اخبار ویژه

دیدار نتانیاهو از عمان و جستجوی کانال ارتباطی با ایران

بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل روز جمعه از سفر خود به عمان باز گشت. از حدود 22 سال قبل هیچ دیدار رسمی از سوی نخست وزیران اسرائیلی از کشور عمان صورت نگرفته بود. کشوری که در منطقه خاورمیانه و خلیج فارس نفوذ دیپلماتیک بالایی داشته و معمولا به عنوان میانجی در مسائل مختلف ورود میکند.

دیدار میان سلطان قابوس و نتانیاهو دقیقا زمانی از سوی دو طرف اعلام عمومی شد که هواپیمای نتایناهو از عمان بازگشت و در اسرائیل بر زمین نشست. دو طرف هیچ روابط رسمی دیپلماتیکی ندارند و از سال 2000 عمان اقدام به تعطیلی دفتر تجاری اسرائیل در این کشور و در پی سرکوپ انتفاضه کرد.

برای نتانیاهو بهبود روابط با عمان میتواند به معنی کانال های ارتباطی غیر رسمی با برخی دشمنان اسرائیل در منطقه باشد. عمان طی سالهای اخیر به گونه ای روابط خود را مدیریت کرده است که قادر به تثبیت ارتباطات دوستانه میان رقبای منطقه ای از جمله عربستان و ایران باشد. این کشور میزبان مذاکرات سری میان ایران و آمریکا در سال 2013 بود که مسیر مذاکرات وسیع تر بر سر برنامه هسته ای ایران را هموار کرد. روز جمعه در اسرائیل حدس و گمانهایی مطرح شد در این باره که اکنون عمان میتواند به عنوان کانالی ارتباطی میان ایران و اسرائیل باشد.

برای عمان میزبانی از نتانیاهو به معنی کسب اعتبار و صمیمیت از سوی کاخ سفید است که اکنون حمایت های متعصبانه و شدیدی از اسرائیل دارد. دیدار نتانیاهو از عمان به کمک گزارشاتی درآمد که اخیرا بیان کرده بودند که دولت ترامپ به زودی طرح خود در خصوص صلح اسرائیل و فلسطین را رونمایی میکند.

یکی از مقامات ارشد اسرائیلی که به خوبی از جزئیات این دیدار آگاه است، و نخواسته نامش فاش شود، بیان کرده که با توجه به تصویر بسیار مثبت عمان در منطقه این دیدار به اسرائیل کمک خواهد کرد تا درهای جدیدی از روابط را در منطقه خاورمیانه بگشاید. او بیان کرده که حتی این احتمال وجود دارد که عمان نه تنها به عنوان یک کانال غیر رسمی برای روابط ایران و اسرائیل بلکه حتی برای روابط سوریه و اسرائیل نیز عمل کند. عمان حتی روابط حسنه ای با دیگر دشمنان اسرائیل از جمله حماس و حزب الله نیز دارد.

به گفته این مقام اسرائیلی این دیدار نتیجه 4 ماه مذاکره و سالهای روابط سری میان اسرائیل و عمان بوده است که از سوی موساد و شخص سلطان قابوس هدایت شده است. این مقام اسرائیلی ادامه داده که در نگاه غرب عمان چهره دموکراتیک و لیبرال منطقه خاورمیانه را نشان میدهد که در راستای سیاست های دولت آمریکا است. برای اسرائیل این امیدواری وجود دارد که این دیدار منجر به برقراری مجدد روابط رسمی با عمان شود.

اکنون چندین سال است که وزارت خارجه اسرائیل یک حساب توییتری با عناون IsraelintheGCC را اداره میکند که مربوط به امور کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس است که هیچ کدام از آنها روابط رسمی با اسرائیل ندارند. خود وزارت خارجه اسرائیل این حساب توییتری را با عنوان سفارت مجازی اسرائیل در این کشورها تلقی میکند که وقف افزایش و بهبود تعامل با مردم این کشورها است. آیزنکات رئیس ستاد مشترک اسرائیل سال گذشته در گفتگویی با یکی از نشریات لبنانی بیان کرد که اسرائیل در راستای تلاش های خود برای مقابله با ایران تمایل به اشتراک اطلاعات با کشورهای عرب میانه رو دارد.

دیدار نتانیاهو از عمان تنها چند روز بعد از دیدار محمود عباس از عمان بود. سلطان قابوس تمایل خود به میانجی گری میان فلسطین و اسرائیل را ابراز داشته اما ایهود یاری محقق ارشد موسسه واشنگتن برای خاور نزدیک بیان کرده که دلیل اصلی تمایل اسرائیل به عمان، استفاده از این کشور به عناون یک هادی به سمت تهران است.

ماهیت عمومی دیدار از عمان به نظر نوعی تغییر مسیر برای نتانیاهو است که از مدتها قبل به دنبال روابط مخفی با اعراب خلیج فارس به عنوان محوری سنی برای مهار ایران شیعه بوده است. وی همچنین به دنبال یک سیاست «از خارج به داخل» است که بر اساس آن کشورهای عرب، فلسطین را برای تن دادن به یک صلح پایدار با اسرائیل تحت فشار بگذارند.

اما این سیاست در پی قتل جمال خاشقجی و احتمال بالای دست داشتن محمد بن سلمان ولیعهد عربستان در این قتل، با مشکل مواجه شده است زیرا عربستان محور اصلی این سیاست بوده است. اما این دیدار از عمان برای نتانیاهو نوعی حرکت حمایتی بوده. در این سفر سارا همسر نتانیاهو، یوسی کوهن مدیر ادراه جاسوسی موساد، مقامات ارشد شورای امنیتی ملی اسرائیل و وزاری امور خارجه و معاون نخست وزیر در امور داخلی و نظامی به همراه نتانیاهو بوده اند.

یوئل گوژانسکی متخصص امور ایران و خلیج فارس در موسسه مطالعات امنیت ملی دانشگاه تلاویو در این باره گفته: این دیدار سمبلیک و فوق العاده بوده است. نماد گرایی و سمبلیسم در منطقه خاورمیانه اهمیت زیادی دارد.

وی گفته: سلطان قابوس در سنین پیری خود به سر میبرد در حالی که نتانیاهو با انواع اتهامات فساد روبرو شده و در این شرایط وارد انتخابات سال آینده خواهد شد. از مسیر دیدار در عمان نتانیاهو به همه آنهایی که به او مشکوک هستند میگوید: نگاه کنید که رهیافت من درست کار میکند، هیچ کس به فلسطینی ها اهمیت نمیدهد، همه جا از من استقبال میکنند و این تازه شروع کار است.

واکنش ایران به سفر نتانیاهو به عمان

تابناک: سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با انتقاد از سفر نخست وزیر رژیم صهیونیستی به عمان، هدف از این دیدار را ایجاد اختلاف میان کشورهای مسلمان توصیف کرد.

بهرام قاسمی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در پاسخ به پرسش خبرنگاران درباره سفر نخست وزیر رژیم اشغالگر صیهونیستی به عمان، ضمن انتقاد از این سفر گفت: «از نظر ما کشورهای اسلامی منطقه نباید تحت فشار کاخ سفید به رژیم غاصب صهیونیستی فضای تحرک برای ایجاد مصائب و مشکلات جدید در منطقه دهند.»

وی افزود: «بی شک این رژیم در پی ایجاد اختلاف میان کشورهای مسلمان و سر پوش نهادن بر هفتاد سال غصب و تجاوز و کشتار مردم مظلوم فلسطین است.»

قاسمی اظهار داشت: «به نظر می رسد از آغاز دوران ریاست جمهوری آقای ترامپ، لابی صهیونیستی در کاخ سفید و دولت آمریکا بیش از پیش در جهت منافع غیر مشروع رژیم صهیونیستی و فشار بر کشورهای اسلامی برای عادی سازی مناسبات دیپلماتیک با غاصبان قبله اول مسلمین فعال شده اند.»

سخنگوی وزارت خارجه خاطرنشان کرد: «تاریخ و تجربه نشان می دهد، عقب نشینی و تن دادن به خواسته های نامشروع آمریکا و رژیم غاصب صهیونیستی، آنها را برای فشار و پیشروی بیشتر در منطقه و نادیده گرفتن حقوق مسلم و بحق ملت فلسطین جسورتر می کند.»

واکنش ایران به سفر نتانیاهو به عمان/توقف انتقال نفت خام از کرکوک به ایران از سوی دولت عراق/ واکنش وزارت خارجه به ادعای مذاکره ایران و آمریکا در عمان

روز جمعه بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر رژیم صهیونیستی در سفری غیرعلنی به عمان، با سلطان قابوس پادشاه این کشور دیدار و گفت وگو کرد.

آخرین باری که یک مقام صهیونیست از عمان دیدار کرد، به سال 1996 برمی گردد. در آن سال، شیمون پرز با سفر به عمان و قطر دفتر نمایندگی تجاری اسرائیل را در این دو کشور افتتاح کرده بود.