اخبار ویژه

روحاني مچكريم: پس از گرانی نان؛ رواج نسیه‌فروشی و فروش نان نصفه

 

درحالی که از ابتدای روی‌کار آمدن تیم جدید مدیریت اقتصادی کشور، مسئولین همواره از شیب آرام اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها صحبت‌ می‌کردند، امروز با مرور اخبار و مشاهده آرا و نظرات مردم پیرامون قیمت‌ نان، متوجه می‌شویم که این شیب چندان هم ملایم نیست.

تأمین ۲۴/ در سال گذشته‌ بنابر تصمیم شورای عالی کار و اعمال نظر دولت، کف دستمزد نیروی کار ۷۱۲ هزارتومان تصویب شد (که حدود یک چهارم میزان خط فقر در شهر تهران است) اما امروز بخش قابل اعتنایی از مخارج خانوارهای آسیب‌پذیر کشور را هزینه تهیه نان تشکیل می‌دهد.


تا جایی که حتی بنابر مشاهدات می‌دانی، در تهران همچنان نان نسیه و نان نصفه به فروش می‌رسد که حاکی از مشکلات بخشی از جامعه شهری در تهیه نان است. بله درست است و شک نکنید، اگر هم شک کردید می‌توانید حاشیه تهران را سیاحت کنید یا در همین دل تهران چرخی زده و با رونق نسیه فروشی آشنا شوید.


درحالی که بخشی از لایه‌های آسیب‌پذیر جامعه در تهیه نان دچار مشکل هستند، رئیس اتحادیه نانوایان سنگکی از آزادپز شدن تمامی نانوایی‌های سنگکی در سال جاری خبرداد و گفت: نان سنگک با کنجد یک‌رو ۱۵۰۰ تومان، با کنجد دو رو ۲ هزار تومان و نان ساده سنگک، کیلویی ۳ هزار تومان نرخ‌گذاری شده است.


وی تصریح کرد: برنامه دولت برای نان در سال ۹۴، حرکت به سمت آزادسازی قیمت است، این در حالی است که در سال ۹۳ بالغ بر ۲۰ درصد از نانوایی‌ها آزادپز شده‌اند و در نان سنگک، تعداد نانوایان آزادپز بیش از ۲۰ درصد بوده است، البته مردم هم راضی بودند چراکه کیفیت نان افزایش یافته است.


تفاوت در قیمت ارائه نان یکی از مسائل رایج در بحث تولید نان کشور (بویژه برای نان‌های گران‌تری مانند سنگک و بربری) به‌حساب می‌آید. در شرایطی که خبر‌ها حاکی از افزایش قیمت‌ خرید تضمینی هرکیلو گندم تنها به میزان ۹۰تومان در سال جاری ‌است و بنابر اعلام مسئولین وزارت کشاورزی امسال یک میلیون تن افزایش تولید گندم و در نتیجه کاهش واردات داشته‌ایم، باز هم با روند صعودی قیمت نان مواجه هستیم.


آزاد پز شدن تمامی نانوایی‌های سنگکی و بخش‌ زیادی از نانوایی‌های تولیدکننده نان بربری درحالی رخ می‌دهد که دولت در سال جاری مدعی کاهش مشکلات اقتصادی تولیدکنندگان نان است. با توجه به اینکه در سال گذشته دولت تنها ۱۱میلیاردتومان برای خرید تضمینی گندم (که شامل ۷۰درصد گندم تولیدی کشور می‌شود) اعتبار تعیین کرد، ما با نارضایتی همزمان تولیدکنندگان، مصرف‌کنندگان و نانوایان مواجه بودیم.


آزادپز کردن بخش بزرگی از نانوایی‌ها البته مورد اعتراض برخی از کارگران خباز کشور نیز قرار دارد. یدا… صمدی از فعالین کارگری که خود جزو کارگران خباز به حساب می‌آید معتقد است که افزایش قیمت نان مطالبه صنف نانوایان خباز نیست.


وی با بیان اینکه افزایش قیمت نان برخلاف تبلیغات موجود به هیچ عنوان ربطی به کیفیت‌ نان ارائه شده ندارد، نسبت به وضعیت موجود نانوایی‌ها انتقاداتی را مطرح کرد. این فعال کارگری با اشاره به اینکه افزایش قیمت نان بیش از آنکه برای حل مطالبات نانوایان و کارگران خباز و تولیدکنندگان گندم باشد، برای پیشبرد سیاست‌های کلان اقتصادی اشتباه دولت در دهه‌های اخیر است، افزود: این افزایش قیمت و آزادپز کردن بخشی از نانوایی‌ها در حالی است که به مطالبات صنفی همکاران ما در سال‌های اخیر رسیدگی لازم نمی‌شود.


صمدی در ادامه گفت: بدلیل اینکه بنگاه‌های نانوایی معمولا دارای نیروی کار کمتر از ۱۰نفر هستند، خارج از شمول قانون کار به حساب می‌آیند. همچنین با وجود تلاش‌های ما برای شناخته شدن شغلمان به عنوان مشاغل سخت، یک عدم رویه‌ در استان‌های مختلف وجود دارد.


بطور مثال تنها در استان‌های بزرگی مثل اصفهان کارگران خباز تحت شمول قانون مشاغل سخت قرار دارند و این وضعیت برای کارگران خباز یزد و کردستان و آذربایجان غربی و… وجود ندارد.


ضمن اینکه به دلیل عدم احاطه قانون کار برای کارگران فعال در نانوایی‌ها (با وجود افزایش قیمت نان که تنها موجب افزایش سایر قیمت‌ها خواهد شد) هنوز دستمزد کارگران این بخش کمتر از نرخ مصوب در قانون کار است و گاهی دستمزدهای حدود۶۰۰هزارتومان نیز برای این شغل دشوار و جان فرسا پرداخت می‌شود.


با این توصیف به نظر نمی‌رسد که رشد قیمت نان رفاه حال نیروی کار بنگاه‌ها را هدف گرفته باشد. همچنین یکی از مشکلات دیگری که طی موج خبری افزایش قیمت نان گم می‌شود، تفاوت قیمت نان در مناطق مختلف کشور و حتی مناطق مختلف شهرهای بزرگ است.


درحالی که کارگر خباز یک نانوایی واقع در خیابان نیروهوایی، نرخ نان دارای کنجد دو رو را ۱۲۰۰تومان عنوان می‌کند، نانوایی دیگری در حوالی تهرانپارس قیمت‌‌ همان نان را با‌‌ همان کیفیت ۱۵۰۰تومان وضع کرده است.


از طرف دیگر بنابر ادعای برخی کار‌شناسان، با آزادسازی کامل قیمت نان و آزاد پز شدن تمام نانوایی‌های سنگکی، ممکن است در برخی مناطق قیمت نان سنگک به ۳هزارتومان افزایش یابد. این درحالی است که در برخی مناطق شمال شهر تهران حتی نان بربری ۲هزارتومانی نیز به راحتی یافت می‌شود.


این درحالی است که در برخی شهرهای اطراف کلانشهر تهران بنابر اطلاعات واصله حتی نان سنگک هزارتومانی نیز با کیفیت بالا فروخته می‌شود. در این میان نارضایتی‌های مصرف‌کنندگان نیز قابل توجه است.


۲۵دی‌ماه سال گذشته خبرگزاری مهر روی خروجی سایت خود از کاربران اینترنتی و مخاطبان خود پیرامون قیمت و وضعیت نان در کشور نظرخواهی کرده بود و از مخاطبان خواسته بود تا نظر خود را در این رابطه برای این خبرگزاری به صورت کامنتهای کوتاه به اشتراک بگذارند.


در این میان نظر یکی از کاربران به نام محمد قابل توجه است. وی می‌گوید: مسئولان بیایند و بررسی کنند که زندگی برخی از اقشار ضعیف و متوسط مردم در شرق هرمزگان به ویژه منطقه هشت‌بندی با نان می‌گذرد و آنچنان وضعیت مالی مساعدی ندارند که مانند قشر‌های مرفه بدون دغدغه هر روز برنج مصرف کنند.


به نظر می‌رسد انتقاد این کاربر اینترنتی به وضعیت نان چندان نابجا نباشد. چرا که اگر اکنون یک خانواده کارگری پنج نفره بخواهند با درآمد ۷۱۲هزارتومانی سرپرست خانوار روزی تنها ۵نان سنگک ۱۵۰۰ تومانی را مصرف کنند، حدود ۲۲۵هزارتومان از درآمد خود را باید صرف خرید نان کنند و تنها ۴۸۷هزارتومان از درآمد ماهانه برای آنان باقی می‌ماند!