اخبار ویژه

باتلاق ادلب اردوغان را خواهد بلعید

عبدالباری عطوان تحلیلگر جهان عرب در مطلبی در رأی الیوم آورده است:
روند جنگ در ادلب به سوی مراحل خطرناک‌تری پیش می‌رود و ضرب‌الاجلی که رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه برای عقب‌نشینی از مناطقی که اردوغان آنها را مناطق تحت نظارت ترکیه در حومه ادلب معرفی کرده است، روز یکم مارس به پایان رسید، اما ارتش سوریه هیچ توجهی به این ضرب‌الاجل نکرده است. این مناطق حدود ۶۰۰ کیلومترمربع وسعت دارد و شامل ۴ شهر و دهها روستا و منطقه حومه می‌شود. در این شرایط این سوال مطرح می‌شود: رئیس جمهور ترکیه چطور و با چه حق و مبتنی بر چه قانونی از ارتش سوریه می‌خواهد که از بخشی از اراضی سوریه عقب‌نشینی کند؟

وی می‌نویسد: مهمترین تحولات عرصه میدانی سوریه در حال حاضر ساقط شدن ۳ پهپاد ترکیه توسط سامانه‌های دفاع هوایی سوریه است، علاوه بر اینکه در حملات ده‌ها نفر از نظامیان ترکیه جان خود را از دست داده‌اند و نیروهای حزب‌الله نیز در ادلب وارد روند درگیری‌ها شده‌اند. این تحولات انسان را به‌یاد تحولات منطقه القصیر می‌اندازد که بلافاصله بعد از ورود نیروهای حزب‌الله لبنان، عناصر تندرو و تروریستی به‌ویژه جبهه النصره مجبور به عقب‌نشینی از القصیر شدند.

عطوان می‌نویسد: اردوغان در همین راستا از یکم مارس عملیات «سپر بهار» را کلید زده و بیش از ۱۵ هزار نظامی خود و بالغ بر ۳۵۰۰ خودروی زرهی را وارد عرصه عملیات کرده و از متحدان خود میان گروه‌های مسلح سوریه به‌ویژه جبهه النصره که یکی از گروه‌های تروریستی بین‌المللی به‌شمار می‌رود، استفاده و آنها را با موشک‌های ضدهوایی، موشک‌هایی که نسخه اصلاح‌شده ترکیه از موشک‌های دوش‌پرتاب استینگر آمریکاست، مجهز کرده است. این موشک‌ها که توسط آنکارا در اختیار گروه‌های تروریستی قرار گرفته، نه‌تنها هواپیماهای سوریه را تهدید می‌کند، بلکه هواپیماهای روس را نیز تهدید می‌کند و مسکو این اقدام را نقض تمام خطوط قرمز خود معرفی کرده است.

هراس اردوغان از رویارویی با روسیه

وی می‌افزاید: اردوغان نمی‌خواهد وارد تقابل نظامی مستقیم با روسیه در اراضی سوریه شود، چرا که به‌خوبی می‌داند در این نبرد پیروز نخواهد شد و حتی اگر نیاز باشد روسیه از بمب‌های هسته‌ای تاکتیکی خود استفاده خواهد کرد، این هشداری بود که یکی از کارشناسان روس به آن اشاره کرد. روسیه نمی‌تواند هزاران نفر از نیروهای نظامی و خودروهای زرهی خود را وارد عملیات کند، چرا که از عرصه عملیات دور است، اما می‌تواند صدها هواپیمای پیشرفته به پایگاه هوایی حمیمیم در نزدیکی لاذقیه ارسال کند تا بتواند نقطه ضعف خود را پوشش دهد. در همین راستا اردوغان از ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه خواسته است از این درگیری‌ها کنار بکشد و اجازه پیشروی نیروهای ترکیه را بدهد، وی البته به این موضوع اشاره نکرد که پاسخ رئیس جمهور روسیه به این درخواست وی چه بوده است، چرا که قطعاً این پاسخ کاملاً منفی بوده است و اگر مسکو چنین اقدامی انجام دهد حاصل زحمات پنج‌ساله‌اش و تلفاتی که میان نظامیان و ژنرال‌ها و تجهیزات خود با آن روبه‌رو بوده است و توانست در نتیجه این اتفاقات معادلات اراضی سوریه را به‌نفع خود تغییر دهد، از بین خواهد رفت.

۲ پیام هشدار مسکو به آنکارا چیست؟

عطوان می‌نویسد: شاید بتوان گفت کشته شدن ۳۴ نظامی ترکیه در یک حمله که یکی از مواضع حومه ادلب را هدف قرار داده بود، اولین پیام هشدارآمیز روسیه به اردوغان در اعتراض به نقض آشکار توافق سوچی و آستانه و اعلام جنگ ضد ادلب به‌شمار می‌رود.

این تحلیلگر جهان عرب می‌افزاید: جالب اینجاست که اردوغان در قبال کشته شدن دهها نفر از نیروهای خود هیچ اتهامی متوجه روسیه نکرده است، بلکه طرف سوری را در این رابطه مقصر می‌داند، این در حالی است که مقامات روسیه اعلام کرده‌اند که آنها مسئول انجام این عملیات بوده‌اند. شاید بتوان گفت که اردوغان می‌خواهد روسیه را تحریک کند و همچنان به رسیدن به تفاهم با مسکو برای خروج از این دام امیدوار است، اما باید گفت اگر برون‌رفت از این بن‌بست وجود داشته باشد، بر اساس شرایط روسیه خواهد بود که دست برتر سیاسی و نظامی را در اختیار دارد.

عطوان نوشت: وقتی اردوغان از آمریکا خواسته از موشک‌های پاتریوت خود برای حمایت از نیروهایش در ادلب به‌کار بگیرد این بدان معنا است که این کشور نمی‌تواند از موشک‌های اس ۴۰۰ روسیه ضد هواپیماهای این کشور استفاده کند، از سوی دیگر در حالی که هیبت سامانه‌های ضدموشکی پاتریوت آمریکا توسط جریان انصارالله یمن و متحدان آن شکسته است، چگونه می‌توان گفت که این موضوع برای متحدان سوریه و حزب‌الله دور از دسترس باشد.

وی تاکید کرد: اردوغان با حمله به سوریه و ادلب تلاش دارد عملیات شبیه‌سازی‌شده اشغالگری آمریکا در عراق را دنبال کند، این در حالی است که وی بار دیگر تهدید به براندازی بشار اسد کرده است، اما این نکته را فراموش کرد که ارتش سوریه بسیار قوی‌تر از ارتش عراق است و از حمایت یک قدرت بزرگ نظیر روسیه برخوردار بوده و موفق شده است ۸۰ درصد از اراضی این کشور را از دست گروه‌های تروریستی خارج کند، علاوه بر اینکه ارتش آمریکا تنها چند سال توانست در عراق مقاومت کند و در جریان این سال‌ها ۳۵۰۰ کشته و بیش از ۳۰ هزار زخمی و ۶ تریلیون دلار خسارت مادی متحمل شد.

این تحلیلگر افزود: اعزام دو کشتی جنگی روسیه حامل موشک‌های کروز دومین پیام مسکو برای اردوغان است، علاوه بر اینکه پاسخ منفی ائتلاف ناتو به درخواست کمک ترکیه سومین پیام و چهارمین پیام را نیز می‌توان در سوختن اهرم فشار ترکیه مبنی بر گسیل کردن مهاجران غیرقانونی به اروپا دانست که با مسدود کردن مرزهای اروپا انجام شد.

عطوان می‌نویسد: حضور نیروهای حزب‌الله لبنان در سراقب که احتمالاً با حضور نیروهای الحشد الشعبی عراق و کارشناسان نظامی ایران در آینده همراه باشد، دامنه این جنگ را از یک جنگ محدود به جنگ منطقه‌ای گسترش می‌دهد، علاوه بر اینکه سابقه‌ها نشان می‌دهد که حزب‌الله لبنان در تمامی جنگ‌هایی که وارد شده، پیروز بوده است. فرقی نمی‌کند که این جنگ‌ها ضد گروه‌های مسلح مورد حمایت ترکیه و آمریکا در سوریه باشد یا ضد نیروهای اسرائیلی و احتمالاً معرکه ادلب نیز از این قاعده مستثنا نیست.

وی می‌افزاید: حسن روحانی رئیس جمهور ایران طرح سازنده‌ای را برای خروج از بحران ادلب مطرح کرده و خواستار برگزاری نشست سه‌جانبه ایران، سوریه و ترکیه در تهران یا مسکو برای بررسی مسائل اختلافی و رسیدن به راه‌حل دائمی برای پایان دادن به تقابل نظامی شده است، اما اردوغان تاکنون به این پیشنهاد پاسخی نداده، شاید منتظر است که نتایج دیدارش با رئیس جمهور روسیه در اواخر هفته جاری مشخص شود.

این تحلیلگر جهان عرب در پایان تأکید می‌کند: اردوغان اگر تصور می‌کند می‌تواند دستاوردی در ادلب داشته باشد که طی ۹ سال گذشته در رسیدن به آن شکست خورده، سخت در اشتباه است، چرا که در آن زمان نیروهای مخالف مسلح در آستانه ورود به دمشق بودند و از سوی ۹۵ دولت حمایت می‌شدند و صدها میلیارد دلار از آمریکا و شیخ نشین های خلیج فارس و تسلیحات اروپایی دریافت می‌کردند، اما نتوانستند دولت سوریه را سرنگون کنند. در شرایط کنونی
عطوان: پوتین از دستاوردهای راهبردی خود در سوریه دست نخواهد کشید
پوتین از دستاوردهای راهبردی خود در سوریه دست نخواهد کشید و دولت سوریه نیز ساقط نمی‌شود، مبالغه نیست اگر بگوییم که اوضاع داخلی و منطقه‌ای بشار اسد در حال حاضر بسیار قدرتمندتر از همتای ترک خود است که در حال حاضر در انزوا قرار داشته و با دشمنانش محاصره شده است و اوضاع داخلی در حال انفجاری را تجربه می‌کند، اوضاعی که در صورت ورود جنازه‌های نظامیان ترکیه از سوریه و لیبی به این کشور با انفجار بیشتری روبه‌رو خواهد شد».

قدر مسلم آن است که اردوغان با این تحرکات نه تنها کمکی به امنیت ترکیه نکرد بلکه با این ماجراجویی درهای جهنم را به روی خود گشود و گواه آن اینکه مرکز آشتی ملی روسیه مستقر در سوریه اعلام کرد که مسکو دیگر نمی‌تواند امنیت هواپیماهای ترکیه در حریم هوایی سوریه را تضمین کند زیرا دولت سوریه حریم هوایی شهر ادلب را یک منطقه بسته نظامی اعلام کرده است که در سایه این شرایط رهبران و فرماندهان نظامی روسیه نمی‌توانند امنیت پروازهای هوایی ترکیه در سوریه را تضمین کنند. همچنین روزگذشته وزارت دفاع سوریه اعلام کرد که منطقه شمال غربی این کشور که دربرگیرنده استان ادلب است را منطقه پرواز ممنوع می‌داند.

علاوه بر این اردوغان از تحرکات روز اول خود و تروریست‌ها دچار اشتباه شده بود و گمان می‌کرد که ارتش سوریه دست بسته می‌ماند اما ارتش سوریه که سالیان سال است که با تروریست‌ها و حامیان آنها از رژیم صهیونیستی و غرب و آمریکا گرفته تا شیخ نشین ها، جنگیده است با این حباب‌های توخالی اردوغان عقب نمی‌نشیند و گواه آن هم بازپس گیری مجدد شهر سراقب به فاصله کوتاهی پس از اینکه به دست تروریست‌های مورد حمایت ترکیه افتاده بود، است.

اردوغان با اعلام جنگ علنی با دمشق تاوان سختی خواهد داد و نظامیان خود را در ورطه هلاکت افکنده است و اینکه برخی رسانه‌های عرب زبان از حمله ارتش سوریه به ستون نظامی ترکیه در نزدیکی قمیناس در ادلب خبر داده‌اند و نیروهای دمشق، پست دیده بانی ارتش ترکیه را درقمیناس که به تروریست‌های جبهه النصره کمک کرده بود را زیر آتش گرفته‌اند پیامی آتشین به طرف ترکیه‌ای از سوی دمشق است و اینکه اگر ترکیه دست از ماجراجویی خود بر ندارد سرنوشت تلخی در انتظار نظامیان آن به ویژه در پست‌های دیده بانی آن در ادلب خواهد بود. در واقع سیاست اردوغان در سوریه را می‌توان به کسی تشبیه کرد که سلاح به سوی سر خود نشانه گرفته است.
در واقع سیاست اردوغان در سوریه را می‌توان به کسی تشبیه کرد که سلاح را به سوی سرخود نشانه گرفته است

در پایان ذکر چند نکته ضروری است؛

نخست، ماجراجویی ترکیه راه به جایی نمی‌برد و ارتش سوریه هرگز عقب نخواهد نشست و دمشق به تلاش برای تسلط بر تمامی اراضی خود ادامه خواهد داد.

دوم، اردوغان از رویارویی با روس‌ها سخت هراس دارد و برای همین است که قصد دارد سراسیمه روانه مسکو شود.

سوم، اردوغان در ماجراجویی در ادلب نمی‌تواند روی کمک آمریکا و ناتو حساب کند زیرا نه ناتو و نه واشنگتن تمایلی برای درگیر شدن با مسکو ندارند.

چهارم، حربه همیشگی اردوغان برای سرازیر کردن آوارگان به سوی اروپا برای باج گیری هم با تدابیر سخت گیرانه مرزی کشورهای اروپایی کارساز نیست.

پنجم، رجب طیب اردوغان در باتلاق سوریه تنها گرفتار شده است و هیچ افقی از اینکه اوضاع به نفع وی تمام شود، مشاهده نمی‌شود. اینکه هنوز درهای مسکو را به روی خود نبسته است و اینکه با روسیه طرف حساب نیست گواه این مدعاست.

ششم، اردوغان باید در راستای احیای توافق اضنه سال ۱۹۹۸ حرکت کند و نظامیان خود را از سوریه خارج کند.