تاریخی

در چهل‏ و‏ششمین سال‏گرد جان‏باختن «چه گوارا»

cheguara_09102013

شباهنگ راد

در 9 اکتبر 1967، لشکریان و جرثومه‏های سرمایه، سینه‏ی «چه گوارا«، یکی از بر جسته‏ترین کمونیست‏های دنیا را بعد از شکنجه‏های فراوان به گلوله بستند. چند دهه‏ای‏ست که از جان‏باختن این کمونیستِ ارزش‏مند می‏گذرد؛ کمونیستی که با دنیای نابرابر و با مسببین فقر میلیون‏ها انسان جهان سر جنگ داشت. «چه» مطالعه و سفر نمود تا به عمق تفاوت‏های طبقاتی، که ماحصل چشم‏داشت بی انتهای عده‏ای قلیل از آحاد جامعه، به جان و مال توده‏ها بود، پی ببرد. شناختُ و به کار بست و تا آخرین دقایق زندگی پُر بارش در دفاع از منافع‏ی ستم‏دیده‏گان باز نه‏ماند. در حقیقت تولد، زندگی و مرگ «چه گوارا» مملو از آموختنی‏هاست. در آرژانتین به‏دنیا آمد، در کوبا جنگید و در بولیوی جان باخت.

به بیانی مفهوم و مضمون واقعی انقلاب توده‏ای در درون «چه«ی جوان عجین شده بود و متعاقباً سفر به کشورهای امریکای جنوبی در دُوران دانشجوئی، افکار وی را به سمت راه‏اندازی انقلاب و کمک به محروم‏ترین اقشار جوامع‏ی تحت سلطه شکل داد. فقر هزاران توده‏ی محروم را به‏گونه‏ی عملی لمس نمود و به این جمع‏بند روشن و واقعی دست یافت که پاسخ دیکتاتورهای وابسته، راه‏اندازی انقلاب قهرآمیز است.

در چنین دُورانی بود که به مکزیک رفت و با کاسترو آشنا و به جنبش چریکی کوبا پیوست و در مدت زمانی کوتاه، در گوشه‏ای از جهان سرمایه‏داری، پرچم انقلاب کارگران و زحمت‏کشان را برافراشت. «چه» چند سال بعد از پس زدن سرمایه از خاک و جان و مال توده‏های ستم‏دیده‏ی کوبا، و علی‏رغم داشتن پست‏های کلیدی و به‏منظور انجام وظایف اترناسیونالیستی‏اش ، کوبا را ترک و راهی جامعه‏ای دیگر شد. بر این عقیده بود که دیگر جنبش‏های اعتراضی نیاز به حمایت کمونیست‏های عمل‏گرا دارند. بر این باور بود که تضمین رهائی درازمدت‏تر توده‏های محروم کوبا، منوط به قطع سلطه‏ی امپریالیست‏ها در دیگر نقاط جهان است. به همین دلیل در آغاز به کنگُو و سپس و در اوائل سال 67 مخفیانه به بولیوی رفت تا مبارزه‏ی چریک‏های چپ‏گرای بولیوی را علیه‏ی دولت وابسته‏ی آن سازمان دهد. بی‏تردید دشمنان طبقاتی «چه گوارا» هم، به‏منظور جلوگیری از انجام وظایف انترناسیونالیستی‏اش دست به کار شدند و با تمام قوا در صدد کشف مکان و فعالیت‏های «چه» بر آمدند. جانیان بشریت پی بُرده بودند که «چه«، قصد راه‏اندازی انقلابی دیگر، از نوع, انقلاب کوبا را در سر می‏پروراند. تجمع و سازمان‏دهی تازه‏ی دستگاه‏های امنیتی به‏همراه مزدوران محلی باعث گردیده است تا محل «چه» و دیگر یاران‏اش کشف گردد و بالاخره و بعد از چندین ماه مبارزه‏ی چریکی در کوه‏ها و جنگل‏های بولیوی، وی را محاصره، و در 8 اکتبر 67 دستگیر و بعد از شکنجه‏های فراوان، در 9 اکتبر به رگبار به بندند.

نگاه و جمع‏بند تاریخ, بعد از مرگ «چه«، این‏موضوع را در برابر هم‏گان قرار می‏دهد که اگر چه سرمایه‏داران بر این باور بودند که با به کار انداختن قلب پر از کین «چه«، قادر خواهند گردید تا راه، آرمان و جان‏فشانی‏های وی را دفن نمایند؛ امّا حمایت و پشتی‏بانی بی‏دریغ میلیون‏ها توده‏ی ستم‏دیده‏ی جهان و مدافعین راه رهائی از زیر یوغ سلطه‏ی اهریمنی، بر این واقعیت صحه گذاشت که مرگ «چه«، تولدی تازه بود. از آن‏زمان به بعد بود که دنیا به عظمت و به وفاداری این کمونیست پی بُرد؛ از آن‏زمان به بعد بود که جنبش کمونیستی پی بُرده بود که چه یار ارزش‏مندی را از دست داده است؛ پی بُرده بود که تضمین رهائی میلیون‏ها انسان دربند از شر نظام‏های امپریالیستی، نیازمند انسان‏ها و کمونیست‏هایی هم‏چون «چه گوارا«ست.

به باوری دیگر این روزها جنبش کمونیستی جهانی در حسرتِ پی‏گیری راه کمونیست‏های صدیق و انسان‏های فداکار و عمل‏گرائی هم‏چون «چه‏گوارا«ست. دهه‏هاست که سرمایه بر شتاب تعرض خود افزوده است و جهان انسانی، شاهد سیاست و عکس‏العمل به‏جا و درخور شایسته‏ی کمونیست‏ها نیست. سیاست و عملی که در تخالف با سیاست و عمل «چه«، می‏باشد. در حقیقت سیاست و عمل تعریف شده‏ی «چه‏گوار«، سیاست و عمل سکون و بیگانه‏گی مبارزاتی و ایستائی نیود و علی‏رغم مشکلات متناوب، به‏دنبال راه‏جوئی‏های عملی به‏منظور سازمان دادن جنبش‏های اعتراضی – کمونیستی بود. بر مبنای چنین واقعیاتی بود که سرمایه‏داران در صدد دستگیری «چه» بر آمدند و به خیال خود بر این ایده‏ی واهی بودند که با حذف فیزیکی وی می‏توانند افکار و عمل‏کرد کمونیستی‏اش را از ذهن دنیای انسانی پاک نمایند. بر این اندیشه‏ی واهی بودند که مرگ «چه«، مترادف با مرگِ آرمان رهائی برده‏گی و بنده‏گی از زیر سلطه‏ی سرمایه است؛ امّا و در مقابل توجه‏ی نسل‏های بعدی جهان، به اندیشه‏ی «چه گوارا«، نه تنها خلاف ارزیابی‏های سخیف سرمایه‏داران جهانی را به‏نمایش گذاشت، بلکه نشان داده است که راه و آرمان «چه«، به مشغله‏ی فکری و هم‏چنین به سر تیتر افکار نیروهای جوان تبدیل گردیده است. مگر بی دلیل و بی اعتبار بوده و می‏باشد که میلیون‏ها انسان سرتاسر جهان دارند از وی به نیکی یاد می‏کنند و «چه» را به عنوان عنصر صادق، و به عنوان یار و یاور جنبش‏های کارگری – توده‏ای به حساب می‏آورند؟ «چه«ای که به حق و به جرأت دین خود را در قبال جنبش‏های انترناسیونالیستی ادا نمود و بر این اندیشه‏ی کمونیستی پای فشرد که وظیفه‏ی مدافعین توده‏های محروم، راه‏اندازی و پی‏گیری انقلابات کارگری – توده‏ای در تمامی و در گسترده‏ی جهان سرمایه‏داری‏ست.

در یک کلام و به اعتباری باید اذعان نمود که حقانیت اندیشه‏ی «چه‏گوارا» جهانی شده است. «چه» متعلق به همه‏ی آزادی‏خواهان جهان و متعلق به یگانه طبقه‏ی تا به آخر انقلابی‏ست و جهان انسانی دارد به اعمال و رفتار کمونیست‏هایی هم‏چون «چه» می‏بالد و به تبع‏ی آن مرور و بارخوانی فعالیت‏های «چه‏گوارا» برای هر انسانِ مدافع‏ی رهائی از زیر ستم ظالمان هم انرژی‏زاست. «چه» هم‏واره و هم‏واره با مردم و در ذهن‏هاست و فراموش ناشدنی‏ست؛ «چه«ای که نام و عکس وی زینت دهنده‏ی اعتراضات کارگری – توده‏ای سرتاسر جهان است و هزاران انسان مخالف مناسبات گندیده دارند در گوشه و کنار جهان سرمایه‏داری فریاد بر می‏آورند که «چه» نه تنها نمُرده است بلکه مرگ وی، تولدی تازه بود.

8 اکتبر 2013

16 مهر 1392