سياسی, سرتیتر

زمینه سازی برای ایجاد درگیری


جنگ خروس ها برای انتخاب نخست وزیر در لبنان

یونگه ولت : ترجمه رضا نافعی

آینده ما


در ژانویه سال جاری دولت تکنوکرات، مهندس حسن دیاب، استاد سابق دانشگاه، برای گرفتن زمام قدرت لبنان در دست سوگند یاد کرد. روی کار آمدن او پاسخی بود به اعتراضات خیابانی. یک هفته پس از انفجار بیروت، در دهم آگوست، حسن دیاب که از حمایت هیچیک از احزاب و ساختارهای دیرین قدرت در لبنان برخوردار نبود اعلام کرد که انتخابات تجدید خواهد شد. طبق قانون اساسی ، کابینه تا زمان تشکیل دولت انتقالی یا برگزاری انتخابات جدید ، همچنان در سمت خود باقی می ماند. گرچه مشخص نیست که انتخابات نو چه زمانی برگزار خواهد شد.

آنچه که باصطلاح » حتبش خیابان» خوانده می شود تصریح کرد که استعفای دولت را کافی نمی داند. آنها می خواهند کُل » رژیم» ساقط شود، چیزی کمتر از «انقلاب» پذیرفته نیست. این نکته ای بود که «سوفیا ساده» استاد بازنشسته کرسی تاریخ نوین درخاورمیانه، روز سیزدهم آگوست در گفتگو با روزنامه » یونگه ولت» گفت و اضافه کرد که آنها در باره آنچه که نمی خواهند اتفاق نظر دارند. ولی وقتی صحبت بر سر آن باشد که چه می خواهند تصوراتی متفاوت دارند. بنظر «ساده» ، كشورهای خارجی از اعتراضات خیابانی برای تحقق منافع خود در لبنان استفاده می كنند. پس از انفجار در بندر بیروت، این کشور میدانی شده است برای یک تهاجم بین المللی . فرانسه ، آلمان و ایالات متحده قبل از موافقت با گرفتن کمک از آژانس های مالی بین المللی، خواستار «اصلاحات» شدند. این شرطی است که فرانسه، آلمان و ایالات متحده برای موافقت با دریافت کمک از آژانس های مالی بین المللی گذاشته اند. این است که نخست باید در لبنان «اصلاحات» صورت گیرد. با این حال، مشخص نساخته اند که منظورشان از اصلاحات چیست، برسر این نیز که چه کسی می تواند این «اصلاحات» را انجام دهد اختلاف نظر وجود دارد.

رئیس جمهور فرانسه امانوئل ماکرون اولین کسی بود که در 5 آگوست به بیروت پرواز کرد و خواستار «دولت وحدت ملی» شد. طی 24 ساعت، لبنانی ها بیش از 50 هزار امضا جمع آوری کرده بودند تا لبنان دوباره تحت سرپرستی یا قیمومت فرانسه قرار گیرد. ماکرون قول کمک داد، بوسه های فراوان فرستاد و بسیاری را بغل کرد.. او در آغاز گفت كه همه نیروهای سیاسی از جمله حزب الله باید در این وحدت سهیم باشند. اما بعدا نظر خود را تغییر داد و مانند ایالات متحده ، خواستار دولتی شده » که بتواند مورد قبول همه باشد». البته ، این دستور العمل برای لبنان یعنی همانجا که هستی بمان ودرجا بزن.

پس از ماکرون ، وزیر دفاع فرانسه ، فلورانس پارلی نیز وارد بیروت شد. آنطور که روزنامه الاخبار می نویسد تصادفا او نیز در همان مهمانی حضور یافت که محمد جواد ظریف نیز در آن حضور داشت. گرچه این نکته در جائی ثبت نشده، اما این احتمال وجود دارد که این دو سیاستمدار در باره آنچه روز قبل در ساحل ونزوئلا رخ داده و کشتی نفت کشی که امریکا توقیف کرده بود و در باره اوضاع سوریه یا آینده مأموریت نیروی موقت سازمان ملل متحد در لبنان و نقش حزب الله لبنان نیز صحبت کرده باشند. پارلی در مورد اصلاحات و تشکیل سریع دولت صحبت کرده ، در حالی که ظریف گفته ایران از مراقبت های پزشکی در لبنان پشتیبانی می کند، بنزین و نفت را تأمین می کند تا تامین برق بهبود یابد. علاوه بر این ، میتواند شیشه برای تعمیر ساختمانهای تخریب شده نیز به لبنان عرضه کند. تصمیم در مورد تمدید ماموریت نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان در پایان ماه اوت در شورای امنیت سازمان ملل اتخاذ خواهد شد. اسرائیل که به تازگی دوازده سفیر شورای امنیت سازمان ملل را به مرز لبنان آورده است تا نشان دهد که اسرائیل توسط حزب الله تا چه میزان تهدید می شود ، می خواهد مانع تشدید ماموریت » یونیفل» ( نیروی موقت سازمان ملل ) گردد یا به این ماموریت بکلی پایان داده شود.

آلمان نیز که اندکی پس از حضورماکرون در لبنان وزیر خارجه خود هایکو مایس (از حزب سوسیال دموکرات) را به بیروت اعزام کرد، خواستار «اصلاحات» در لبنان است بدون آنکه مشخص سازد منظور از «اصلاحات» چیست. پول زیادی از برلین به باصطلاح » جامعه مدنی» لبنان سرازیر می شود ، که طبق همه تجربیات و شواهد موجود ارسال پول به مناطق جنگ زده یا درگیر با بحران نه تنها جلوی فساد را نمی گیرد بلکه آن را گسترش می دهد. آلمان با پشتیبانی سیاسی ، رسانه ای و مالی از اعتراضات خیابانی در لبنان حمایت می کند، از جمله از حمله آنها به وزارتخانه ها و اعدام سمبلیک سیاستمداران. سرانجام، پس از ماس، دیوید هیل سفیر پیشین آمریکا در لبنان پای به الجمیزه، بخشی از بیروت که بشدت ویران شده نهاد و خطاب به حاضران گفت من با شما هستم، من و دولتم و مردم امریکا در کنار شما ایستاده ایم.

هیل که هم اکنون در وزارت امور خارجه امریکا مسئول امور سیاست خارجی آن کشور است، پیشنهاد کرد که نواس سلام ، که از سالها پیش سفیر لبنان در سازمان ملل است، به عنوان نخست وزیر جدید معرفی شود. به گفته دولت آمریكا ، حزب الله تحت هیچ شرایطی نباید نقشی در سیاست داشته باشد. این سازمان از سوی آمریكا ، اسرائیل ، آلمان و عربستان سعودی متهم است به این كه لبنان را به پایگاه خارجی ایران تبدیل كرده است. نقش سیاسی که حزب الله در کشور ایفا می کند نادیده گرفته می شود. هیل اعلام کرد که » FBI به دعوت لبنان» در بیروت فرود می آید تا به بازرسان لبنانی و خارجی» کمک» کند. FBIارگان مرکزی تحقیقاتی دولت ایالات متحده است که کارش ترکیبی است از نظارت بر اجرای قانون در امریکا و گردآوری اطلاعات داخلی . همچنین نوعی از نیروی اشغالگرنیز هست.

در حالی که کشورهای غربی فشارها به لبنان را افزایش می دهند ، شرکای شرقی بیروت به طرز چشمگیری آرام هستند. روسیه ، چین و ایران کمک هایی را ارائه داده و تحویل داده اند و منتظرند ببینند جنگ خروس غربی ها به کجا می انجامد. منافع تهران در تقویت لبنان در برابر نفوذ غرب و اسرائیل نهفته است. همکاری نزدیک ایران با چین موجب تقویت ایران می شود. هر دو کشور در حال تهیه یک توافق نامه 25 ساله برای تجارت و امنیت هستند که ارزش آن حدودا به 400 میلیارد دلار بالغ می گردد. در آغاز سال ، ایران، چین و روسیه برای اولین بار به مانوری مشترک در اقیانوس هند پرداختند. ایران و منطقه مدیترانه شرقی که لوانت خوانده میشود، در برنامه های اقتصادی پکن برای پروژه «جاده ابریشم جدید» نقش اصلی را دارند. بنادر لوانت از جمله بیروت برای این کار در نظر گرفته شده است. در آغاز ماه ژوئیه یک هیأت تجاری چینی به دیاب نخست وزیر لبنان پیشنهاد کرد در زمینه تجدید منبع برق و گسترش زیرساخت های عمومی کشور به لبنان کمک کند. هزینه کل این بسته به ارزش حدود 12 میلیارد دلار توسط پکن تأمین می شود و پس از راه اندازی پروژه دولت بدهی خود را، در بلند مدت، بتدریج می پردازد.

روسیه که از قدرت مالی چین برخوردار نیست توجه خود را روی سوریه محدود کرده – در یک اتحاد علنی با ایران و چین-. از منظر مسکو راه یافتن امریکا و اتحادیه اروپا به منطقه موجب افزایش خطر جنگ می گردد و روسیه را با خطر مواجه میسازد. از این رو مسکو، در تابستان سال 2019، یک برنامه امنیتی برای منطقه خلیج فارس ارائه کرد. به گفته دولت اسرائیل ، توافق نامه اسرائیل و امارات متحده عربی که اینک اعلام شده بدنبال اجرای»دکترین» جدیدی برای منطقه خاورمیانه است که عبارتست از: «تفرقه بینداز و حکومت کن» – یعنی عکس آن برنامه ای که مسکو پیشنهاده بود.