رسانه ها

نیویورک‌تایمز: چهارمین دستگیری، کودتا در خاندان آل‌سعود؟

به نوشته نیویورک تایمز، این بازداشت ها، این سوالات را مطرح کرده است که آیا محمد بن سلمان ولیعهد سعودی، در آستانه گرفتن کامل قدرت از پدرش، ملک سلمان است؟
دامنه بازداشت‌ها در خانواده سلطنتی سعودی، روز شنبه گسترده‌تر شد و چهارمین شاهزاده این خانواده هم به دستور محمد بن سلمان بازداشت شد. شاهزاده نایف بن احمد رئیس سابق اطلاعات ارتش عربستان نیز به جمع افراد بازداشت شده پیوست.
مسیر پاکسازی عرصه از رقبای سیاسی محمد بن سلمان, به بازداشت چهارمین شاهزاده سعودی رسید.
روزنامه نیویورک تایمز در مطلبی با این مضمون نوشت, دامنه دور تازه بازداشت اعضای خانواده سلطنتی سعودی, روز شنبه گسترش یافت و چهارمین شاهزاده هم به دستور محمد بن سلمان ولیعهد این کشور –در اقدامی که خاموش کردن کوچکترین زمزمه های نارضایتی تلقی می شود- بازداشت شد. این مطلب را دو منبع سعودی نزدیک به خانواده سلطنتی گفتند.
موج بازداشت ها, دامن رئیس سابق اطلاعات ارتش سعودی, شاهزاده نایف بن احمد و سه شاهزاده ارشد دیگر را گرفت که همگی روز جمعه بازداشت شدند. ابعاد کامل این پاکسازی هنوز معلوم نیست.
محمد بن سلمان, ولیعهد 34 ساله عربستان, از قبل جایگاه خود را به عنوان حاکم واقعی این پادشاهی, در کنار پدر سالخورده اش, ملک سلمان 84 ساله, محکم کرده است. اما به گفته افراد نزدیک به این خانواده, این بازداشت ها نشان از این دارد که ولیعهد برای از میان برداشتن رقبای بالقوه در درون خانواده اش, تا کجا پیش می رود و این امر نگرانی تازه ای رادر بین اطرافیان او برانگیخته است.
عالی ترین مقام بازداشت شده, شاهزاده احمد بن عبدالعزیز, پدر شاهزاده نایف و آخرین برادر تنی ملک سلمان است. بازداشت این پدر و پسر خانواده سلطنتی را تکان داد زیرا نزدیکی شاهزاده احمد به پادشاه, تا کنون به نظر می رسید برای او در برابر اقدامات محمد بن سلمان, نوعی مصونیت ایجاد کرده است.
این بازداشت ها همچنین این سوالات را مطرح کرد که آیا ولیعهد سعودی نگران توطئه در درون خانواده خود است یا –با توجه به اینکه خود را برای گرفتن کامل قدرت از پدر سالخورده اش آماده می کند- در صدد از میان برداشتن رقبای بالقوه است.
کریستین اسمیت دیوان کارشناس موسسه کشورهای عربی خلیج فارس در واشنگتن دی سی گفت: تعجب برانگیز است که او در زمانی که هنوز ملک سلمان حاکم است, علیه شاهزاده احمد اقدام کرد.
اما دو نفر از حامیان محمد بن سلمان که به دادگاه سلطنتی نزدیکند روز شنبه گفتند فقط صبر او درباره اعضای خانواده سلطنتی که مدتهاست به آنها بی اعتماد بود, تمام شد.
این دو نفر و نفر سومی که به برخی از شاهزاده ها نزدیک است, گفتند ولیعهد گزارش هایی شنیده بود از اینکه آنها در گردهمایی های خانوادگی از او شکایت می کنند و صبرش در اینباره به سر رسید. همه افرادی که در اینباره اظهارنظر کردند از بیم انتقامجویی ولیعهد, خواستند نامشان فاش نشود. در حال حاضر هیچ نشانه ای از انتقال قدرت در عربستان دیده نمی شود.
عکس ملک سلمان روز پنج شنبه در حالیکه با وزیر خارجه انگلیس دیدار کرده بود, منتشر شد. پزشکی که خانواده سلطنتی را درمان می کند, گفت هیچ صحبتی از اینکه ملک سلمان بیمار است, نشنیده است.
یک مقام سابق هم گفت هیچ نشانه ای از جانشینی قریب الوقوع ملک سلمان دیده نمی شود و افزود به نظر می رسد خود او دستورات بازداشت شاهزاده احمد, برادر کوچکترش را امضا کرده است.
برخی افراد نزدیک به دادگاه سلطنتی سعودی گفتند ولیعهد نگرانی چندانی از کودتا ندارد زیرا او از قبل کنترل همه نهادهای قدرت در تشکیلات سعودی, از جمله ارتش, نیروهای امنیتی داخلی و گارد ملی را در اختیار دارد.
ولیعهد سعودی بارها برای تحکیم قدرت خود اقدامات سرکوب آمیز انجام داده است و شیوه اقدامات جسورانه و تندی را به نمایش گذاشته که در خانواده سلطنتی سعودی بی سابقه است.
مایکل استفنز کارشناس موسسه سلطنتی خدمات یکپارچه گفت: به نظر می رسد ام بی اس (محمد بن سلمان) سرگرم حذف همه رقباست اما توجیه اقدامات او نزد جهان, ممکن است سخت باشد مشکل این است که بعد از قتل خاشقجی, اعتماد به پادشاهی عربستان سعودی بسیار پایین است. هیچ کس روایت رسمی آنها را باور نخواهد کرد.

بازداشت‌ها نشانه بالا گرفتن نارضایتی در داخل خاندان سعودی است
شبکه الجزیره گزارش داد: بازداشت های اخیر در عربستان نشانه بالا گرفتن نارضایتی از سیاست های محمد بن سلمان ولیعهد این کشور در داخل خاندان سعودی است که بر انسجام آن تاثیر خواهد گذاشت.

مجری شبکه تلویزیونی الجزیره، گفت: بر اساس اعلام خبرگزاری رویترز و رسانه های آمریکایی به نقل از منابع مطلع، دستکم سه نفر از شاهزادگان بلندپایه سعودی صبح جمعه بازداشت شدند. انگیزه این بازداشت ها چیست و چرا اکنون صورت گرفت؟ پیامدهای این بازداشت ها بر صحنه داخلی و میزان انسجام خاندان آل سعود و وجهه آن در خارج چگونه است؟ چرا تاکنون هیچ اظهارنظر رسمی از سوی مقامات سعودی صورت نگرفته است؟ آیا این تحولات بیانگر درست بودن سخنان فزاینده در مورد بالا گرفتن نارضایتی در داخل خاندان آل سعود و نهادهای دولتی از سیاست های محمد بن سلمان ولیعهد سعودی نیست؟
ولید العطار گزارشگر شبکه الجزیره گفت: محمد بن نایف ولیعهد سابق سعودی و برادرش، صبح جمعه بازداشت شدند. اما موضوع قابل توجه، خبر بازداشت احمد بن عبدالعزیز برادر شاه سعودی بود که تحول بی سابقه ای در تاریخ خاندان آل سعود است. با وجود خطرناک بودن این مسئله، رسانه های سعودی هیچ خبری درباره آن منتشر نکردند. این در حالی است که رسانه های بین المللی و مطبوعات آمریکا جزئیات این ماجرا و تحلیل های مختلفی درباره آن ارائه کردند. خبرگزاری رویترز به نقل از یک منبع منطقه ای اعلام کرد شاهزادگان بازداشت شده به تماس با قدرت های خارجی از جمله آمریکا متهم شدند. آیا این مسئله به معنای مقدمه سازی برای اتهام خیانت و تلاش برای کودتا علیه ولیعهد است؟ خبرهایی درباره نارضایتی در داخل آل سعود از سیاست های محمد بن سلمان منتشر شده بود، اما آیا این نارضایتی به حد فکر کردن به سرنگونی او رسیده است؟ گفته می شود بعضی محافل ناراضی از سیاست های بن سلمان، احمد بن عبدالعزیز را جایگزین مناسب می دانستند و او شخصا هم ابتدا از خارج، با سیاست های شاه و ولیعهد جدید در پرونده هایی مانند یمن مخالفت می کرد.
در ادامه این گزارش آمده است: احمد بن عبدالعزیز بعدا به عربستان بازگشت. احمد بن عبدالعزیز چند ماه در سال 2012 وزیر کشور سعودی بود، اما محمد بن نایف جانشین او شد. بن نایف تا سال 2017 وزیر کشور باقی ماند تا اینکه از وزارت کشور و ولیعهدی برکنار شد. از آن زمان گفته می شود، تحرکات محمد بن نایف محدود بود، اما بعضی موارد حضور او در مراسم ها نشان می داد که محبوبیتش را از دست نداده است. منبع مطلع به خبرگزاری رویترز گفت محمد بن نایف و برادرش نواف که برای شکار به خارج ریاض رفته بودند، بازداشت شدند. این شکاف بی سابقه در خاندان سعودی،‌ ممکن است باعث شود شماری از اعضای این خاندان پرجمعیت، احساس ناامنی کنند. به ویژه که نگرانی های فزاینده درباره نتیجه سیاست های ولیعهد بالا گرفته است. بسیاری از ناظران معتقدند بن سلمان، حاکم واقعی سعودی است و درباره کارآیی این سیاست ها به ویژه در زمینه اقتصادی از جمله چشم انداز 2030 و پذیره نویسی سهام شرکت آرامکو، ابراز تردید می کنند.
گزارشگر این شبکه خاطر نشان کرد: علاوه بر اینها، بحث های زیادی درباره سیاست های اجتماعی ولیعهد سعودی و ناکامی های سیاسی او مانند ادامه جنگ بیهوده در یمن که هیچ چشم اندازی برای پایان آن وجود ندارد، ایجاد شده است. بحران خلیج فارس هم همچنان ادامه دارد و حل آن به شکست خورده است. پرونده جمال خاشقجی هم همچنان باز است و تاثیر منفی در صحنه بین المللی بر وجهه محمد بن سلمان داشته است.
کودتا بدون حمایت آمریکا امکان پذیر نیست
مدیر بنیاد مطالعات خلیج فارس در واشنگتن تاکید کرد کودتا در عربستان سعودی بدون حمایت واشنگتن امکان پذیر نیست.
به گزارش سرویس بین الملل خبرگزاری صدا و سیما به نقل از شبکه تلویزیونی المیادین، علی الاحمد در مصاحبه با این شبکه، درباره بازداشت‌های اخیر در عربستان گفت: محمد بن نایف عواملی در کشور‌های غربی و در واشنگتن دارد و دموکرات‌ها در آمریکا از او برای بازگشت به قدرت، حمایت می‌کنند.
الاحمد افزود: هر نوع کودتایی در عربستان فقط با حمایت خارجی امکان پذیر است. بازداشت محمد بن نایف، در چارچوب تلاش برای جلوگیری از هر نوع تغییر سیاسی به ویژه در صورت مرگ ملک سلمان است. به ویژه که احتمال مرگ شاه سعودی با توجه به پیر بودن او، بعید نیست.
محمد بن سلمان با این بازداشت‌ها برای ساماندهی اوضاع داخلی عربستان و جلوگیری از وقوع هر نوع کودتا به ویژه با حمایت خارجی، تلاش می‌کند. همانطور که دونالد ترامپ از محمد بن سلمان حمایت کرد، اگر دموکرات‌ها در آمریکا به قدرت برسند، از بازگشت محمد بن نایف حمایت خواهند کرد. یکی از دستیاران سابق محمد بن نایف که در خارج عربستان حضور دارد، در برنامه ریزی برای چنین سناریویی نقش دارد.
وی خاطر نشان کرد: قتل محافظ شخصی شاه سعودی در چند ماه پیش، به مسئله بازداشت‌ها ارتباط دارد. تلاشی برای ترور محمد بن سلمان توسط بعضی محافظان در کاخ سلطنتی صورت گرفت. اطلاعات ما نشان می‌دهد احمد بن عبدالعزیز بخشی از این تحولات نبوده است. بازداشت او یک اقدام پیشگیرانه است.