ماه: مه 2012

مالکیت خصوصی و کمونیسم

  آرمین نیکنام مطالب زیر؛ خلاصه ای از فصل هفتم دست نوشته های اقتصادی فلسفی ۱۸۴۴ هستند: مالکیت خصوصی برآمده از تضاد پیشرفته ی کار (ذات ذهنی مالکیت خصوصی) و سرمایه (کار عینی) است. در اینجا رابطه ای برای رفع این تضاد شکل خواهد گرفت. کار یکنواخت است که سبب زیان بار بودن مالکیت شناخته می شود و منجر به از خود بیگانگی می شود. راه حل این مساله از نگاه فوریه، گسترش کار کشاورزی و از نگاه سن سیمون، کار صنعتی بود. کمونیسم به دنبال برقراری مالکیت خصوصی همگانیست. مارکس در اینجا برای نخستین بار در دست نوشته هایش به تشریح کمونیسم می پردازد. او سه صورت ممکن برای کمونیسم را مورد بررسی و توجه قرار می دهد. : ۱) در شکل اول سعی در تعمیم و تحقق مالکیت خصوصیست به حدی که آنچه که همگانی نمی شود باید نابود شود. این امر، از بین برنده ی ذوق و استعداد بشریست و وظایف کارگران همه جا گسترانیده می شود. این نوع کمونیسم نهایتا به اشتراک زنان منتهی می شود. این کمونیسم با حداقل توجه و اندیشیده …

روش های جدید زیبایی ‌از باربی تا بوتکس

  نورمن سالمون برگردان: بابك پاكزاد سرنوشت اين طور رقم خورد كه خبر مرگ مخترع عروسك باربي همزمان شد با آغاز تبليغات 50 ميليون دلاري براي داروي ضد چين و چروك كه نام آن تركيبي است از واژه هاي « Botulism » و «Toxin». داروي تزريقي و گران Botox در ميان زناني كه مي خواهند چين و چروك ها را از صورت خود پاك كنند هوادار بسيار دارد. يورش تبليغاتي در اواسط سال 2002 به همه‌گير شدن مصرف اين دارو كمك شاياني كرد. هدف اوليه، زنان 30 تا 64 ساله بودند. 90 درصد مخاطبان، حداقل 10 بار در معرض تبليغات مربوط به Botox قرار گرفتند. تبليغاتي كه در نخستين هفته ماه مه در مجله People با شعار «اين معجزه نيست، لوازم آرايش Botox است» آغاز و با تبليغات در شبكه هاي تلويزيوني پيگيري شد. بسياري بر اين باورند كه ما در دوران پسافمينيستي زندگي مي‌كنيم كه انتقادات جدي به امور تبلیغاتی مبتنی بر جذابیت جنسی امري بي ربط و نابهنگام است. افرادي كه آشكارا از تصاوير زنان در رسانه هاي جمعي شكايت مي كنند با …

سرمایه‌داریِ انگلی‌ و توتالیتاریسمِ کالایی‌

Photograph: Chris Jackson/Getty Images رائول‌ وَنِهِ گِم‌ ترجمه بهروز صفدري انسان شناسی و فرهنگ جباريتِ مبادله‌ي‌ آزاد: از اولويتِ مصرف‌ به ‌بيهودگيِ سودآور اقتصاد به‌مثابه‌ سيستمِ استثمارِ طبيعت‌ و انسان‌، همواره‌ يك‌ سازمانِ انگلي‌ بوده‌ است‌. با وجود اين‌، اقتصاد ضمنِ استخراجِ نيروي‌ كار از نيروي‌ زندگي‌ و كسبِ سودي‌ قابلِ تبديل‌ به ‌سرمايه‌، متقابلاً بقاي‌ كساني را‌ كه‌ توليدش‌ مي‌كرده‌اند پيوسته‌ تأمين‌ مي‌كرده‌ است‌. تا سال‌هاي‌ 1970 سرمايه‌داري‌ بخشي‌ از سودهايش‌، به ‌عبارت‌ ديگر بخشِ اندكي‌ از آنچه‌ را كه‌ هم‌ از فرد و هم‌ از جامعه‌ مي‌دزديد، دوباره‌ در فرد و جامعه‌ سرمايه‌گذاري‌ مي­‌كرد. او در عين‌ حال‌ كه‌ به ‌پرولتر مجال‌ مي‌داد تا نيازمندي­‌هاي‌ خود را برآورده‌ سازد و از توانِ كاري‌ كه‌ ضامنِ افزايشِ سرمايه‌ بود نگهداري‌ كند، ‌نوا  و مكنتِ چند کسي‌ را بر پايه‌ي‌ بينوايي‌ و مسكنتِ بيشترين شمارِ کسان‌ بنا مي‌ساخت‌. شكست‌هاي‌ ظاهري‌اي‌ كه‌ پرولتاريا با كسبِ افزايشِ دستمزد و امتيازاتِ اجتماعي‌ به ‌سرمايه‌داري‌ تحميل‌ مي‌كرد، سرمايه‌داري‌ با كاردانيِ تمام‌ آن‌ها را به ‌پيروزي‌هاي‌ خود تبديل‌ مي‌ساخت‌. او مي‌دانست‌ چه‌گونه‌ خشونتِ مطالباتي‌ را با مذاكراتِ به‌موقع‌ آرام‌ سازد، …

«پسرم مرد، من یتیم شدم»

  ناصرآقاجري هواي بامداد، دلنشين و بهاري بود. کارگرانِ احداث دست جمعی ورزش می کردند. ما باید صبر مي كرديم تا ورزششان تمام شود تا بتوانیم به محل کارمان برویم. کار از ساعت 30/6 دقیقه بامداد آغاز می شود. با رسیدن به کانکس اولین کاری که می کنیم، روشن کردن کولر گازی است. دیروز یکی از مهندسان همکارمان با صدایی غیردوستانه، بی اعتنا و تحقیرآمیز، پیرمرد آبدارچی را بازخواست کرده بود  – تو اول باید به کانکس ما بیایی و وسایل چای را آماده کنی. – من باید 5 تا کانکس دیگر را هم خدمات بدهم. همه ی آقایان مهندسان، همین حرف شما را می زنند . من چه باید بکنم؟ همکار ما از بالا به پایین نگاه می کرد از این رو منطق برایش اهمیت نداشت. منافع فردی را فراتر از منطق می دید. امروز همین که کولر را روشن کردیم. آبدارچی خودش را به کانکس ما رساند. لیوان های چای و فلاکس و…..جمع کرد و با خودش برد. به سختی راه می رفت ولی همه ی تلاشش را می کرد. پس از مدت …

امپراطوری در بحران

  دنیای جوان – Jungewelt برگردان ناهید جعفرپور پشت پرده: با کاهش سلطه جهانی ایالات متحده آمریکا توازن جهانی قدرت  میان کشورهای سرمایه داری هم تغییر می کند در دهم مارس روزنامه یونگه ولت و بنیاد مارکس انگلس کنفرانسی را با نام » ایورو امپریالیسم تهاجمی» برگزار نمودند. در این کنفرانس که بیش از 70 نفر شرکت داشتند سخنرانان بیشماری سخنرانی نمودند از جمله اقتصادان مارکسیست راینر روپ که سخنرانی اش در زیر بفارسی برگردانده می شود. «بحران اقتصادی که از چهارسال پیش آغاز گشته است، نمی خواهد پایان پذیرد. ریشه های این بحران بسیار عمیق تر از داستان حرص بانکها و عدم وجود مقررات و تمامی آن توجیهاتی است که برای گول زدن بیان می شوند. بلکه مشکل واقعی در سیستم سرمایه داری نهفته است. پیش زمینه بحران کنونی که باعث شده است تا میلیون ها انسانهای سخت کوش و زحمتکش موجودیتشان دچار خطر گردند، به سال 1971 بر می گردد. در این سال سنگ بنای تغییر ساختمان اقتصاد مالی غربی چیده شد. در واقع این ساختمان جدید به قمارخانه ای بسیار عالی برای …

آیاحمله ناتو به سوریه درپیش است؟

منبع: نويه‌راينيشه تسايتونگ نوشته مانس یورگن فاکن هاگن و بریگیته کوئک برگردان:خ.طهوری تارنگاشت عدالت آن‌چه که رسانه‌های معمولی در مورد سوريه منتشر نمی‌کنند: آياحمله ناتو به سوريه درپيش است؟ حتا باوجود برنامه صلح کوفی عنان که از طرف نيروهای انتظامی سوريه رعايت می‌شود، اپوزيسيون مسلح، به حملات تروريستی خود ادامه می‌دهد. اپوزيسيون مسلح «سوری» با مدرن‌ترين سلاح‌های آمريکائی مجهز و معمولاً از مزدورانی‌تشکيل شده که خارج از سوريه به عنوان تروريست جلب می‌شوند و تعليم‌ می‌بينند. هرروز آژانس‌ خبری عربی سوریه SANA از ترور،  قتل،آدم‌ربائی، تاراج و سرقت در بين شهروندان غيرنظامی ، از انفجار اشياء و ابنيه مثل ساختمان، لوله‌های نفتی و خطوط آهن گزارش می‌دهد. قربانيان فعاليت‌های تروريستی به اصطلاح اپوزيسيون، به عنوان شهيد راه آزادی و استقلال خلق سوريه با اعلام نام، منصب و منشاء، طی مراسم رسمی و احترامات ويژه به خاک سپرده می‌شوند.  مثلاً روز دوشنبه 23 آوريل 5 نفر از نفرات ارتش و پليس و يک نفر غيرنظامی به خاک سپرده‌شدند.  آن‌ها سرگرد حصام‌الدين محمد حسن امين از حمص، گروهبان حسين عبدوزينو از حلب، سرباز سعدالدين شيخ سعاديه از …

چگونه ثروت در جهان تولید فقر می‌کند

  مايكل پارنتي برگردان: بابک پاکزاد «رازي» در كار است كه بايد آن را توضيح داد: چگونه است كه طي نيم قرن گذشته باوجود افزايش قابل توجه سرمايه‌گذاري شركت‌هاي چندمليتي، كمك‌هاي خارجي و ارايه‌ی وام‌هاي نهادهاي بين‌المللي به كشورهاي فقير، هنوز با مساله‌ی فقر دست و پنجه نرم مي‌كنيم؟ تعداد افرادي كه در فقر به سر مي‌برند با سرعتي بيش از ميزان رشد جمعيت جهان در حال افزايش است. چگونه مي‌توان اين واقعيت را توضيح داد؟ طي نيم قرن گذشته صنايع و بانك‌هاي ايالات متحده (و ديگر شركت‌هاي غربي) به شكل قابل توجهي در مناطق فقير آسيا، آفريقا و آمريكاي لاتين يا به اصطلاح «جهان سوم» اقدام به سرمايه‌گذاري كرده‌اند. شركت‌هاي چندمليتي به خاطر منابع طبيعي غني و سود بالاي ناشي از دستمزد پايين نيروي كار، فقدان نظام اخذ ماليات، قوانين و مقررات زيست‌محيطي، مزايا براي كارگران و هزينه‌هاي مربوط به سلامت و ايمني شغلي، جذب اين مناطق شده‌اند. دولت ايالات متحده از طريق تخفيف مالياتي براي سرمايه‌گذاري شركت‌ها در خارج از كشور به اين فرار سرمايه يارانه تخصيص مي‌دهد و حتي برخي از هزينه‌هاي …

تدارک تئوریک توضیح «تئوری شناخت»

پروفسور الفرد کوزینگ پروفسور مانفرد بور پروفسور گئورگ کلاوس برگردان شین میم شین دایره المعارف روشنگری بخش اول تصویر به فرم فکری حسی و عقلی اطلاق می شود که ضمیر انسانی بکمک آن، واقعیت عینی را در روند شناخت منعکس می کند. تصاویر فکری به دو دسته تقسیم بندی می شوند: 1 تصاویر حسی تصاویر حسی به شرح زیرند: الفاحساس بادراک حسی تتصور 2 تصاویر عقلی تصاویر عقلی به شرح زیرند: الفمفهوم بقضاوت تنتیجه پتئوری و غیره. تصاویر ـ بمثابه از آن خود کردن واقعیت عینی در روند شناخت ـ بر بنیان کردوکار عملی انسان ها بوجود می آیند.تصاویر کپیه های صرف از واقعیت عینی نیستند، بلکه «ترجمه» بغرنج و تضادمند عناصر مادی به عناصر فکری اند.هر تصویری ـ قبل از همه ـ وحدتی است از عناصر اوبژکتیف و عناصر سوبژکتیف، که بواسطه کردوکار سوبژکت شناخت خواص، جنبه ها، جوانب و روابط واقعیت عینی را منعکس می کند.  دیالک تیک عناصر اوبژکتیف و عناصر سوبژکتیف در تصاویر اغلب به شرح زیر تشکیل می شود:محتوای تصاویر از عناصر اوبژکتیف تشکیل می شود و فرم تصاویر از …

زندان

احمد سیف پیشکش به احمد شاملو دهانهای دوخته و دشنه های پنهان درآستین رفاقت دوستی های آشکار رفاقت های بربادرفته و باخته درقماری بی سرانجام دراین زندگانی گم و گیج و مسلول که رنگ و لعاب زندان دارد زندان، مگر فقط توالی آن میله های موازیست؟ زندان مگر فقط به هیبت یک گور یک گور کوچک و نمناک، تعریف می شود؟ که می نشینی این سان گیج! با انتظاری به عمق تمامی رفاقت های بربادرفته دراین زمانه ی خودفروش و هرجائی زندان مگر فقط توالی آن میله های موازیست؟ زندان درون شیارهای کج پیچ مغزمن درزخمدار و پاره، سینه ی لبریز کینه ات و درچشمهای منتظر اوست که مانند غده ای بدخیم، ریشه می گیرد. زندان دارد درون مغز من، آری من، ریشه می گیرد اما من، این گونه دردمند و لاکن این گونه بی خیال درزندان شیشه ای مغز خسته ام با چشمهای خیس با چشمهای تار ودرهم و برهم حیران نشسته ام و آبشار نگاهم می ریزد این گونه بی دریغ برتلی از شقاوت و تنهائی افسوس می خورم، افسوس برمن، برما، چه …

مانیفست حزب کمونیست پس از 162 سال

2010 ـ 1848 نویسنده: سلامه کیله ترجمه: تراب حق شناس  [اشاره: این مقاله را دو سال پیش ترجمه کرده بودم به این قصد که با چند نوشته دیگر از نویسنده منتشر کنم. فعلا تنها این یکی ست که می توانم به مناسبت دستگیری و شکنجه او در سوریه و تبعیدش به اردن، و در همبستگی و احترام به این نویسنده، متفکر و مبارز مارکسیست (فلسطینی مقیم سوریه) در اختیار عموم قرار دهم. هدف از نشر ترجمهء برخی از آثار او و امثال اش آشنایی بیشتر مبارزان ایرانی با مبارزان عرب است تا احتمالا دستمایه ای هم برای بررسی و سنجش آنچه به عنوان اندیشه مارکسیستی بین ما رایج است فراهم آید. مترجم] آثار شکنجه بر بدن مبتلا به سرطان رفیق سلامه کیله در اثر ضربات باتون الکتریکی و شلاق که حتی پس از بیهوشی در بیمارستان 601 ادامه یافته است. او پس از این شکنجه ها از سوریه اخراج و به اردن تبعید شده است. 162 سال از صدور مانیفست می گذرد. طی این زمان دراز، هزاران چاپ به زبان های مختلف از آن منتشر …

کمونیسم در تئوری و پراتیک راه و روش تسویه حساب با سرمایه و سرمایه سالاری قسمت دهم

رضا خسروی     قسمت اول را در اینجا بخوانید قسمت دوم را در اینجا بخوانید  قسمت سوم را در اینجا بخوانید  قسمت چهارم را در اینجا بخوانید    قسمت پنجم را در اینجا بخوانید    قسمت ششم را در اینجا بخوانید    قسمت هفتم را در اینجا بخوانید    قسمت هشتم را در اینجا بخوانید   بزعم هگل، فیلسوف بزرگ سده نوزدهم میلادی، نظریه پرداز ایدآلیست آلمانی، گویا تمام رویدادهای مهم تاریخی در جهان دو بار رقم میخورند، نامداران تاریخی نیز ظهوری دو باره هم دارند. در این ارتباط است که مارکس، ضمن اشاره به چند نمونه مشخص تاریخی و بازیگران واقعی شان در دورانهای منقضی – گوسییر و دانتون، لوئی بلان و روبسپیر، مونتین ها در 1851/1848 و مونتین ها در 1795/1793… با طعنه میگوید هگل فراموش کرد اضافه کند: یکبار بشکل تراژدی، بار دیگر در قالب کمدی. برای مارکس، بعنوان یک متفکر متریالیست، تاریخ نه یک چیز انتزاعی و مجرد، خارج از زمان و مکان، که محصول مبارزه طبقاتی، نتیجه تقابل قهری خلع شدگان در قبال خلع ید کنندگان برسر چگونگی بازآفرینی زیست جمعی انسانها در این …

آن‌چه اصلاح‌طلبان لیبرال می‌خواهند, جامعه‌ای «تک‌صدایی» و اداره‌ی آن به روش «فاشیسم نرم» است

  بابک پاکزاد چندی است که روزنامه‌های اصلاح‌طلب هم‌راه با دوهفته‌ نامه‌ی شهروند امروز حملات شدیدی را به هر آن‌چه رنگ و بوی چپ دارد آغاز کرده‌اند. ابتدا روزنامه شرق و هم‌میهن، بعد دوهفته نامه شهروند امروز و اکنون روزنامه‌های اعتماد و سرمایه. واقعیت این نیست که دانشجو و کارگر و معلم و پرستار ما به چپ می‌چرخند و روزنامه‌نگار ما به راست. تعدد روزنامه‌های مذکور به هیچ‌وجه بیان‌گر تنوع در افکار نیست بلکه نشانه‌ای است از عرض‌اندام یک جریان سیاسی- فکری- اقتصادی تا جای ممکن. اخیرا روزنامه‌ی سرمایه مبحث شیرینی را گشوده است تحت عنوان نسبت روشنفکری با اقتصاد آزاد و آقایان غنی‌نژاد، طبیبیان و نیلی تا آن‌جا که توانسته‌اند بر سر روشنفکران کوبیده، روشنفکری را تخطئه کرده و آن را امری منسوخ و تاریخ گذشته وانمود کرده‌اند. از طرف دیگر در نوشته‌های این اقتصاددانان به همان نسبت که روشنفکران به حاشیه رانده می‌شوند، جامعه‌ی کارشناسی کشور ارج و قرب دیده و به عرش اعلا برده می‌شود. در حقیقت این سه تفنگدار اقتصاد آزاد درصددند جامعه‌ی کارشناسی را به عنوان آلترناتیو در برابر جامعه‌ی …

اقتصاد آینده: اقتصاد « عدالت محور»

احمدسیف یکی از پی آمدهای پیشروی های تهاجمی دیدگاه نئولیبرالی درسالهای اخیر این بود که عدالت در پیشگاه ادراکات نه چندان روشنی از «کارآئی» اقتصادی قربانی شد. نه فقط در کشورهای پیرامونی فقر و نداری و نابرابری شدت گرفت بلکه، بر خلاف ادعاهای نئولیبرالها، حتی در کشورهای از لحاظ اقتصادی پیشرفته نیز شاهد گسترش فقر و نابرابری بوده ایم. در عرصه حرف و ادعا، قرار است فقر به تاریخ بپیوندد ولی نه فقط مکانیسم رسیدن به چنین سرانجامی روشن نیست و روشن نمی شود، بلکه، همین ادعا را به تعداد هر روزه افزون تری از انسانها که در جوامع انسانی به فقر ونداری گرفتارتر می شوند بگوئید تا به راستی به ریش و گیس شما بخندند. در ایران که در 20 سال گذشته درحوزه اقتصاد حداقل، عرصه تاخت و تاز تفکرات نئولیبرالی بوده است، گسترش فقر و نداری بی گمان، یکی از عوامل پیروزی آقای احمدی نژاد در 5 سال پیش بوده است. همین جا بگویم که من نیز مانند دیگران می دانم که آن انتخابات نه سالم بودو نه آزاد ولی با این همه، …

آیا ریاضت یک جبر است؟ در برابر طلبکاران، پرروئی آرژانتینی و کمروئی یونانی

  Photo(www.smartmoney.eu) موریس لموینه شيرين روشار بحران يونان بي سابقه نيست. اما کشورهايي ديگر که آنها نيز زير بار سنگين بدهي از پا درآمده اند، تصميم گرفته اند مانند آرژانتين در دهه ٢٠٠٠-١٩٩٠ ، ديگر پول ندهند. اين مورد نمادين، هم نمايانگر منطقي است که راه به فاجعه مي برد و هم نمايانگر مکانيسمي که مي تواند به آتن امکان دهد تا از فشار بر جامعه بکاهد. همه چيز از يک فکر بکر آغاز مي شود. براي خاتمه بخشيدن به تورمي که هنگام به روي کارآمدن در سال ١٩٨٩، در حال نابود کردن کشورش بود (١)، کارلوس منم، رئيس جمهور پرونيست – به همراه ابروزير اقتصاد خود، دومينگو کاوالو، فارغ التحصيل هاروارد و کارمند سابق ديکتاتور (١٩٨٣-١٩٧٦) – نرخ برابري پول آرژانتين رااز قرار ١ پزو در برابر ١ دلار تثبيت مي کند. و اين سيستم را که معروف است به «Currency Board» در قانون اساسي حک مي کند. اين سياست که از آغاز مورد حمايت صندوق بين المللي پول (FMI) بوده و صفت «بيگ بانگ» را مي گيرد، در وحله اول موفق است : …

مالکیت خصوصی و کار

  آرمین نیکنام مطالب زیر؛ خلاصه ای از فصل ششم دست «دست نوشته های اقتصادی و فلسفی ۱۸۴۴» هستند: کار ذات ذهنی مالکیت خصوصی است. آدام اسمیت مالکیت را امری ذهنی و درونی می پندارد و اقتصاد سیاسی او محصول صنعت مدرن و عوامل تسریع بخش آن به عنوان نیرویی در حیطه ی آگاهی است. در مقابل وی؛ طرفدارن نظام پولی هستند که مالکیت را عینی می پندارند. آدام اسمیت ثروت را از مقوله ای بی جان و بیرونی نسبت به انسان؛ بر گرفت و با شمردن انسان به عنوان ذات مالکیت خصوصی، عینیت ثروت را از بین برد. این مقوله منجر به انکار آدمی می شود زیرا انسان خود را ذات مالکیت خصوصی می بیند. اقتصاد سیاسی با شناخت انسان و قرار دادن مالکیت خصوصی در او، هر حد و مرزی را می شکافد و با بی توجهی به تناقضات و عوارض این رویه؛ کار را به عنوان تنها ذات ثروت معرفی می کند. این امر منجر به ناتوانی مالکیت فئودالی در مقابل اقتصاد سیاسی می شود. ریکاردو و میل، مالکیت خصوصی را به …

دیدار با کار ورزان دور انداختنی اوگاندائی مزدوران آفریقائی در خدمت جنگ‌های آمریکا

  آلن ویکی منوچهر مرزبانيان وقتي ايالات متحده خود را درگير «جنگ عليه تروريسم» ساخت و شمار فزاينده اي از سربازانش را به سرتاسر جهان، از عراق تا افغانستان، گسيل داشت با مشکل يافتن رزمجو روبرو گرديد. در حقيقت، شهروندان آن کشور به آرمان مردن در راه وطن رغبت چنداني نداشتند. ارتش آمريکا ناگزير، با وعده گذرنامه آمريکائي، افرادي از مليت هاي ديگر را به خدمت گماشت؛ گذشته از آن به شرکت‌‌هاي خصوصي امنيتي روي آورد، تا با استخدام مزدوران «يکبار مصرفي» افريقائي کمبود نيروي انساني خود را پر کند. «برنارد (۱)» (Bernard)،جوان اوگاندائي که يک شرکت امنيتي خصوصي آمريکائي در عراق، پيشتر به کار گمارده بود، آهي کشيد و گفت «آناً فهميدم که لحظه اي پيش از آن، بزرگترين اشتباه زندگيم از من سر زده؛ اما ديگر خيلي دير شده بود. با امضايم تعهد يک ساله اي را به گردن گرفته بودم. بايستي مثل يک مرد رفتار مي‌کردم.» «برنارد» به «ارتش نامرئي (۲)» پيوسته بود، که ايالات متحده مزدوراني را در حمايت از لشکرکشي هايش در آن به کار مي‌گماشت. از پايان سال ۲۰۱۱ …

دخترانی سرشار از امید و ایده‌آلیسم

  ميكي زي برگردان: بابک پاکزاد مندي ون ديوان را به عنوان سردبير Alter Magazine و بعدها معاون سردبير clamor مي‌شناختم. اما همين اخيراً از نقش وي به عنوان مدير سازمان‌دهي اجتماعي انجمن دختران براي برابري جنسي (GGE) مطلع شدم اين انجمن يك موسسه ی غيرانتفاعي واقع در بروكلين است. ون ديوان به من گفت: «ماموريت GGE بهبود موقعيت اقتصادي، اجتماعي، رواني و فيزيكي دختران و زنان است GGE به جامعه‌ی مورد نظر خود براي برداشتن موانع جرات مي‌بخشد و براي زنان و دختران فرصت‌هايي ايجاد مي‌كند تا از طريق بهبود عزت نفس و مسلح شدن به مهارت‌هاي رهبري و بيان مطالبات و هم‌چنين سازمان‌دهي گروهي و آموزش، خود زندگي خويش را تعيين كنند.» به منظور اطلاع بيش‌تر از اين فعاليت‌ها، پرسش‌هاي خود را با او مطرح كردم. كمي بيش‌تر درباره انجمن دختران و اهدافش برايمان بگوييد؟ انجمن دختران براي برابري جنسي سازماني است كه توسط جوانان و با كار داوطلبانه به پيش مي‌رود. اين سازمان در سال 2000 توسط گروهي از زنان آمريكايي هائيتي تبار با سازمان‌دهي ائتلافي از 70 والدين كم درآمد آمريكايي_آفريقايي …

اعتراضاتِ نمایش گونه

سیمین روزگرد در جامعه‌ی نمایش و نولیبرال‌زده‌ی سرمایه‌داری متاخر، علی‌رغم اینکه مردم از آزادی‌های نسبی‌ای مانند برپایی تجمعات، فعالیت احزاب و سایر تشکل‌های صنفی- سندیکائی برخوردارند، کارگران اتمیزه شده و بالطبع از همبستگی طبقاتی در چهارچوب جهانی برخوردار نیستند. از این رو کارگران هر کشور با دغدغه‌های منطقه‌ای و محدود خود به صحنه می‌آیند و متناسب با فرهنگ و پیش زمینه‌های ذهنی و فکری خود اعتراضشان را بیان می‌کنند. در کشورهای سرمایه‌داری، فرهنگِ تحت هژمونی این ساختار، جزو ساز و برگ ایدئولوژیک دولت (به تعبیر لوئی آلتوسر) درآمده است. در چنین جامعه‌ی کالاشده‌ای که تمامی مناسبات جامعه به شکل کالاهای قابل خرید و فروش و از سوی دیگر قابل نمایش درآمده است، اعتراض نیز جدای این منطق انگاشته نمی‌شود. برای اثباتِ چنین ادعایی کافی ست به بسیاری از تجمعات (مثلاً در یکم می‌اخیر) نگاهی گذرا بیندازیم. در این نوع از اعتراضات بعضاً شاهد رقص و پایکوبی (هرچند که نمادِ اعتراضی داشته باشد) هستیم، شعار‌ها که اتفاقاً با همراهی بخش کوچکی از جمعیت هم مواجه می‌شوند، معمولاً ساختار شکن نیستند و خیابان در کمتر از نیم …

پادشاه عریان و ترس از «حرامزادگی» جستاری پیرامون نظریه «توهم توطئه»

امین حصوری مقدمه: در نگاه «واقع گرای» طیفی از روشنفکران وطنی، رویدادها یا روندهای اجتماعی- سیاسی و تاریخی بایستی به دور از دخالت زمینه ها و «عوامل خارجی» و تنها با در نظر گرفتن عوامل و بسترهای درونی/ داخلیِ مرتبط تحلیل و ارزیابی شوند. دامنه این رویکرد، تحلیل حوادثی در مقیاس کوچکتر را هم در بر می گیرد؛ جایی که برای مثال سخن گفتن از نقش عوامل حکومتی در یک «اتفاق» (نظیر کشته شدن یک وکیل دادگستری در سانحه رانندگی، درست پس از تهدیدات و فشارهای سیستم امنیتی برای انصراف وی از وکالت یک زندانی سیاسی)، در صورتی که فاقد پشتوانه اسناد و مدارک «موثق» باشد، مصداقی از غلبه ی «توهم توطئه» انگاشته می شود. این رویکرد «ناب گرایانه» که مدعی واقع بینی و پرهیز از توهمات «توطئه نگرانه» است، مدتهاست که به یک متدولوژی رایج در بینش نظری و تحلیل های سیاسی-اجتماعی بسیاری از فرهیختگان و روشنفکران ما مبدل شده است. در همین راستا پرهیز از «توهم توطئه» به مشخصه ثابتی در مشی کلی غالب بر رسانه های مین استریم در فضای مجازی و …

فلسفه به زبان ساده، امانوئل کانت : «نقد قوه‌ی حکم»

زهره روحی فلسفه به زبان ساده، (22)، امانوئل کانت : «نقد قوه‌ی حکم» منبع سایت انسان شناسی وفرهنگ شاید گاهی به این مسئله فکر کرده باشیم که «آدمی چه گونه قضاوت می‌کند؟»؛ در قرن هجده  این پرسش، مسئله‌ای تماماً فلسفی به شمار می‌آمد. پرسشی که فیلسسوف ایده‌آلیستی همچون امانوئل کانت (1804 ـ 1712)، وظیفه‌ی خود می‌دانست تا به آن پاسخ گوید و مبانی و منابع آنرا تبیین نماید. اصلا شاید بهتر باشد بگوییم هدف عمده‌ی کانت در فلسفه‌ی به اصطلاح نقادانه‌ی خود، طرحِ مسائل، و مبانیِ فلسفه در چارچوب جدید که از آن جمله پرداختن به «قوه‌ی حکم» (یا داوری)  بود. کانت، متفکری بسیار جدی و سخت‌کوش است و مهمترین وظیفه‌ی فیلسوف را «روشنگری» در کلیه زمینه‌های فکری می‌داند (بعد بیشتر در این‌باره سخن خواهیم گفت). اکنون برای آشنایی مقدماتی با هدف فلسفی وی همینقدر بگوییم که وی جداً در صدد تحقیق درباره‌ی شکل‌گیری «معرفت» (شناخت) برآمده است (و مسلماً در چارچوب نگرش‌های ایدآلیستی). همان معرفت یا شناختی که پیش‌شرط هر گونه داوری‌ست؛ از اینرو نخستین متفکری است که به انقلاب علمی کپرنیکی لبیک گفت …

نئولیبرالیسم، در درس‌گفتارهای میشل فوکو

نوشته زهره روحی «تولد زیست سیاست، درس‌گفتارهای میشل فوکو….، ترجمه رضا نجف‌زاده» مقدمه درس‌گفتارهای میشل فوکو (فیلسوف نامدار فرانسوی) در کلژ دو فرانس (1978ـ 1979) در حال حاضر  به کتابی تحت عنوان «تولد زیست سیاست» تبدیل شده است؛  مسئلة محوری این درس‌گفتارها بررسی تاریخیِ حکمرانیِ عقلانی، بازار و جامعه است. خود وی در ترسیم چشم‌انداز آن سال تحصیلی، درس‌گفتارها را مطالعة «اقتصاد سیاسی به‌منزلة قاعدة محدودیت درونیِ خِرَدِ حکومتی»، معرفی می‌کند(ص 26). و همین تعریف کافی است تا بدانیم بحث‌های کتاب، جدا از «لیبرالیسم» و بررسی تاریخیِ آن نیست. لیبرالیسمی که هر چند در «واژه» همواره دست به گریبان وضعیت دو پهلو و ابهام‌آمیز خویش است، اما فوکو با در نظر گرفتن بسترهای تاریخیِ خاص، تا حد بسیار زیادی موفق به کسب مقصود از آن شده است. در این‌باره می‌گوید: «سعی می‌کنم «لیبرالیسم» را تحلیل کنم؛ منتها نه به‌منزلة نظریه یا ایدئولوژی، یا حتا به‌منزلة روشی که «جامعه خودش را بازنمایی می‌کند»، بلکه به‌منزلة یک عمل و «روش انجام امور»در جهت رسیدن به اهدافی معین و با تنظیم خودش از طریق بازاندیشیِ مستمر. پس، لیبرالیسم …

برعلیه حقیقت؛ در دفاع از «مردم»!؟ پاسخ به«نقد» آقای آبتین درفش

”آنان̊با اصول ما نجنگیدند، آن‌ها را فاسد کردند. آنان به‌جمهوری توهین نکردند، بلکه به‌بهانه خدمت به‌آن، به‌بی‌حیثیت کردنش همت گُماشتند. آنان علیه خودکامگان داد سخن دادند و به‌نفعِ خودکامگی، دست به‌توطئه زدند؛ مدحِ جمهوری را گفتند و به‌جمهوری‌خواهان افترا بستند“. سخنرانی روبسپیر، به‌تاریخ 28 ژوئيه 1794 (شب قبل از اعدامش) اگر یک گام حقیقی از مناسبات، تبادلات، معیارها و ارزش‌گذاری‌های بورژوایی یا نخبه‌گرایانه‌ی موجود و رایج (که در مقابل حرکت و حرمت ذاتی و نوعی انسان بوی تعفنِ سکون و بی‌ارزشی را به‌مشام می‌رسانند)، فاصله بگیریم؛ آن‌گاه به‌سادگی درمی‌یابیم که حرمت، احترام و اعتبار حقیقی و انسانی فقط و فقط از پسِ کنش و واکنش‌هایی مادیت می‌گیرد که به‌نحوی مُهر پراتیکِ بازآفرینی سازواره‌ی نوعی را برپیشانی داشته باشند. به‌بیان دیگر، آن احترام و اعتباری ‌که راستای اندیشمندانه، انقلابی، پرولتری و کمونیستی نداشته باشد؛ و حاصل تبادلش سازمان‌یابی طبقاتی و کمونیستیِ کارگران، زحمت‌کشان و مولدین نباشد؛ و سرانجام در راستای تحقق دیکتاتوری پرولتاریا گام برندارد، علی‌رعم همه‌ی آراستگی‌ها، آداب‌دانی‌ها و خوش‌نمایی‌های «روشن‌فکرانه»‌ و آکادمیک‌اش‌ ـ‌بازهم‌ـ بوی تعفنِ سکون و تثبیت‌گراییِ طبقه‌ی حاکم و دولت برخاسته از …

بلوکه سیاسی در آتن

  سوسیالیسم آکتوئل برگردان ناهید جعفرپور انتخابات مجلس در یونان همانطور که انتظار می رفت زلزله ای سیاسی را بدنبال داشت.  هر دو حزب عمده یونان یعنی حزب محافظه کار دمکراسی جدید و حزب سوسیال دمکراسی پازوک از سوی رای دهندگان مجازات شدند. با وجود اینکه حزب دمکراسی جدید با 18،9 درصد آراء قوی ترین حزب شد اما این آراء برای تشکیل اکثریتی قوی در دولت کافی نیست. حزب سوسیال دمکراسی پازوک  13،2 درصد آراء و اتحادیه چپ سی ریزای 16،8 درصد آراء را بخود اختصاص دادند. در انتخابات سال 2009 حزب پازوک 44 درصد آراء و ائتلاف چپ 5 درصد آراء را گرفت. حزب دمکراسی جدید و حزب پازوک با وجود اینکه به مجلس راه یافته اند ولی بعنوان قوی ترین احزاب تنها 149 صندلی از 300 صندلی مجلس را در اختیار دارند. هر دو حزب بزرگ رهبری کننده پشتیبانان پاپادموس رئیس تا کنونی دولت بوده و در مبارزات انتخاباتی خود را بعنوان تنها کسانی که ملزم به اصلاحات اتحادیه اروپا و صندوق بین المللی پول هستند، معرفی نموده اند. 5 حزب کوچک از …

پیمان Syriza یونانی فعلاً در جست‌وجوی نوعی «سرمایه‌داری با چهره انسانی» است کمونیست‌ها امکانی برای همکاری نمی‌بینند

منبع: دنيای جوان ترجمه از تارنگاشت عدالت آقای  آلکسيس تسيرپاس فعلاً يک هوادار سرشناس را پيدا کرده است. ميکيس تئودوراکيس، موسيقی‌دان بزرگ و مبارز راه آزادی روز سه‌شنبه پس از ملاقات با رييس فراکسيون Syriza گفت: «با تمام قدرت، از مساعی آلکسيس تسيرپاس در تشکيل دولتی که ديکته بستانکاران را محکوم و احياء حاکميت ملی پدری را دنبال کند، پشتيبانی می‌کنم. از کليه ميهن‌پرستان و يونانيان خلاّق و مبدع می‌خواهم، کمک کنند تا يونان به راه استقلال، پيشرفت و رستاخيز  هدايت شود.» ولی پشتيبانی ميکيس تئودوراکيس از آقای تسيرپاس که در جست‌وجوی شرکای ائتلافی در بين احزاب سياسی موجود در پارلمان است، کافی نيست، زيرا همکاری حزب کمونيست يونان که برای تشکيل دولت ائتلاف چپی که Syriza در نظر دارد، ضروری است، و حزب حاضر نبود حتا بار ديگر به مذاکره بپردازد. دبيرکل حزب، خانم «آله‌کا پاپاريگا» گفت: «هيچ امکانی برای ايجاد تفاهم موجود نيست» و اشاره کرد که «تزهای حزب کمونيست روشن» است. و چندی پس از آن حزب کمونيست طی بيانيه‌ای تسيرپاس را متهم کرد که از مسؤوليت برای تشکيل دولت به عنوان ابزار …

درس های دمشق، دمکراسی با بمب؟

​​ بیژن چهررازی چند دقیقه قبل از ساعت 8 صبح دو انفجار کوچک و یک انفجار بزرگ شهر دمشق را می لرزاند، محله «غزاض» محله ای مانند تمام محلات پر رفت و آمد شهر است انفجار زمانی صورت می گیرد که بچه ها به مدرسه می روند و کارمندان به اداراتشان. بنابر اظهارات شاهدان عینی، انفجار بمب ها که با فاصله زمانی، ابتدا 2 انفجار کوچک پشت سر هم و سپس یک انفجار بزرگ صورت می گیرد که یاد آور نوع بمب گذاری ها در عراق و یا بمباران هوائی ناتو در جنگ لیبی بوده است، در لیبی نیز ابتدا نقطه ای توسط هواپیماهای ناتو بمباران می شد و وقتی مردم و نیروهای انتظامی و حلال احمر به کمک زخمی ها می شتافتند هواپیما های ناتو دوباره به بمباران همان محل دست می زدند تا اینبار تعداد زیادی از ماموران انتظامی و مردم را قربانی راکت های دمکراسی گستر خود سازند. این انفجارات نیز با همین روش توانست 55 کشته و 370 زخمی از خود بجا بگذارد. متخصصین سوری خنثی بمب  برآورد کرده اند که …

دستمزد زنان را افزایش دهید

  سيو بهان بنت برگردان: بابك پاكزاد براي برخي آمريكايي‌ها روز جهاني كار ( Labor Day ) رفتن به پيك نيك، روبه‌راه كردن بساط كباب يا رفتن به سواحل و گذراندن تعطيلات را تداعي مي‌كند اما بررسي‌هاي اخير نشان مي‌دهد كه براي بسياري از آمريكايي‌ها به ويژه زنان، روز كار يادآور شرايط تلخي است؛ زيرا بسياري از زنان و كودكان مجبورند با دستمزدهايي كه براي آن‌ها فقر و كار سخت را به ارمغان آورده زندگي را بگذرانند. گزارشي كه هفته‌ی گذشته از سوي بنياد زنان منتشر شد نگاهي جامع پيرامون وضعيت زنان كارگر را از سوي برخي از افراد صاحب صلاحيت فراهم آورده كه روايت بعضي از اين افراد بسيار نااميد كننده است. گزارش «حداقل دستمزد را افزايش دهيد: دستمزدها و سياست‌هايي كه در مورد همه‌ی ما اعمال مي‌شود» از سوي ‌هالي‌اسكلر، لار ميكيتا و سوزان ويفالد به نگارش درآمده است. اسكلر، نويسنده و مفسري است كه در بين آثارش مي‌توان به «افزايش فرصت‌ها: پركردن شكاف در حال رشد ثروت در بين آمريكايي‌ها» اشاره كرد. ميكيتا در موسسه‌ی Solution and progress تحليل‌گر ارشد سياست‌گذاري‌ها است …

مفهوم عمومی انسان در سُنّت لیبرالی و سوسیالیستی

دومه نیکو لوسوردو برگردان : ب . کیوان نگرش  هایک اقتصاددان اطریشی الاصل انگلیسی متعرض است که چرا مفهوم «آزادی در رابطه با نیاز» توسط روزولت به تئوری درآمد و سپس در سطر مربوط به «حقوق اجتماعی و اقتصادی» اعلامیه جهانی حقوق بشر مصوب سازمان ملل متحد در 1948 گنجانده شد. او در انتقاد از اعلامیه جهانی حقوق بشر تأکید می کند: «این سند آشکارا کوششی برای درآمیختن حقوق سُنّت لیبرالی غربی با مفهوم کاملاً متفاوتی است که از انقلاب مارکسیستی روسیه سرچشمه می گیرد». برخلاف برداشت ستتامبرینی که «کمترین ویژگی» 1 را برای چنین اختلاطی قایل است. هایک بر این تز درنگ دارد که جامعه کنونی غربی و خود روزولت نمی تواند بدون سهم مارکسیسم و حتی بدون سهم «انقلاب مارکسیستی روسیه» درک شود.2 در این جا بی درنگ این پرسش مطرح می گردد که کدام یک از این دو برداشت درست است و حق با کیست؟ با هایک یا ستتامبرینی؟ برای پاسخ به این سئوال باید به بررسی انتقادی پرداخت که مارکس از جامعه عصر خود به عمل آورد. آن چه در این انتقاد در مرکز توجه قرار دارد مربوط …

محیط زیست ایران قربانی حکومت جمهوری اسلامی

مهرداد مهرپور محمدی از جمله آسیب­هایی که حکومت ضدانسانی و غارتگر جمهوری اسلامی ایران در دوران حاکمیت خود به کشور وارد آورده است، آسیب­های زیست محیطی است. منابع طبیعی و محیط زیست ایران در طول این سال­ها چنان خساراتی دیده­ اند که جبران برخی عوارض به زمانی بس طولانی نیاز دارد و برخی از آسیب­ها نیز، غیر قابل جبران می­باشند. حتی اشاره ای کوتاه به حوادث و خسارات وارده در حوزه منابع طبیعی و محیط زیست، فهرستی بسیار طولانی خواهد گشت. من در این نوشته به طور کوتاه، با ذکر مواردی، نگاهی به برخی جوانب مسایل زیست محیطی خواهم داشت که تا حدودی نمایی از شرایط و وضعیت محیط زیست ایران را نشان می­دهد(البته قابل ذکر است که هرگونه تخریب محیط، تاثیراتی در پهنه جهانی به جا می گذارد و آثار منفی آن محدود به یک منطقه یا یک کشور نمی گردد). از آن جایی که محیط زیست پیوندی مستقیم و موثر و ناگسستنی با تمامی امور جامعه دارد، تخریب آن منجر به بروز عوارض دیگری نیز می گردد، همان طور که در ایران سبب …

یاد باغ وطنم

برزین آذرمهر رفته چندی که فرو ریخته شب بر بدنش، تب اندوه گرفته همه رگ‌های تنش؛ کرده پنهان غم خود با همهٔ غوغا که در اوست، شده بیگانه هم از غیر وهم از خویشتنش؛ به فرو بستگی شب شده کارش همه عمر، گره بر کار فرو بسته فتاده چو منش؛ خانه خامو شیش این بار زمانی ست مدید، با فرو خفته چراغی به رواق سخنش. با همه سختی راهی که زمستان طی کرد، گل نیاورده بنفشه به بهار چمنش ؛ باغ غارت زده‌اش را گل بهتی است غریب، با مه آلوده مهی بر سر شاخ کهنش؛ بار‌ها رفت که کوته کند این شام دراز، ره بریدند ولی بر یلِ دشمن شکنش؛ نه بهاری فرارسته از آن دانه که کشت نه گیاهی که کند چاره ی زخم کهنش؛ خون دل می خورد ازطعنه ی دونان هرشب اورمزدیش نه تا برکشد از اهرمنش ؛ در شب تیره از این است که می ریزد خون ، از دو چشمان تر و نرگس ژاله فکنش نه هواییش دگر مانده به دل عطر اندود،  نه نوا یی ش به جز …

بی اعتنایی شرم آور به اعتصاب غذای دوهزار زندانی فلسطینی

  آلن گرش – مسئول هيئت تحريريه لوموند ديپلماتيک و مؤلف کتاب اسراييل و فلسطين، انتشارات فايارد، پاريس ٢٠٠٢ اين کتاب به ترجمه آقای بهروز عارفی توسط انتشارات خاوران در پاريس به چاپ رسيده است. ترجمه از بهروز عارفی لحظه ای تصور کنید که در کشور چین، دو هزار زندانی سیاسی به مدت چند هفته دست به اعتصاب غذا زده باشند؛ یا این که دو هزار زندانی سیاسی دیگر در روسیه اعتصاب غذا کرده باشند. تردیدی نیست که تلویزیون ها و رادیو ها با شتاب علیه نقض حقوق بشر در این کشورهای دوردست بسیج شده و عنوان نخست برنامه های خبری خود را به آن اختصاص می دهند و با نکوهش نقض حقوق ابتدائی بشر، از مقامات کشور شان خواهند خواست که نسبت به این مسئله واکنش نشان دهند یا حتی مداخله کرده و علیه پکن و مسکو مجازات هائی اعمال کنند. اما، واقعیت چیست؟ دو هزار زندانی واقعا اعتصاب غذا کرده اند، اما در فلسطین! این رویداد ظاهرا توجهی به خود جلب نکرده است. مدت هاست که می دانیم، فلسطینی ها، اعراب و مسلمانان انسان …

کودک، جنگ و تحریم

ادل سیفتی برگردان: بابک پاکزاد گزارش اخیر سازمان ملل نیاز عاجل به حمایت از کودکان در برابر فقر، کمبود امکانات و خدمات بهداشتی و بهره‌کشی از آنان را تصریح کرده است. با این‌که کنوانسیون حقوق کودک از سوی 192 کشور به رسمیت شناخته شده است کماکان شاهد نقض گسترده‌ی حقوق کودکان از جمله حق زندگی و آزادی آنان هستیم. بنا بر گزارش یونیسف که از سوی مرکز Innocenti Rearch در سال 2005 منتشر شد 192 کشور کنوانسیون حقوق کودک را به رسمیت شناخته اند و تنها سومالی و ایالات متحده از قبول آن امتناع کردند. گزارش هشدار می‌دهد که دیگر نمی‌توان عدم پذیرش کنوانسیون از سوی ایالات متحده را نادیده گرفت زیرا «عدم مشارکت ایالات متحده به تدریج به مخالفت فعال این کشور با کنوانسیون تغییر شکل داده است». هنوز، کودکان از گرسنگی و ابتلا به بیماری، از بهره‌کشی در قالب کار کودک و از جابه‌جایی و آوارگی در رنجند و به شکل تراژیکی قربانی درگیری‌ها و منازعات خشونت‌بار هستند. براساس قوانین بین‌المللی، کودکان از حق برکنار ماندن از درگیری‌های مسلحانه و داشتن امنیت برخوردارند. …

جمع بندی یکساله انقلاب های عربی

نویسنده: سمیرامین   مترجم: کوثر آلی علی محمره منبع ما : جامعه شناسی ایران بنیادگرایی در پس فراخوان به «جهل و تاریکی» مطرح شده توسط «رشید رضا» و»اخوان المسملین»و برای تکمیل ان پدید امد، سلفی ها(بنیاد گرایان) بصورت علنی»ازادی» و «دموکراسی»  را نفی می کنند. اینان معتقدند ازادی، علت وجودی انسان {از نظر انان انسان بصورت عبدا. (بنده) افریده شده است} را که برای بندگی خالق افریده شده، نفی میکند. انچه در پی می اید تاملی است بر انقلاب های عربی در پی تحولات یکسا ل اخیر. ۱_ پیروزی اسلام سیاسی در انتخابات تونس انتخابات تونس (اکتبر۲۰۱۱) راه برای بوجود امدن بلوک سیاسی دست راستی که اکثریت مجلسی که قرار است قانون اساسی جدید را تدوین نماید، هموار نمود. این بلوک سیاسی، از حزب النهضه (اخوان المسلمین) و شخصیت های مستقلی که خود را رهروان «بورقیبه»می دانند اما در حقیقت وابسته به نظام بن علی بودند، تشکیل شده است. نظام جدید ممکن است برخی دگرگونی های دموکراتیک (احترام به تعدد احزاب وازادی بیان وتوقف سرکوب شدید پلیسی) و کنشهای اجتماعی (حقوق زنان، سکولاریسم، اموزش و …

کمونیسم؛ عالی‌ترین شکل دمکراسی – گفت‌وگوی «فیدل کاسترو» و «توماس بورخه» در مورد پی‌آمد‌های تلاشی سوسیالیسم در اروپا، تضاد بین شمال و جنوب و حاکمیت واقعی خلق

گفت‌وگوی «فيدل کاسترو» و «توماس بورخه» در مورد پی‌آمد‌های تلاشی سوسياليسم در اروپا، تضاد بين شمال و جنوب و حاکميت واقعی خلق منبع تارنگاشت عدالت اواخر آوريل ١۹۹٢، يعنی درست ٢٠ سال پيش، رييس‌جمهور وقت کوبا «فيدل کاسترو» و «توماس بورخه» فرمانده انقلاب ساندينيستی نيکاراگوئه، که روز ۳٠ آوريل سال جاری از ميان ما رفت، برای يک گفت‌وگوی ١٠ ساعته در هاوانا با يکديگر ملاقات کردند. تحت تأثير آثار هنوز ملموس تلاشی سوسياليسم در اروپای شرقی، دو شخصيت انقلابی به بحث و تبادل نظر نشستند که اين تحولات چه اهميتی برای منطقه و برای جهان به طور کل خواهد داشت. پروتکل اين نشست مجموعه ۳٠٠ صفحه‌ای شد که در همان سال در هاوانا زير نام  «Un grano maiz»، جمله‌ای از قهرمان ملی کوبايی، خوزه مارتی: «تمام شهرت و آوازه جهان روی يک دانه ذرت جای می‌گيرد» انتشار يافت. اين کتاب به آلمانی هنوز ترجمه نشده. به مناسب مرگ توماس بورخه و سالگرد انتشار اين کتاب بخش کوچکی از اين کتاب را منتشر می‌کنيم. ***** توماس بورخه: می‌توان گفت که تاکنون کوبا به نحوی مانند صخره مستحکمی …

ایدئولوژی کولاک زاده های وطنی (و ما اوتیتم من العلم الا قلیلا)

بهمن شفیق در فاصله بین انتشار بخش قبلی نوشته حاضر با سو تیتر «نیمه پنهان حقیقت» تا کنون، استاد قراگوزلو بخش بعدی مقاله خود را به رشته تحریر درآورد. آقای قراگوزلو به شیوه اشراف منشانه همیشگی خویش که بدون نام بردن از منتقد به انتقادات «پاسخ» می دهد، این بار نیز در مقام پاسخگوئی به بحث من برآمده است. او که در بخش قبلی مقاله اش، باز هم بدون نام بردن از منتقد، نگارنده را مورد حمله قرار داده بود، این بار نیز هم در درآمد مقاله و هم در پی نوشت مقاله اش به موضوع بحثی که من کرده بودم می پردازد. به بحث درآمد وی تحت عنوان «از رضا پهلوی تا یک مرکلیست» و اتهامات نخ نمای کهنه شده استاد به نگارنده در پایان نوشته حاضر خواهم پرداخت. اما من در بحث خود گفته بودم که آقای قراگوزلو برخلاف منتقدین چپی که در دوران اصلاحات به حمایت از آن برخاستند، از موضعی متفاوت در مقام دفاع از اصلاحات برآمده بود. مدعی شدم که موضع آقای قراگوزلو فراتر از دفاع از اصلاحات، دفاع مستقیم …

بزرگ‌ترین کمپانی انرژی جهان برای شبهه‌آفرینی میلیون‌ها دلار خرج می‌کند

اندرو بانكام – استفان كاسل برگردان: بابك پاكزاد بزرگ‌ترين كمپاني انرژي جهان، سازمان‌هاي اروپايي را كه درصددند پيرامون اجماع علمي در مورد گرم شدن زمين شبهه‌آفريني كنند، تامين مالي مي‌كند. اين سازمان‌ها قصد دارند ميزان حمايت‌ها از تصويب قوانين محدودكننده انتشار گازهاي گلخانه‌اي را كاهش دهند. اطلاعات جمع‌آوري شده نشان مي‌دهد كه كمپاني اكسون موبيل اقدام به تامين مالي پروژه‌هايي كرده است كه معاهده‌‌ی كيوتو را مورد انتقاد قرار داده و يافته‌هاي گروه‌هاي علمي را زير سوال مي‌برند. فعالان زيست‌محيطي مي‌گويند، شركت اكسون كه مقر اصلي آن در تگزاس است تلاش مي‌كند ديدگاه‌ كساني كه به افكار شكل مي‌دهند را در بروكسل تحت تاثير قرار دهد زيرا اروپا – برخلاف ايالات متحده – نيروي پيش‌برنده اقدام در جهت رسيدگي به معضل تغييرات آب و هوايي است. اليور هودمن از موسسه‌ی تحقيقاتي اروپا (Corporate Europe Observatory) اظهار كرد: «اكسون موبيل مقادير قابل توجهي پول را صرف متفكراني كه منابع معتبر و قابل احترامي‌اند مي‌كند تا در مورد اقدام دولت‌هاي اروپايي براي كاهش انتشار گازهاي گلخانه‌اي شبهه‌آفريني كنند. تامين مالي پنهاني شكاكان و شبهه‌آفرينان در مورد مساله‌ی …

اندیشه ورزی فصلی درباب مُدگرایی روشنفکرانه

نگارنده  : کیانوش دل زنده جامعه مُدی محصول جامعه سرمایه دارانه است . نظامی که تحت پوشش نگرش اقتصادی همه چیز را مارک می زند و طبقه بندی می کند . از اندیشه ، ادبیات گرفته تا سلیقه ها فردی .  روحی که در این نظام در جریان است ، اقتصاد است . منطق این نظام هم مبتنی بر خرید فروش است . پس چه بهتر ارزان بخریم  و گران بفروشیم . اما چگونه نظام سرمایه دارانه ؛ جامعه مُدی را پرورش می دهد ؟ نظام سرمایه دارانه ، همیشه در تقاطع دو خط قرار گرفته است ، مرکز یا سنترال که مبتنی بر سلایق همگانی است نقطه تصادم این تقاطع است  . بدین نحو  ، تحت پوشش این مرکز یا سنترال است که با مدها و جریانات یکنواخت فکری ، فلسفی و غیره مواجه می شویم . گروه های حاشیه ای ، توسط این نقاط مرکزی مورد هجمه و آماج حملات قرار می گیرد و  با پسوندهای نظیر جواد ، دهاتی ، دِمُده  …. به حاشیه می روند . به همین واسطه اگر در نظام سرمایه دارانه با اقسام ، انواع ، …

معلم-کارگر

محمد غزنويان در تقویم رسمی ایران، ماه اردیبهشت مصادف است با دو روزی که به صورت جداگانه با نام های معلم و کارگر نامگذاری شده اند. از بین این دو، اگر چه روز کارگر از تقویم بین المللی تبعیت می کند لیکن نه تنها برای تنظیم کنندگان ایام رسمی تقویم مسئله محسوب نمی شده است بلکه حتی، تکریم و گرامیداشت کارگر جایگاه و کارکرد ویژه ای نیز در گفتمان ضد استکباری داشته است. روز معلم نیز با تعویض نام معلم مبارزي به نام دكتر خانعلي كه در تظاهرات معلمان در سال 1341كشته شد، با یکی از شخصیت های مهم انقلاب اسلامی، در تقویم رسمی تثبیت شده است. با این وجود یادداشت حاضر سعی دارد به لزوم نزدیک تر کردن دیدگاه های کنشگران اجتماعی که به صورت مستقل در اصناف کارگری یا معلمی فعالیت دارند، گامی برداشته باشد. *** روایتی سینمایی را تصور کنيم که دست کم از دو قسمت مجزا تشکیل شده است و سعی سازنده بر آن بوده تا در خلال فیلم، تحلیل خود را به تخیل مخاطب تحمیل نکند. در بخش نخست با …

تسویه حساب

   ناصر آقاجري (ويژه نامه كانون مدافعان حقوق كارگر به مناسبت روزجهاني كارگر1391( ناصر آقاجري ميني بوس ها يكي پس از ديگري كارگران را پشت درب ورودي پالايشگاه پياده مي كردند. هوا گرگ و ميش بود و طبق معمول اين ديارِسرد، بادهايي پرشتاب و گزنده از قله هاي برفي شهباز مي وزيد. سردي هوا همه را درخود فروبرده و مجاله كرده بود. دست هاي همه در جيب ها فرورفته و شانه ها به جلو جمع شده بودند. اكثرا كلاه بافتني ارزان قيمتي به سر داشتند كه تا پايين گوش ها كشيده شده بود. از درب ورودي تا محل كار كارگران بيش از 2 كيلومتر پياده روي در اين بادهاي سرد بود. همه بدون گفت وگو وبا شتاب به سوي يونيت ها يشان درحركت بودند. اتوبوس هاي كارگران و جوشكاران چيني آرام از كنار صف طويل كارگران ايراني عبور مي كنند تا از تند بادهاي سدر شهباز در امان باشند. اكثر كارگران چيني با همكاران  ايراني روابطي دوستانه و صميمانه دارند. باهم سيگار مبادله مي كنند وگاهي نان وصبحانه. از پشت شيشه اي بخار گرفته وگرم …

پاریس، صبح روز بعد

بیژن چهررازی فرانسوی ها بازهم  انتخابات ریاست جمهوری در کشورشان را به یک سیرک پر سرو صدا تبدیل کردند و با همین روش توانستند بر خلاف بسیاری از دیگر کشورهای اروپائی که در آنها نیز انتخاباتی مشابه صورت می گیرد،  خود را مرکز توجهات مطبوعات و رسانه های بین المللی قرار دهند. با وجود آنکه چه در انتخابات قبلی ریاست جمهوری و چه در این انتخابات نباید منتظر تحولات و نتایج تکاندهنده ای میبودیم، اما دستگاه پروپاگاندای تبلیغاتی «ملت کبیر» فرانسه ازهیچ کاری برای جلب توجه جهانیان به این «تحول تاریخی» کوتاهی نکرد. اینکه از همان ابتدا قرار است به جای فیل یک موش زائیده شود برای آنها که همراه این سیرک بالا و پائین می پرند و همراهی خود را با آن نشان می دهند از همان ابتدا مسئله ای کناری است. برای هورا کشان حرفه ای در خارج و داخل فرانسه هر بار اما بهانه ای پیدا می شود تا با «قلب و روح» وسط میدان بپرند و زیر سونامی از پرچم های سه رنگ و نشانه های چپ ، راست ، لیبرال …

بازگشت به مارکس-اجاره بهای زمین

  آرمین نیکنام این مطالب؛ خلاصه ای از فصل سوم «دست نوشته های اقتصادی و فلسفی» به قلم «کارل مارکس» هستند: مالکان زمین خواهان اجاره بهای زمینی هستند که با زحمت دیگران به بار می نشیند. زمین های بایر، زمین های ترمیم شده و زمین هایی که کشت در آنها خارج از توانایی انسانها هستند نیز مشمول اجاره بها می شوند. (در آن روزگار؛ مالکان، زمین خود را به کشاورزی اجاره می دادند و کشاورز نیز با گماردن عده ای کارگر، روی زمین به کشت می پرداخت. کارگران پس از پایان کار، مزد دریافت می کردند. بخشی از محصول پس از کسر اجاره بهای زمین به کشاورز اجاره دار می رسید و باقی مانده ی محصول به انضمام اجاره بها؛ از آن مالک بود) اجاره بهای زمین متناسب با هزینه ای که مالک برای نگهداری زمین می کند نیست، بل به همتی که کارگران بر آن گمارده اند وابسته است. بنابراین؛ درآمد مالک، مبلغ هنگفتی خواهد بود. روی کاغذ؛ اجاره باید متناسب با حاصلخیزی زمین باشد اما مالک در عمل سعی می کند، سهمی که به کشاورز …

افغانستان :کشتار دهشتناک و خونبار و آتش زدن 17 افغان که 9 تن از آنها کودک بوده اند به دست سربازان ایالات متحدۀ آمریکا و بیراهه رفتن های اوباما

گاهنامۀ هنر و مبارزه یکشنبه 6 می 2012 افغانستان :کشتار دهشتناک و خونبار و آتش زدن 17 افغان که 9 تن از آنها کودک بوده اند به دست سربازان ایالات متحدۀ آمریکا و  بیراهه رفتن های اوباما (مرکز مطالعات جهانی سازی. 4 می 2012) نوشتۀ جیمز پتراس ترجمه : حمید محوی Mondialisation.ca, Le 4 mai 2012 کشتار 17 شهروند افغان در 11 مارس گذشته، که بین آنها 9 کودک و 4 زن دیده می شود، مسائل بنیادی متعددی را در مورد سرشت جنگ استعماری، و کارکرد ارتش استعماری در مأموریت اشغالگرانه اش در دراز مدت (11 سال) و خصوصیت امپراتوری را مطرح می سازد، که در عین حال اقدامات اختیاری و دیکتاتوری قابل توجهی را برای کسب توافق اذهان عمومی و حذف هر گونه مخالفت به کار می بندد.. پس از کشتار خونسردانه و خونبار 17 روستا نشین افغان در استان قندهار، ارتش ایالات متحده، با تبانی رژیم اوباما عملیات تحریف خبری را فراهم دیدند، و دولت مأموریت توطئه آمیزی را برای پنهان ساختن واقعیات اصلی، تحریف اطلاعات، با نقض عدالت را آغاز کرد. تمام افرادی که در …

مبارزه با نئولیبرالیسم، بهترین گزینه

  بابک پاکزاد در حال حاضر تعداد فعالان چپ در جامعه ایران اندک است .در مقاله ای که اخیرا خواندم نوشته بود حزب کمونیست ژاپن 400000 عضو دارد و اخیرا توانسته است 9000 عضو جدید دیگر را نیز به خود جذب کند. آری با چنین نسبت هایی تعداد فعالان چپ در جامعه ی ایران واقعا اندک است. در برابر این تعداد اندک معمولا گزینه های متعددی برای فعالیت قرار می گیرد ، فعالیت هایی در زمینه های حقوق بشر ، حقوق زنان،حقوق کودک، جنبش صلح، دفاع از آزادی بیان و… بسیاری از نیروهای چپ جذب فعالیت های مذکور گردیده اند. واقعیت امر این است که همدلی کاملی میان اندیشه چپ و این دست فعالیت ها وجود دارد اما با توجه به تعداد قلیل و نیروی اندک ، ما باید روی کدام جنبش سرمایه گذاری کنیم و با کدام جنبشها همدلی کنیم؟ کدام جنبش است که حتی در صورت سرکوب، چپ را به عنوان یک نیروی اجتماعی فراز می آورد؟ کدام جنبش است که قادر است تحلیل منحصر بفردی از ریشه های معضلات اجتماعی چون نقض …

بازگشت به مارکس-کار بیگانه شده

آرمین نیکنام مطالب زیر؛ چکیده هایی از فصل چهارم «دست نوشته های اقتصادی فلسفی ۱۸۴۴» کارل مارکس هستند: اقتصاد سیاسی خود را بر دو گونه اصول موضوعی استوار می سازد: اول) اصولی که بدون هیچ توضیح یا تبیینی ارائه شده اند (مالکیت خصوصی و قوانین برخاسته از آن) دوم) اصولی که بر اساس نفع سرمایه داران قرار گرفته است (رقابت؛ تقسیم کار و …) اقتصاد سیاسی بیگانگی ذاتی سرشت کار را مخفی می کند. تولید ارزش توسط کارگر مصادف با از دست رفتن ارزش خود وی است و هر چه جهان اشیا ارزش بیشتری بیابند؛ جهان انسان ارزش خود را از دست می دهند. این یعنی که محصول کار تبدیل به چیزی مستقل از تولید کننده ی آن می شود. این امر برای محصول کار منجر به عینیت یافتگی و برای کارگران منجر به بیگانگی می شود. در واقع کارگر محصولی می آفریند که خود از آن بی بهره می ماند و هر چه بیشتر تولید کند کمتر صاحب آن می شود. این شی بیگانه که به تولید در آمده هم به عنوان یک هستی خارجی و …

فوکو: آیینه دار مارکس ، نیچه و فروید

زهره روحی منبع تارنمای محقق سخنرانی میشل فوکو درباره‌ی نیچه در مجمع بین‌المللی روئایومون، ترجمه نیکو سرخوش، افشین جهاندیده بی‌شک یکی از جذاب‌ترین «نقش»های فلسفیِ میشل فوکو، «مفسر فن تأویل‌گری» است. فن ـ هنری که در فرمِ مدرن آن، تفکرات فلسفی را از اسارتِ تصور در خود بودگیِ مفاهیم، رهایی می‌بخشد و دروازه‌های تعامل بین مخاطب و متن را باز و گشوده می‌کند: فرمی که با توجه به آزادسازیِ متافیزیکی و موقعیت روشنگرانه‌اش، ابزار قابل اعتمادی است برای تأویل‌گر، تا هر بار و بنا به هر ضرورتی که احساس کند، وی را قادر به فراترشدن از هر گونه «وضعِ موجود» ‌کند. قابل اعتماد از این منظر که بی‌آنکه به چشم آید، نگرش انتقادی را جزء «حقوقِ اندیشه‌گیِ تأویل‌گر» به شمار می‌آورد و از قضا به همین دلیل هم بدون هر گونه روش فکریِ خدا ـ بنده (تفکری که می‌تواند تداعی‌کننده‌ی بخش‌نامه‌های اداری و یا احکام کلیسایی و یا دستورات نظامی باشد)،  قلمرو «سخن و کلمه» را زیستگاهی همگانی ساخته و «پرسش» را به جای «حکم» می‌نشاند. بدین ترتیب انسانِ پرسشگر، جایگزین انسانِ‌بنده و به همین …

اسکولاستیک

پروفسور مانفرد بور برگردان شین میم شین دایره المعارف روشنگری اسکولاستیک نامی است برای آموزش تئولوژیکی ـ ایدئالیستی ـ عینی که از سوی ایدئولوگ های کلیسای کاتولیکی در قرون وسطای اروپا توسعه داده شده است. اسکولاستیک پرنفوذترین آموزش تئولوژیکی ـ فلسفی جامعه فئودالی اروپا و ضمنا ایدئولوژی مسلط در آن جامعه بوده است. دوره تأثیرگذاری اسکولاستیک حدود 700 سال (800 ـ 1400 میلادی) طول کشیده است. 1 تشکیل اسکولاستیک بر بنیان مناسبات اجتماعی فئودالیسم اروپا صورت می گیرد. 2 به قول کلاسیک های مارکسیسم، «قرون وسطی، بطورکلی، بر زمینه ای بایر توسعه می یابد. تمدن، فلسفه، سیاست و علوم حقوقی قدیم را بی پروا دور می اندازد، تا همه چیز را از نو شروع کند. تنها چیزی که از جهان قدیم می پذیرد، عبارت بوده از مسیحیت و چند شهر نیمه ویران بی نصیب از هر نشانه تمدن. در نتیجه، همانند همه مراحل توسعه پیشین، دستگاه روحانیت آموزش فکری را در انحصار خود در می آورد و بدین طریق خود آموزش و پرورش ماهیتا خصلت تئولوژیکی به خود می گیرد. سیاست، حقوق و همه علوم …

ما و این اقتصاد « نیمه پخته ما»!

احمد سیف وقتی مدتی پیش در روزنامه ایران «تدابیر دولت براى ساماندهى قیمت ها» (1) را خواندم یاد یک مثالی افتادم که اغلب درسرکلاس درس خودم- با اندکی تغییر البته- از آن استفاده می کنم. به دانشجویان می گویم که اگر شما به من یک سیخ کباب برگ خام بدهید، من می دانم با آن چه باید بکنم! یا می گذارمش در یخچال و فریزر که درروز وشبی دیگر، آن را کباب کرده و نوش جان بکنم و یا این که به محض دریافت، همین کار را می کنم. به همین نحو، اگر به من یک سیخ کباب برگ پخته بدهید با آن هم می دانم چه باید بکنم. اگر شام و نهار نخورده باشم، جای همه شما خالی، می نشینم و این کباب برگ پخته را با مخلفات دیگر نوش جان می کنم. و اما، اگر به من یک سیخ کباب برگ نیمه پخته بدهید، نمی دانم با آن چه کنم. نه خام است که بگذارمش در یخچال برای فرصتی دیگر، و نه پخته است که هم اکنون قابل خوردن باشد. می ماند لای دست من، …

خطر تروریسم هسته‌ای درکجاست؟

ک.ابراهیم  دومین کنفرانس دو روزه ی «امنیت هسته ای» در روزهای 7 و 8 فروردین امسال(26 و 27 مارس 2012) درسئول پایتخت کره جنوبی تشکیل شد. نمایندگان 53 کشور برای شرکت در این کنفرانس به سئول دعوت شدند. نماینده ای از ایران دعوت نشد و کره شمالی نیز درآن حضورنداشت. گوئی کنفرانس اساسا برای انجام حمله به این دوکشور سازمان داده شده بود. هدف از برگزاری آن، «کاهش تهدید تروریسم هسته‌ای» اعلام شد و پیدا کردن شیوه هایی برای حفاظت از مواد و امکانات هسته ای و ممانعت از قاچاق مواد هسته ای. «نشریه آلمانی «دی‌ولت» در گزارشی که عصر دوشنبه، ۲۶ مارس در پایگاه اینترنتی خود منتشر کرد نوشت موضوع محوری کنفرانس امنیت هسته‌ای که دو سال پیش به پیشنهاد اوباما برای نخستین بار تشکیل شد، بحث در مورد راهبردهای جلوگیری از گسترش سلاح‌های هسته‌ای و افتادن چنین سلاح‌هایی به دست گروه‌های تروریستی است. به نوشته‌ی «دی‌ولت» گرچه موضوع برنامه‌ی هسته‌ای کره شمالی و ایران رسما در دستور کار اجلاس سئول قرار ندارد، سایه‌ی خطری که از جانب این دو کشور احساس می‌شود بر …