سياسی

زنان؛ ارزان‌ترین نیروهای کار

زنان؛ ارزان‌ترین نیروهای کار

زنان نیمی از نیروی کار کشور را تشکیل می‌دهند که در بیشتر موارد اعم از حقوق و دیگر شرایط شغلی شرایط یکسان و برابری را با مردان ندارند. آنچه مسلم است زنان نیمی از جمعیت دنیا را تشکیل می‌دهند و کاملا طبیعی است که زنان نیز مانند مردان بخواهند نقش مهم و موثری در جامعه و فعالیت‌های اجتماعی ایفا کنند. درخصوص موانع اقتصادی مشاركت زنان می‌توان به چهار عامل مهم آن اشاره داشت:

كارخانه‌داری بدون دستمزد

خانه‌داری كه عمده‌ترین كار زنان در جامعه ماست، فعالیت‌های اقتصادی گوناگونی را در برمی‌گیرد، نظیر امرار معاش از طریق كشاورزی در روستاها و تولید كالا و خدمات كه این كارها بدون پرداخت دستمزد می‌باشد و هیچ ارزیابی اقتصادی از این فعالیت زنان به عنوان مادر و همسر در كاهش هزینه‌های خانواده و موثر بودن آن در اقتصاد غیرپولی انجام نمی‌شود. در زمینه عدم دریافت مزد در قبال كار خانه از سوی زنان خانه‌دار، باید اضافه كرد كه كار خانه‌داری تولید درآمد می‌كند، ولی این درآمد پنهان است و پولی نیست كه مستقیم به دست او بدهند، پولی است كه به علت زحمات او در جیب خانواده می‌ماند تا برای رفاه همه خرج شود، زیرا اگر زن خانه به هر دلیلی كار خانه‌داری را انجام ندهد، آن خانواده ناگزیر می‌شود با پرداخت مبلغی از درآمد خانواده، فردی را برای انجام امور به استخدام درآورد و كار یك زن خانه دار از لحاظ مادی همین دستمزدی است كه پرداخت نمی‌شود. لذا كوشش‌های بیشتری لازم است تا كار خانه‌داری زنان به عنوان عاملی كه نقش مستقیم در اقتصاد پولی كشور و درآمد خانوار دارد شناخه شود و اگر هم قابل محاسبه در نظام محاسبات مالی، به جهت كاركرد خاص آن نمی‌باشد، در یك نظام محاسباتی به موازات نظام محاسبات مالی، می‌تواند اندازه‌گیری و تخمین زده شود. این امر با توجه به این‌كه حدود سه چهارم زنان جامعه را خانه‌داران تشكیل می‌دهند، قابل توجیه و حائز اهمیت است.

اختلاف سطح دستمزدها

عامل دیگری كه در اختلاف درآمد بین مردان و زنان تأثیر دارد، تبعیض در پرداخت دستمزد است. چنین تصور می‌شود كه در دوره‌های ركود و تعدیل ساختاری بر تعداد كارگران زن افزوده شده باشد و به میزانی كه مردان شغل خود را در بخش وسیعی از دست داده‌اند، زنان مجبور بوده‌اند برای بقای خانواده در بخش غیررسمی كار كنند و این چیزی است كه یونیسف از آن به عنوان تعدیل نامرئی نام می‌برد. محدودیت‌های شغلی زنان و هجوم زنان برای كسب مشاغل باعث می‌شود كه عرضه نیروی كار زنان بیشتر از تقاضا شده و مدیران و كارفرمایان زنانی را استخدام كنند كه دستمزد كمتری را خواهان هستندكه موجب اختلاف دستمزدهای زنان نسبت به مردان شده و میل و رغبت زنان را برای مشاركت در فعالیت‌های اقتصادی كاهش می‌دهد.

نوع مشاغل

حضور زنان در برخی مشاغل كه بیشتر زنانه نامیده می‌شود از جمله معلمی، بهیاری و خدمتكاری در ادارات كه در ادامه نقش‌های سنتی بدون مزد زن در خانه است، تمركز بیشتری دارد كه از كیفیت پایینی برخوردار می‌باشد همچنین دارای سطح دستمزدهای پایین‌تری نیز هستند. لذا حضور زنان در این‌گونه مشاغل كه آنان را به همان كارهایی كه در فرهنگ سنتی در خانواده انجام می‌داده است، می‌گمارند نه تنها هیچ راهكار مناسبی برای مشاركت زنان ندارد بلكه آنان را عملاً از صحنه فعالیت اقتصادی دور نگه می‌دارد.

زنان؛ ارزان‌ترین نیروهای کار

یک فعال حقوق زنان کارگر معتقد است قوانین اشتغال زنان به صورت حداقلی اجرا می‌شوند به طوری که واحدهای تولیدی و صنعتی کمتر به استخدام زنان متاهل رغبت دارند. «هاله صفرزاده» با اعلام این مطلب گفت: طرح‌هایی که با هدف حمایت از خانواده تنظیم شده‌اند، شرایط اشتغال را برای زنان سخت تر خواهند کرد زیرا اکثر خانواده‌ها به درآمد حاصل از کار زن احتیاج دارند و خانه‌نشینی زن فشار اقتصادی بیشتری به خانواده وارد خواهد آورد. این فعال کارگری درخصوص شرایط اشتغال غیررسمی زنان با یادآوری اینکه شرایط به نحوی است که زنان با کمترین دستمزدها به كار راضی می‌شوند، گفت: اشتغال غیر رسمی زنان کارگر منجر به رشد فقر و کاهش کیفیت زندگی خانواده و فرزندان خواهد شد و راه‌حل این معضل افزایش نظارت بر کارگاه‌های کوچک و اشتغال خانگی است. وی با اشاره به اینکه وضعیت اشتغال کارگران زن به مراتب از کارگران مرد بدتر است، ادامه داد: در برخی موارد استخدامی مربوط به زنان مجرد معمولا متقاضیان به نوعی متعهد به عدم ازدواج و بارداری می‌شوند. وی با یادآوری اینکه کارفرمایان به ندرت در کارگاه یا واحد صنعتی برای کارگران زن مهد کودک دائر می‌کنند، گفت: همه این شرایط دست به دست هم داده تا وضعیت اشتغال زنان بدتراز مردان باشد و در عین حال حمایت،‌ حقوق و مزایای کمتری دریافت کنند. صفرزاده با اعلام اینکه کارگران زن ارزان‌ترین نیروهای کار فعلی جامعه هستند، تصریح کرد: دستمزد پایین زنان کارگر حتی منجر به اعتراض همکاران مرد آنها شده است. کارگران مرد معتقدند اگر زنان دستمزد بیشتری مطالبه کنند،‌ دستمزد کلی کارگران نیز افزایش خواهد یافت. وی خاطرنشان کرد با این حال باید در نظر بگیریم که احتمال اخراج و بیکاری زنان در صورت تقاضای دستمزد بالاتر،‌ بیشتر از مردان است.

آرمان