اخبار ایران و جهان

از گذشته چه آموخته ایم

resaneh_01

در میانۀ شهریور خبر رسید که جمعی از روزنامه نگاران و اهالی رسانه گرد آمده اند؛ به منظور تشکیل یک انجمن روزنامه نگاری جدید هیات مؤسس تشکیل داده اند و تقاضای تاسیس انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران را در اداره کل تعاون ، کار و رفاه اجتماعی استان تهران به ثبت رسانده اند .

خبر تشکیل یک نهاد مدنی یا یک تشکل صنفی جدید در اساس خود برای پویندگان عرصه های صنفی و اجتماعی می تواند خبری خوشحال کننده باشد. هر نهاد مدنی و هرتشکل صنفیِ واقعی و مستقل در ذات خود می تواند پایه و ستونی باشد که بنای دمکراسی را در جامعه استواری بیشتری می بخشد . انجمن صنفی روزنامه نگاران آزاد تهران به نوبه ی خود تولد هر نهاد مدنی را امری مبارک می داند و از آن حمایت می کند ، اما در این مورد خاص، اندکی جای تردید وجود دارد .

در تشکیل و فعالیت تشکل های صنفی، هم در تجربه های تا کنونی ایران و هم در عرصه ی جهانی اصول و ساز و کاری مشخص وجود دارد که بی توجهی به آن ها نهال را کج و نابارور می سازد .مهم ترین این اصول عبارتست از :

1)رعایت موازین دموکراسی و مشارکت هم در روابط درون صنف و تشکیلات و هم در حوزه ی روابط متقابل تشکل مورد نظر با دیگر نهاد های مدنی و رعایت حقوق دیگر نهاد ها .

2) مسئله صنفی بودنِ هر تشکل، تعلق تمامی اعضا و رهبران آن را به یک صنف معین الزامی می کند. انجمن صنفی روزنامه نگاری – با توجه به ثبت آن در وزارت کار- در ذات خود یک تشکل مزد و حقوق بگیران (کارگری) است. روزنامه نگاران و شاغلان رسانه ها به لحاظ منافع و حقوق مادی و معنوی در یک سو و مدیران مسئول و صاحبان امتیاز رسانه ها به عنوان کارفرما و سردبیران به عنوان عوامل کارفرما در سویی دیگر قرار دارند. این دو گروه نمی توانند در یک تشکل صنفی کنار هم قرار بگیرند(سردبیر در رسانه ها کارکردی دوگانه دارد. می تواند در جایگاه نماینده ی کارفرما نقشی منفی و محدود کننده در مقابل روزنامه نگاری مستقل داشته باشد و یا بر عکس می تواندکمک رسان جریان روزنامه نگاری مستقل و آزاد باشد) .

3- استقلال انجمن های صنفی (سندیکاها) از احزاب سیاسی و نهاد های قدرت دولتی و حکومتی ؛ رعایت این اصل در حفظ سلامت و صلابت و پایداری این تشکل ها بسیار مهم است.

متاسفانه در فهرست نام اعضای این هیات مؤسس، نام کسانی دیده می شود که جایگاه صنفی آن ها در موقعیت صاحب امتیاز و مدیر مسئول و یا رفتار و کارنامه ی گذشته آن ها، سه اصل بالا را نقض کرده است .

اصل مشارکت همگان در امور و رعایت موازین دموکراسی حکم می کند نهاد ها و تشکل های صنفی همواره با مشارکت و همکاری فعالِ اعضای صنف مورد نظر تشکیل بشوند و در عین حال باهمکاری و پشتیبانی از دیگر نهادها و تشکل ها، نهال و نهاد دمکراسی را در جامعه آبیاری و مستحکم کنند . در این رابطه لازم است دو نکته هم زمان رعایت بشود: مشارکت اعضای صنف در تاسیس تشکل و احترام گذاشتن به اصل تعدد تشکل ها.

ساز و کار دمکراسی و مشارکت همگان در این گونه امور ایحاب می کند و حالت ایده ال نیز چنین است که تشکل های صنفی و کارگری از پایین و درون واحدهای پایه شکل بگیرند. به این ترتیب که باهمگرایی و پیگیریِ داوطلبانه ی کارکنان رسانه های مختلف – که بیش از 35تا 50 نفر کار کن دارند – انجمن صنفی (یا سندیکا)ی یک بنگاه یا رسانه تشکیل شود و از همکاری و تعامل این واحدهای پایه و منفردین، انجمن یا سندیکای روزنامه نگاران شهر و سپس استان و …. پابگیرد . در این حالت، هم شمار بیشتری از اعضا و همکاران در هر انجمن یا واحد فعال هستند و استقلال خود را دارند و هم همکاری و همگرایی و پیوند آن ها سطوح عالی تری از تشکل را ایجاد می کند. اما انجمن صنفی ای که به تازگی نام اعضای هیات موسس آن اعلام شده به یک باره خود را نهاد صنفی استانی خوانده و لابد در آینده نزدیک خود را کشوری اعلام خواهد کرد! چگونه می توان اطمینان حاصل کرد که بیشترین شمار روزنامه نگاران استان تهران مایل هستند در این تشکل عضو باشند؟ نحوۀ مشارکت آنها در نهادی که بدون اطلاع و حضور آن ها شکل گرفته چگونه است؟ آیا جز این است که «چیزی» و نهادی شکل داده شده و از دیگران در سطح استان خواسته می شودکه «به ما به پیوندید».

اصل تعدد تشکل های صنفی در جامعه و درون یک صنف و یا حتا یک بنگاه امری کاملا پذیرفته شده و مطابق با کنوانسیون 87 سازمان بین المللی کار در مورد آزادی تشکل هاست. با این همه ، هستند صاحبان امضاهایی در این هیات مؤسس که پیش از این در مقام مسؤلیت در رده های مختلف «انجمن صنفی روزنامه نگاران ایران» بوده اند و در مقابله و تضادی غیر منطقی با یک انجمن همسو- انجمن صنفی روزنامه نگاران آزاد تهران – فعالانه خواهان تعطیلی و انحلال این انجمن بودند و با این هدف در سر برگ تشکل متبوع خود به مقامات اداره کار و … نامه ارسال کرده اند؛ و این در حالیست که در راستای پیگیری منافع صنفی روزنامه نگاران و تاکید بر اصل تعدد تشکل ها و رعایت حقوق متقابل تشکل ها نسبت به یکدیگر، انجمن صنفی روزنامه نگاران آزاد تهران آن گاه که لازم آمده و انجمن ایران تحت فشار بوده است از این انجمن به شکل های مختلف و از جمله صدور بیانیه حمایت کرده است. آیا این دوستان و روزنامه نگاران و همکاران آن ها هنوز هم بر این باور های گذشته ی خود مبنی بر تمامیت خواهی و خود محوری و … استوار هستند . اگر نیستند در کجا و چگونه این تغییر روش و تغییر بینش خود را اعلام کرده و در مقام جبران گذشته بر آمده اند؟ و اگر هنوز بر همان باور هستند متاسفانه باید گفت خشت اول این انجمن، نادرست و کج نهاده شده است .

مسئله سوم و اصلی بسیار مهم، استقلال یا نزدیکی و وابستگی به احزاب سیاسی و نهادهای قدرت دولتی وحکومتی است. استقلال هم از لحاظ سیاسی و هم در وجه اقتصادی آن. البته استقلال سیاسی انجمن های صنفی و سندیکاها از احزاب سیاسی و نهادهای دولتی و حکومتی به هیچ وجه به معنای غیر سیاسی بودن اعضا و یا به معنی مخالفت با عضویت آنها در احزاب سیاسی نیست . یک روزنامه نگار واقعی و مردمی اصولن نمی تواند بدون نظر و خنثی باشد . اما مهم این است که سیاست و عملکر د تشکل ها و نهادهای صنفی نه نتبجۀ تابعیت و دنباله روی آن ها از یک جریان سیاسی خاص یا نهادهای قدرت حاکم ، بلکه نتیجه و برآمد خرد جمعی و در راستای منافع اعضای آن تشکل باشد و در فرآیندی دمواکرتیک و منطبق با اساسنامه ی آن ها اتخاذ شود. رعایت اصل استقلال مالی و تکیه بر بدنه ی تشکل و وجه مقابل آن وابستگی و دریافت کمک مالی از احزاب سیاسی و نهادهای قدرت که دنباله روی و وابستگی سیاسی را در پی دارد در سلامت یک تشکل بسیار مهم است.

با توجه به مطالب گفته شده، و تأکید بر پاگرفتن نهاد صنفی روزنامه نگاران از دلِ خواست مدنی و دموکراتیکِ آن ها ونه سفارشی و از بالا، تاکید بر استقلال مالی و سیاسی این نهاد و تاییدِ وجود و فعالیتِ انجمن های موازی بر طبق موازین بین المللی، این سوال مطرح می شود که رویکرد و روش انجمن روزنامه نگاران ایران که نام شماری از مسئولان آن در فهرست اسامی هیات مؤسس این انجمن در حال تاسیس دیده می شود چگونه بوده است؟ رویکرد این افراد در آینده چگونه خواهد بود؟ این انجمن قرار است در عملکرد خود چه تفاوتی با انجمن پبشین داشته باشد؟

انجمن صنفی روزنامه نگاران آزاد تهران- 30/06/1395

 

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: