ماه: فوریه 2011

«فقر و بیکاری روحیه اعراب را درهم شکسته است»

نویسنده : هيشام بن عبدالله العلوي: بنيادگزار « انستيتو مطالعات معاصر برروي آفريقاي شمالي ، خاورميانه و آسياي مرکزي در دانشگاه پرينستون (ايالات متحده). مشاور پيشين نمايندهء ويژهء سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر و جامعه ها در کوسوو . او پسر عموي محمدششم پادشاه مراکش نيز است. مترجم: بهروز عارفي تونس، طلايه داران «فقر و بيکاري روحيه اعراب را درهم شکسته است» دبيرکل جامعه عرب، نشست سران در شرم الشيخ، مصر، ۱۹ ژانويه بهتر از اين نمي توان هراس حکومت هاي منطقه را از تهديدي بيان کرد که انقلاب تونس براي رژيم هايشان ايجاد مي کند. رژيم مستبدي که به دزدسالاري (kleptocratie، نظام متکي بر دزدي و فساد) گرائيده و خودکامگي سرکوبگر آن تشديد شده بود، سرنگون شد. خانواده اي مظهر قدرت، جامعه تونس را غارت کرده بود. خودسوزي يک جوان ديپلمه نا اميد، سبزي وميوه فروش دوره گردي بر روي يک چرخ دستي، سرآغاز شورشي شد که يکي از مطلقه ترين رژيم هاي جهان عرب را بزير کشيد.با وجوداين، ديکتاتور در منطقه کم نيست. اين قيام قهرمانانه يک ملت بزرگ حکم نمونه …

از خشم و نفرت تا انقلاب

الیور پیوت برگردان:  بهروز عارفي بسيج مردمي ، سرکوب : چرخه اي شناخته شده و تکراري . اما، چه شرايط ويژه اي تونس را به پيروزي سوق داد؟ اگر حرکت اندوه بار محمد بوعزيزي، ۲۶ ساله که روز ۱۷ دسامبر ۲۰۱۰ در شهر سيدي بوزيد، در مرکز تونس خود را به آتش کشيد، به شورش دامن زد، ولي به يقين اين خودسوزي اولين مورد نبود . در سال ۲۰۱۰، دو جوان ديگر خود را به آتش کشيده بودند: اولي در منستير، در کرانه دريا در روز ۳ مارس، و ديگري در ۲۰ نوامبر در متلوي. يک بررسي بخش سوختگي بيمارستاني در شهر تونس، که در اواخر دسامبر ۲۰۱۰ بر روي سايتي اينترنتي فاش شد، برآورد مي کند که «خودکشي از طريق خودسوزي » ۱/۱۵ درصد مراجعا ت به بيمارستان است (۱). در اين گزارش، اين عمل «فوق العاده خشونت بار» تلقي شده و آن را «پاسخ جوانان به خشونتي ديگر بويژه در تونس بزرگ و از جمله حومه هاي داراي سطح اجتماعي-اقتصادي پائين » مي دانند، («نظير شهرک هاي التضامن و ابن خلدون») و منطقه …

تونس: تقویم تاریخ

برگردان:  بهروز عارفي ۱۸۸۱ آغاز قيمومت فرانسه ۱۹۲۱-۱۹۱۱ اعلام حالت فوق العاده براي مبارزه با جنبش ضد استعماري. ۴ ژوئن ۱۹۲۰ ايجاد حزب ليبرال موسسان تونس يا حزب دستور (قانون اساسي). ۲ مارس ۱۹۳۴ حبيب بورقيبه حزب دستور نو را تاسيس کرد. مارس-آوريل ۱۹۳۷ تظاهرات دردفاع از ايجاد مجلس بر پايه خواست دستور نو. جنبش در خون سرکوب شدو در ۱۲ آوريل حزب دستور نو منحل شد. ۲۰ ژانويه ۱۹۴۶ ايجاد اتحاديه عمومي کارگران تونس (UGTT) که از دستور نو پشتيباني مي کند. ۳۱ژوئيه ۱۹۵۴ شناسائي خودمختاري داخلي توسط فرانسه. ۱۹۶۵ ۲۰ مارس. اعلام استقلال؛ ۹ آوريل. تشکيل دولت بورقيبه، پس از انتخابات مجلس موسسان.۱۳اوت. تصويب آئين نامه فردي مبني بر برابري قضائي زنان و مردان. ۲۵ ژوئيه ۱۹۵۷ الغاء سلطنت و اعلام جمهوري. رياست جمهوري حبيب بورقيبه. ۱۹۶۱ درگيري هاي خشن با ارتش فرانسه پيرامون پايگاه فرانسه در بنزرت. اين پايگاه در ۱۵ اکتبر ۱۹۶۳ تخليه شد. ۱۹۶۳ ممنوعيت حزب کمونيست. ۱۸ مارس ۱۹۷۵ پس از تغييري در قانون اساسي، بورقيبه رئيس جمهور مادام العمر شد. ۲۶ ژانويه ۱۹۷۸ «پنجشنبه سياه»، اعتصاي عمومي بزرگ …

ترس از روحیه انقلاب‌خواهی اعراب

اسلاوی ژیژک مسعود شریف Why fear the Arab revolutionary spirit? آن‌چه در شورش‌های تونس و مصر نظرگیر است غیبت فاحش بنیادگرایی اسلامی است. در بهترین سنت‌های دموکراتیک سکولار، مردم صرفاً علیه نظامی ستم‌پیشه و فساد و فقر آن می‌شورند، و خواستار آزادی و زنده‌شدن امید در عرصه اقتصاد می‌شوند. مطابق با منطق کلبی‌مسلکانه‌ی لیبرال‌های غربی در کشورهای عرب شعور دموکراتیک راستین محدود به حلقة تنگی از خواص لیبرال می‌شود و حال آن‌که توده‌ها را فقط از طریق ملی‌گرایی یا بنیادگرایی مذهبی می‌توان بسیج کرد: این منطق غلط از آب در‌آمده است. پرسش مهم این است که پس از این چه روی خواهد داد؟ چه کسی برندة این پیکار سیاسی خواهد بود؟ هنگامی که در تونس یک حکومت موقت جدید روی کار آمد اسلام‌گرایان و چپ‌های رادیکال‌تر را از گردونه‌ی قدرت بیرون گذاشت. واکنش لیبرال‌های خودبین این بود: خب، آن‌ها اساساً عین هم هستند: دو سر طیف توتالیتاریسم – ولی آیا قضیه به همین سادگی است؟ آیا کشمکش دیرینه‌ی حقیقی دقیقاً میان بنیادگرایان اسلامی و چپ‌ها نیست؟ حتی اگر آن‌ها به‌طور موقت علیه رژیم حاکم متحد …

بحران اقتصادی سرمایه­داری و پاسخ چپ گفتگو با دیوید هاروی[1]

برگردان ايوب رحماني نشر بیدار . تبیین بحران سرمایه­داری هکتور اگردانو، در مورد آخرين کتاب هاروي با عنوان «راز سرمايه، بحران اقتصادي و پاسخ چپ» با او در نيويورک به گفتگو نشسته است. س- شما در کتاب «راز سرمايه» اقتصاددانان رسمي را به سبب پيش­بيني نکردن بحران مورد حمله قرار مي­دهيد. مي­توانيد بگوييد که چرا اقتصاددانان بورژوا بحران در حال وقوع را نديدند، در حالي که بسياري از مارکسيست­ها آن را پبش­بيني مي-کردند؟ چرا مارکسيسم از اين لحاظ، برتر از اقتصاد بورژوايي است ؟ ج- به نظر من ايده­ی اساسي در مارکسيسم، موضوع تضاد است. از ديدگاه مارکسيسم، نظام سرمايه­داري در بنياد خود، در بر دارنده مجموعه­اي از تضادهاست که با يک ديگر برخورد مي­کنند و به اين ترتيب جامعه­اي را به وجود مي­آورند که همواره بر تنش­هاي گوناگون قرار گرفته است. براي نمونه، تنش بين کار و سرمايه، يکي از بارزترين اين­هاست که مورد توجه هر مارکسيست و بيان­گر ماهيت مبارزه طبقاتي است. اما تنش­هاي ديگري نيز هستند: تنش ميان توليد و مصرف، ميان ارزش مصرفي و ارزش مبادله­اي. همه اين تنش­ها در سرمايه­داري …

قدرت مالی امریکا در بحران(1)

مارتین کونینگز لئو پانیچ برگردان: ح.آزاد نشر بیدار . تبیین بحران سرمایه­داری میزانِ دقیقِ سقوط نقدینگی و اهمیت این حادثه، به علت بحران در بخش بازار رهن مسکن در امریکا، تنها در تحقیقات بعدی مشخص خواهد شد. اکنون روشن شده است که این بحران باید بیش از یک حادثه­ی کوچک تلقی ­شود. اخیرا این بحران با سقوط بازار سهام 1987، ترکیدن حباب بازار صنایع اطلاعاتی در آغاز قرن؛ و حتی با رکود بزرگ مقایسه ­شده است. در این بحران به افرادی که توسط بانک­های بازرگانی و رهنی وام­ داده شده، خسارات شدیدی وارد آمده است. نرخ بهره در بازار پول با آهنگی شتابان رو به افزایش گذاشته و حتی عملیات هچ فون و بنگاه­های سهامی خصوصی- که تا کنون به نظر می­رسید در عرصه­ای از امور مالی کلان­تری عمل می­کنند و کم­تر تحت تاثیر حوادث دنیای واقعی هستند- در تنگنا قرار گرفته­اند. به علاوه در حالی که مقامات پولی امریکا و اروپا آماده بودند نقدینه­ معینی را در بازار تزریق کنند، تاثیر این امر کم­تر از آن بود که  به آن امیدوار بودند. در تابستان …

تبیین بحران از منظر تناقضات درون نظام مالی – هشت تز در باره بحران اقتصادی

از مالیه جهانی تا ملی شدن بانک ها: لئو پانیج و سام گیندین ح.آزاد نشر بیدار . تبیین بحران سرمایه­داری 1– بحران اقتصادی کنونی را باید از حیث تضادها و پویایی تاریخی مالیه سرمایه­داری در نیمه دوم قرن بیست در نظر گرفت. هر چند حوزه­های مالی و تولید سرمایه­داری آشکارا در هم تنیده­اند (امروز و به شکل قابل ملاحظه­تری نسبت به گذشته) معهذا ریشه­های بحران مالی جاری را که از امریکا آغاز شده است نباید در بحران سودآوری در حوزه تولید جستجو کرد، آن­طور که در بحران دهه­ی 70 مشاهده می­شد؛ و نه در عدم توازن جهانی که از آن زمان تاکنون به وجود آمده است. اگرچه رشد قابل توجه مالیه در اقتصادهای عمده­ی سرمایه­داری به دهه­ی 60 بر می­گردد، معهذا، این نقش امور مالی در حل بحران اقتصادی دهه­ی 90 است که جایگاه مرکزی آن را در شکل­گیری سرمایه­داری جهانی توضیح می­دهد. تورم که نشانه­ی اصلی آن بحران به شمار می­رفت تاثیر منفی زیادی بر دارایی­های مالی و بی ثباتی نقش بین­المللی دلار بر جای نهاده است. بازارهای مالی، تحت رهبری بانک مرکزی امریکا، …

بحران مالی کنونی و مرزهای سیاست پولی ایالت متحده امریکا

ترور اوانس ح.آزاد نشر بیدار . تبیین بحران سرمایه­داری انتخاباتی که در حال حاضر در امریکا جریان دارد، از بعضی جهات شبیه وضعیتی است که جورج بوش در 8 سال پیش برای اولین بار به ریاست جمهوری برگزیده شد. در آن هنگام نیز، یک دوره­ی رونق اقتصادی به پایان رسیده بود. در سال 2000 دوره­ی رونق «اقتصاد نوین» با ترکیدن حباب سهام به پایان رسید. و در سال 2001 یک دوره­ی رکود آغاز شد. شرایط کنونی اما بسیار جدی­تر از آن دوره است. رشد اقتصادی که در سال 2002 شروع شد بیش از حدِ معمول وابسته به مصرف خصوصی بود. این امر تا حدی از این طریق تامین مالی شد که بسیاری از خانوارها، از افزایش قیمت مسکن استفاده کردند، تا وام بیش­تری دریافت کنند. اما قیمت مسکن در اواخر 2006 شروع به کاهش کرد و از اوت 2007، بازار مالی ایالت متحده را با بزرگ­ترین بحرانی مواجه کرد که از زمان 1930 سابقه نداشته است. بعد از آن که این بحران در سپتامبر 2008 دوباره به شکل چشم­گیری تشدید شد، حکومت امریکا یک برنامه­ی …

نواندیشی در تئوری و پراتیک کمونیستی

یا مارکسیسم و یا آنارشیسم! دومه نیکو لوسوردو برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری 1999 بخش اول یا ماتریالیسم و یا ایدئالیسم • رویدادی که با انقلاب اکتبر آغاز شده بود، از سوی حضرات به اصطلاح «چپ» چنان ارزیابی می شود، که انگار یک مدل منفی بوده است. • اغلب تجزیه و شکست و تلاشی شوروی و «اردوگاه سوسیالیسم» آنچنان مورد بحث قرار می گیرد، که گویا مقصر اصلی استالین بوده است. • چنین تحلیلی با کشیدن آهی طولانی به پایان می رسد: • آه اگر لنین بیشتر عمر کرده بود! • چه بدبختی غیر قابل جبرانی که جانشین لنین نه تروتسکی و یا بخارین، بلکه استالین شد! • حیف که بلشویک ها از خط مارکس منحرف شدند و راه مورد نظر او را در پیش نگرفتند! • اگر تصادفا تروتسکی و یا بخارین (و یا روسانا روساندا) بجای استالین به قدرت می رسید، دیگر شاهد برگشت دوما و اهتزاز پرچم تزار در مسکو نمی شدیم، بلکه برعکس شاهد پیروزی شوراها و اهتزاز پرچم سرخ در نیویورک می بودیم. • آیا ارزیابی هایی از این …

مصاحبه با چامسکی

منتشر شده در سایت آوت لوک ایندیا سایت دوستان لوموند دیپلوماتیک 10 نوامبر 2010 outlookindia.com برگردان از انگلیسی : پازل نوام چامسکی میان افرادی که نسبت به خبر‌های رسانه‌های لیبرال و پروپاگاندا‌های دولتی شک دارند، به صورتی متفاوت دنبال می‌شود. او به سرعت انتقاد می کند، دانش او بسیار است، صدای او متقاعد کننده است و انسانیت عمیقی در وجود او نهفته است. این استاد ۸۲ ساله و بازنشسته زبانشناسی در دانشگاه ام‌آی‌تی در بوستون تا کنون حدود ۱۰۰ کتاب نوشته و ریش‌سفید زبان‌شناسی مدرن محسوب می‌شود. با این حال، در جهان خارج از دانشگاه، او یکی از منتقدین آمریکاست که برحسب غریزه، نفاق را در قدرت نمایان می‌کند. اعتبار علمی او به حدی است که نیویورک تایمز از او به عنوان مهم‌ترین روشنفکر زنده ، یاد می‌کند. در پانزدهمین سالگرد چشم‌انداز، اجاز اشرف(Ajaz Ashraf) و انوردا رامان(Anuradha Raman) از طریق تلفن با چامسکی مصاحبه‌ای انجام دادند و از او دربارهٔ بحران‌های رسانه‌ای موجود پرسیدند. این سوال‌ها شامل سوال‌های اصلی خوانندگان می‌باشد : آیا رسانه‌ها واقعا آزادند؟ با اینکه بازیچه دسته بزرگان یا دولت می‌باشند؟ …

جهانی شدن و سرمایه آفرینی مالی بخش 2

داوهای جهانی شدن در تاریخ امپراتوری ها، سرکردگی ها، سرمایه آفرینی مالی بخش 2 از: سمیرامین پرگردان: ب. کيوان 1- در وضعیتی که فرضیه های بسیار متضادی این جا پیشنهاد شده اند (پس مسئله عبارت از فرضیه هاست، نه تزهایی که برای در نظرگرفتن واقعیت ها با تکیه بر پایه پارادیگمی و مفهومی عمل می کند)، بحث درباره ابراز مفهومی موجود که در بخش گذشته پیشنهاد شد، باید به ما در روشن کردن سئوال مرکزی: جهانی شدن چیست؟ داوهای آن کدام اند؟، چه چالش هایی جامعه ها بنا بر وضعیت خود با آن روبرو هستند یاری رساند، یا دست کم باید به ما در روشن کردن بخشی از تزهای بدست آمده (البته همیشه به طور نسبی موقت) و روشن کردن سئوال هایی که در عمل بدون پاسخ قانع کننده باقی مانده اند، کمک کند. اصطلاح جهانی شدن (یا گلوبالیزاسیون بنا بر سنت ادبی انگلیس) به ترتیبی که اغلب مسئله در علم های اجتماعی مطرح است، در معنی های بسیار متفاوت بکار می رود. پس بنا بر دیدگاه ها از جهانی شدن، شکل بندی بازار جهانی …

صلح و سوسیالیسم ـ کمونیسم

دائرالمعارف روشنگری پروفسور ماتهویس کلاین (1911 ـ 1988) فیلسوف آلمانی، استاد فلسفه مارکسیستی از افسران ارتش آلمان هیتلری از بنیانگذاران کمیته ملی آلمان آزاد به سبب تبلیغات ضد فاشیستی در ارتش از سوی دادگاه نظامی غیابی نازی به جرم خیانت به اعدام محکوم شده بود. از اساتید فلسفه در دانشگاه کارل مارکس موضوعات پژوهشی او: تئوری شخصیت، اتیک، هومانیسم • صلح به ضد جنگ اطلاق می شود. • محتوا و خصلت صلح ـ بمثابه یک وضع و حال ـ بطور تاریخی مشروط می شود. • صلح ـ به عبارت دیگر ـ همواره با فرماسیون اجتماعی ـ اقتصادی معینی انطباق دارد. I صلح و سوسیالیسم ـ کمونیسم • صلح ذاتی کمونیسم و مرحله اول آن، یعنی سوسیالیسم است. • صلح حاوی همزیستی مسالمت آمیز هماهنگ انسان ها و خلق های همبود سوسیالیستی ـ کمونیستی است که در همیاری و همکاری با یکدیگر زندگی می کنند. • صلح فقط به معنی تعطیل جنگ نیست. • صلح رابطه مثبتی است که در زندگی اجتماعی کمونیستی حاکم است. • صلح پیامد ضرور مالکیت اجتماعی بر وسایل تولید و مناسبات …

شاخص فلاکت در بریتانیا

مایکل رابرتز، مترجم: آرمان پویان ارقام تولید ملی (GDP) بریتانیا برای سه ماهۀ چهارم سال گذشته (2010)، تکان دهنده بود. طی این سه ماهه، رشد اقتصادی بریتانیا، 0.5 درصد کاهش یافت. بسیاری از تحلیلگران به سرعت این موضوع را به شرایط حادّ آب و هوایی نسبت دادند که در ماه دسامبر، حمل و نقل را مختل کرده بود. امّا حتی اگر این موضوع را از معادله خارج کنیم، باز هم می بینیم که اقتصاد با رکود مواجه بوده و نرخ بهبود اقتصادی، نسبت به هر سه ماهۀ سال گذشته، رو به کاهش است. در طول سال 2010، اقتصاد انگلستان با نرخ 1.7 درصد (تعدیل شده با تورّم) رشد کرد؛ نرخی که به هیچ وجه برای ایجاد مشاغل جدید به منظور توقف روند رو به رشد بیکاری یا بهبود متوسّط درآمدها کافی نبود. نرخ رشد GDP انگلستان در هر سه ماهه (1) همۀ این ها، پیش از ضربه ای رخ داد که به دنبال کاهش برنامه ریزی شدۀ هزینه های دولتی و هم چنین افزایش مالیات ها، به اقتصاد وارد آمده است. ماه ژانویه، نرخ مالیات …

حفاری در یک سوراخ

جان پیلجر- برگردان: مهرگان نویدنو روبین هانل استاد اقتصاد در دانشگاه امریکن است .آخرین کتاب او عدالت اقتصادی ودموکراسی وهمکار مایکل آلبرت دراقتصاد سیاسی اقتصاد مشارکتی است . در این مصاحبه او والکس دورتی ازسایت  برنامه چپ نو از سوء مدیریت ادامه دار بحران اقتصادی در بریتانیا ، ایرلند وامریکا صحبت می کنند. آیا گزینه  رو در روی اقتصاد بریتانیا  واقعا کاهش بلافاصله کسری بودجه است ،آن چه که دولت در حال اجرای آن است، یا اجرا کردن آن در مدتی طولانی تراز زمان،  به موازات رشد  اقتصادی است؟ برنامه ریاضت دولت محافظه کار / لیبرال دموکرات نه تنها بی عاطفه وناعادلانه است ، بلکه کاملا ضد تولیدی است از آنجایی که آن برنامه اقتصاد را بیشتر افسرده خواهد کرد نه تنها بیکاری را افزایش خواهد داد بلکه تولید، در آمد وبنا بر این درآمدهای مالیاتی  را نیز کاهش خواهد داد. در دل بزرگترین کاهش اقتصادی در طی هشت سال ،آن چه مورد نیاز است تحرک مالی است نه ریاضت مالی . سیاست ریاضت محافظه کارفقط به اقتصاد بریتانیا آسیب خواهد رساند وحتی تعدیل بودجه …

جهانی شدن و سرمایه آفرینی مالی – بخش 1

سمیرامین برگردان: ب. کيوان نگرش بخش 1 I- نشانه هایی برای تعریف مصاف 1- بدون شک درباره برخی ویژگی های عمده مصافی که جامعه های عصر ما با آن روبرو هستند، دست کم پیرامون چهار موضوع زیر نقطه نظر مشترک تا اندازه ای وسیع وجود دارد. الف- این سیستم اقتصادی از آغاز دهه 1970 (در مقایسه با مرحله رشد استثنایی پس از جنگ) وارد مرحله طولانی رکود نسبی شده است. هر چند عصر ما را مرحله B سیکل کندراتیف یا چیز دیگری توصیف می کنند، امّا در زمينه این واقعیت اساسی توافق وجود دارد که نرخ های رشد و سرمایه گذاری در توسعه نظام های تولید در بیست و پنج سال اخیر در مقایسه با دو دهه پیش از آن بسیار پایین بوده است. درجا زدن نظام در یک رکود پابرجا به توهم هایی پایان داد که توسعه در مرحله پیش، مرحله اشتغال کامل و رشد بی پایان در غرب، مرحله توسعه در جنوب، مرحله سبقت گرفتن [از کشورهای پیشرفته] که به وسیله سوسیالیسم در شرق شتاب یافته بود، برانگیخته بود. ب- نظام اقتصادی عصر …

عملیات انتحاری، جهاد و فوندامنتالیسم

دومه نیکو لوسوردو برگردان یدالله سلطان پور دایرالمعارف روشنگری بخش اول • این مطلب که برای اولین بار در سال 1997 به زبان ایتالیائی منتشر شده، شیوه برخورد با مقوله «فوندامنتالیسم» را به بحث می کشد. • مقوله «فوندامنتالیسم» هرگز نباید بطور دگماتیکی و بلحاظ سیاسی مبتذل بکار برده شود و به عنوان سرکوفتی همواره و تنها بر ضد دشمنان غرب و بویژه اسلام مورد استفاده قرار گیرد. • دو سال پس از انتشار این مطلب، جنگ بر ضد یوگوسلاوی شعله ور شد. • جالب توجه است که برای توجیه و یا حتی تجلیل از این جنگ چه ترفندها و تحمیق ها که به کار گرفته نشد. • با اینکه همه به این حقیقت امر واقف بودند که یوگوسلاوی ـ بمثابه یک کشور مستقل ـ به هیچ کشوری تجاوز نکرده و بمباران این کشور نه تنها با حقوق ملل و مقررات سازمان ملل متحد، بلکه علاوه بر آن، حتی با موازین و مقررات خود ناتو در تضاد قرار دارد. • این اما در مقایسه با ضرورت احترام به حقوق بشر و پیروی از هنجارهای مقدس …