اخبار ایران و جهان

16آذر، روز اتحاد و رهبری سوسیالیست ها *

امیرحسین محمدی فرد

16آذر در تاریخ و سنت مبارزات دانشجویان ایران به طور کلی، روز فرجام خواهی علیه عاملان و حامیان وضع موجود بوده است. مناسبتی است که نسل جوان دانشجو، در سراسر دانشگاه های ایران بر اساس توازن قوا میان جامعه و حاکمیت سیاسیِ نظام سرمایه داری، به نوعی مطالبات خود را اعلام می کند. این روز به عنوان یک مناسبت، مانند هر تحرک دیگرِ سیاسی و اجتماعی در جامعه، عرصه جدال جناح ها و نیروهای سیاسی و اجتماعی است. حضور مستقیمِ رئیس دولت «اعتدال» در دانشگاه و تحرکات منسجم ناسیونالیست ها در روز دانشجو، گواه این امکان سیاسی است. چرا که دانشگاه و جوانان معترض دانشجو مورد توجه کل جامعه ایران هستند.

پس از عروج جنبش سبز و در پی هجوم همه جانبه به فضای رادیکال وآزادیخواه ایران در دهه هشتاد، و اکنون پس از فروکش کردن کش مکش های ایران و غرب، طیفی متحد، اما رنگارنگ از راست تا چپ در کنار حاکمیت بورژوازی ایستاده اند. تحکیم وحدت، انجمن اسلامی ها و ناسیونالیست ها از دولت روحانی سهم خواهی سیاسی می کنند. امکان دخالتگری بیشتری طلب می کنند. دوره ای جدید است که 16آذر سوسیالیستی از زاویه تغییرات جدید را ضروری می کند. دوره ای است که بورژوازی ایران به امید قانون مندی سوخت وسازسرمایه در داخل و برقراری مناسبات کم تنش سیاسی و اقتصادی با جهان سرمایه، هجوم به معیشت را شدید تر کرده است. اصلاحیه قانون کار، فشار شدید به فعالان کارگری و مبارزات اقتصادی پرولتاریا تا خصوصی سازی آموزش، مقدمات یورش جدید بورژوازی است. اما این بار متحد تر از سابق به میدان آمده است.

پس از شکست جنبش ارتجاعی سبز، همان جریان های سیاسیِ راست و چپ های قانونی و«دمکرات» های دگراندیش، دنباله رو حاکمیت سیاسی بورژوازی ایران شدند. طیف های گوناگون از روشنفکران لیبرال و «چپ دمکرات» و حامی انتخابات، تا مشاوران «مارکسیست» و چپ های طرف دار«گشایش» اقتصادی و «صنعتی شدن» ایران در قالب جنبش بورژوا ناسیونالیست، علیه جنبش سوسیالیستی و طبقه کارگر ایستاده اند. روز دانشجو دراین دوران از زاویه ای اهمیت دارد که جنبش بورژوایی و ناسیونالیست، سیاست انتظار و امیدواری را تبلیغ می کند، و چنین دورنمایی برای این نسل از دانشجویان برابر با استثمار و بیکاری است. این شرایط با امیال جوانان امروز جامعه در تناقض است. روز دانشجو امکانی است که می توان به بهانه آن جامعه را خطاب قرار داد. طبقه کارگر و کل جامعه، از زن و مرد با بیکاری و معیشت اسف بار روبرو هستند، و از سوی دیگر بازتولید و ادامه سرکوب مبارزات طبقاتی، در کنار وعده های «بهبود اقتصادی»، شرایط دو گانه ای را در دانشگاه و جامعه به وجود آورده است. در دوره کنونی، جامعه نگاهش به دانشگاه است تا ببیند چه جریانی می تواند هژمونی را در دانشگاه به دست بگیرد.

خصوصی سازی نظام آموزشی و پولی شدن تحصیل، و در نتیجه سخت تر شدن دسترسی فرزندان خانواده های کارگری و محرومان جامعه به دانشگاه، روزنه های امید به کسب تخصص و مهارت برای قرار گرفتن در موقعیتی مناسب تر و انسانی تر در بازار کار را مسدود کرده است. چنین شرایطی انتظار برای پیشرفت و بهبود زندگی را بیهوده کرده است. از طرفی خطر همیشگی نا امنی و جنگ به بهانه های مختلف در خاورمیانه و حضور نظامی بورژوازی ایران در منطقه، افق رسیدن به رفاه و زیستی با ثبات و در آسایش را تاریک کرده است.

روز16آذر برای چپ دخالتگر واجتماعی یک انگیزه جدی سیاسی محسوب می شود، تا بتواند در پروسه برگزاری مراسم روز دانشجو، میان معترضین ودانشجویان سوسیالیست همبستگی ایجاد کند. از زاویه جنبش سوسیالیستی، نگاه جامعه و طبقه کارگر به دانشگاه است، تا مشخص شود پس از گذشت یک دهه از رهبری سیاست های رادیکال و آزادی خواه توسط دانشجویان سوسیالیست در دهه80، اکنون پرچم اعتراضات دانشجویی به دست چه نیروهایی است. رهبری آن تحت سیاست های کدام جنبش است.

هجوم به معیشت کل جامعه از سوی طبقه حاکم، بیکاری و آینده ای مغشوش را جلوی چشمان دانشجویان می گذارد. مشکلات صنفی از جمله شهریه ها، قانون سنوات و وضعیت خوابگاه ها نیزبازتاب مسایل جاری در جامعه است. راه برون رفت از این وضعیت، به سطح موفقیت در پیش برد مطالبات اجتماعی وسیاسی، از جمله آزادی بیان، حق پوشش و حق تشکل کارگری، بیمه بیکاری و مطالبات پرولتاریا بستگی دارد. دانشجویان سوسیالیست پیروزی شان در جدال با جریان راست و ناسیونالیست در محیط دانشگاه و هدایت دانشجویان معترض در روز دانشجو و مراسم هایی از این دست، با دخالت گری در امور داخلی دانشگاه و سیاست های جاری جامعه گره خورده است.

تعداد آکسیون ها و در کل برگزاری تظاهرات در روز دانشجو ملاک موفقیت هیچ پراتیکی نیست. یکی از شاخص های پیروزی در روز16آذر، نمایندگی کردن اعتراض ها توسط دانشجویان سوسیالیست است. تمامی امور دانشجویی به چپ دخالت گر ختم می شود.  ازشهریه ها تا فشار های سیاسی برای جلو گیری از اعتراضات دانشجویی. روز دانشجو می تواند فرصتی برای وصل کردن دانشجویان سوسیالیست و معترض دیگر دانشگاه ها باشد. ضرورت متحد کردن دانشجویان حول سیاست های طبقه کارگر از آنجا ناشی می شود که ناسیونالیست ها در بیرون از دانشگاه مراسم عبادی سیاسی پاسارگاد برگزار می کنند، و جامعه را مورد هجوم سیاست های ملی گرایانه و عظمت طلب ایرانی قرار می دهند. چرا که برای حضور در جنگ خاورمیانه و دامن زدن به اختلافات قومی، کوبیدن بر طبل ملی گرایی را لازم می کند.

زیاده خواهی، عدم سازش و استقلال از حاکمیتِ سیاسی بورژوازی و جناح های مختلف آن سنت سوسیالیستی است که دانشجوی معترض را حول جریانی که دارای این معیارها باشد، متحد می کند. دامنه تاثیر گذاری در16 آذر با هدایت کردن اعتراضات، تحت سیاست سوسیالیستی وبرنامه ای مشخص در جدالی علنی، گسترده می شود.

روز دانشجو به یک روز منتهی نمی شود. کل مقدمات و کارهای جمعی دانشجویان، قبل و بعد از این روز، پروسه ای است که طی آن می توان دانشجویان سوسیالیست و معترض به امور صنفی را حول سیاست های طبقه کارگر در جامعه، متحد کرد. در دوره کنونی هر جریانی که به عنوان «چپ» یا سوسیالیست و آزادی خواه وبرابری طلب فعالیت کند، باید نگاه جامعه را به سمت مطالبات طبقه کارگر و جنبش سوسیالیستی بچرخاند. آزادی بیان، رهایی زنان و بیمه بیکاری و مبارزه برای آموزش رایگان همان مطالبات جاری در جامعه است که باید در محیط دانشگاه توسط آنان نمایندگی شود. نمی توان مبازرات صنفی وجدال برای برخورداری از آینده ای بهتر برای دانشجو را از حق بیمه بیکاری و معضل سیاست های ناسیونالیستی نظام سرمایه داری جدا کرد. مبازره طبقاتی با دو وجه مبارزه اقتصادی ومبارزات سیاسی شناخته می شود. جدا کردن مبارزات اقتصادی از مبارزات سیاسی در جامعه ای با ویژگی های نظام سرمایه داری ایران، سیاستی رفرمیستی است.

نباید اجازه داد تا تاکتیک ها و فشارهای سیاسیِ جنبش های بورژوایی، مبارزات و اعتراضات دانشجویی را عقب زنند و به تسلیم وسازش بکشانند. از این زاویه، 16آذرها را باید به روز صف بندی نمایندگان منافع طبقه کارگر، آزادیخواهان و مخالفان نظامی گری بورژوازی، علیه نظام سرمایه داری و نیروهایش تبدیل کرد. جنبش برابری انسان، قدرت خود را از پرولتاریا می گیرد. از این جهت «اشغال» تا «آزادی» حلب، آزادی فعالان کارگری و صنفی معلمان، به دانشجو و روز دانشجو مربوط، و ناخواسته متصل است.

*این مقاله اولین بار در نشریه گام منتشر شده است.

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: