اخبار ایران و جهان

خاطرات فلسفی سفر هابرماس به ایران.

habermas

علیشاه سلطانی

jürgen habermas 1929-

هابرماس از نظریه پردازان» مکتب انتقادی فرانکفورت» در آلمان است. او جامعه شناس و فیلسوفی با اعتبار جهانی است که در سال 2003 برای تبادل فرهنگی به ایران سفر نمود و سخنرانی ها و تماس هایی با مقامات فکری فرهنگی ایران نمود. او نه تنها دردانشگاه های امریکا تدریس میکند بلکه به چین و کوبا هم سفر می نماید.

از جمله موضوعات مورد علاقه وی در این سفرها، دین،دولت،جامعه،فرهنگ،حقوق بشر،دمکراسی،حقوق اقلیت ها،حقوق زنان و غیره هستند. هابرماس که یک روشنفکر غربی جهانی با تمایلات چپ دانشگاهی است در مصاحبه ای میگوید در جو سیاسی فرهنگی ایران متفکرین جهان سرمایه داری غرب و نظراتشان به گونه ای اصلی یا جعلی و ترجمه شده، مورد بحث و انتقاد قرارمیگیرند.

هابرماس مثلا از رضا داوری اردکانی نام میبرد که در دهه نود با کمک ترجمه تئوری های مارتین هایدگر به انتقاد از مفهوم مدرنیته مدل غربی پرداخت و اکنون خود را در مقام رئیس آکادمی علوم، هوادار مکتب پست مدرن میداند. هابرماس از عبدالکریم سروش میگوید که آنزمان قطب مخالف داوری اردکانی بود و با کمک نظریات کارل پوپر اکنون در دانشگاه هاروارد خواهان جدایی علم از مذهب و طرفدار نوعی عرفان اسلامی است.

هابرماس از مجتهد شبستری یاد میکند که چندسالی مقیم آلمان بوده واکنون منتقدی مطرح وظایف سروش در دهه نود را بعهده گرفته.او از یک استاد مذهبی دانشگاهی یاد میکند که مدعی است همچون کارل مارکس که نظریه هگل را سر بر پانمود،نظریه ماکس وبر را کله ملق نمود و غرب در آینده از او و از ابن خلدون با احترام یاد خواهد کرد .

هابرماس از طرفداران ادوارد سعید میگوید که معتقدند به جای نقد اسلام ،باید ضعفهای مدنیته غرب را شناخت و عمده نمود. او از تحصیل کردههای جامعه شناسی میگوید که اغلب در فرانسه تحصیل کرده اند ولی اکنون موضوعات جامعه شناسی امریکا را دنبال واز طرفداران کانت و تحلیل گران آنگلوزاکسن در میان دانشگاهیان ایران میگوید. از مترجم آثار کارل پوپر میگوید که حقوق بشر را پدیده ای غربی لیبرال میداند و ادعای جهانی بودن آنرا رد میکند.

هابرماس از خانم راهنمای توریستی اش در تخت جمشید میگوید که خودرا شاگرد فروید و یونگ میدانست و به رمانهای امریکایی علاقه مند بود. در پایان مصاحبه، هابرماس با روزنامه سراسر» فاتس» در آلمان، به نقل قولی از نجیب محفوظ نویسنده مصری و برنده جایزه نوبل اشاره میکند که گفته بود ، کله های شرقی ها زمانی برای غربیها جالب میشوند که در سرازیری تپه ای در حال غلطیدن باشند.

نقل از روزنامه آلمانی فاتس،شماره 134،سال 2003،صفحه 47

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: