سياسی

رازهاي نشست عمان پشت پرده لابي ايران و آمريكا

نويسنده: آرمان بيگي

«نشست مقام هاي ايراني و آمريکايي ماه مارس گذشته در عمان برگزار شد. براي اين نشست هم قصر فوق مجلل «البوستان» در نزديکي هاي مسقط در نظر گرفته شد. اين محل يکي از زيباترين هتل هاي دنياست. با اين حال همه مي خواستند اين نشست فوق محرمانه باشد و هيچ يک از مذاکره کننده ها هم ديده نشوند. کار تا جايي مهم شد که حتي عماني ها هنوز هم که هنوز است از افشاي محل اين نشست خودداري مي کنند. قصر البوستان محلي بود که مقام هايي از ايران و آمريکا براي اولين بار بعد از 35سال کنار هم نشستند و درباره موضوعات مختلفي با يکديگر صحبت کردند. هدف مشخص بود: پيوند دوباره دوکشور و البته صحبت درباره برنامه هسته اي ايران. از طرف ايران علي اکبر ولايتي که پيش تر از سال 1981 تا 1997 وزير امورخارجه بود در اين نشست حاضر بود؛ فردي که درباره پايان جنگ ايران و عراق مذاکره کننده بود و نزديک ترين مشاور رهبر ايران هم به حساب مي آيد. [ولايتي اين ادعا را تکذيب کرده است] ولايتي را در اين نشست علي اکبر صالحي يکي ديگر از وزراي امورخارجه پيشين ايران و يکي از نماينده هاي ايران در آژانس بين المللي هسته اي همراهي کرده بود. نکته قابل ذکر درباره اين افراد اين است که هر دو به خوبي انگليسي صحبت مي کردند و مورد احترام طرف مقابل هم بودند. به ويژه اينکه با همه تاکتيک هاي رقيب هم آشنايي کامل داشتند. طرف آمريکايي مذاکره کننده هم «ويليام بارنز» بود که اوباما مسووليت اين مذاکره را به او سپرده بود. اوباما از او خواسته بود تا اين مذاکرات سري را در عمان، کشوري که آمريکايي ها به خوبي آن را مي شناسند، برگزار کند. عمان جايي بود که جان کري به ويژه آشنايي خاصي با آنجا داشت و پيش تر چندين بار با سلطان قابوس ديدار کرده بود.
    
    دور از گود مانده
    اين نشست در تمام طول روز ادامه داشت و چندين ماه قبل از انتخابات رياست جمهوري ايراني بود که در نهايت روحاني برنده آن شد. درآن زمان محمود احمدي نژاد ماه هاي آخر خود را به عنوان رييس جمهوري سپري مي کرد. با اين حال در اين مذاکرات چيزي که مشخص بود اينکه او را خارج از گود گذاشته بودند و مذاکره کننده ها تحت امر مقامات ارشد نظام عمل مي کردند.
    حتي در آن برهه زماني خيلي ها فکر مي کردند ولايتي رييس جمهوري آينده ايران خواهد بود. به هرحال موردي که اهميت ويژه داشت مذاکره مستقيمي بود که در ايران از آن به عنوان «تابو» ياد مي شد. اما «رابط» اصلي اين مذاکره که در اين بين کمتر از او نام برده شده فردي به نام «سليم الاسماعيلي» است؛ تاجري که همت مي کند تا وضع اقتصادي عمان را از چيزي که هست بهتر کند. سليم نماينده ويژه سلطان قابوس براي برقراري اين نشست فوق العاده حساس بود. نام او پيش تر زماني به گوش رسيده بود که تلاش کرد دو نفر از سه کوهنورد آمريکايي را که در مرز ايران و کردستان دستگير شده بودند، آزاد کنند؛ سه کوهنوردي که به اتهام جاسوسي در ايران به زندان محکوم شده بودند. سرانجام يک هواپيماي «نيروي هوايي سلطنتي عمان» بود که در سپتامبر 2001 رفت و اين دونفر را از ايران خارج کرد. درواقع امروز مشخص شده که اين دونفر به نوعي با دوايراني معاوضه شده اند؛ اولي نصرت الله تاجيک، سفير سابق ايران بود که در بريتانيا دستگير شده بود و ديگري هم يک ايراني گرفتار در لس آنجلس بود. نکته مهم اينکه در جريان همه اين برنامه ها سليم نقش رابط را ايفا کرد. با اين حال همين معاوضه پايه گذار ديدار مقام هاي واشنگتن و تهران بود.
    
    واسطي به نام عمان
    عمان هميشه و به طور سنتي نقش کليدي در بحران هاي خاورميانه داشته است. اين بار وساطت اين کشور براي رودررويي مقامات ايراني و آمريکايي به نتيجه رسيد و بخشي از بحران هايي که گريبان ايران را گرفته بود در زمينه هسته اي برطرف شد. نکته مهم تر اينکه سلطان قابوس هم در اين بين دو بار به ايران سفر و با رهبر ايران از نزديک ديدار کرد.
    
 روزنامه شرق