اخبار ایران و جهان

ترامپ و جنگ سوریه

usa_war_syria

منتشر شده در مجله اینترنتی اکنون

ترامپ و جنگ سوریه

1

دونالد ترامپ رئیسجمهور آمریکا برای آن چیزی که «دیداری سخت» میخواند در حال آماده شدن است. رئیس جمهور چین مهمان ترامپ در ملک شخصیاش در فلوریدا است. ترامپ پیش از این چین را «بزرگترین دزد تاریخ» نام نهاده است و سعی دارد تا با تلاشی دیگر، با مهار یا تضعیف چین، استیلای آمریکا بر جهان سرمایهداری را برای دهههای پیش رو، به امری تثبیتشده و تضمینشده تبدیل کند.

اما مسئلهی حاد و چیزی که ترامپ قصد دارد در لحظه به آن پاسخ دهد، چیز دیگری است. سرمایهدار سنگدل گفته است که «حمله شیمیایی» به خان شیخون در استان ادلب سوریه، قلب او را به درد آورده است؛ کودکان، «این مخلوقات زیبای خداوند» در این حادثه کشته شدهاند و بشار الاسد، رئیسجمهور سوریه با این حمله شیمیایی، «نه از یک خط قرمز»، بلکه از «خطهای بسیار بسیار زیادی» گذشته است.

ترامپ بریده و دوخته است و بدین ترتیب درحالی که شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، منتظر فشارهای ترامپ در مذاکرات دوجانبه بر سر مسائل تجاری و اقتصادی یا احتمالاً مسئله کره شمالی است، وی با دستیاران ارشد نظامی خود، گزینههای حمله به سوریه را بررسی میکند. در نهایت ترامپ، پیش از حاضر شدن بر سر میز شام با رئیس جمهور چین، فرمان حمله موشکی به پایگاه هوایی الشعیرات سوریه را صادر میکند. در حین شام خوردن آنهاست که آمریکا از دریای مدیترانه با موشکهای کروز خود به این پایگاه حمله میکند و در حالی که مقامات سیاسی آمریکا پیش از حمله، برخی از متحدان خود را باخبر کردهاند، ترامپ بر سر میز شام به «شی» میگوید که آمریکا به سوریه حمله کرده است!

2

ترامپ بر اوباما خرده میگرفت که مدتها پیش از حمله به موصل، نقشه خود را علنی کرده و سران داعش از این شهر گریختهاند. او در حمله موشکی به پایگاه الشعیرات به «بهترین شکل از عنصر غافلگیری» استفاده کرد. حتی راغبترین شخصیتها به حمله آمریکا به سوریه نیز در «جُربزه» ترامپ برای انجام این حمله تردید داشتند. ایلنور چویک، مشاور ارشد رئیس جمهور ترکیه، رجب طیب اردوغان، تنها چند ساعت پیش از حمله آمریکا به سوریه، مطلبی در دیلی صباح، ارگان نشر پروپاگاندای دولت ترکیه و حزب عدالت و توسعهی این کشور، منتشر میکند که این عنوان را بر پیشانی دارد: «آقای ترامپ، اگر اسد بد است، کاری در این رابطه بکن». چویک اگر میدانست چقدر ساعت حمله نزدیک است، مطلب خود را جور دیگری مینوشت!

ترامپ تعداد زیادی از متحدان آمریکا را «غافلگیر» کرد. او میخواست نشان بدهد که رئیسجمهور «بیزینسمن» و «معاملهگر» هم میتواند «سیاستمداری قاطع و راسخ» باشد. متحدان آمریکا، نظیر عربستان سعودی و ترکیه، که محدودیتهای قدرتنمایی آمریکا در سوریه را درک نمیکردند، تردید اوباما در حمله به سوریه را مورد نکوهش قرار میدادند. ترامپ اگرچه در سال 2013، خط قرمز اوباما مبنی بر حمله به سوریه در صورت آن به اصطلاح «حمله شیمیایی دولت اسد» را «احمقانه» و «بیفایده» خوانده بود، میخواست به متحدان آمریکا نشان دهد که مثل او «بُزدل» و «مردد» نیست.

عربستان سعودی بلافاصله پس از حمله موشکی ترامپ به پایگاه الشعیرات، تصمیم وی را «شجاعانه» خواند. اما آیا «شجاعتِ» متظاهرانه ترامپ میتواند شرایط را برای موفقیت استراتژی وی در سوریه مهیا کند؟

3

متحدان آمریکا عمدتاً از حمله این کشور به سوریه حمایت کردند اما برخی از آنها علیالخصوص اروپاییها، دل و دماغ این را نداشتند که همچون فرانسهی سال 2013 از دولت آمریکا بخواهند تا آغازگر کارزاری نظامی بر علیه سوریه باشد که فرجام آن سرنگونی دولت بشار اسد است. موگرینی مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، حمله ترامپ را «قابل درک» خواند اما در عین حال گفت که برای اتحادیه اروپا، «حل سیاسی» بحران سوریه ارجحیت دارد. تقریباً هیچکدام از متحدان آمریکا علناً نگفتند که حاضرند همچون دولت آمریکا مستقیماً ارتش سوریه را در عملیاتی نظامی نشانه بگیرند، جز یک نفر و یک دولت: اردوغان و دولت ترکیه. طنز تلخ اما این است که عدهای در چپ در نوشتهها یا فایل صوتی خود،پیش از این مدعی بودند که دولت ترکیه به شرق چرخش کرده است و چرخش آن نیز از چند سال پیش آغاز شده است!

اردوغان تنها ساعاتی پیش از حمله موشکی آمریکا گفت اگر آمریکا به سوریه حمله کند، ترکیه حاضر است سهم خود را ادا کرده و با آمریکا همراهی کند. ابراهیم کالین سخنگوی وی، بلافاصله پس از حملهی آمریکا، معنای «چرخش به شرق» را به نمایش گذاشت و گفت، آمریکا بلافاصله باید به سمت سرنگونی «رژیم حاکم بر سوریه»، ایجاد دولت انتقالی، ایجاد منطقه پرواز ممنوع و ایجاد مناطق امن، نظیر آنچه ترکیه در شمال سوریه تلاش کرده تا ایجاد کند، حرکت نماید. چپهایی که از چرخش ترکیه به شرق خبر داده بودند، عملیات «سپر فرات» ارتش ترکیه را یکی از نشانههای این «چرخش» میدانستند؛ اما مقامات ترکیهای مدتی بود که میگفتند این عملیات مقدمهای بر ایجاد مناطق امن در سوریه (بخوانید تجزیه این کشور) است.

تنها ساعاتی پس از حملهی موشکی، اردوغان که به مشامش خورده بود که یکجای کار میلنگد و ممکن است آمریکاییها عملیات را به همین حمله محدود کنند، وارد میدان شد و گفت: آمریکا کار خوبی کرده است، اما این کافی نیست و حمله آمریکا باید آغازی بر یک تهاجم نظامی به دولت سوریه باشد و نه حملهای که تنها برای یکبار صورت گرفته است.

غرب این سالها، تهاجم امپریالیستی تمامعیار خود را شدت بخشیده است. طرحهای امپریالیستی مختلفی با غلظتهای مختلف در این سالها معرفی شدهاند. ترکیه در قبال بحران سوریه همواره در افراطیترین سرِ طیفِ طرحهای امپریالیستی قرار داشته و مدافع کاربستِ افراطیترین شیوهها بوده است. هرگاه که محدودیتهای قدرت آمریکا در توازن قوا، این اجازه را به آمریکا نداده تا به طرحهای ترکیه روی خوش نشان دهد، یا آمریکا گمان میکرده که استراتژی امپریالیستیاش با شیوههای بهتری نسبت به آنچه در ذهن تُرکهای بورژوا است، میتواند دنبال شود، ترکیه لب به انتقادهای «تند» و «گزنده» گشوده است.

ترکیه مدتهاست که خواهان ایجاد منطقه پرواز ممنوع بر فراز سوریه است. این کشور در سال 2013 نهایت سعی خود را کرد تا اوباما به سوریه حمله کند اما چنین چیزی محقق نشد. در ادامه دولت ترکیه از اوباما و اخیراً ترامپ خواست تا با کمک ارتش این کشور و گروههای تروریستی مورد حمایت آن به رقه (آن به اصطلاح پایتخت داعش) حمله کنند. اما باز هم تا این لحظه دولت آمریکا پیشنهاد ترکیه را نپذیرفته است. دلایل رد برخی از این پیشنهادات به محدودیتهای قدرت آمریکا در سوریه و برخی از آنها به نظرگاه متفاوت این کشور در مورد شیوهی «مدیریت جنگ سوریه» برمیگردد. با این حال، ترکیه همواره خواستار شدت عمل بیشتری بوده است.

اظهارات این عده در چپ که ترکیه به سمت شرق چرخش کرده، در حقیقت به این معناست که ترکیه به دلیل غلظت بالای غربگرایی خود، «شرقگرا» شده است! آنان میگویند ترکیه نتوانسته برای طرحهای غربگرایانهی امپریالیستی خود، همراه پیدا کند و لذا تصمیم به اتحاد با روسیه و سازمان شانگهای گرفته است! این عده گمان میکنند که صحنه گرایشات ژئوپلیتیک، صحنه یک بازی کامپیوتری است که به راحتی میتوان با یک کلیک، تیم خود را عوض کرد و از این سر طیف به آن سر طیف رفت! بازی تاریخ اما خیلی زود بلاوجه بودن این اظهارات را عیان ساخت.

4

آیا حمله موشکی ارتش آمریکا به پایگاه الشعیرات آغازی بر یک سلسله عملیات نظامی تمامعیار علیه دولت سوریه است؟ دولتهای ترکیه و عربستان سعودی دوست دارند، اینگونه باشد. حتی بسیاری از «متخصصانِ» «اندیشکدههای» آمریکایی نیز دوست دارند این حملات آغازی بر افزایشِ شدت و حدتِ پروژهی تغییر رژیم در خاور میانه باشد؛ پروژهای که هیچگاه در دولتهای اخیر آمریکا متوقف نشده است و تنها درجات و شیوههای پیگیری آن تغییر کرده است.

وال استریت ژورنال در مقالهای با عنوان «فرصت ترامپ در سوریه»، از ترامپ میخواهد تا با حمله به تمام پایگاههای هوایی سوریه و نابودی زیرساختهای آن، توان هوایی سوریه را نابود کند و در درون سوریه مناطق امن ایجاد نماید. در فرمول وال استریت ژورنال، روسها یا باید از این پایگاهها بیرون بروند یا باید «تاوان» بدهند. هیلاری کلینتون، رقیب ترامپ در «مبارزات» انتخاباتی، نیز ساعاتی پیش از حمله ترامپ به پایگاهالشعیرات، فرمول حمله به پایگاههای هوایی سوریه و از کار انداختن توان دفاعی این کشور را مطرح میکند. کلینتون میگوید ما برای «پیشگیری از بمباران مردم بیگناه» باید پیش از این به پایگاهها هوایی سوریه حمله میکردیم و حالا هم باید همین کار را بکنیم.

مایکل اوهانلون یکی از «متخصصان» «اندیشکده» بروکینگز، ضمن ابراز خوشحالی از حملهی موشکی ارتش آمریکا به پایگاه الشعیرات، میگوید پاردوکس امروز آمریکا این است که «اسد باید برود، اما او احتمالاً خواهد ماند؛ برای حل این پارادوکس به تفکر خلاقانه و مصالحه نیاز است». «تفکر خلاقانهی» اوهانلون به این «راهحل» پیشنهادی میرسد که آمریکا باید نیروهای نظامی متحد خود در سوریه را تقویت کند تا اسد مجبور به «مذاکره» شود و در ادامه آمریکا باید به ایجاد مناطق خودمختارِ کُردنشین و سنینشین در سوریه دست بزند و در این حالت دیگر مهم نیست که اسد «اسماً» یا به لحاظ صوری در قدرت باشد! بدین ترتیب «تفکر خلاقانه» اوهانلون به «مصالحهی» تجزیه سوریه منجر میشود و پارادوکس «حل» میشود.

رویترز و سایر خبرگزاریهای امپریالیسمِ وحشیِ غرب، به نقل از منابع آگاه میگویند که ترامپ از بین گزینههای پیشنهادی نظامیان، یعنی حمله به چند پایگاه هوایی و حمله به پایگاه الشعیرات، گزینهی حداقلی (گزینه دوم) را انتخاب کرده و برای این حمله نیز ساعاتی (سحرگاه) را انتخاب کرده که فعالیتهای پایگاه در کمترین حد باشد و پیش از آن نیز از طریق یک کانال ارتباطی به روسها خبر داده و آن سمت از پایگاه که نیروهای روس در آن مستقر بودهاند را بمباران نکرده است. در واقع، به گفتهی مقامات آمریکایی، حمله ترامپ، اقدامی «متناسب» بوده و به اصطلاح خواسته به اسد بگوید که دیگر از «بمبهای شیمیایی» استفاده نکند. (این مسئله اصلاً موضوع این نوشته نیست که بمباران شیمیایی به خان شیخون را هم خود آمریکاییها و ایادیشان انجام دادهاند تا آن چیزی که وال استریت ژورنال «فرصت ترامپ در سوریه» مینامد، خلق شود.)

بنا به توازن قوا و دست بالاتر اسد و متحدانش در سوریه، شرایط داخلی آمریکا و وضعیت متحدان اروپایی آمریکا، ترامپ فعلاً نمیتوانست گزینه حداکثری را انتخاب کند و این حمله را به آغازی بر یک کارزارِ نظامی گسترده علیه دولت سوریه تبدیل کند؛ چیزی که اردوغان دوست داشت دقیقاً همین لحظه صورت بگیرد. در «شجاعت» و «قاطعیت» ترامپ نوعی تظاهر وجود داشت که گویی وی میتواند کاری را که شش سال آمریکا نتوانست انجام دهد تنها با یک فرمان خود به سرانجام برساند و تمام توان هوایی سوریه را نابود کند و در ادامه اسد را نیز با زور بازوی خود برکنار نماید.

اما این تمام ماجرا را روایت نمیکند و اکتفا به این میزان از توضیح مسئله، ممکن است تصویری یکسویه ایجاد کند. همچنان که در ادامه خواهیم گفت، برای یک دولتمردِ بورژوا «شجاعت» از جایی به بعد ممکن است به حماقت، تبدیل شود؛ «دل شیر» داشتن ممکن است به مغز خر داشتن تبدیل شود و یک فرمان به حمله، ممکن است مقدمهی جنگی در ابعاد بسیار گستردهتر باشد.

5

اردوغان گفت این حمله کافی نیست و باید ادامه پیدا کند. ترامپ به فرمول اردوغان گوش نداد. اما خودش چه در سر داشت؟ ترامپ صرفاً به سوریه حمله نکرد تا دل برخی از متحدان خود در خاورمیانه را که از به قول خودشان «انفعال» و «تردید» و «مسئولیتناپذیری» اوباما به عنوان «رهبر جامعه جهانی» دلگیر بودند، بهدست آورد، دل «متخصصان» «اندیشکدههای» آمریکایی را خُنک کند، و پس از رهایی نیمبند از «وجدان معذب» طبقهی حاکمهی آمریکا و «حفظ آبرو»، به سراغ حل مسائل داخلی و عمدتاً اقتصادی آمریکا برود و به دکترین America First بچسبد. او نقشه پیچیدهتری در ذهن داشت و دارد.

ترامپ با حملهی موشکی، دیپلماسی قهرآمیز خود را کلید زد! او میخواهد از تهدید به حملهی بیشتر، از تهدید به جنگِ شدیدتر، از تهدید به اینکه «من یک رئیسجمهور دمدمیمزاجِ کلهخر هستم»، از تهدید به حماقت، از تهدید به اینکه رهبر بالاترین توان نظامی در دنیاست، از تهدید به این که میتواند در کمتر از یک روز با موشکهای کروز خود نه یک الشعیرات بلکه 26 پایگاه هوایی سوریه را نابود کند، استفاده نماید تا ورقی را که تاکنون علیهاش بوده برگرداند و سوریه و متحدانش را به مصالحهای از جنس مصالحهای که مایکل اوهانلون خواستار آن است، مجبور سازد.

دیپلماسی قهرآمیز، یعنی یک حمله و تهدید به حملههای بیشتر با اتکاء به توان نظامی ایالات متحده آمریکا و جایگاه برترش در نظام مالی و اقتصادی سرمایهداری جهانی و با هدف مجبور ساختن دولتهایی که دست بالا را در «بحران سوریه» دارند به یک مصالحهی مُهلک. دولت ترامپ همزمان با صحبت کردن در مورد احتمال حملههای بیشتر به سوریه و آمادگی آمریکا برای انجام این کار، از درنظر گرفتن تحریمهای جدید علیه روسیه و ایران به خاطر حمایت از دولت سوریه سخن گفته است. اینها همگی ابزارهای دیپلماسی قهرآمیز در مسیر دستیابی به هدف، یعنی تجزیهی سوریه به چند «کشور» هستند. هدف این است که دولتهای ایران، روسیه و سوریه مرعوب شوند و تن به مصالحه بدهند یا خود را برای دنیای ناشناختهای که معلوم نیست در آن دونالد ترامپ واقعاً دست به حماقت یا قمارِ بزرگِ حملهی گسترده به سوریه میزند یا خیر، آماده کنند.

در دیپلماسی قهرآمیزش، ترامپ ممکن است از حملههای محدودِ بیشتری هم استفاده کند، تحریمهای بیشتری علیه ایران و روسیه وضع کند یا حتی ممکن است به بهانههایی واهی به یک قایق ایرانی که در خلیج فارس گشت میزند، حمله هم نماید. الیوت آبرامز یکی از «متخصصان» «اندیشکده» شورای روابط خارجی آمریکا با ذوقزدگی از این که دونالد ترامپ بالاخره با حمله به سوریه، «نقش رهبر جهان آزاد بودن» را پذیرفته و مثل دوران «مبارزات» انتخاباتیاش، از زیر «بارِ» این نقش با این استدلال که «انجام مسئولیتهای مربوط به آن، برای آمریکا بسیار گران تمام میشود»، نمیگریزد، مینویسد:

«حمله به سوریه اثرات بسیار گستردهتری خواهد داشت. این حمله زمانی انجام شد که رئیسجمهور چین، «شی» در فلوریدا با ترامپ بود. مطمئناً این تصویرِ جدیدِ رئیسجمهور آمریکا که اراده به اقدام دارد، بر گفتگوهای آنها در مورد کره شمالی تأثیر خواهد داشت. ولادیمیر پوتین دوباره به روابطش با آمریکا فکر خواهد کرد و پی خواهد برد که سالهای انفعال اوباما واقعاً به سر آمده است. دوستان و متحدان آمریکا، هلهله شادی سر خواهند داد؛ در حالی که دشمنان خواهند فهمید که زمانه تغییر کرده است. دیگر بار که ایرانیها بخواهند حول ناوهای آمریکایی در خلیج فارس، ویراژ دهند، آنها ممکن است دوباره فکر کنند

6

جورج بوش پس از حادثه 11 سپتامبر در دیدار با چند سناتور آمریکایی از جمله هیلاری کلینتون گفته بود: «هنگامی که من اقدام کنم، یک موشک 2 میلیون دلاری را به یک چادرِ خالیِ 10 دلاری یا کونِ یک شتر، شلیک نخواهم کرد. اقدام من، قاطع خواهد بود». حالا برخی در آمریکا میگویند، حمله موشکی ترامپ به پایگاه هوایی الشعیرات، مصداقی از «اقدامات سَبُک و غیرقاطع» است و آمریکا مجدداً «همچون دوره بیل کلینتون» به «دوران حمله با موشک به کون یک شتر» بازگشته است.

آنها میگویند ترامپ مجدداً پس از این حمله به «انزواگرایی» که در «مبارزات» انتخاباتی خود آن را تبلیغ کرده بود، خواهد چسبید و «بار مسئولیت رهبری جامعه جهانی» را به دوش نخواهد کشید. به راستی هم ترامپ در سالیان گذشته، کمْ متناقض حرف نزده است؛ اما این بدان معنا نیست که او در مواجهه با «بحران» سوریه فاقد استراتژی است و تنها پس از نگاه کردن به سی ان ان و «غم عمیق» از «تصاویر دلخراش کودکان مسموم و پاره پاره شده با بمب شیمیایی» تصمیم به حملهی موشکی گرفته است. هنر تحلیل این است که از دل اظهارات و گفتارِ بهظاهر متناقض، آن رویههایی را تشخیص دهد که مبنای عمل و کردار دولت ترامپ در قبال جنگ سوریه است.

ترامپ برای حل پارادوکس آمریکاییِ «اسد باید برود اما او احتمالاً خواهد ماند» فعلاً تجزیه سوریه را با توسل به شیوهی دیپلماسی قهرآمیز انتخاب کرده است. «مناطق امن» این روزها از زبان هرکه بیرون بیاید، کلیدواژهی تهاجم امپریالیستی آمریکا و متحدانش با انگیزه تجزیهی سوریه است. اروپاییها «مناطق امن» را ظاهراً برای این میخواهند که «سیل مهاجران» سوری به سمت کشورهایشان روانه نشود. دیگران بهانههای دیگری برای ایجاد این مناطق عنوان میکنند: ترکیه از «منطقه بدون ترور» در نزدیکی مرزهایش سخن میگوید؛ اردن و اسرائیل از تشکیل یک «منطقهی امن»در جنوب سوریه حرف میزنند که امنیت اسرائیل را در پی داشته باشد و به قول برخی « با گسیلِ بیشتر مهاجران، وضعیت اقتصادی اردن را بغرنجتر نکند»؛ متحدان کُرد آمریکا در سوریه، از «خودگردانی» و «کنفدرالیسم دموکراتیک» به عنوان مفاهیم پایهای ایجاد این «مناطق امن» یاد میکنند.

اما در واقعیت همه اینها چیزی نیست جز قطعات مختلف پازِلِ تهاجم امپریالیستی آمریکا و متحدانش به سوریه. ترامپ در اولین روزهای ریاست جمهوریاش در گفتگوی تلفنی با پادشاه عربستان از ایجاد «مناطق امن» در سوریه و یمن حرف زد و این اظهارات وی است که شاکلهی سیاست خارجی وی در قبال جنگ سوریه را بنا میکند و نه توئیتهایی که در سال 2013 در مذمت طرح اوباما برای حمله به سوریه ارسال کرده بود. فعلاً ترامپ برای پیگیری هدف تجزیه سوریه، از ابزار دیپلماسی قهرآمیز استفاده میکند اما اصلاً مشخص نیست که در ادامه از شیوههای دیگری، از جمله جنگ گستردهتر، استفاده نکند.

«سیاستگذاران» آمریکایی مدتی است که کار شناسایی این «مناطق امن» که دولت اسد در آنها حمکرانی نخواهد داشت و توسط گروههای قابل گنجاندن در طرح تهاجم امپریالیستی آمریکا و متحدانش اداره خواهد شد را آغاز کردهاند: «یک منطقه امن در نزدیکی اردن و اسرائیل در جنوب سوریه؛ دو منطق امن در شمال سوریه یکی برای ترکیه و متحدانش و دیگری برای حزب اتحاد دموکراتیک کردستان سوریه و یگانهای مدافع خلق؛ و یک منطقه امن در نقاطی نظیر الرقه که فعلاً در دست داعش است». این است معنای «انقلاب سوریه»!

7

آمریکا با اتکاء به قدرت نظامیاش و جایگاهاش در سرمایهداری جهانی میتواند برای انتزاعیترین طرحها هم «هزینه» کند و پیش از این نیز «هزینه» کرده است. اما واقعیت این است که در دهههای گذشته در شرایط «مساعدتر» نیز آمریکا نتوانسته به اهداف خود دست یابد. هزینههای واقعی طرحهای تهاجمی آمریکا را میلیونها انسانی قربانیشده در نقاط مختلف دنیا پرداخت کردهاند. بهرغم تمام این قتلعامها، پیگیری برخی از طرحها، نه تنها نتوانسته پایههای مادیِ قدرت آمریکا را در جهان سرمایهداری مستحکمتر کند، بلکه آن را بیشتر نیز تضعیف کرده است. طرحهای کلینتون، بوش و اوباما، هیچکدام نتوانستند سیادت آمریکا را به امری تثبیتشده، تضمینشده و پایدار تبدیل کنند.

مشتگرهکرده بوش در حمله 2003 به عراق و اوباما در حمله 2011 به لیبی، «با عظمت و شکوه بیشتری» به هوا بلند میشد تا دستهای ترامپ در هفتاد و ششمین روز ریاست جمهوریاش پس از حمله به یک پایگاه هوایی سوریه! با این حال، هر دوی آنها در شرایطی که بسیار «مساعدتر» میپنداشتند و بهرغم سلاخی بیشمار انسان بیگناه، تنها فضاحت بهبار آوردند. اینبار نیز احتمالاً دونالد ترامپ به نتیجهای بهتر نخواهد رسید. با این حال، چه با کمدی جنگطلبی آمریکا در دوران جدید روبرو باشیم، چه نباشیم، چیزی از عمق تراژیک وضعیتی که فعلاً در آن گرفتاریم، کاسته نمیشود؛ وضعیتی که در آن نیروهای افسارگسیختهی سرمایهداری، هر روز در آن طرح تازهای برای تجاوز به گوشه گوشه جهان درمیاندازند و برای هر طرح، هزاران انسان قربانی میشود. این وضعیت تراژیک میتواند و باید تغییر کند.

نظرتان را درباره این مطلب بنویسید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: