کارگری, سرتیتر

محیط کارِ ناامن حادثه نیست!

hawadeskar_122737_905
محیط کارِ ناامن حادثه نیست!*
ساناز اله یاری
 
روزانه تعداد زیادی از کارگران در بخش های صنعتی، تولیدی و خدماتی دچار آسیب جسمی می شوند و حتی جان خود را از دست می دهند.توجه به این مسئله«امنیت در محیط کار» برای دولت های سرمایه داری تنها زمانی است که در بعضی از موارد که بازتاب رسانه ای از طریق شبکه های اجتماعی یا غیره پیدا می کند. در تلویزیون که مهمترین رسانه ی سیستم حاکم است، شویی راه انداخته می شود، با این هدف که اهمیت و واقعیت این موضوع را در حادثه جلوه دادن آن گم کنند. تا عوامل اصلی این ناامنی در محیط های کار که بعضا به جامعه نیز کشیده می شود، عیان نشود.
اما واقعیت این است که نمی توان از کنار«امنیت در محیط کار» که به وسعت تمامی کارخانه ها ،کارگاه ها، پالایشگاه ها  و بنادر و معادن است، به سادگی گذشت. نادیده گرفتن این مهم و حادثه جلوه دادن آن فقط و فقط یعنی در نظر نگرفتن سلامت و امنیت کارگران و کارمندان بخش های مختلف، و حتی در نظر نگرفتن زندگی خانواده های آنهاست. به عبارتی«امنیت برای اکثریت جامعه».
محیط کار ناامن و کسب سود حداکثری به هر قیمتی
هر مکانی که در آن فعل تولید یا ارائه خدمات و یا استخراج منابع صورت می گیرد، جدا از مساحت آن محیط کار محسوب می شود. برقراری امنیت اعم از استاندارد بودن تکنولوژی و ماشین آلات و ساختمان و هوای سالم آن مکان، بعلاوه ی تجهیزات ایمنی فردیِ کارگران و تجهیزات دیگر مانند سیستم اطفای حریق و کمک های اولیه درمانی  و آموزش، حائز اهمیت است. اهمال در هریک از این موارد، یعنی ایجاد محیط کاری که استاندارد  لازم  برای ادامه فعالیت را ندارد.
سرمایه دار برای ایجاد امنیت در محیط کار باید هزینه کند و مقداری از سودش را برای به روز کردن این تجهیزات و بازسازی آن مصرف نماید. ولی از آنجا که منطق آن چیزی به جزء کسب حداکثری سود، در هر شرایطی را نمی پذیرد در برقراری آن به صورت کامل و روزانه به عمد قصور می کند. چرا که با وجود ارتش عظیم بیکاران برای سرمایه دار از دست ندادن نیروی کار ولو ماهر چیزی نیست که دغدغه اش باشد و بخاطرش هزینه کند.
محیط کار ناامن و مدافعان سرمایه
دولت به مثابه ضامن اجرایی و قضایی و قانونی، قوانین سرمایه داری در نقش محافظ سرمایه و در عین حال، برای داشتن مهر مشروعیت مردمی در این میان همانند یک ماله عمل می کند.
در قوانین مربوط به کار، قوانینی تصویب می شود که بایستی محیط کار امن باشد و شعاری سر داده می شود که اول ایمنی بعد کار. اما چیزی که تنها کارکرد این قوانین در محیط های کار بر طبق  آمارهای مصدومان و جان باختگان نشان می دهد، این است که در مراحل قضایی از مسببین سلب مسئولیت مدنی شود.
وزارت کار با عدم بازرسی های منظم از محیط های کار در جهت اجرایی شدن این قوانین که کارفرما مسئولیت برقراری ایمنی محیط کار رادارد، در واقع فرصت به کارفرما می دهد تا از اجرایی نکردن این قانون تا زمانی که حادثه ای رخ نداده است استفاده مالی ببرد. به همین دلیل بیشتر بازرسی ها، اگر گزارشی داد ه شود! بعد از اعلام مصدومیت انجام می شود. در واقع «نوش دارو بعد از مرگ سهراب».
همچنین وزارت کار قوانینی تصویب می کند که اتباع خارجی حق کار ندارند، مگر اینکه دارای ویزای ورود و برگه حق کار باشند. همان طور که می دانیم بخش های ساختمانی بیشترین آمار مصدومین کاری را دارد و بیشتر کارگران این بخش ها کارگران افغان هستند. که به دلیل شرایط ضد انسانی اکثر آنان بدون  برخورداری از حقوق بیمه و شهروندی مشغول به کار می شوند و سازندگان «این سرمایه داران بتونی» به همین دلیل از آنان استفاده می کنند. چرا که بهره کشی از آنان به دلیل نبود هیچ قانون دفاعی از حقوق آنان آسان تر و سودمند تر است . در ازای این شرایط که بیشتر به برده داری می ماند، وزارت کار به جای رعایت حقوق شهروندی این کارگران افغانی، کارگران ایرانی را علیه آنان می شوراند و بحث فرصت شغلی را مطرح می کند.
وجود محیط های کار ناامن و عدم بازرسی های وزارت کار و بیمه تامین اجتماعی در جهت بیمه بودن تمامی کارگران، شرایطی را مهیا می کند که اگر کارگری مصدوم شد نتواند شکایت کند و از مزایای بیمه ای برخوردار شود. چرا که اگر فردی بیمه نباشد سازمان تامین اجتماعی هیچ مسئولیتی در پرداخت هزینه درمانی و حق کارافتادگی و مستمری به بازماندگان را ندارد.
با وجود این آمارها از مصدومان و آسیب دیدگان و جان باختگان در محیط کار چیزی که عیان می شود این است که نمی توان به این بی مسئولیتی های هدف دار، حادثه گفت. نمی توان در رسانه ها برای فرار از این واقعیت که همه بی مسئو لیتی ها در در قبال ایجاد امنیت در محیط کارو اجتماع و زندگی مردم که در جهت کسب حداکثر سود است ، چهره ی دلسوزانه و شهادت طلبانه بخشید.
محیط کار امن، مطالبه ی کارگری است
کار در محیطی که امنیت جانی و روانی داشته باشد حق مسلم تمامی کارگران است. برخورداری از حقوق و مزایای بیمه اعم از درمانی حقوق بیکاری و مستمری بازماندگان به صورت مادام العمر در صورت مصدومیت و یا جان باختن به هر دلیلی  بدون فوت وقت از همان لحظه حق همه کارگران می باشد. ایجاد مراکز درمانگاهی و آتش نشانی در شهرک های صنعتی برای پیشیگیری از آسیب بیشتر و ضریب خطر مرگ و یا نقص عضو حق همه کارگران می باشد. تعطیلی فوری محیط های کاری که قوانین ایمنی را رعایت نمی کنند و پرداخت حقوق بیکاری در ایام تعطیلی حق همه کارگران است. داشتن نمایندگان کارگری واقعی برخواسته از خود کارگران در احقاق حقوق کارگران و نظارت بر مسائل حقوقی ودستمزدی و ایمنی حق همه ی کارگران است. تشکیل شوراهای کارگری برای نظارت بر مسائل صنفی ، ایمنی و بهداشت  هر محیط کاری اعم از کارخانه ،کارگاه و معدن و غیره با داشتن قدرت اجرایی حق همه کارگران است.
کارگران به عنوان گردانندگان واقعی چرخ اقتصادی هر جامعه جدا از ملیتشان به عنوان طبقه ای که قدرت تولید را دارد باید قدرت زندگی انسانی را داشته باشد.
*اولین بار در نشریه گام منتشر شده است.