سياسی

مقاومت در برابر اشغال اسرائیل می‌تواند و باید اشکال متفاوتی داشته باشد

مقاومت در برابر اشغال اسرائیل می‌تواند و باید اشکال متفاوتی داشته باشد*

سوزان ابوحوا **/ برداشت و تلخیص ‌هاله صفرزاده

هدف نهایی اسرائیل، تشکیل اسرائیل بزرگ است از مدیترانه تا رود اردن. برای رسیدن به این هدف از هر وسیله‌ای استفاده می‌کند، از تخریب نظامی موسسات فلسطینی به طور منظم ، اعدام‌های فرا قضائی، بازداشت‌های گسترده تصادفی، ظلم و ستم نهادینه شده در تمام جنبه‌های زندگی گرفته تا کشتار و بمباران و موشک باران مردم غزه در روزهای اخیر.

در مقابل، مقاومت و مبارزه‌ی مردم فلسطین نیز در سطوح مختلف در تمام این سال‌ها در جریان بوده است. غزه بزرگ‌ترین زندان دنیا است. بیش از یک و نیم میلیون فلسطینی اسیر در این منطقه، اکنون روزهاست که در معرض بمباران‌های هوایی و موشک باران قرار دارند. حدود 2 هزار نفر کشته شده ‌اند که اکثر آنان زنان و کودکان و غیرنظامیان بودند. این اعتقاد پوچی است که قدرت‌های جهان، از جمله ایالات متحده، کارگزاران صادقی برای عدالتند و می‌توانند آزادی را برای مردم به ارمغان آورند.

مبارزه‌ی طولانی در داخل و خارج از فلسطین در جریان بوده است. یورش فعلی اسرائیل در غزه، تکرار قتل‌عام‌های قبل است و شکی برای هیچ کس نمی‌گذارد که مردم تنها باید بر خود تکیه کنند. با هر مبارزه‌ی آزادی بخش ملی، مقاومت در سطوح مختلف رخ می‌دهد که به طور مداوم در حال پاسخ به چالش‌های همیشه در حال تحول و تغییرات سیاسی است. به هر حال واقعیت این است که مردم فلسطین نمی‌توانند منتظر باشند تا رهبران جهان به نجات آنان بیایند. روز به روز زمین‌های سرزمین فلسطین در حال کاهش است. استراتژی مقاومت کنونی و پیشنهادی، شامل تاکتیک‌های تحریم، مقاومت فعال در فلسطین، عملیات خرابکاری و… می‌شود.

تحریم سرمایه‌گذاری وبایکوت

تحریم سرمایه‌گذاری و بایکوت (BDS) یکی از موثرترین استراتژی‌های ‌ مقاومت فلسطینی‌ها در سال‌های اخیر بوده است. این جنبش از زمان آغاز آن در سال 2005 تا به امروز، به صورت تصاعدی افزایش یافته است و تبدیل به گفتمان جریان اصلی بزرگ و عمل سیاسی در سراسر جهان شده است. موفقیت آن تهدید بزرگی برای هژمونی اسرائیل خواهد بود. با این حال، با وجود موفقیتبین‌المللیBDS، تاکتیک تحریمبه خوبیدر خودفلسطین موفق نبوده است. واقعیت‌هایمنطقیپس از موافقتنامه‌ی اسلو و حقایق متعاقب آن درخود فلسطین سبب شده که ارزش‌های ملی مبارزه‌ی فلسطین در راستای مبارزه برای لیبرالیسم قرار داده شود. با این حال،محتملاست که عدم پشتیبانی داخلی ازتحریم به دلیل نبود سازمان‌های محلیطرفدارتحریم باشد. علاوه بر این که محمود عباسباتحریماسرائیل مخالف است، فلسطینی‌ها در کرانهغرب،بیت المقدس،و نوار غزههم به لحاظ فیزیکیو هم اقتصادیاسیرند واغلبچاره‌ای جزخریدمحصولات اسرائیلی ندارند. با وجود ایناسارتاقتصادی، تلاش‌های زیادی لازم است تا تحریم به فرهنگغالب در فلسطین تبدیل شود.

هزینه‌ای که فلسطینی‌ها در سالبرایاقتصاداسرائیل می‌کنند، میلیاردها دلاربرآورد شده استمبارزهوسازماندهیبرایحذف محصولات اسرائیل، خصوصا آن چیزهایی کهجایگزین‌های محلی دارند، می‌تواندبه یک تاکتیکمقاومتمثمر ثمرتبدیل شود،به این عنوان کهتاثیراقتصادی فوریدر برخی ازشرکت‌های اسرائیلیخواهد داشت. همچنیناین امر می‌تواند با تکیه کمتر بر کالاهای اسرائیلی، سبب مشارکت دررشدخودکفایی فلسطین شود.

مقاومت فعال و غیر فعال در برابر اشغال اسرائیل

مقاومت فعال و غیرفعال در برابر اشغال اسرائیل عمیقا در جامعه فلسطین ریشه دارد. مقاومت منفعل یا استقامت، می‌تواند در فعالیت‌های روزانه فلسطینی‌ها همچون حضور در مدرسه، محل کار، زمین‌های خود، ازدواج، وضع حمل و ادامه‌ی زندگی با وجود همه‌ی توهین‌ها و تحقیرهای روزانه خود را نشان دهد.، نوعی مقاومت منفعل است.مردم همچنان در انتظاری بی پایان با پست‌های بازرسی، شناسه‌های رنگی و پلاک، یا محدودیت تردد در شعاع خاص زندگی می‌کنند. مقاومت فعال به اشکال مسلحانه و غیرمسلحانه و غیر خشونت‌آمیز بوده ، گر چه تا حد زیادی در دهه گذشته کاهش یافته است، به غیر از اعمال دفاع از خود که توسط گروه‌های مقاومت در غزه توسط حماس، PFLP (جبهه خلق برای آزادی فلسطین) و جهاد اسلامی انجام می‌شود، تاکتیک‌های مقاومت غیر خشونت آمیز، تا حد زیادی آشکار و ، دارای سنت طولانی در جامعه فلسطین است. این مقاومت اشکال مختلف دارد. از جمله می‌توان به تظاهرات هفتگی علیه آپارتاید اسرائیل در پای دیوارها دربیلین اشاره کرد.

پرتاب سنگ جوانان به سربازان اسرائیلی و … شکلی از مقاومت بین مقاومت فعال و غیرفعال است . بسیاری اوقات سربازان اسرائیلی که کسل و بی حوصله شده اند، انتظار این شیوه‌ی مبارزه نمادین را می‌کشند و یا حتا به استقبالش می‌روند. و بعضا از سر نومیدی و خشم مردم شکل می‌گیرد و مقاومت استراتژیک را مهار می‌کند.

نوع دیگر مبارزه و مقاومت، خرابکاری است. بر خلاف مبارزه‌ی غیرخشونت‌آمیز، مقاومت مسلحانهو مخفی که خرابکاریگستردهنیست؛هر جا که رخ دهد موثر است حتا اگرغیرسازماندهی شدهو ارتجاعی باشد. اهداف مقاومت خرابکارانه به دستگاه فشار اسرائیل، برای آسیب رساندن بهزندگیدر فلسطین نیست ، هدف آندستگاهبسیار وسیعی شامل زیرساخت‌هایپیچیده‌ای ازآپارتاید است کهبومیان فلسطینی محروم را محاصره کرده است. امکانات رفاهی و تفریحی که خاص اسرائیلیان است. این ساخت های امنیتی شامل شبکه‌ی تارعنکبوتی ازجاده‌هایی استکه شهرک‌های یهودی‌نشین را به اورشلیم متصل می‌کند، همراه با شبکه‌ای از ایستگاه‌های بازرسیوموانع، دیوار بیست فوتی بتنی، برج‌های نگهبانیوسیم‌های خارداربرق‌دار …

زیر ِزمین سیستمیازلوله‌هاینهفته است کهآب فلسطینیان را به سمت شهرک‌های غیر قانونیاسرائیلمنحرف می‌کند. کابل‌هاواتصالات دیگرکهزیر پای مردم براینگهداریکلونی‌های اسرائیلی که بر روی زمین‌های فلسطینی‌ها ساخته شده‌اند. اینزیرساخت‌ها ازادی فلسطینی‌ها را برای حرکت و دسترسی به منابع طبیعی محدود می‌کند. اینها باید اهداف مشروع {مقاومت فعال‌} باشند.

مقاومت خرابکارانه می‌تواند برای نگهداری چارچوبفیزیکیآپارتایددر اسرائیلبسیار پر هزینهوناخوشایند باشد. حداقل، فلسطینی‌ها می‌توانندموانعبدون محافظ را به جبران آنچه بر آنان گذشته، ویران کنند.

مقاومت در فلسطین1948

در حالی کهفلسطینی‌هایبا تابعیتاسرائیلی(فلسطین 1948) دردولتصهیونیستیحق رأیدارند، اما حداقل 50 قانوننژادپرستانهآنها را ازحقوق و مزایایشهروندان یهودیمحروم می کند، از جملهحق بازگشت، حق اعاده و استراد املاک و اموال خود،خرید و یااجاره زمین کهمنحصرا برای استفادهیهودیاناست، زندگی باهمسرخوددر اسرائیلاگر اوتابعیت فلسطین را دارد و غیره…

این بخش ازجامعه‌یفلسطیناغلبنادیده گرفته می‌شوند. فلسطینی‌های 1948 مقاومتخود را که در برابرنژادپرستی نهادینه شده‌ی اسرائیل و همبستگی با مردم فلسطین را در زمان‌هایی نشان می‌دهند که اسرائیل کشتار مردم محلی را در غزهو کرانهغرب آغاز می‌کند و آنها نیز اغلبکشته می‌شوند. جدیدترین مثالی که می‌توان زد مقاومت الهام‌بخش روستاییان کفربیریم (Kufr Bir’em) در استرداد و اعاده‌ی زمین‌های روستایشان است. ارتباط، هماهنگی و همبستگی متقابل با فلسطینی‌های 1948 ضروری است.

جبران قانونی خسارات (Legal Remedies )

گرچه اسرائیل مبارزه‌ی پوچی را علیه فلسطینیان و حامیان خارجی آنها به راه انداخته است و تلاش می‌کند فعالیت‌های سیاسی آنان را با یهودی‌ستیزی یکسان کند، فلسطینی‌هادردادگاه‌های بین المللی،به اندازه کافیگزینه‌های قانونیبرای پیگیری قضاییاسرائیلبه خاطر اعمال جنایتکارانه‌اش را ندارند.

پس از گزارشگلدستون به شورای امنیت سازمان مللدر مورد قتل عام غزه در سال‌های 2008 -2009، دولت فلسطین(PA) فرصت نادری را در سال 2009، از دست داد تا جنایات جنگیاسرائیل به عنوان جنایت علیه بشریتشناخته شود،با وجوداین اشتباهآشکاردولت فلسطین ، هنوز برای فلسطینی‌هاگزینه‌یقانونیکافی به صورت پایدار باقی ‌مانده است.

درمقالهاخیر،ریچاردفالک، استاد حقوقوگزارشگر ویژهسابقحقوق بشر سازمان ملل متحد درفلسطین ، مزایا وچالش‌های بالقوه‌ای برای دنبال کردن اقدامات قانونیدردادگاه جنایی بین‌المللی(ICC) مشخص شده که جنایات اسرائیل را نشانه رفته است: تخلفات اسرائیل از کنوانسیون ژنو و منشور سازمان ملل .

به گزارش فالک چالش‌ها و مشکلاتی وجود دارد . شواهد فلسطینیان پایه‌ی اتهامات جنایات آپارتاید اسرائیل است. مراجعه به (ICC) کارت برنده‌ای است در دست دولت فلسطین… بازی ممکن است با تغییر توازن نیروها در جنگ تغییر کند. برای چندین دهه است که فلسطینیان از حقوق اولیه خود در قوانین بین‌المللی محروم بوده‌اند. تماس‌های قبلی برای محاکمه اسرائیل در (ICC) وجود دارد. اما اقدامات مشخص در این رابطه انجام نشده است. از سوی دیگر ، در جولای 2014 نامه‌ای به دبیر کل سازمان، مللبان کی مون،از طرف کارشناسان حقوقیو شبکه‌هایحقوقی ارسال شد که نظر مشورتی خود را بهدیوان بین المللی دادگستری(ICJ) اعلام نموده بودند مبنی بر این که ساخت و ساز اسرائیل در سرزمین‌های اشغالی و جداسازی فلسطینیان با دیوارهای حایل غیرقانونی است.

راه حل‌هایحقوقینیز برایفلسطینی‌هایی وجود دارد که شهروندان دیگر کشورهاهستند. ضرب و شتم اخیرشهروندقدیمیامریکا،طارقابوخد (Tariq AbuKhdeir) پانزده ساله توسط پلیساسرائیل که با دوربین ثبت شده است،امکاناقامه‌ی دعوا در امریکاعلیه اسرائیل را افزایش می‌دهد کهبزرگ‌تریندریافت‌کنندهکمک‌های خارجیایالات متحده آمریکا است. علاوه بر این،بر اساس مکاتباتخصوصی باکارشناسان حقوقی، ممکن استبه صورتقانونی بتوان علیهنتانیاهوو بسیاری ازوزرایاسرائیلو اعضایکنست اقامه‌ی دعوا کرد که در صحبت‌‌هایشان به طور آشکارخشونت، تهدید به قتل و انتقامدر برابرفلسطینی‌هاوجود دارد. هیستری آنان باعث ایجاد جنجال برای ضرب و شتم وحشتناک ابوخدیر و آتش زدن و مرگ پسرعمویش محمد ابوخدیر شد. علاوه بر این ممکن است مواردی از شکایات قانونی شهروندان فلسطینی‌تبار امریکا در مورد اموال به سرقت رفته‌شان توسط موسسات اسرائیلی وجود داشته باشد. به این ترتیب و در نهایت جهان برای محاکمه‌ی اسرائیل و جنایات جنگی او و همدستی در این جنایات صلاحیت پیدا می‌کند. معروف‌ترین این گونه دادگاه‌ها محکومیت اگوستو پینوشه توسط یک دادگاه اسپاینایی برای جنایاتی بود که در شیلی انجام داد. به نتیجه رسیدن یا نرسیدن این اقدامات و دنبال کردن چنین راه‌هایی حداقل این ارزش را دارد که جنایات جنگی اسرائیل مورد کارشناسی حقوقی قرار می‌گیرد.

انتخاباتفراگیر، برایانتخاب یک دولت واحد

فارغ از این که دولت فلسطین (PA)، یک سازمان بوروکراتیک ارتجاعی هست یا خواهد شد. ثابت شده استکه او خود را نسبت بهمحافظت فلسطینی‌ها در مقابل تروراسرائیل مسوول نمی‌داند همین طور قادر نیست یا تمایلی بهابتکار عملبرای پیاده‌سازی یاپیشبردمقاومت ندارد. در واقع،هماهنگیامنیتی(PA) بانیروهای اشغالگراسرائیل، سبب شده که فلسطینی‌هابیشتر آسیب‌پذیر شوند، ودر موارد متعدداقدام بهخرابکاری را شیوه‌ی امیدوار کننده‌ای ازمقاومت در برابر اسرائیل بدانند. علاوه برخنثی کردنگزارشگلدستون، همچنینآنها به مانعیبرای موفقیتدر حال رشدکمپینتحریم و بایکوت اسرائیل (BDS ) تبدیل شده‌اند وعلناعلیه آن صحبت می‌کنند. (PA) نتایج انتخابات 2006 را رد کرد که در نتیجه‌ی آن در نوار غزه و کرانه‌ی باختری حماس جایگزین فتح شد . مردم فلسطین تمایل به ایجاد یک دولت واحد دارند که می‌تواند شامل حماس و فتح باشد. این می‌تواند در گام اول به اتحاد احزاب سیاسی منجر شود.

دولتخود مختار نمی‌تواندتحت شرایط اشغالوجود داشته باشد، در این صورت بیشتر تبدیل به یک پیمانکار فرعی اشغال می‌شود. فتح و حماس هیچ کدام نمی‌توانند به تنهایی نماینده‌ی مردم فلسطین باشند. اتحاد این دو حزب سیاسی یک گام مهم است . در گام بعدی باید احزاب دیگر فلسطینی نیز درنظر گرفته شوند و از همه مهم‌تر،صدای اقشار دیگر جامعه‌یفلسطین، از جملهپناهندگان و مهاجرانفلسطینیو فلسطینی‌های1948 را باید شنید ونظرات آن را مد نظر داشت که در فضای کنونی در نظر گرفته نمی‌شوند. باید زنان و جوانان در نظر گرفته شوند. نیاز بهبرگزاری انتخاباتملیواقعافراگیر نمی‌توانداغراق‌آمیز باشد.

فلسطین در حال محو شدن از نقشه ی جهان است. جوامع ما در حال مرگ تدریجی و فرسایش عمدی هستند و نسبت به این موضوع غفلت جمعی وجود دارد. اسرائیل همچنان در حال سرقت سرزمین، میراث فرهنگی، خانه ها و تاریخ ماست و مقاومت تنها دلیلی است که این پروژه‌ی استعماری هنوز ناقص است. زمان به نفع ما نیست. با این حال اصلی ترین قدرت ما، حقیقت مبارزه ی مردم با آپارتاید و استعمار و پاکسازی قومی است. تمام تاکتیک های مقاومت در اختیار ماست که باید آن را شناسایی کرد و قدرت بخشید.

* Resistance to Israeli occupation can and must take many forms

** سوزان ابوالحوا (Susan Abulhawa) نویسنده‌ی فلسطینی تبار امریکایی و فعال حقوق بشر. او نویسندهرمانپرفروش» صبح‌هادرجنین»،وبنیانگذار یکسازمانغیر دولتی به نام «زمین بازیبرای فلسطین» است.

منبع: https://www.middleeastmonitor.com/articles/guest-writers/13156-resistance-to-israeli-occupation-can-and-must-take-many-forms
کانون مدافعان حقوق کارگر