانه بزرگ»انجام گرفت.(2) از نظر سیاستمداران واشنگتن نقشی که اردوغان دراین مرحله یعنی «بهار عربی» درسوریه ومنطقه بطور عموم به اجرا دراورد ازنظر اباما ومعاون وی جو بایدن فاجعه بار بود ودرحقیقت سیاست اردوغان باعث امتداد وگسترش «داعش»در منطقه گردید، همچنین جو بایدن نارضایتی خودرا از سیاستهای داخلی اردوغان پنهان نمیدارد وانرا «استبدادی میداند وباور دارد که باید بوسیله تقویت مخالفانش پایانی بر استبداد وی گذاشت».

بازگشت به قراردادهسته ای واقدام درجهت حل مشکلات منطقه از طریق نزدیکی با ایران روش دیگر امریکا برای انتقام گیری از اردوغان وبقای نظامی وی در سوریه ، صومال ، قطر ، ولیبی میباشد که البته چندان اسان نیست، بویژه که درانتخابات اخیرانتقال قدرت درلیبی طرفداران ترکیه بیشترین رای را اورده اند.

از سوئی وزیر کشور ترکیه ، سلیمان صویلو امریکارا متهم نمود که مسئول کودتای شکست خورده ماه جون سال 2016، وکودتاهای سابق دراین کشورمیباشد که این خود نیز برتیره تر شدن رابطه ومذاکرات اینده امریکا – ترکیه ، تاثیر منفی دارد. بعید بنظرمیرسد که مذاکرات دوکشور بزودی اغاز گردد ، زیرا مسیر ان از تونلی تاریک میگذرد که بزودی نور نخواهد دید.نتیجه این حوادث واتهامات این خواهد شد که بسیاری پرونده ها ی بسته گشوده وحل نخواهد شد، ازجمله اختلافات اینده درمورد اختلاف کشورهای خلیج با ایران وانعکاسات ان بر اسرائیل که همپیمان استراتژیکی وسنتی امریکا میباشد.

دولت امریکا که بنا به عوامل گوناگونی درمورد «بمب اتمی سنی»پاکستان سکوت کرده است ، نمیخواهد در مورد «بمب اتمی شیعه» ایرانی رضایت بدهد زیرا مصدر نگرانی برای اسرائیل خواهد شد، بویژه اینکه همپیمانی نظامهای خلیجی با اسرائیل دراین برهه برای امریکا مهم است.

این وضعیت باید جو بایدن را وادارنماید تا به مجموعه امور نگاهی کلی ووابسته بیکدیگربنگرد، به این معنی که درمورد مجموع مشکلات منطقه باید توافقی با ایران انجام بگیرد که به همه بحرانهای موجود درمنطقه ومابین دوکشور پایان دهد . امریکا درگذشته ، دراینمورد وبرای حل بحرانهای منطقه ای خود، خاندان ال سعود وسایر نظامات موجود درخلیج (فارس) ویا سایر کشورها عربی واسلامی ، از جمله پاکستان وترکیه را ازمایش نموده ولی نتوانسته است به بحران خود درمنطقه پایان بدهد.

بدون شک حل اینهمه مسائل درصورتی تحقق خواهد یافت که جو بایدن درگفتارهای خود جدی باشد وبخواهد تاثیری جدی وریشه ای در مورد اینده امریکا داشته باشد ، برای حل مشکلات داخلی امریکا هیچ راهی وجود ندارد مگربه روشی جدید وعقلانی که نیازمند گفتگوهای ایجابی وسازنده با همه طرفهای درگیر بویژه انهائی که برگهای قوی وبرنده ای دراختیار دارند ودرشرایط فعلی فقط ایران چنین نیروئی در منطقه میباشد، زیرا همه برگهای سایر نیروها درمنطقه ساقط شده واز کارائی افتاده است.

اگر توصیفات فوق دقیق باشد روزها ئی نه چندان طولانی اینده دردرون خود برای همگان بسیاری شگفتیها خواهد داشت، درحال حاضر اسرائیل مدتها است مشغول اجرای انتخابات است ، اردوغان درنگرانی موضعگیری امریکا بر ضد خود وبر ضد ترکیه بسر میبرد ، خاندان ال سعود از وحشت انچه را که بر سر خاشقچی اورده اند خواب شب ندارند زیرا یایدن پرونده انها را به کنگره امریکا احاله خواهد داد.

درحال حاضر همه چیز درگروی قدرت تاکتیک واستراتژی ایران در مقابله با انواع سناریوهای احتمالی میباشد که بنظر میرسد اشاره هائی ایجابی زیادی درپیش رو دارد وبه رهبران ایران کمک خواهد کرد که از این شرایط بخوبی بهره برداری کرده وبتواند این فرصت را تبدیل به انچنان دستاوردهائی کند که هم خود وهم اینکه همه هم پیمانانش بتوانند همه مشکلاتی راکه طی دهسال گذشته با تمام جزئیات وتفاصیلش متحمل شدند جبران کنند ، بویژه اینکه علت اصلی همه این دردو رنجها وخسارتها بطور مستقیم بر عهده واشنگتن بوده به خصوص دردوره اباما وترامپ.اکنون سئوال این است :

ایا رئیس جمهور بایدن به این فکر میکند که پرونده های گذشته را پشت سر گذارد؟ وایا نظام سنتی امریکا به وی اجازه میدهد که به این کار مبادرت بورزد تا فرصت پیدا کند به قضایای بزرگترداخلی وخارجی بپردازد ویا اینکه هر انچه ما شاهدیم به جز تاکتیکی سنتی – امریکائی بیش نیست که درگذشته وپس از جنگ جهانی دوم به دیدن ان عادت کرده ایم؟

پاسخ من به دستاوردهای قابل لمس موجود : دراینجا امیدواریهای محتا طانه ای وجود دارد که دمشق وتهران وهم پیمانان منطقه ای وبین المللی انها باید با منتها درجه درایت وکار کشتگی وذکا وت سیاسی ، اموررا از تمام زوایا بررسی کنند تا جزئیات را از حیث کمی وکیفی بخوبی بشناسند ودرجهت کسب بزرگترین دستاوردها بکاربگیرند، واین امربا استفاده ازحکمت وفراست چیز بعید ی نیست.

زیرنویسها از مترجم است :

(1) موقعیت ایران درسوریه بسیار مهمتر ازروسیه میباشد، درروسیه دوجناح پوتین ومدوید وف وجوددارد که پوتین از طرف بلشویکهای قدیمی واستالینیستها ومد ویدوف از طرف سرمایه داران یهودی صهیونیست اسرائیلی حمایت میشوند این دومی میکوشد سوریه را با اسرائیل اشتی داده ومسئله ملی در سوریه ومقاومت فلسطین راازمیان بردارد وایران را نیز از سوریه اخراج کند که این ازنظر دولت علوی وملی گرایان سوریه از محالات است ، مدویدوفیها تا کنون چند بار قانون اساسی تازه ای برای سوریه تهیه کرده که دران مقاومت فلسطین وملی گرائی عربی نادیده گرفته شده که مورد خشم وغضب اکثریت روشنفکران سوریه وحزب الله لبنان قرارگرفته است.ایران دراینمورد درکنار دولت سوریه وحزب اله قراردارد. با تحلیلها وموضعگیریهائی که درمیان روشنفکران سوریه وجود دارد معروفترین نویسندگان سوریه ولبنان براین باورند که پوتین درنهایت درکنار دولت سوریه قرار خواهد واز اسرائیل دوری خواهد گزید.

(2) طرح خاورمیانه تقسیم منطقه بود واینکه همه کشورهای اخوان المسلمینی منطقه اطراف ایران از امارات گرفته تا عمان وقطر وبحرین وعربستان وپاکستان با کمک ترکیه، ایران را درمحدوده جغرافیائیش زندانی وبا ارسال هزاران تروریست داعشی وتو خود حدیث مفصل بخوان …/ هزاران درود بر روح بزرگ قاسم سلیمانی که نه فقط ایران بلکه منطقه را از لوث وجود تروریستهای داعشی پاک وامریکارا زمینگیر کرد.