سياسی

پایان جاذبه انتخاباتی در جهان عرب

gdf457rtz

Foto: Reuters/ANIS MILI 

منبع: الاخبار
٢٢ دسامبر ۲۰۱۴
نویسنده: اسعد ابوخلیل

تارنگاشت عدالت 

برای مدت زمان طولانی، توتم انتخابات، به مردم خاورمیانه، بویژه به آنهایی که خارج از رژیمهای استبدادی هوادار ایالات متحده زندگی میکنند، فروخته میشد. در دهه های جنگ سرد، کل پیشفرض موضع ایالات متحده باور به برتری اخلاقی و سیاسی غرب در مقابل شوروی به علت برگزاری منظم و دایمی انتخابات بود. با این وجود، نظام انتخاباتی آمریکا، نه فقط به علت نفوذ پول کلان (تنها در آخرین دوره انتخاباتی چهار میلیارد دلار) بلکه همچنین به علت «کالج انتحاباتی» نخبه گرا و رد سرسختانه نمایندگی تناسبی در راستای حفظ سلطه دو حزبی، یکی فاسدترین الگوهای دموکراسی است. حفظ نظام انتخاباتی اکثریتی (FPTP )* موجب اتلاف میلیونها رأی میشود، و احزاب سوم را غیرمهم و بی ربط میسازد.

متأسفانه، بسیاری در جهان عرب این را که انتخابات راه حل است (در مخالفت با اسلام راه حل است) باور کردند. حتا اخوان المسلمین مُبلغ انتخابات آزاد شد. الگوهای انتخاباتی گوناگون مورد بحث قرار گرفت و ایالات متحده باور داشت-یا تظاهر به باور میکرد- که بمحض برگزاری انتخابات، صلح اعراب-اسراییل تحقق خواهد یافت و اعراب دیگر آن خصومتهای خونی را علیه ایالات متحده نخواهند داشت.

اما، ریاکاری سیاسی غرب مشهودتر از آن بود که نادیده گرفته شود. دولتهای غربی از سلسله های استبدادی چند زنه خلیج و رژیمهای اردن و مراکش حمایت کردند، آنها را مسلح نمودند، و با جنگ و دندان از آنها حمایت کردند. اما ایالات متحده کاملاً مترصد بود برای انتخابات آزاد در کشورهایی که دولتها دست نشانده ایالات متحده نبودند فشار وارد کند. ایالات متحده برای انتخابات در ایران اما نه در عربستان سعودی، در سوریه اما نه در اردن و غیره فشار وارد میکرد.

انتخابات در الجزایر در سال ١۹۹١ نیأت غرب را روشن کرد. دولتهای غربی از انتخابات آزاد حمایت میکنند تنها اگر نتایج با منافع سیاسی و اقتصادی غرب همخوان باشد. زمانی که خونتای نظامی الجزایر نتایج انتخابات را باطل کرد، دولتهای غربی برای پاداش دادن به حکام ضددموکراتیک با کمک تسلیحاتی و مالی با عجله دست بکار شدند. و در سال ٢٠٠۶، پس از چندین سال لفاظی تکراری توسط مقامات بوش درباره مطلوبیت انتخابات آزاد برای فلسطینی ها (و انتخابات به علت پمپاژ پول از طرف ایالات متحده، بریتانیا و رژیمهای خلیج به صندوق های الفتح آزاد نبود)، دولت بوش برای اینکه جهان نتایج انتخابات را نادیده بگیرد لابیگری کرد، و حتا (درست مانند ایران سال ١۹۵٣) برای به چنگ آوردن قدرت با زور، یک کودتا توسط محمد دهلان را مهندسی کرد (حماس زیرک تر بود، و دست به یک کودتای پیشگیرانه زد).

آغاز قیامهای عربی باور عمومی اعراب به قدرت انتخابات آزاد را از نو شعله ور کرد. انتخابات بطور مسلسل در تونس و مصر برگزار شد (انتخابات لیبی صرفاً رقابت بین قدرتهای خارحی سلطه گر بود). الگوهای انتخاباتی در این کشورها موجب شد مردم به نتایج روشنی درباره انتخابات در خاورمیانه دست یابند:
١- ایالات متحده و متحدین آن در خلیج بغیر از حمایت مالی به هیچ نظارت خارجی اجازه نخواهند داد زیرا آن قدرتها میخواهند بر نتایج تأثیر بگذارند، شبیه کاری که در انتخابات ریاست جمهوری تونس کردند و آن در واقع رقابت بین ایالات متحده و عربستان سعودی علیه ترکیه و قطر بود.
٢- ایالات متحده و متحدین آن از قدرت مؤسسات وام دهنده غربی برای تغییر نتایج انتخابات بسود خود استفاده خواهند کرد.
٣- هیچ احترامی برای انتخابات وجود نخواهد داشت اگر برندگان آن دشمنان یا مخالفان ایالات متحده و متحدین آن به نظر برسند.
۴- نظامهای انتخاباتی، با مداخله مستقیم ایالات متحده و متحدین آن برای جلوگیری از نتیجه رادیکال نامطلوب، مهندسی خواهند شد.
۵- ایالات متحده بر عُقده خود از جنگ سرد غلبه نکرده است: ایالات متحده به نبرد علیه جلوگیری از صعود چپ در هر کشور عربی ادامه خواهد داد.

خوشبختانه، اعراب دیگر هیچ توهمی درباره انتخابات ندارند. آنها اکنون میدانند که صدای آنها آزادانه شنیده نخواهد شد و آراء آنها از طريق انواع لایه هایی که هدفشان تغییر نتایح انتخابات در مسیرهای مشخصی است، فیلتر میشود. اسراییل، بیش از هر طرف خارجی دیگر، از انتخابات آزاد میترسد زیرا میداند، حداقل «بایکوت، عدم سرمایه گذاری و تحریم»، فوراً به اجرا گذاشته خواهد شد و با عادی سازی مبارزه خواهد شد. با این وجود، ایالات متحده و اسراییل توانستند برنامه النهضه (حزب رژیم کهنه السبسی بجای خود) را کنترل کنند و مانع هرگونه آسیبی به منافع اسراییل بشوند. اخوان المسلمین در مصر از راه سخت، احمقانه بودن اعتماد به انتخابات یا لفاظی غربی را آموخت.

رقابت های سیاسی در جهان عرب متوقف نخواهد شد اما دولتهای غربی آنها را مجبور کرده اند آن رقابتها را در خیابانها، و نه در پای صندوقهای رأی، پیش ببرند.

————————-
* عدالت: FPTP -First Past The Post نظام انتخاباتی اکثریتی است که در آن، در حوزه های مختلف انتخاباتی، نامزدی که اکثریت آرا را بدست می آورد پیروز اعلام میشود.