اخبار ویژه, سرتیتر

افشاگری گاردین درباره نقش ویرانگر بریتانیا در قتل‌عام مردم یمن

­روزنامه انگلیسی گاردین در مقاله ای نوشت: بیش از چهار سال است که عربستان سعودی یمن را بمباران کرده، ده ها هزار نفر را کشته، صدها هزار نفر را زخمی کرده و میلیون ها نفر را آوارده ساخته است و بزرگترین بحران انسانی در دنیا را رقم زده است. سلاح های انگلیسی نقش زیادی در این کشتار داشته اند.

هر روز یمن با بمب های انگلیس مورد هدف قرار می گیرد، بمب هایی که جنگنده های انگلیسی با خلبان های تحت تعلیم انگلیس بر سر مردم یمن می ریزند؛ این بمباران ها توسط هزاران پیمانکار انگلیسی در داخل عربستان سعودی هماهنگ می شوند. ائتلاف نظامی تحت رهبری سعودی ها که شامل امارات، بحرین و کویت هم می شود غیرنظامیان را به شکلی گسترده و سیستماتیک هدف قرار می دهند.

بنا به اعلام سازمان ملل متحد، آنها روی بیمارستان ها، مدارس، مراسم های عروسی و عزاداری و حتی اردوگاه آوارگانی که از این بمباران ها فرار کرده اند بمب می ریزند. عربستان سعودی در واقع بخش های مهمی از جنگ خود علیه جنبش حوثی های یمن را به آمریکا و انگلیس برون سپاری کرده است. انگلیس صرفاً تأمین کننده سلاح در این جنگ نیست، بلکه پرسنل و تخصص لازم برای تداوم جنگ را نیز در اختیار ائتلاف سعودی قرار می دهد.

دولت انگلیس از پرسنل نیروی هوایی سلطنتی به عنوان مهندس استفاده می کند و خلبانان و حمله کنندگان سعودی را آموزش می دهد و حتی سامانه های «بی آ ای» – که بزرگترین شرکت تسلیحاتی انگلیس است – را به کار می بندد. دولت با این شرکت قرارداد تأمین تجهیزات نظامی، حفظ و نگهداری سیستم های نظامی و استقرار مهندسان نظامی برای عربستان سعودی بسته است.

جان دورل، از مقامات سابق وزارت دفاع انگلیس و رابط دفاعی با عربستان سعودی و یمن به گاردین گفت: «مقامات سعودی به طور کامل به سامانه های بی آ ای متکی هستند. سعودی ها بدون این سامانه کاری نمی توانند بکنند» یکی از کارمندان این شرکت اخیراً گفت: «اگر ما آنجا نباشیم، ظرف هفت تا چهارده روز حتی یک جت جنگنده هم نمی تواند پرواز کند.»

بمب های انگلیس که بر سر مردم یمن می بارد در سه شهر کوچک تولید می شوند: گلنتروس در اسکاتلند، هارلو و استیونیج در جنوب شرقی انگلیس. این بمب ها در خطوط تولید شرکت های «رایتئون یو کی» ( Raytheon UK) و «بی آ ای سیستمز» ( BAE Systems) ساخته می شوند؛ این شرکت ها با دولت قرارداد بسته اند تا بمب های «پیو وی» (Paveway ) (هر بمب به ارزش 22 هزار پوند)، بمب های «بریمستون» (Brimstone) (هر یک به ارزش 105 هزار پوند) و موشک های کروز «استورم شدو» (Storm Shadow ) (هر یک به ارزش 790 هزار پوند) برای نیروی هوایی سلطنتی سعودی بسازند.

شرکت «بی آ ای سیستمز» که با دولت قرارداد دارد، همچنین کار مونتاژ جت های جنگنده را در آشیانه های خارج از دهکده وارتون واقع در لانکاشر انجام می دهند، جت هایی که این بمب ها را روی سر مردم یمن می ریزند. زمانی که این سلاح ها وارد عربستان سعودی می شوند، کار انگلیس تازه شروع می شود.

ارتش سعودی فاقد تخصص برای استفاده از این سلاح ها در یک جنگ هوایی ادامه دار است، بنابراین «بی آ ای سیستمز» با یک قرارداد جداگانه با دولت انگلیس آنچه را که «خدمات داخل کشور» نامیده می شود به عربستان سعودی می دهد. در عمل، این بدان معناست که حدود 6300 پیمانکار انگلیسی در پایگاه های عملیاتی در داخل عربستان سعودی مستقر هستند.

این پیمانکاران در آنجا خلبان های سعودی را آموزش داده و روز و شب خدمات حفظ و نگهداری هواپیماهایی را انجام می دهند که به خاطر پرواز های چندهزار مایلی بر فراز بیابان سعودی برای رسیدن به اهداف شان در یمن، فرسوده می شوند و نیازمند این خدمات هستند. آنها همچنین بر سربازان سعودی نظارت می کنند تا بمب ها را بر روی هواپیماها بارگذاری و فیوزهای بمب ها را برای شلیک به هدف فعال کنند.

حدود 80 پرسنل نیروی هوایی سلطنتی در داخل عربستان سعودی کار می کنند. گاهی آنها برای «بی آ ای سیستمز» کار می کنند و به این شرکت در حفظ و نگهداری و آماده سازی هواپیماها کمک می کنند. گاهی هم آنها به عنوان ناظر عمل می کنند تا اطمینان یابند «بی آ ای سیستمز» قراردادهایی را که با وزارت دفاع بسته به انجام می رساند. افسران رابط نیروی هوایی سلطنتی انگلیس همچنین در داخل مرکز فرماندهی و کنترل که اهداف داخل یمن انتخاب می شوند کار می کنند.

عربستان سعودی، سال گذشته تصمیم گرفت نیروهای زمینی چشمگیری در سراسر مرز خود با یمن مستقر کند – در آنجا نیز انگلیس به این مأموریت ملحق شده است. در ماه مه 2018، شمار نامشخصی از سربازان انگلیسی به یمن اعزام شدند تا به نیروهای زمینی سعودی کمک کنند. از آن زمان به بعد، روزنامه های متعددی گزارش هایی از زخمی شدن نیروهای ویژه انگلیس در نبردهای زمینی در داخل قلمروهای تحت کنترل حوثی ها (انصارالله) منتشر کرده اند.

بر اساس قوانین انگلیس، صادرات سلاح برای استفاده عامدانه و بی محابا علیه غیرنظامیان غیرقانونی است و ناقض قوانین بین المللی بشردوستانه محسوب می شود. شواهد گسترده ای وجود دارد که نشان می دهد سعودی ها به شکل فاحشی این قوانین را نقض می کنند.

از سال 2016، بسیاری از کشورها فروش سلاح به عربستان سعودی را لغو کرده یا به حالت تعلیق درآورده اند – از جمله، اتریش، بلژیک، آلمان، فنلاند، هلند، نروژ، سوئد و سوئیس. اما انگلیس و آمریکا که هواپیماهایشان ستون ناوگان رزمی عربستان سعودی است، همچنان مشغول هستند.

در روز 27 ماه مارس 2015، یک روز بعد از اصابت نخستین بمب به یمن، فیلیپ هاموند وزیر امور خارجه به خبرنگاران گفت «انگلیس به هر شکل ممکن از سعودی ها حمایت می کند به جز مشارکت در عملیات رزمی». اما این اظهار نظر او، نوعی کوچک نمایی بود. خطوط تولید «بی آ ای» و «رایتئون» در انگلیس سرعتش را با سرعت بمباران های سعودی در یمن تنظیم کرد.

این امکان وجود ندارد که بگوییم انگلیس چه تعداد بمب به سعودی ها داده است، زیر دولت در سال های 2013 و 2014 به شرکت «بی آ ای سیستمز» سه مجوز ویژه صادرات سلاح داد که امکان فروش شمار نامحدودی بمب به عربستان سعودی را بدون نیاز به افشای تعداد آنها فراهم کرد.

در نتیجه، حجم کامل برنامه تجهیز سعودی ها توسط انگلیس همچنان مخفی مانده است. اما حتی اگر این تجارت مخفیانه را هم در نظر نگیریم، صادرات نظامی انگلیس به ریاض ظرف یک سال 35 برابر شده است – از 83 میلیون پوند در سال 2014 به دو میلیارد و نهصد میلیون پوند در سال 2015.

عربستان سعودی، بزرگترین صادرکننده نفت دنیا می تواند از پس خرید این سلاح ها برآید، اما به طور سنتی مهارت و نیروی انسانی برای استفاده از آنها را نداشته است. یک مقام دفاعی بازنشسته آمریکایی این مسئله را به طنز بیان کرده است: تمام خلبانان سعودی از نزدیکان خانواده پادشاه انتخاب شده اند، زیرا «فقط به آنها می توان اعتماد کرد که یک بمب را بر سر کاخ پادشاه نریزند!»

پرسنل انگلیسی نقش مهمی در جبران این ضعف ایفا کرده اند. پیمانکاران دولتی حدود 95 درصد وظایف لازم برای جنگ هوایی را انجام می دهند، این موضوع را یکی از کارمندان سابق شرکت «بی آ ای سیستمز» گفت؛ یکی از مقامات ارشد سابق انگلیسی که در طول جنگ هوایی در عربستان سعودی حضور داشته است این موضوع را برای نگارنده تأیید کرد.

در داخل پایگاه های عملیاتی سعودی، هزاران پیمانکار انگلیسی کار می کنند تا ماشین جنگی را روشن نگه دارند. پیمانکاران انگلیسی کار توزیع بمب ها و قطعات هواپیماها را انجام می دهند. آنها زرادخانه ها را مدیریت می کنند و به صورت شیفتی کار می کنند تا اطمینان یابند که بمب ها به شکل زمانمند برای حملات جدید آماده شوند.

در کنار پرسنل «بی آ ای سیستمز»، پیمانکاران انگلیسی به خلبان های سعودی آموزش می دهند تا بمباران های خطرناک در مناطق کوهستانی شمال یمن و بر فراز شهرها را انجام دهند. آنها همچنین الکترونیک هوابرد (ایویونیک) و سامانه های راداری را مدیریت می کنند تا اطمینان یابند هواپیماهای سعودی به هدف حمله می کنند و باز می گردند. آنها همچنین کار حفظ و نگهداری دقیق هواپیماها را انجام می دهند تا بتوانند بر فراز آسمان یمن پرواز کنند.

دولت انگلیس مشتاق است تأکید کند هیچ نقشی در هدف قرار دادن یمن ندارد؛ دولت انگلیس اصرار دارد که فقط عربستان سعودی اهداف نظامی را در یمن انتخاب می کند؛ اما این واقعیت را نمی توان به چالش کشید که این پیمانکاران انگلیسی هستند که عربستان سعودی را قادر می سازند اهداف را بزند و انگلیس به خوبی از ماهیت این حملات خبر دارد.