سرتیتر

اوپورتونیسم چیست

پروفسور گونتر ایدن

برگردان شین میم شین

به بهانه ی مقاله آقای بهرام خراسانی در سایت اخبار روز، تحت عنوان

«من یک اپورتونیستم!»

 دایره المعارف روشنگری

اوپورتونیسم به چه معنی است؟

اوپورتونیسم ـ به معنی عام کلمه ـ یه شرح زیر است:

الف

رفتار بی انضباط

ب

فدا کردن اصول اساسی به خاطر منافع لحظه ای و یا قسمی

ت

عقب نشینی در مقابل دشواری ها و مقاومت ها

1

اوپورتونیسم فرم نمودین ایدئولوژی خرده بورژوائی و ضد مارکسیستی در جنبش کارگری است.

مراجعه کنید به دیالک تیک فرم نمودین ـ محتوای ماهوی در تارنمای دایرة المعارف روشنگری

2

اوپورتونیسم در جنبش کارگری را انگلس بمثابه «پرنسیپفروشی به بورژوازی در قبال وعده و وعید چیزهای جزئی و عمدتا در قبال پست و مقام پر درآمد برای رهبر» تلقی می کند.

(کلیات مارکس و انگلس، جلد 37، ص 231) 

3

اوپورتونیسم یعنی ارجحیت قائل شدن به منافع طبقاتی بورژوازی در قبال جنبش کارگری.

4

اوپورتونیسم یعنی صرفنظر از سیاست انقلابی پرولتری و جایگزین ساختن آن با سیاست مبتنی بر سازش با بورژوازی.

5

اوپورتونیسم آماج های اساسی زیرین مبارزه طبقاتی پرولتری را زیر پا می نهد:

الف

امحای سرمایه داری را

ب

بر قراری دیکتاتوری پرولتاریا را

ت

ساختمان سوسیالیسم را

پ

از بین بردن طبقات را

6

اوپورتوینسم جامعه سرمایه داری را عالی ترین جامعه بشری جا می زند.

7

اوپورتونیسم جامعه سرمایه داری را ماهیتا غیر قابل تغییر قالب می کند.

8

اوپورتونیسم به تبلیغ و ترویج اکتفا کردن صرف به رفرم هائی می پردازد.

9

اوپورتونیسم به حفظ جامعه سرمایه داری کمر می بندد.

اوپورتونیسم ـ از این رو ـ یکی از نمودهای نفوذ بورژوائی در جنبش کارگری است.

این نفوذ بورژوائی در مرحله سرمایه داری رقابت آزاد ـ قبل از همه ـ به دو طریق صورت زیر می گرفت که پایگاه اجتماعی اوپورتونیسم در جنبش کارگری را تشکیل می دادند:

الف

از طریق عناصری در جنبش کارگری که منشاء خرده بورژوائی داشته اند.

ب

از طریق خرده بورژواهائی که هوادار طبقه کارگر بوده اند.

10

به سبب توسعه تفاوتمند سرمایه داری در کشورهای منفرد مربوطه، اقشار و گروه های بسیار تمایزمند خاصی از خرده بورژوازی نقش اقتصادی و سیاسی مسلطی بازی می کردند و پرولتاریا را تحت تأثیر قرار می دادند.

11

از این رو بود که آموزش های اوپورتونیستی در کشورهای منفرد سرمایه داری بطور نسبتا مستقل و بدون وابستگی به یکدیگر با محتوای ایده ای خاصی در مقابل مارکسیسم قد علم کردند که به شرح زیر بوده اند:

الف

فردیناند لاسال (1825 ـ 1864) 

نویسنده و سیاستمدار در جنبش کارگری آلمان

تصورات او از سوسیالیسم با نظرات مارکس و انگلس در تضاد قرار داشت و به انشعاب در جنبش کارگری و حزب طبقه کارگر آلمان منجر شد.

مبتکر، مؤسس و اولین رهبر حزب سوسیال ـ دموکرات آلمان

در دوئل بر سر مسائل خصوصی اش جان باخت

لاسالیانیس

ب

میخائیل الکساندرویچ باکونین (1814 ـ 1876) 

از متفکران و سازماندهان آنارشیسم

با پایگاه طبقاتی اشرافی، معلم و افسر توپخانه

از فعالین قیام های 1848 در پاریس، پراگ و درسدن

8 سال حبس، 4 سال تبعید سیبری

از مخالفان مارک

باکونیسم

ت

پیر ژوزف پرودون (1809 ـ 1865) 

اقتصاددان، جامعه شناس فرانسوی

اولین نماینده آنارشیسم

او برای محو استثمار و حکومت، حکومت مردم بر مردم را پیشنهاد می کرد.

شعار معروف او: «مالکیت یعنی سرقت!»

پرودونیسم و غیره. 

12

اوپورتونیست ها از پلاتفرم خویش به مبارزه علیه مارکسیسم می پرداختند.

(پلاتفرم عبارت است از موضعی که در تأملات، نیات، اعمال، آماجگذاری های سیاسی و غیره از آن حرکت می شود. مترجم)

از این رو ست که به قول لنین در این دوره، مبارزه میان مارکسیسم و جریانات اوپورتونیستی مختلف ، به «چارچوب ملی صرف محدود می ماند» و «خود ویژگی های ملی بی غل و غش در آن انعکاس می یابند.»

(کلیات لنین، جلد 5، ص 361) 

II

اوپورتونیسم در مرحله سرمایه داری انحصاری (امپریالیسم)

با گذار کشورهای سرمایه داری پیشرفته به مرحله امپریالیسم، اوپورتونیسم به پدیده بین المللی توسعه می یابد.

1

سودهای کلان انحصاری و اضافی این امکان را برای بورژوازی امپریالیستی فراهم می آورند که آن بتواند بخش های معینی از طبقه کارگر را رشوه خوار سازد و وابسته منافع خویش نماید.

2

در این کشورها، به خرج اکثریت عظیم کارگران که مورد استثمار شدید قرار می گیرند، اقشار ممتازی به نام اریستوکراسی (اشرافیت) کارگری و بوروکراسی کارگری تشکیل می یابند.

بدین طرق، به قول لنین، «اریستوکراسی کارگری از طبقه کارگر جدا می شود و به بورژوازی می پیوندد.»

(کلیات لنین، جلد 23، ص 114)

3

این قشرها به پایگاه اجتماعی خاص اوپورتونیسم مدرن و بین المللی بدل می شوند.

4

در سال های آخر قرن نوزدهم، مارکسیسم بر آموزش های سوسیالیستی خرده بورژوائی پیروز می شود و لذا اوپورتونیسم بین المللی مجبور می شود که نقاب «مارکسیستی» بر سر کشد.

«اوپورتونیسم سوسیالیستی»، آن سان که لنین می نامید، اکنون دیگر نه از موضع پلاتفرم خویش، بلکه «از موضع عام مارکسیسم» مبارزه می کند.

III

اوپورتونیسم در هیئت رویزیوینسم

اوپورتونیسم بین المللی ـ اکنون ـ در هیئت رویزیونیسم وارد میدان می شود.

1

با گذار نظام سرمایه داری به مرحله امپریالیسم، انقلاب پرولتری ـ بلحاظ تاریخی ـ در دستور روز قرار می گیرد.

به همین دلیل، مبارزه بر ضد اوپورتونیسم و رویزیونیسم به وظیفه مهم نیروهای انقلابی در جنبش کارگری بدل می شود.

2

اما ـ با این حال ـ اوپورتونیست ها در احزاب سوسیال ـ دموکرات بین الملل دوم غالب می آیند و آنها را به احزاب کارگری بورژوائی ـ رفرمیستی مبدل می کنند و بدین طریق جنبش کارگری را دچار چند دستگی و تفرقه می سازند.

3

نیروهای انقلابی در احزاب سوسیال ـ دموکرات بین الملل دوم ـ بالضروره ـ به مبارزه بر ضد اوپورتونیسم، رفرمیسم و رویزیونیسم و جدائی سازمانی از اوپورتونیست ها مجبور می شوند تا بتوانند بر شالوده مارکسیسم به تشکیل احزاب مبارز پرولتری ـ انقلابی مبادرت ورزند.

مراجعه کنید به رفرمیسم، رویزیونیسم در تارنمای دایرة المعارف روشنگری

http://hadgarie.blogspot.de/2010/08/blog-post_17.html

4

بلشویک ها ـ زیر رهبری لنین ـ اولین انقلابیونی بوده اند که قاطعانه در این راه قدم می گذارند.

IV

روابط جدید اوپورتونیسم با امپریالیسم

در شرایط کنونی

در شرایط کنونی، روابط جدیدی میان اوپورتونیسم و امپریالیسم پدید آمده که به شرح زیر است:

1

انقلاب علمی ـ فنی استثمار زحمتکشان را بدرجه فوق العاده ای تشدید کرده و موجب بالاتر رفتن سرسام آور سودهای انحصارات در کشورهای سرمایه داری انحصاری ـ دولتی شده است.

اقشار خرده بورژوائی و اقشاری از طبقه کارگر با برخورداری از امتیازات مادی دچار رشوه خواری و فساد می شوند و در نتیجه آن، اریستوکراسی کارگری و بوروکراسی کارگری می توانند بسرعت رشد کنند.

مراجعه کنید به انقلاب علمی ـ فنی در تارنمای دایرة المعارف روشنگری

2

رسانه های گروهی مدرن که در انحصار انحصارات سرمایه داری قرار دارند، به تخریب بی امان شعور مردم می پردازند.

در نتیجه، اقشار وسیعی از مردم و حتی بخشی از جنبش کارگری و کمونیستی و فعالین آن دچار سرگیجه و سردرگمی می شوند.

3

تغییرات ناشی از انقلاب علمی ـ فنی و دگرگونی های ناشی از تأثیرات جنگ جهانی دوم در ساختار طبقه کارگر و ترکیب اجتماعی آن و عضویت بسیاری از وابستگان به اقشار خرده بورژوائی در احزاب کارگری ـ کمونیستی شالوده عینی جدیدی برای تأثیرگذاری ایدئولوژی بورژوائی فراهم می آورند.

4

با افزایش نقش علم و فن در عصر حاضر، نقش و نفوذ روشنفکران افزایش می یابد.

در نتیجه، روشنفکران خرده بورژوائی در رهبری احزاب کارگری ـ کمونیستی اعتبار و نفوذ بزرگی کسب می کنند.

5

اقدامات تنظیمی انحصاری ـ دولتی به عمل آمده در رابطه با انقلاب علمی ـ فنی، توهم مبتنی بر تئوری همگرائی را تقویت کرده است.

بنا بر تئوری همگرائی، سرمایه داری بطور خود به خودی، بدون مبارزه طبقاتی و بدون برقراری دیکتاتوری پرولتاریا به سوسیالیسم نزدیک و نزدیکتر می شود و سرانجام بدان مبدل می گردد.

مراجعه کنید به تئوری همگرائی در تارنمای دایرة المعارف روشنگری

V

مشخصات اصلی اوپورتونیسم کنونی

مشخصات تعیین کننده اوپورتونیسم کنونی به شرح زیرند:

1

انکار اهمیت بین المللی لنینیسم.

2

انکار خصلت بین المللی انقلاب اکتبر.

3

انکار قانونمندی های عام انقلاب سوسیالیستی و ساختمان سوسیالیسم.

رویزیونیسم با اوپورتونیسم پیوند ناگسستنی دارد.

مراجعه کنید به رویزیونیسم، سوسیال ـ شووینیسم، رفرمیسم در تارنمای دایرة المعارف روشنگری

پایان