Year: 2013

مارکس: طعنه و اسطوره

مارکس: طعنه و اسطوره الکس کالینیکوس ترجمه ی مهرداد امامي كارل مارکس که در بخش اعظم دهه‌ی 1990 با او به‌سان شخصی بی‌ارزش برخورد می‌شد، به شکلی قابل قبول بازگشته است. در طول سال گذشته یا همان حدود، تحلیل‌گران در سازمان‌های بنگاهی از قبیل فایننشیال تایمز و نیویورکر مقالاتی منتشر کرده‌اند که ارتباط اندیشه‌ی مارکس را به جهان معاصر تصدیق می‌کنند. کمتر هفته-ای است که در صفحات اقتصادی گاردین، دست‌کم، ارجاعی به نقد سرمایه‌داری مارکس داده نشود. در واقع، همان‌طور که بیل کلینتون به خوبی بیان می‌کند، «این اقتصاد است، احمق» که تبیین‌گر احیای وجهه‌ی مارکس است. در حالی که سرمایه‌داری جهانی به نظر می‌رسید در نیمه‌ی نخست دهه‌ی 1990 پیروز شده، مارکس به فراموشی سپرده شد. امروز که اقتصاد جهانی در مخمصه‌ی به‌طور روزافزون عمیقی قرار دارد، دوباره به سراغ آثار مارکس می‌روند. با این حال، این بازگشت به مارکس به طرق گوناگون کمتر از آنچه به نظر می‌رسد، جالب توجه است. به رغم احترام و توجه زیادی که اکنون به مارکس می‌شود، جوهر اندیشه‌ی او همچنان تا حد زیادی مبالغه‌آمیز می-نماید. از این …

گم شدن هویت کودکان بی شناسنامه و مادران در غبار نادیده گرفتن عمدی قانون

شیده رخ فروز  منتشر شده در خیزش شماره ۲۸ در بسیاری از مناطق ایران زنانی زندگی می کنند که به دلیل ثبت نشدن ازدواج شان در مراجع رسمی، با داشتن تعدادی فرزند، از ابتدایی ترین حقوق انسانی محروم اند و نادیده گرفته می شوند. این زنان و کودکان بی هویت، در برابر موانع قانونی فاقد هرگونه حامی و نهاد حمایتگر اجتماعی اند و برای ادامه زندگی، با مشقات عدیده ای دست و پنجه نرم می کنند. حاکمیت دولت دینی کنونی که با رسوخ و سرکشی در شخصی ترین زوایای زندگی مردم، تنها آنان را با قوانین شرعی و روی کاغذ ملاک قرار می دهد، با گسترش فقر اقتصادی و اشاعه فقر فرهنگی، عامل اصلی این تیره روزی ها است. این پدیده بویژه در مناطقی که از فقر، بیکاری و اعتیاد فزاینده رنج می برند، حادتر است و قربانیان اصلی آن زنان و کودکانند: «به دلیل وضعیت بدی که خانواده ما داشت پدرم حاضر شد تا مرا به ازای 2 میلیون تومان به عقد یک تبعه افغانی در بیاورد … به دلیل اینکه من و همسرم …

قانون كار به زبان ساده

گروه پروسه http://www.processgroup.org تعليم القانون العمل به لسان السهل التوزيعات پروسة القسم الاول التعاریف قبل الدخول فی الموضوع ، الارجح ان نعطی فکرة حول العامل- رب العمل- والمعمل کی نستطیع الفرز بین العامل و غیر العامل. العامل: فی الدستور-العامل هو الشخص الذی یعمل طلبا من رب العمل مقابل اخذ «حق السعی» . اذن العامل یعمل عملا معینا مقابل الحصول علی «حق السعی» طلبا من صاحب العمل. ما هو «حق السعی»: حق السعی هو حق الزحمة الذی یدفع کالاجره – راتب – فائدة الاسهم او غیرهایمکن ل»حق السعی» ان تدفع نقدا او غيرنقد او ک اخری من المصالح مثل حق المتزوجین-حق المسکن و … صاحب العمل: هو الشخص الذی یعمل العامل من اجله و بطلبا منه مقابل الحصول علی حق السعی و یمکن ان یکون شخصا حقیقیا او اعتباریا (نحو الشریکات). عندما یقال رب العمل شخصا حقیقیا کان ما یبرم العامل صفقة مع رجل اسمه حسن بختیاری اوءامرئة اسمها فاطمه حسینی و عندما یقال رب العمل شخصا اعتباریا ربما یبرم العامل صفقة للعمل مع معمل فلان او فلان شریکه علی سبیل المثال. الشخص الذی یبرم الصفقة …

صمد و «اتوپيا»

نويسنده: نادر شهريوري (صدقي) نيما يوشيج در داستان توکائي در قفس از پرنده اي مي گويد که با آب و دانه اي که صاحبش به او مي دهد مجبور است هرروز براي او آواز بخواند، توکا اگرچه هرروز ناتوان تر مي شود اما ميل به آزادي در او بيشتر مي شود، توکا براي يافتن راه و چاره با حيوانات مختلف گفت وگو مي کند تا اينکه سرانجام راه خود به سوي آزادي را پيدا مي کند. ادبيات کودک در ايران از سال هاي قبل از انقلاب متاثر از اتوپيا بود. نويسندگاني مانند داريوش عباداللهي، منصور ياقوتي، علي اشرف درويشيان، قدسي قاضي نور، مرتضي رضوان با دو کتاب- باغ مريم و قصه هستي – گاه از دنيايي غير از اين دنيا سخن مي گويند اما اتوپيا در بعضي از نوشته هاي صمد بهرنگي به اوج مي رسد. نگارنده تاملي کوتاه به اتوپيا در بعضي از داستان هاي صمد دارد. *** «از دور کوه هاي بلند ديده شد. ننه بزرگ پايين آمد و گفت: سر آن کوه ها شهر کلاغ هاست.»1 اولدوز و کلاغ ها نوشته صمد …

کرکسهادرآسمان ایران به دنبال طعمه اند!

کرکسهادرآسمان ایران به دنبال طعمه اند! به دستور مونوپولهای جهان خوار، دولتهای امپریالیستی یکی بعدازدیگری درظاهر فشار آوردن به دولت جمهوری اسلامی ایران در زانوزدن دربرابرخواستهای سیری ناپذیرآنان و درحقیقت وعمل فشار ضدبشری گذاشتن به روی توده های وسیع مردم و به ویژه کارگران و زحمت کشان ایران برای رضایت دادن به استثمارشان، سالهاست که دراعمال تحریم سرازپا نمی شناسند،. اینان قراردادهای خودرا درانجام دزدیهایشان خون سردانه به هم زده و صدها هزار کارگر را به بی کاری و فقر و فلاکت کشاندند. ولی به محض این که بعداز فشارآوردن به حاکمان ایران زمینه برای مذاکره فراهم شد این حاکمان که درصدد پرکردن بازهم جیب خود بودند که دراثراین محدودیتها در استخراج و فروش نفت و دیگرمعادن به وجودآمده بود، لبیک بلندبالائی به بسط مجدد مناسبات با مونوپولهای امپریالیستی گفته و با آب و تاب به دعوت ازاین کرکسها می پردازند تا درچپاول آخرین رمقهای اقتصادی ایران اینان نیز به دورلاشه ی اقتصادی ایران جمع شوند: «به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا)، بیژن زنگنه، وزیر نفت اعلام کرد که ایران از شرکت‌های توتال فرانسه، رویال …

مصاحبه با آسانژ- جاسوسي براي مردم

جاسوسي براي مردم گفت وگوي «يلاكرِچيچ» خبرنگار روزنامه اسلوونيايي «دلو» با «جوليان آسانژ»   مترجم: اميررضا گلابي   جوليان آسانژ، بنيانگذار ويکي ليکس پيش از شروع مصاحبه گفت: «امروزه هر کسي زندگينامه نويس مخصوص خودش را دارد.» – اين نکته طنزآميزش ناظر بر وضعيت کنوني نظارت بر مردم است. افرادي که اسناد يا اطلاعاتي به ويکي ليکس داده اند سختي هاي زيادي را متحمل شده اند- بردلي (چلسي) منينگ تا 35سال ديگر در زندان خواهد بود. خود آقاي آسانژ هم در 15ماه گذشته در دواتاق در آپارتمان مجلل سفارت اکوادور در بريتانيا محبوس شده است. يک دوجين پليس روزوشب در اطراف ساختمان نگهباني مي دهند تا او فرار نکند؛ آپارتمان از خارج و طبقه پايين و بالايش کنترل مي شود؛ آسانژ حتي نمي تواند وارد راهرو ساختمان شود چون نيروهاي پليس آنجا هم منتظر او هستند؛ او نمي تواند حساب بانکي باز کند و مسايلي از اين دست. به همين دليل بريتانيا 50نفر را فقط براي زيرنظرگرفتن آقاي آسانژ به کار گرفته- چرا آنها در اين اوضاع رياضت مالي اين همه هزينه مي کنند؟ قضيه …

اگر آمریکا باید کمونیست شود

لئون تروتسکی ترجمه: ژاله سهند آگوست 1934 برای ارشیو اینترنت تروتسکی توسط سالی رایان رونویسی شده است. لیبرتی، 23 مارس 1935 تجدید چاپ شده در بین الملل چهارم، Vol.12 NO.2، ماه های مارس و آوریل سال 1951، pp.54-57. مقدمه از بین الملل چهارم جبهه حمایت شده توسط سرمایه داری ، در تعقیب افسونگران witch hunters برعلیه ایده های مارکسیستی ، امروز هدفش اینست که این تصور غلط را بوجود بیاورد که کمونیسم بطور کامل با زندگی آمریکایی بیگانه و مخا لف رفاه مردم آمریکا است. در سالهای سی ، در امتداد گسترش سریع احساسات ضد سرمایه داری پس از رکود بزرگ، علاقه مندی توده ای قابل توجهی در چشم انداز یک آمریکای کمونیست بوجود امد. در این خصوص سردبیران مجله آزادی برای دست یابی به چشم انداز اجمالی آن چیزی که آینده کمونیست برای آمریکا در چنته داردد به تروتسکی روی اوردند. ******* اعانه تروتسکی، خطاب به جامعه گسترده آلوده به تعصبات ضد کمونیستی و بیزارشده توسط استالینیسم، در کنکاش بود که نشان دهد که چه طرق پیشرفت گسترده ای توسط یک انقلاب سوسیالیستی پیروز …

تاریخی که ما نگاشتیم، تاریخی که آنان می‌خوانند!

تاریخی که ما نگاشتیم، تاریخی که آنان می‌خوانند! (گفتگو با کاک یوسف اردلان درباره‌ی تاریخ کومله) | مارال س. منتشر شده در تارنماي پراكسيس   مقدمه چندی پیش انتشار گفتگوی مینا خانلرزاده با منصور تیفوری۱ با عنوان «جعل تاریخ و حافظه‌زدایی: خشونت علیه حافظهء فرهنگیِ ضد سرکوب» منجر به برخی واکنش‌های انتقادی شد. از جمله، «محمود دلخواسته» یادداشت کوتاهی در نقد صحبت‌های منصور تیفوری نوشت که به رغم انتشار فیسبوکی آن۲، از آن‌جا که گزاره‌‌هایی را برجسته می‌کند که در اشکال دیگری هم در فضای رسانه‌ای تکرار می‌شوند، لازم است در راستای لایروبی تاریخ از زنگار جعل و تحریف، قدری بر آن‌ها درنگ کنیم و از صحت و سُقم‌ شان جویا شویم. شاید بشود از خلال تقابل دو نگاه یاد شده، به چیزی فراتر از یک روایت از تاریخ و نقد آن روایت دست پیدا کنیم. دلخواسته در این متن کوتاه، فهرست بلندی از وقایع و اعمالی که به دست کومله و جریانات چپ در کردستان انجام شده تهیه کرده است. او در حالی انجام چنین اعمال شبه‌گانگستری را به جریانات چپ نسبت می‌دهد که …

شاه در تاریکخانه‌ی ایدئولوژی – آرش اسدی

نگاهی به شاه» نوشته‌ی عباس میلانی در بوته‌ی نقد» منتشر شده در نقد اقتصاد سیاسی سی و پنج سال از واپسین سفر/فرار شاه از ایران می‌گذرد، اما او و عوارض سامان سیاسی‌ای که او بخشی از آن بود، همچنان موضوعی تازه برای بحث است. برای اکثریتِ ما مردم ایران، شاه تجربه‌ای باواسطه است. اکثریت ایرانیان امروز او را یا ندیده‌اند یا لحظات فراز و نشیب‌اش را به تجربه لمس نکرده‌اند. تجربه‌ی باواسطه از شاه اغلب به تحریف واقعیت و ایدئولوژیک ساختن ماجرا دامن زده است. به قول فروید بین تحریف یک متن و قتل شباهتی وجود دارد، تنها مسئله در هر دو مورد پاک کردن ردِ پاهاست! این زدودن ردپا گاه موفق بوده و گاه به طرز دلخراشی ناموفق. عده‌ای موفق شدند که در ایدئولوژیزه ساختن شاه و ساختارش هوش از سر ما بربایند و دیگرانی با هر تلاشی به هیچ دست نیافتند. به این ترتیب، شاه عموماً از دو حال خارج نیست؛ یا اهریمنی دیوسیرت می‌شود که خون از دندانش می‌چکد و به‌هیچ‌وجه از استثمار رعایایش خسته نمی‌شود، یا اهورایی خوش‌سیما که همه‌ی قصد …

فریدمن، لوکاس و افسانه‌ی کارآمدی بازار آزاد

احمد سیف منتشر شده در تارنمای نقد اقتصاد سیاسی در میان مدافعان اقتصاد بازار آزاد میلتون فریدمن استاد فقید دانشگاه شیکاگو جایگاه ویژه‌ای دارد. برخلاف دیگر اقتصاددانانِ جریان اصلی، فریدمن به استفاده‌ی گسترده از ریاضی در بیان دیدگاه‌های خویش اعتقاد نداشت. تاجایی که خبر دارم، او حتی به بگومگوهایی که درباره‌ی «تعادل عمومی» می‌شد هم بی‌باور بود، از جمله به این دلیل که معتقد بود کارآمدی بازار آزاد چنان عیان است که دیگر نیازی به این الگوهای ریاضی در اثبات آن نیست. هرچه که بحث و جدل برسر استفاده از معادلات ریاضی در اقتصاد باشد ولی به احتمال زیاد این ادعا واقعیت دارد که از زمان آدام اسمیت به این سو هیچ اقتصاددانی به اندازه‌ی میلتون فریدمن درپیشبرد ادعای کارآمدی بازار آزاد موفقیت نداشته است. برای مدتی نسبتاً طولانی یک صفحه‌ی ویژه در نیوزویک می‌نوشت و بعد دو کتاب بسیار پرطرفدارش «سرمایه‌داری و آزادی» (1962) و «آزاد برای انتخاب» (1980) که با همسرش منتشر کرد تأثیرات شگرفی در سیاست‌پردازی اقتصادی داشتند. عمده‌ترین دستاورد فریدمن در دفاع از کارآمدی بازار آزاد در پنج حوزه بود. کاستن از …

اعتماد به كتاب هاي پياده رو

پرسه در بساط دستفروشان كتاب نويسنده: مريم شهبازي شايد گراني كتاب، سردرگمي مخاطبان براي يافتن كتاب مورد نظر و مميزي هاي سليقه اي از دوره گذشته بر سليقه مخاطبان سطح شهر تاثير گذاشته است. طوري كه خريدن كتاب كهنه و دست دوم پررنگ تر از گذشته ميان مردم رواج دارد.به نظر مي رسد اين روزها برخي از خيابان هاي پايتخت ميزبان موج تازه اي از كتابخواني شده اند. موجي كه هدايت بخش قابل توجهي از آن را دستفروشان كتاب در ميدان و خيابان قديمي انقلاب به دست گرفته اند. در بساط اغلب اين كتابفروشان به اصطلاح سيار كتاب هاي متعددي ديده مي شود. كتاب هايي كه از قضا عنوان هاي مشتركي را هم تشكيل مي دهد. از كتاب هاي چاپ زيرزميني هدايت و معروفي گرفته تا كتاب هاي پژوهشي نظير دو قرن سكوت زرين كوب و مجموعه اشعاري از شاعران ديروز و امروز. با اين كه خيابان هاي روبه روي دانشگاه از مدت ها قبل كتابفروشي هاي بسياري را در خود جاي داده اند اما به نظر مي رسد در سال هاي اخير توجه بخش …

نظریه استالینی انقلاب جهانی

رُمان سرگئی اِویچ اوسین (‪Roman Sergeevich Osin‬) برگردان: ا. م. شیری بمناسبت سالروز تولد یوسف ویساریونویچ جوگاشویلی (کُبا، استالین) تقدیم به «سپیده های سرخ» در حال نوزایی * بسیاریها عبارت «انقلاب جهانی» را هنوز هم با نام تروتسکی مرتبط می دانند. این تصور نادرست از آن ناشی می شود که او نظریه انقلاب مداوم را پیش از انقلاب کبیر اکتبر تدوین نمود و مفهوم «انقلاب مداوم» در پیوند مستقیم با مسائل استراتژیک انقلاب و ادامه ساختمان سوسیالیسم قرار داشت. بدون اینکه به جوانب مختلف نظریه تروتسکی بپردازیم، لازم به یادآوری می دانیم که مضمون اصلی این نظریه در عرصه سازندگی سوسیالیستی، عبارت از ناممکن بودن ساختمان سوسیالیسم در یک کشور جداگانه می باشد. تروتسکی عقیده داشت که، انجام انقلاب سوسیالیستی در یک کشور عاقلانه نیست. او تأکید داشت که یکی از علل اصلی بروز بحران در جامعه بورژوایی این است که نیروهای مولده این جامعه دیگر نمی توانند در چهارچوب ملی بگنجند. بدین ترتیب، انقلاب سوسالیستی به معنی واقعی کلمه، تداوم می یابد و پیش از برقراری نظام نوین اجتماعی در مقیاس جهانی، نمی تواند …