سرتیتر

جنگ سوریه-آیا «خط قرمز» زیرپا گذارده شده؟

20130828-185412.jpg

تارنگاشت عدالت

منبع: هینترگروند

پس از حمله شیمیايی مفروض در منطقه غوطه دمشق، فشار «جامعه ارزشی غربی» بر رژیم اسد شدت می‌یابد.

چندین کلیپ ویديويی در اینترنت قابل رؤیت است، که گوشه‌ای از فجایع حمله‌ای را که شب چهارشنبه صورت گرفت،نمایان می‌کند. این ویديو‌ها گروه گروه اجساد مردم در حال جان کندن را نشان می‌دهد. به ظاهر این اجساد که در بین آن‌ها تعداد زیادی کودک به چشم می‌خورد، هیچ‌نوع جراحت خارجی نشان نمی‌دهند. همه چیز نشان از آن دارد که آن‌ها در اثر مواد سمی کشته و یا مجروح شده اند. و تعداد آن‌ها بسیار زیاد است. تعداد کسانی که در اثر استعمال مفروض گاز سمی کشته شده اند، هنوز معلوم نیست. ولی تعداد آن‌ها به مراتب از تعداد کسانی که گویا تاکنون در سوریه در اثر استعمال سلاح شیمیايی به قتل رسیده اند بیش‌تر است. صحبت از صدها و یا بیش از هزار نفر می‌باشد.

نمایندگان اپوزیسیون ارتش سوریه را مسؤول قلمداد می‌کنند. ژرژ صبرا نماینده پیمان ملی سوری در مقابل بنگاه خبرگزاری رویترز می‌گوید: «این‌بار رژیم قصد نداشت مردم را مرعوب سازد، بلکه می‌خواست آن‌ها را از بین ببرد.»

کمال اللبوانی عضو مجمع رهبری پیمان در پیامی به دیپلمات‌های غربی نوشت: «ما از غرب، به ویژه از ريیس‌جمهور اوباما سؤال می‌کنیم که با در نظر گرفتن جنایاتی به این وسعت، خطوط قرمز و رفتار ابرقدرت‌ها به چه معناست. » «صبرا» توضیح داد: این رویکرد کلیه «امیدها برای رهیافت سیاسی را نقش برآب می‌کند.» پیش از آن اوباما استعمال سلاح شیمیايی توسط ارتش سوریه را «خط قرمزی» نامیده بود که عبور از آن واکنش نظامی ایالات متحده آمریکا را به دنبال خواهد داشت.

نه به هیچ‌نحو و نه هیچ‌گاه نمایندگان پیمان ملی سوری امید به رهیافت سیاسی نبستند، زیرا اتحاد نیروهای اپوزیسیون که از طرف غرب و شیخ‌نشین‌های حومه خلیج فارس مورد پشتیبانی قرار دارد تاکنون هرنوع راه‌حل سیاسی را رد کرده و از ابتدای کار تنها به پیروزی نظامی دل بسته است. تعبیر پیمان ملی سوری این است که با نمایندگان رژیم اسد نمی‌توان به تعامل نشست. پیشنهاد روسیه و کشورهای دیگر برای شرکت در مذاکرات صلح در نظر گرفته شده در ژنو همواره با اشاره به ضعف نظامی که در ماه‌های اخیر آشکار شده، مکرراً رد شده است. اول باید مواضع خود را در صحنه جنگ تقویت کرد تا بتوان با دست پر بر سر میز مذاکرات با نمایندگان دولت سوریه حاضر شد.

ولی چشم‌انداز پیروزی‌های نظامی تاریک به نظر می‌رسد و لذا پیمان ملی سوری خواستار پشتیبانی مستقیم نظامی کشورهای ناتو است و از این منظر استعمال گازهای سمی به موقع صورت گرفت.

«واکنش قدرت»
هرچند که نمایندگان کشورهای عضو ناتو خواستار تحقیق و بررسی این حادثه توسط سازمان ملل متحده شده‌اند، لکن برخی از آنان هم‌اکنون مسؤول اصلی این جنایت هولناک را تعیین کرده اند.

وال‌استریت ژورنال به نقل قول از یکی از نمایندگان دولت آمریکا نوشت: «علايم زیادی موجود است که این حمله- کاملاً روشن از طرف دولت سوریه- با سلاح شیمیايی صورت گرفته.» وزیر امور خارجه انگلیس «ویلیام هاگ» گفت که این حمله ظاهراً شیوه حکومتی «سفاکانه و بربرمنشانه» اسد را به نمایش می‌گذارد. دولت فرانسه رویکرد خشن و سختی را در قبال سوریه وعده داد. وزیر امور خارجه فرانسه «لورن فابیوس» روز پنج‌شنبه در فرستنده تلویزیونی فرانسه BFM TV گفت اگر حملات فوق ثابت شود، گامی بیش‌تر از تنها یک محکومیت بین‌المللی لازم خواهد بود. فابیوس تهدید کرد که در آن صورت باید «واکنش قدرت» صورت گیرد، البته بدون آن‌که جزيیات این اقدام را اعلام کند. برروی‌هم، در رسانه‌های غربی درخواست دخالت نظامی روزبه‌روز گسترده‌تر می‌شود. مثلاً واشنگتن پست خواستار «اقدامات تنبيهی مستقیم» شد و اوباما را مورد انتقاد قرار داد که چرا در رابطه با مسأله سوریه موضع خشن‌تری را اتخاذ نمی‌کند. (۱)

فراخوان واشنگتن پست برای دخالت نظامی ظاهراً زیاد مورد استقبال نظامیان آمریکا قرار نگرفته است. دو روز قبل از استعمال گاز سمی مفروض، ريیس ستاد متحد ارتش آمریکا، «مارتین دمپسی» طی نامه‌ای خطاب به نمایندگان کنگره خاطرنشان کرد که پشتیبانی نظامی بیش‌تر از شورشیان، زیاد مطلوب نیست. او پیشنهاد کرد که تنها به «سیاست فعلی پیشتیبانی انسان‌دوستانه و کمک‌های محدود به گروه‌های معتدل اپوزیسیون» ادامه داده شود. (۲)

دولت سوریه اتهامات اپوزیسیون را رد کرد و اعلام نمود که تروریست‌های اپوزیسیون از معاهده‌ای که بین سوریه و سازمان ملل متحد برای تحقیق در مورد استعمال سلاح کشتار جمعی به امضاء رسیده نگران است. از دیروز بازرسان سازمان ملل متحد در سوریه حضور دارند که قرار است در مورد استعمال گاز سمی مفروض تحقیق و بررسی به عمل آورند. بنابر اظهارات وزارت امور خارجه سوریه، اخبار در مورد حملات جدید تنها برای بدنام کردن دولت انتشار می‌یابد. دیروز رهبری ارتش و نیروهای مسلح سوریه اعلام کرد که این اتهامات «به کلی بی‌پایه و دروغ» بوده و بخشی از «جنگ کثیف رسانه‌ای علیه سوریه» می‌باشد. (۳)

طبق نظر روسیه دولت سوریه حاضر به «همکاری کامل» با بازرسان سازمان ملل متحد برای بررسی وقایع چهارشنبه است. سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه «آلکساندر لوکاشویچ» روز پنج‌شنبه در مسکو گفت هیأت رهبری سوریه حول ريیس‌جمهور بشارالاسد، آمادگی خود را برای ارايه کمک‌های تدارکاتی و هم‌چنین دسترسی به نمونه‌‌برداری‌های ضبط شده، اعلام کرده است. روسیه امیدوار است که این تحقیقات به «گمانه‌زنی‌ها» در مورد استعمال سلاح شیمیايی پایان دهد.

معاون دبیرکل سازمان ملل متحد، «یان الیسون» پیش از آن اعلام کرده بود که تماس با دولت سوریه برقرار شده است، ولی به دلیل وضعیت امنیتی ورود به منطقه ممکن نیست.

اسرائیل شدیداً انتقاد می‌کند که با این‌گونه تحقیقات وقت از دست می‌رود. «یووال اشتاینیتز» وزیر مسايل استراتژیک در رادیو می‌گفت: «دنیا محکوم می‌کند. دنیا تحقیق می‌کند. دنیا وعده لفظی می‌دهد.» سازمان امنیت اسرائیل براین عقیده است که دولت سوریه سلاح شیمیايی به کار برده است. «اشتاینیتز» گفت: «سلاح شیمیايی به کار برده شده و البته نه برای اولین بار… ما در اینجا با یک رژیم بسیار سفاک و بی‌رحم روبه‌رو هستیم.»

نمایندگان اسرائیل در گذشته با آشکار شدن استعمال مفروض گاز ‌سمی به کرات رژیم سوریه را مسؤول آن اعلام نموده‌ بودند. ولی تاکنون هیچ مدرک قابل قبول و صریحی بر له این مدعا ارايه نگردیده است.

همان‌طور که نظامیان بلندپایه اسرائیل اخیراً باز تکرار کرده اند، برای اسرائیل سرنگونی اسد ضروری است و در نتیجه به هر قیمت باید انجام گیرد، (۴) حتا اگر اسلام‌گرایان متعصب و افراطی قدرت در این کشور اسلامی را به دست خود گیرند.

طبق نظر سیاست‌گذاران اسرائیلی، تهدید از ناحیه «محور مقاومت»، متشکل از ایران، سوریه و حزب‌الله به مراتب بزرگ‌تر از تهدیدی است که از ناحیه القاعده متوجه اسرائیل می‌باشد. (۵)

«نعل وارونه»
برداشت روسیه از کشتار چهارشنبه در نزدیکی دمشق برخلاف برداشت غرب است.

وزارت امور خارجه روسیه در این رابطه از «نعل وارونه» سخن گفت، که از پیش آماده شده بود. سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه، آلکساندر لوکاشویچ گفت: «رسانه‌ها با پیش‌داوری کامل، بی‌درنگ دست به آغاز یک سازوکار خشن زدند تا مسؤولیت واقعه را به طور کامل متوجه دولت سوریه کنند.» تصادفی نیست که این سازوکار هم‌زمان با ورود بازرسان سازمان ملل متحد که قرار است استعمال سلاح‌های شیمیايی مفروض را بررسی کنند، آغاز شد.

همین‌طور ريیس کمیسیون مجلس دوما برای مسايل بین‌المللی، «لئونید کالش‌نیکف» از «اقدام دیگر تروریست‌ها و پشتیبانان آن‌ها برای رد گم کردن» سخن گفت. (۶)

نه ارتش رسمی سوریه، بلکه مبارزین اپوزیسیون موشکی که حامل سم شیمیايی نامعلومی بود، استعمال کردند. «بلشویکیچ» گفت: که «سحرگاهان روز چهارشنبه موشک خودساخته‌ای از مواضع مخالفین رژیم پرتاب شد.» هدف این موشک حومه شهر دمشق بود که در آنجا ارتش در روزهای اخیر حملات سختی به شورشیان ترتیب داده بود. (۷) در این رابطه نیویورک تایمز از تصویری یاد کرد که یکی از «کنشگران» انتشار داده بود، که شیئی را نشان می‌داد که شبیه یک موشک خود ساخته بود. (۸)

بنابر گزارش روزنامه آلمانی «دی‌ولت»، «دان کازه تا» افسر سابق سپاه ویژه سلاح‌های شیمیايی ارتش آمریکا، پس از بررسی اولیه عکس و تصویر قربانیان، استعمال گاز شیمیايی شناخته شده را غیرمحتمل می‌داند. پرسنل پزشکی به محض تماس با گاز سارین بلافاصله آلوده شده و احتمالاً جان خود را از دست می‌دهند. ولی به نظر او مردم توسط «ماده سمی ناشناسی» از بین رفته اند. (۹)

پرتاب این موشک خودساخته مسلح به ماده جنگی شیمیايی، شبیه با نحوه عملکرد حمله روز ۱۹ مارس سال جاری در خان العسل است. در آن زمان در منطقه تحت کنترل نیروهای ارتش سوریه در حوالی حلب پس از ضربه موشکی ۲۴ نفر، از جمله سربازان ارتش سوریه، به قتل رسیدند. بنابر تحقیقات دولت روسیه گاز سمی مورد استعمال نوع ساده دیگری از گار سارین است. (۱۰) پس از آن که در چندین مورد ذخیره مواد شیمیايی شورشیان ضبط شد، سایت «هینترگروند» دو ماه پیش در مورد نقشه‌های تروریست‌ها برای استفاده از گازهای سمی گزارش داد. (۱۱)

بنابر اظهارات وزارت امور خارجه روسیه سه هفته پیش شورشیان خان العسل را تسخیر کردند و برروی‌هم «۱۵۰ نفر از وفاداران رژیم چه ارتشی و چه غیرنظامی» را اعدام نمودند. (۱۲)

خبرگزاری روسی ریانووستی از بیانیه «بشار جعفری» سفیر سوریه در سازمان ملل متحد، در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک نقل قول می‌کند که: «شاهدین توانستند در مقابل دفتر سازمان ملل متحد شهادت دهند و کسانی را که سلاح شیمیايی به کار گرفته بودند، به نام معرفی کنند.» (۱۳)

انگیزه‌های سؤال‌برانگیز
حمله روز چهارشنبه نیز را نیز احتمالا باید به حساب شورشیان گذارد تا ارتش سوریه. حداقل بنا بر نظر «اولیور ترنرت» مدیر اندیشکده «Center for Security Studies» وابسته به دانشکده فنی زوریخ، ارتش سوریه نمی‌تواند انگیزه‌ای برای انجام این کار داشته باشد.

دویچه وله از او نقل قول می‌کند: «درست در این زمان که ظاهراً اسد قدرت خود را تثبیت کرده، به صرفه نیست که با استعمال سلاح هسته‌ای در سطح وسیع، مجدداً در مرکز توجه قرار گیرد.» (۱۴) دویچه وله از خانم «مارگرت یوهانسون» نقل قول می‌کند: «در حال حاضر من از منظر رژیم نمی‌توانم هیچ دلیل منطقی پیدا کنم، که رژیم را برای حفظ قدرت ملزم به استفاده از سلاح شیمیايی کند.»

به گفته خانم «پوهانسون»، کارشناس مسايل خاورمیانه مؤسسه تحقیقات صلح و سیاست‌های امنیتی وابسته به دانشگاه هامبورگ، دولت اسد به دلیل قدرت عظیم خود اصلاً نیازی به استفاده از این سلاح‌ها ندارد. «با استعمال این نوع سلاح، منطقی که رژیم تاکنون به خرج داده، ازبین خواهد رفت.» و از این طریق برای آغاز جنگ بهانه خوبی به غرب خواهد داد. لذا بعید نیست که حمله اخیر نیز در خدمت انگیزه‌های تبلیغاتی باشد. «هر جناح رزمنده‌ای که علاقه‌مند به شرکت نظامی غرب در جنگ باشد، وسوسه خواهد شد که نقش «آژان پرووکاتور» را ایفاء کند.»

در واقع استعمال گازهای سمی از طرف نیروهای دولتی سوریه، هم از نظر استراتژی نظامی، هم سیاسی و هم تبلیغاتی بی‌مفهوم به نظر می‌رسد. با در نظر گرفتن موفقیت‌های نظامی سوریه طی ماه‌های اخیر، هیچ دلیلی برای استفاده از این سلاح خطرناک که هم برای ارتش خودی مخاطرات بسیار ی در بر دارد و هم در عین حال به کشورهای عضو ناتو بهانه خوبی برای دخالت نظامی مستقیم ارايه می‌دهد، موجود نیست مضاف به این‌که در ‌صورت از آن پشتیبانی روسیه را نیز از دست می‌دهد و لذا از نظر سیاسی پی‌آمد‌های مخربی برای دولت سوریه به همراه خواهد داشت.

(1) http://www.washingtonpost.com/opinions/syrian-attack-should-prompt-us-investigation-into-chemical-weapons/2013/08/21/92d263f4-0a7b-11e3-8974-f97ab3b3c677_story.html
(2) http://rt.com/usa/syria-rebels-toxic-arms-797/
(3) http://sana.sy/eng/337/2013/08/21/498376.htm
(4) http://english.al-akhbar.com/content/tel-aviv-%E2%80%9Caxis-evil%E2%80%9D-cannot-be-allowed-win-syria
(5) http://www.bicom.org.uk/news-article/13169/, http://www.project-syndicate.org/commentary/syria-and-the-threat-to-us-national-security-by-itamar-rabinovich
(6) http://sana.sy/eng/22/2013/08/21/498486.htm
(7) http://de.rian.ru/politics/20130821/266711380.html
(8) http://www.nytimes.com/2013/08/22/world/middleeast/syria.html?pagewanted=2&_r=1&smid=tw-share&
(9) http://www.welt.de/politik/ausland/article119257159/Die-Tragoedie-von-Damaskus-gibt-Raetsel-auf.html
(10) http://www.hintergrund.de/201307102674/kurzmeldungen/aktuell/syrien-rebellen-sollen-chemiewaffen-eingesetzt-haben.html
(11) http://www.hintergrund.de/201306062609/politik/welt/syrien-armee-siegessicher-aufstaendische-planen-giftgas-einsatz.html
(12) http://de.rian.ru/politics/20130729/266571777.html
(13) http://de.rian.ru/security_and_military/20130729/266571919.html
(14) http://www.dw.de/r%C3%A4tselraten-um-chemiewaffeneinsatz/a-17037873
Quelle: hintergrund.de, 22. August 2013