ماه: ژانویه 2011

موقعیت جنبش‌های اسلامی در تونس

برگردان: احمد مزارعی منبع: Third power.org مقدمه مترجم: پس از پيروزی انتفاضه مردم تونس، موجی از شور و شوق و تمايل برای سرنگون کردن حکام مستبد در کشورهای عربی به راه افتاده است. در مغرب، موريتانی، الجزاير، اردن، يمن و مصر مردم به حرکت درآمده اند. خوشبختانه جنبش در مصر بسيار قدرتمند است و اميد زيادی می‌رود که بتواند رژيم مبارک را سرنگون کند. بدون شک سقوط رژيم مبارک در مصر ضربه وحشتناکی به سياست‌های آمريکا، اسرائيل و ارتجاع عرب خواهد بود. بنا به نوشته مطبوعات، اعضای سفارت اسرائيل با يک هلی‌کوپتر به اسرائيل فرار کرده اند. اما بايد گفت که در مصر جايگزين بعدی اخوان‌المسلمين خواهد بود، زيرا آنان دارای تشکيلاتی گسترده، هشتاد و هشت نماينده در پارلمان و از نفوذ بسياری در ميان عامه مردم مصر برخوردارند. احزاب چپ و دمکراتيک در مصر نفوذ زيادی ندارند. در اردن دو تشکيلات بسيار فعال است: «حزب کار اسلامی» (اخوان‌المسلمين) و حزب کمونيست اردن، که البته اولی از نفوذ و قدرت بيش‌تری برخوردار است. در يمن نيز «حزب اصلاح» اپوزيسيون اصلی در برابر دولت است که …

اعلام جرم علیه سرمایه

خدامراد فولادی اعلام جرم علیه سرمایه پیش کش به کارگران ایران خودرو روز چهارشنبه ششمین روز بهمن ماه یکهزاروسیصد و هشتاد و نه متروی حواس ام از خط خارج شد در ایست گاه ایران خودرو. میان خواب و بیداری کامیون های خواب الوده را دیدم ترمز بریده اند در سرازیری شتاب سرمایه برای حمل ارزش اضافی به بانک های خصوصی و فرمان شان خارج شده از دست کارگران پراکنده روز چهارشنبه من بودم به عنوان شاهد عینی که قتل عام می شدم زیر چرخ های ترمز بریده ی سرمایه اگر سکوت می کردم و اعلام جرم نمی کردم در شعر علیه سرمایه. سرمایه     شعر نمی داند چیست سرمایه     سوگ نمی داند چیست سرمایه حرف حساب نمی داند چیست جز     ترمز بریدن به هنگام حمل سود به بانک های خصوصی اش تنها کار است که می سازد شعر شادی زندگی بزای همه ان هم خصوصا وقتی ترمز بریده باشد در تندشیب انقلاب و ویران کرده باشد مالکیت خصوصی را برای همیشه بر سر سرمایه.

شوک درمانی در اقتصاد نولیبرالی

خسرو صادقی بروجنی دکترين شوک؛ ظهور سرمايه‌داري فاجعه نویسنده: نائومي کلاين ترجمه‌:مهرداد (خليل) شهابی و ميرمحمود نبوی نشر «کتاب آمه» چاپ اول: مهر 1389 737 صفحه، 16500 تومان «اون قدر فشارتون می‌دیم تا خوب تخلیه شید. بعدم خودمون پُرتون می‌کنیم» (رمان 1984، جورج اورول) اشاره: هر چند نوشتار حاضر عنوان «معرفی کتاب» را بر خود دارد، اما هدف نگارنده بیش از آن‌که فقط معرفی کتابی تازه منتشر شده باشد، پرداختن به یکی از مهم‌ترین تحولات اقتصادی چند دهه‌ی اخیر است که ورای درون‌مایه‌ی اقتصادی‌اش، در ابعاد اجتماعی و سیاسی نیز اثرگذار بوده است. این دسته از سیاست‌ها و برنامه‌های اقتصادی که به «اجماع واشنگتن» (1) معروف گشته‌اند، طی دو سه دهه‌ی گذشته در اکثر کشورهای کم توسعه در آسیا و آفریقا و آمریکای لاتین و همچنین در واکنش به بحران‌های اقتصادی کشورهای توسعه یافته، در این دسته از کشورها نیز اجرا شده‌اند و دارای آثار و نتایجی بوده است که بررسی هر یک از آن‌ها موضوع یک پژوهش گسترده و موردی می‌تواند باشد. سیاست‌های نولیبرالی اجماع واشنگتن که برنامه‌هایی چون کاهش نقش دولت در اقتصاد(خصوصی‌سازی)، …

جنگ بر سر منابع و موقعیت افغانستان درپروژه جهانی آمریکا

يونس پارسا بناب درآمد بعد از حمله نظامی آمريکا به افغانستان در نوامبر 2001 و اشغال آن کشور که بعد از نه سال به » طولانی ترين جنگ آمريکايی » در تاريخ ملقب گشته است ، نظرات متنوع و گوناگونی درباره علت اين حمله و جنگ از طرف تحليلگران و نويسندگان مطرح گشته و مورد بحث و مناظره قرار گرفته اند که هر يک از آنها قابل تفحص و شايسته بررسی های جامع است.اکثريت وسيعی از نومحافظه کاران که امروز هم مثل 20 سال گذشته در درون هيئت حاکمه آمريکا ، نهادهای دولتی ، نظامی و امنيتی و رسانه های گروهی فرمانبردار صاحب نفوذ هستند ، ادعا می کنند که حمله نظامی و اشغال افغانستان به خاطر انهدام «تروريسم اسلامی»، دستگيری اوساما بن لادن و استقرار «دمکراسی غربی» در آن کشور صورت گرفته است.اين محققين به ندرت به ابعاد اقتصادی جنگ «عليه تروريسم بين المللی» می پردازند.بعضی ديگر از محققين و نويسندگان شاخص مثل چلمرز جانسون و گورويدال علت را اساسا در جوهر امپرياليسم و نيت هيئت حاکمه آمريکا در جهت تسلط بر جهان و …

نقد مارکسیستی دربارۀ تئوری روانکاوی – آرزومندی و زیر بنا ۹

گاهنامۀ هنر و مبارزه آرزومندی و زیر بنا علی رغم گشایش چنین مسائل و مباحثی، یعنی آنهایی که هنوز پاسخ قطعی پیدا نکرده و در حال بلا تکلیف به سر می برند، ولی در مورد آن چه که به مسائل کلی روابط بین روانکاوی و ماتریالیسم تاریخی مربوط می شود، نتایج زیر برای ما کاملا قطعی خواهد بود : نظریات فروید در بارۀ مرکزیت داشتن روانکاوی در علوم انسانی بسیار دور از واقعیت بوده و حرف آخر دربارۀ ساختار جامع زمینه های علوم انسانی در تعلق ماتریالیسم تاریخی است. که ماتریالیسم تاریخی نیز به سهم خود در زمینۀ علوم روابط انسانی، پیش از همه روی اقتصاد سیاسی به معنای مارکسیستی کلمه تمرکز یافته، یعنی روی علم روابط تولیدی و مبادله، بی هیچ تردیدی مکانی را ضمیمه می کند که روانکاوی مدعی بررسی علمی آن است. ولی در موقعیتی با تابعیت مضاعف ، زیرا که تنها از طریق شناخت روابط اجتماعی که از روابط بنیادی نیز مشتق گردیده اند می توان به چنین موقعیتی دست یافت. در آغاز به یکی از اشکال متقارنی می پردازیم که …

مهندس مهدی بازرگان: آیینهء اوج و افول «بورژوازى ملى ایران»

تراب حق شناس بازرگان از معدود كسانى است كه سير زندگى آنان نقاط قوت و ضعف و تحولات و مواضع فكرى و سياسى طبقهء اجتماعى شان را آيينه وار نشان مى دهد. او در سال 1285 شمسى (1906 ميلادى)، سال اعلام مشروطيت، در خانواده ای سرشناس از بورژوازى ملى و تجارى ايران، در تهران به دنيا مى آيد. در مدارس تازه تاسيس (رشديه) كه متناسب با امواج انقلاب مشروطيت در جامعهء ما ظاهر شده بود دورهء دبيرستان را به پايان مى رساند و جزء هيئت دانشجويانى كه در سال 1307 (1928) از طرف دولت به فرانسه و ديگر كشورهاى اروپايى اعزام مى شوند به فرانسه مى رود. جمعا 7 سال در آنجا مى ماند و در مدرسهء سانترال (Ecole Centrale des Arts et Manufactures) در رشتهء ماشين هاى حرارتى تحصيلاتش را به پايان مى رساند. سپس در 1314 (1935) به ايران برمى گردد و چند ده سال در رشته اى كه آموزش ديده بود يعنى علم و صنعت، به اشكال مختلف، چه در دانشگاه تهران و چه در پروژه هاى صنعتى بزرگ و كوچك فعال …

بحران نظام جهانی، میلیتاریسم و منابع طبیعی کشورهای جنوب

یونس پارسا بناب درآمد مارکسیست های درون فوروم های جهانی و بخش قابل ملاحظه ای از رهبران سازمانها و احزاب کمونیستی جهان؛ بویژه در کشورهای پیرامونی دربند (جنوب) برآن نظر هستند که یک رابطه ی تنگاتنگ بین پدیده ی نظامی گری و خواست نظام در جهت کنترل بلامنازع بر منابع طبیعی کل کره ی خاکی وجود دارد که بررسی آن می تواند دانش چالشگران ضد نظام در ارتباط با تلاقی بین شمال و جنوب ( به عنوان تضاد اساسی در جهان)را ارتقاء دهد. در این نوشتار بعد از بررسی ویژگی های نوین نظام جهانی سرمایه در پرتو بحران عمیق ساختاری به چندوچون رابطه ی میلیتاریسم (نظامی گری)با برنامه ی کنترل نظام بر منابع طبیعی جهان که عمدتا» در کشورهای جنوب قرار دارند، می پردازیم. بحران نظام و ویژگی های جدید 1. با سقوط مالی در آغاز پائیز 2008 نظام جهانی (سرمایه داری واقعا»موجود) وارد یک بحران ساختاری عمیق گردید. ما برای اینکه با ماهیت این بحران بیشتر آشنا شویم نباید بدین بسنده کرد که تنها به بررسی بحران های غیر ساختاری منبعث از این بحران …

چرا نهاد ها از پنهان کردن اسرارشان عاجزند

فلیکس استالدر شروين احمدي بعد از مکالمات سفارت ها، آیا نوبت افشای حسابداری شرکت ها رسیده است ؟ چرا نهاد ها از پنهان کردن اسرارشان عاجزند یک تارنما دولت اوباما را به لرزه انداخته است . مسلح به نسخه سرقت شده ای ازهزاران ارتباط دیپلوماتیکی، این رسانه طراز نوین، از ۲۸ نوامبر ۲۰۱۰ در همکاری با چندین روزنامه شناخته شده دست به انتشار آنها زده است. ایالات متحده با خشونت در این ارتباط واکنش نشان داد. اما، مستقل از سرنوشت آینده ویکی لیکس، هیچ چیز نمی تواند زین پس جلوی «درز کردن» اطلاعات را بگیرد. نهاد هائی که انبوهه روبه افزایش داده های الکترونیکی را تجزیه ، تحلیل ومدیریت می کنند، هر چه بیشتر چند شاخه شده و با شتاب درتلاش همکاری بین خود هستند. سیال بودن اطلاعات و واکنش سریع مهم ترین مشخصه آنها شده است؛ تولید و پخش اطلاعات همراه با گسترش ساختارهائی است که مرزهای توانائی هایشان ناروشن می باشد. قابلیت جذب و کشش سامانه ها که اغلب مقیاسی برای ارزیابی کارائی انگاشته می شود در عین حال حفاظت از اطلاعات را …

آشنائی با جهان بینی پراگماتیسم

مانفرد بور برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری چارلز سندرز پیرس (1839 ـ 1914) ریاضیدان، فیلسوف و منطقدان آمریکائی مؤسس پراگماتیسم مؤسس سمیوتیک (همراه با فردیناند ساسور) • پراگماتیسم نامی است، برای جهان بینی ایدئالیستی ـ ذهنی و اگنوستیسیستی رایج در کشورهای انگلوساکسن که به پیروی از چارلز سندرز پیرس ـ قبل از همه ـ از سوی ویلیام جیمز توسعه داده شده و توسط شیلر و جان ده وی تدوین یافته است. • فرمی که جان ده وی به پراگماتیسم داده، به اینسترومنتالیسم (ابزارگرائی) نیز معروف شده است. • پراگماتیسم را می توان فرم نمودین انگلوساکسنی فلسفه حیات تلقی کرد. • پراگماتیسم در موارد بیشماری با جهان بینی نیچه انطباق دارد و در بسیاری از مسائل با پوزیتیویسم که شدیدا تحت تأثیرش قرار دارد، سازگار است. • از دیدگاه پراگماتیسم، کلیه تصورات، مفاهیم، قضاوت ها و نظرات ما قواعدی اند، برای رفتار (پراگمای) ما و «حقیقت» آنها، تنها در سودمندی عملی آنها برای زندگی ما نهفته است. • معیار حقیقت، از دیدگاه پراگماتیسم، عبارت است از سودمندی، فایده، نتیجه و نه انطباق با واقعیت عینی. …

تحولات تونس وموقعیت کنونی

برنارد اشمید . نادر ساده سندیکای عمومی کارگران تونس، نقش تعیین کننده ای در تحولات رادیکال کنونی درتونس دارد. در روزهای اخیر، تعدادی از دفتر های محلی سندیکا آماج حمله ی شبه نظامیان وابسته به رژیم گذشته قرارگرفتند. درعین حال اما، نسیم شورش در کل منطقه از تونس تا قاهره و یمن وزیدن گرفتن است. اینروزها سوالی که ناظرین داخلی وخارجی تونس را مشغول داشته این است که سرانجام چه زمانی دولت موقت کنونی ساقط می شود؟ قریب یک هفته است که فشار به دولت موقت ومحمد غنوشی نخست وزیر، مدام در حال افزایش است. تغییراتی در درون کابینه درروزهای سه شنبه و چهارشنبه وسپس پنج شنبه ٢٧ ژانویه اعلام شد ولی تا هم اکنون که این سطورنگاشته می شود محمد غنوشی درمسند قدرت است وجریانهای مختلف اجتماعی وسیاسی خواستاراستعفای وی هستند. بدنه ی سندیکای عمومی که در شرایط کنونی نقش اجتماعی تعیین کننده ای بعنوان عامل ضدقدرت دارد، رهبری فاسد ودبیرکل اتحادیه را بشدت تحت فشارگذاشته تا مانع حضورشان در قدرت شوند. دردرون اتحادیه نیروی چپی حضوردارد که سالها درمقابل دیکتاتوری ورژیم بن علی …

به یاد هاوارد زین، تاریخ‌نگار مردمی . «در قطاری که می‌رود، نمی‌توانی ساکن باشی.»

اکرم پدرام‌نیا به یاد هاوارد زین، تاریخ‌نگار مردمی «در قطاری که می‌رود، نمی‌توانی ساکن باشی.» هاوارد زین، تاریخ‌شناس، نمایشنامه‌نویس و کوشنده‌ی آمریکایی‌ست که در سال ۱٩۲۲ در خانواده‌ای زحمتکش و مهاجر در یکی از محله‌های فقیرنشین بروکلین به‌دنیا آمد. از کودکی تحت تاثیر داستان‌های چارلز دیکنز بود و از هشت نه سالگی در کارخانه‌ی کشتی‌سازی کار می‌کرد. زمان جنگ جهانی دوم به نیروی هوایی آمریکا پیوست و به هدف نابودی فاشیسم با هواپیماهای بمب‌افکن آمریکایی در سراسر آسمان اروپا پرواز کرد. اما پس از بمباران شهرها و دهکده‌های اروپا و دریافت مدال‌های شجاعت، ناگهان به خود آمد، «برای چه؟» و همین‌که به خانه بازگشت، مدال‌ها و مدارجش را در پوشه‌ای پیچید و روی آن نوشت، «دیگر هرگز!» دیری نگذشت که وارد دانشگاه نیویورک و از آن‌جا وارد دانشگاه کلمبیا شد و دکترای تاریخ‌شناسی گرفت. نه سال پس از بازگشت از جنگ به منظور کامل کردن پژوهشی که برای مدرک دکترایش انجام می‌داد، به سواحل جنوب غربی فرانسه رفت و با گروهی از آوارگان جنگی گفتگو کرد و حاصل این گفتگوها و مطالعه‌ی اسناد جنگی آن …

وقتی سنگ را بسته باشند بخش 4

خدامراد فولادی لطفا بخش اول مقاله را در اینجا بخوانید لطفا بخش دوم مقاله را در اینجا بخوانید لطفا بخش سوم مقاله را در اینجا بخوانید وقتی سنگ را بسته باشند بخش 4 واپس گرایی علیه فلسفه علمی: در این میان خود مارکسیست نامان اردوی بورژوازی که داعیه چپ و مبارز هم داشتند بیش از دیگران به مارکسیسم و فلسفه علمی تاختند. آنها بودند که می خواستند ایده آلیسم واپس گرا  را در پوشش ادبیات مارکسیستی به خورد پیشروان طبقه کارگر بدهند تا طبقه کارگر را از سلاح تئوریک اش محروم نمایند. پیش از ادامه این بحث یک مساله مهم فلسفی را که امروز بیش از هر زمان کارکرد اجتماعی و سیاسی دارد روشن کنم. ایده آلیست بودن لزوماً به معنای مذهبی بودن نیست. به این معنا که شخص می تواند ایده آلیست باشد اما مذهبی نباشد. یا به عبارت دقیق تر به هیچ دین مشخصی وابسته نباشد. مذهبی ها ایده آلیست اند، اما ایده آلیست ها ممکن است مذهبی نباشند. در تاریخ فلسفه چنین افرادی زیاد بوده اند. اگزیستانسیالیست ها مذهبی نیستند به هیچ …

جهان روی ریل بیداد

عیدی نعمتی هواپیماهای جنگنده غران که می گذرند پرندگان می هراسند            می گریزند پناهگاهی نیست جهان روی ریل بیداد به قبرستان های  تازه  می رسد. در پاکستان دهکده ای بمباران می شود ارتش امریکا می گوید : اشتباهی شده چیز مهمی نیست! . دنیا در خواب است مردمانی گم شده اند با دهکده ای که گویا هرگز نبوده است . جهان روی ریل  بیداد به قبرستان های تازه می رسد . در برزیل سرزمین حلبی آبادها و کودکان همیشه گرسنه سیل خانه ها را می برد مادران و فرزندان را می برد زنده ها فقط می گریند به یاد خانه ها و خاطره ها وانسان هایی که دیگر نیستند . جهان روی ریل بیداد به قبرستان های تازه می رسد . در میهن من زندان ها را از جان های جوان پُر می کنند و در میدان ها طناب های دار در وزش باد سنگین تکان می خورند در چهارراه ها شمایل دیکتاتور را چراغانی می کنند و دربوق ها می دمند . جهان روی ریل بیداد به قبرستان های تازه می رسد . تا …

بدرود با تسامح هلندی!

رينک دان دن برنيک، برگردان: منوچهر مرزبانيان سخنوران تندخو و پرده دري چون آقاي گريت ويلدرز (Greet Wilders)، جدل ها و درشتگوئي هاي خود را با اوجگيري راستگرائي تندرو که تا همين پانزده سال پيش تقريبا در هلند وجود نداشت همگام کرده اند. روز ۲۹ دسامبر ۱۹۹۷، هانس جانمات (Hans Janmaat)، نماينده راستگراي تندرو مجلس هلند، به جرم برانگيختن نفرت نژادي، به دو هفته زندان و پرداخت ۳ هزار و۴۰۰ يورو محکوم شد: او در روز ۲۷ اکتبر ۱۹۹۴ در پايان تظاهراتي تعهد کرده بود که به محض آنکه ميسر گردد، به چند فرهنگي جامعه در کشورش پايان دهد. عجب آنکه هيچ کس عليه برنامه انتخاباتي وي شکايت نکرده بود، که با شعار «لانه هر پرنده اي به چشم خودش زيبا مي نمايد»، ايجاد اردوگاه کار براي پناهحويان و بيرون راندن مهاجران بيکار را پيشنهاد مي کرد … دوازده سال پس از آن، در روز ۱۴ ژوئن ۲۰۰۹، گريت ويلدرز (Greet Wilders) نماينده راستگراي تندرو اعلام داشت که مي بايد «ميليونها، حتي ده ها ميليون مسلمان را از اروپا [به کشورهايشان] واپس فرستاد (۱)»– «تبهکاراني» …

ایمان و خوبی

اسلاوُی ژیژک ترجمه : هامان نویدپور برای قرنها به ما گفته شده است که بدون مذهب ، ما چیزی بیش از حیوانات خودخواهی نیستیم که فقط برای منفعت و سهم خودمان میجنگیم و تنها اخلاقیاتمان [ اخلاقیات حاکم بر] گله ای از گرگهاست و تنها مذهب میتواند ما را به مراحل متعالی تر روحی و معنوی ترفیع بدهد ، به ما این چنین گفته شده است . امروز، هنگامی که مذهب به عنوان سرچشمه خشونت جنایتبار در سراسر جهان پدیدار شده است ، تنها پشتگرمی  بنیادگرایان مسیحی، مسلمان و هندو ، سوء استفاده کردن از و منحرف کردن پیامهای متعالی معنوی است که بطور فزاینده ای حفره پوچ کیش و اعتقاد آنها را احاطه میکند و میپوشاند. چگونه میتوان شان و مقام آتئیسم را اعاده کرد ، یکی از بزرگترین مواریث اروپایی و شاید تنها شانس ما برای صلح ؟ بیش از یک قرن پیش « داستایوسکی» در کتاب برادران کارامازوف و دیگر آثار ، علیه خطرات اخلاق نیهیلیستی بیخدا هشدار داد و استدلال کرد که « اگر خدا وجود نداشته باشد، آنگاه همه چیز …

آشنائی با مفهوم معرفتی ـ نظری «اگنوستیسیسم» (ندانمگرائی)

مانفرد بور برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری توماس هنری هاکسلی (1825 ـ 1895) بیولوگ، محقق، نویسنده و سازمانده آموزش انگلیسی نماینده اصلی اگنوستیسیسم از مدافعان سرسخت امپیریسم هیوم و تئوری تکامل داروین (ملقب به سگ درنده داروین) مؤلف کتب درسی و مقالات بیشمار از افراد مؤثر در توسعه علوم طبیعی در قرن نوزدهم • اگنوستیسیسم (ندانمگرائی) عنوانی برای آموزش های معرفتی ـ نظری، که شناخت چیزها را و در تحلیل نهائی شناخت واقعیت عینی را غیر ممکن می دانند. • لنین تعریف زیرین را از اگنوستیسیسم ارائه می دهد: • «اگنوستیسیسم یک واژه یونانی است. • «آ» در زبان یونانی به معنی «نه» است و واژه «گنوسیس» به معنی دانستن. • اگنوستیسیست می گوید: «من نمی دانم که آیا واقعیت عینی وجود دارد که بوسیله حواس ما انعکاس می یابد و عکسبرداری می شود. • من می گویم که دانستن این امر غیرممکن است.» • اگنوستیسیست ـ بدین طریق ـ به انکار حقیقت عینی می پردازد. • این امر قبول کوته نظرانه، خرده بورژوایانه و بزدلانه یاوه هائی ازقبیل اجنه، ارواح خانه، مقدسین کاتولیک …

مبحث تلخ یارانه ها درایران

احمدسیف پس از ماهها « بلاتکلیفی» بالاخره « قمر» برنامه هدفمندکردن یارانه ها از « عقرب» خارج شد و زمان افزایش قیمت ها از سوی آقای احمدی نژاد اعلام شد. و اگرچه درسایت ها اخبار متناوبی از افزایش قیمت ها داریم ولی دولتمردان هم چنان از « آرامش» بازار و « عدم افزایش قیمت ها» خبر می دهند. من براین باورم که به این ترتیب، اقتصاد ایران وارد تونلی شده است که درآن سویش، نور وروشنائی نیست. اگرچه قراراست یک لیست طولانی از مشکلات اقتصادی مملکت با آن چه که « جراحی اقتصادی ایران» می نامند برطرف شوند ولی به دلایلی که خواهم گفت این گونه نخواهد شد. ابتدا فهرستی از وعده ها به دست بدهم. اگرچه این جراحی بزرگ درد هم دارد ولی قراراست « بعد از گذشت مدتی، اقتصادی سالم را به مردم این مرز و بوم هدیه» کند. البته مختصات این اقتصاد سالم را نمی دانیم. وعده دیگری که درمیان هزار و یک وعده دیگر مطرح می شود این که اگر این کار را نکنیم « در سالهای آینده از واردکنندگان اصلی …

طبقه‌ کارگر و سیاست‌های ایران و ترکیه‌ در عراق

خالد امین قبل از اینکه‌ به‌ عنوان بالا بپردازیم مروری کوتاه‌ به‌ جنبش کارگری عراق ضرورت دارد. طبقه‌ کارگر عراق یکی از فعال ترین بخش از پرولتاریای جهانی و به‌ ویژه‌ خاورمیانه‌ بوده‌ و می‌باشد. بین سال‌های ١٩٢٠ تا شورش عبدالکریم قاسم در دهه‌ پنجاه‌ طبقه‌ کارگر عراق از نظر فعالیت‌های صنفی- سیاسی دارای رشد قابل توجهی بود. از نظر تکنولوژی نیز کارگران نفت دارای مهارت‌های بالای بودند. تا جایی که‌ در مبارزه‌ با شرکت نفت انگلیسی، اتحادیه‌ سرتاسری کارگران نفت اعلام کردند به‌ محض خروج انگلیسی‌ها خود تمام امور استخراج و تولید و تصفیه‌ را بعهده‌ خواهند گرفت. در سال ١٩٣٠ کارگران نفت عراق دو اتحادیه‌ بزرگ در کرکوک و بصره‌ تشکیل دادند. در ابتدا هر دو اتحادیه‌ فقط ١۵٣٧ عضو داشتند. اما در ١٩۴٦ اعضای اتحادیه‌های سرتاسری نفت عراق به‌ بیش از ١٣هزار نفر رسید و در سال ١٩٧۵ این رقم به‌ پنجاه‌ هزار نفر نزدیک شد. ساعت کار، افزایش دستمزد، نبودن امکانات بهداشتی، عدم بیمه‌های اجتماعی و غییره‌ اتحادیه‌های کارگری و به‌ ویژه‌ نفت را به‌ سمت یک اعتصاب سراسری هدایت می‌کرد. …

دفاع از جنبش مردمی در تونس یا تخطه‌ی جنبش کارگری در ایران!؟

عباس فرد لاهه ـ 26 ژانویه 2011 (5 شنبه پنجم بهمن ۱۳۸۹ نوشته‌های نه چندان کم‌شماری در سایت‌های اینترنتی (متعلق به‌جریانات اپوزیسیون و چپ) منتشر می‌شوند که عالی‌رغم تیترهای پُر آب و تاب، نه تنها ارزش بررسی و نقد احتمالی را ندارند، بلکه مُرورِ سه‌خط درمیان آن‌ها هم ـ‌به‌خاطر وقتی‌که بیهوده به‌اتلاف می‌کشند‌‌ـ موجبات پشیمانی خواننده را فراهم می‌آورند. این روند تازه شکل گرفته‌ای است‌که مدعیان آزادی بیان و امثالهم خودرا به‌آن متعهد کرده‌اند و به‌غیر از اشاره‌ی تحلیلی و عام، جای اعتراض مورد به‌مورد هم ندارد. چراکه چاردیواری ـ اختیاری است. این‌‌جا مال «من» است و موجودیت حقِ کنونی (با حقِ سلبی پرولتاریا اشتباه نشود) به‌«من» اختیار می‌دهد که هرچه دل خسته و افسرده‌ام می‌خواهد، اختیار کنم! سلطه‌ی ایدئولوژیک و همه‌جانبه‌ی سرمایه بحثِ اصولی و بسیار باارزش آزادی، اندیشه‌ی آزاد و آزادی اندیشه و بیان را به‌دگردیسی کشانده، دفرمه کرده و بسیاری از سایت‌های اپوزیسیونِ چپ را با الهام از سوپرمارکت‌های زنجیره‌ای به‌سوپرمارکتی برای همه‌گونه «اندیشه» و آزادیِ هرگونه «بیانی» تبدیل کرده است. پس، باکی از این نیست که این آزادی صوری به‌زیان آزادی …

جهان بینی

پروفسور دکتر ورنر شوفن هاور برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری • جهان بینی عبارت است، از درک کلی سیستماتیک از طبیعت، جامعه و انسان و علاوه بر آن، درک کلی سیستماتیک از قواعد رفتار انسانی در پراتیک اجتماعی. • واژه «جهان بینی» برای اولین بار در سال 1800 میلادی در معنائی مغایر با «جهانتصویر» (مجموعه نتایج حاصل از مشاهده صرف اشیاء) به کار برده می شود و از سوی نمایندگان رمانتیک آلمانی (اشلایرماخر: گفتاری در باره مذهب) به معنی جمعبندی فکری کلی از دانش، تجربه و یا تصور از جهان و هستی انسانی در رابطه با اندیشه، احساس، خواست و عمل انسان ها تدوین می شود. • جهان بینی اینجا به عنوان طرحی خلاق (با در رأس قرار دادن سوبژکت، که حامل جهان بینی قلمداد می شود) به مثابه از آن خود کردن سوبژکتیف ـ فکری جهان، به مثابه عامل معنابخش به هستی و عمل انسان ها درمقایسه با جهانتصویر منفعل عرضه می شود. • این گام شدیدا سوبژکتیویستی که بر بنیان درک عقلی پیوند کلی طبیعت، جامعه و انسان بصورت یک سیستم واحد …

بخــاطر ِ یک ساعت خواب1

علی سالکی شعر زا با با صدای شاعر بشنوید – – – – – – – سوراخ هایش را کاهــگل گیرید از مانده ی این سرمایه ی آشفته؛ به دست ِ ما دهــید، سنگ ِ گورش را سیمــان خواهیم کرد! ОООО جای هیچ نگرانی نیست، به ستوه میایـــید با بوزینگان ِ مسلح ِ خود به جنگ ِ ما آیید. این مریض ِ تب دارتان را، همه امید به مرگ است. انــقلاب ، جنگ است از ده سال نه ، بیست سال نه ، از صد سال ِ پیش؛ انــقلاب بزرگترین جنگ است، از رزم ناو ِ« پــو تمکین » با ملوانانــش تا کارخانجات ایران خودرو با کارگرانش، بخاطر ِ یک قاشق سوپ، بخاطر ِ یک ساعت خواب بخاطر ِ شورش از تعفن ِ گوشت های کِــــرمـــو، تا شوریدن ما از تعفن ِ کِرم های سرمایه بدین خاطر، بدین زمان ، انقلاب بزرگترین جنگ است. ОООО سوراخ هایش را کــاهـــگل گیرید، از مانده ی این سرمایه ی آشفته؛ به دست ِ ما دهید، این مریض ِ تب دارتان را همه امید به مرگ است. علی سالکی …

تونس و دیکتاتوری صندوق بین المللی پول

حمید محوی گاهنامۀ هنر و مبارزه سخنی چند با خوانندگان 26 ژانویه 2011 در این جا می خواستم مطالبی دربارۀ علت انتخاب متن حاضر از سایت «مرکز پژوهش دربارۀ امور جهانی سازی»، برای ترجمه به فارسی، به شکل خیلی کوتاه اشاراتی داشته باشم. دربارۀ بی اعتباری اپوزیسیون های ایرانی و گروه های طرفدار حقوق بشر در خارج از کشور، و همکاری آنان با غرب امپریالیستی علیه منافع قانونی ملت ایران، و در اشکال غیر مستقیم علیه ملت های تحت ستم در نظام سرمایه داری جهانی، تا کنون مطالب متعددی منتشر کرده ام. البته «همکاری» واژۀ مناسبی نیست زیرا اپوزیسیون های ایرانی و طرفداران حقوق بشر از خود اختیاری ندارند که بتوان آنها را همکار خواند، بلکه بیشتر در خدمت اهداف امپریالیسم جهانی هستند. در این جا می خواستم به یکی از خصوصیات این گروه ها و یا افرادی که به پیکرۀ [اپوزیسیون ایران – و – طرفداران حقوق بشر] در خارج از کشور تعلق دارند، بپردازم. در بیشتر موارد می بینیم که این جریان ها، مسائل را به شکلی مطرح  می کنند که کاملا روی …

در برابر مصاف جهانی شدن نا پیوستگی اجتناب ناپذیر است

سمیرامین برگردان: ب. کيوان نگرش از نيمه دوم دهه 80 در پی شکست سيستم های شرق موسوم به سوسیالیسم، و آرزوی کشورهای جنوب به کسب استقلال ملّی، و پایان یافتن «عصر باندونگ» (1995-1975)، دوره جدید تاریخ آغاز شده است. خصلت اساسی دوره جدید عبارت است از کوشش برای بازسازی همانند جهان با اتکاء و بر پایه «بازار» (سرمایه داری). در برابر این جهانی شدن عمیق از دیدگاه تئوریک سه گزینش ممکن باید در نظر گرفته شود: 1- پذیرفتن مصاف جهانی شدن سرمایه داری، آن طور که هست و کوشش برای بهبود موقعیت ملی خود، ضمن حضور در بازی مسابقه بین المللی. 2- اقدام برای دگرگون کردن سیستم جهانی، در راستای موافق توسعه جهانی شدن «بهتر» (و حتی «عادلانه»). 3- فاصله گرفتن از سیستم جهانی مورد بحث («ناپیوستگی»). به عقیده من دو گزینش نخست مبتنی بر توهم هایی است (که موضوع سه تز نخست متن را تشکیل می دهد). در این صورت، ناپیوستگی (تز چهارم)استراتژی اجتناب ناپذیر می ماند. · تز نخست: توسعه سرمایه داری بنا بر سرشت خود قطب بندی کننده در مقياس جهانی است. …

سهراب شهیدثالث

سهراب شهیدثالث فیلمولوگی مقدمه در حال و هوایی که کمتر از دو دهه از ظهور سینمای نوین در ایران نمی‌گذشت و هنر هفتم در این سرزمین تنها و تنها در قالب برچسبی به نام «فیلم فارسی» هویت پیدا می‌نمود، ناگهان فیلمسازانی ظهور کردند و جنبشی آوانگارد را پدید آوردند که باعث شد تا این سینمای نوپا ظرف مدتی کمتر از ده سال خود را به سطح قابل قبول و مورد تحسینی در عرصه جهانی برساند. چهره‌هایی چون مسعود کیمیایی، داریوش مهرجویی، بهرام بیضایی، پرویز کیمیاوی، علی حاتمی، عباس کیارستمی، امیر نادری، ناصر تقوایی و فراتر از همه آنها جوانی باهوش، وسواسی، حسّاس و مصمم به نام سهراب شهیدثالث. سینمای خاص، پر تعلیق و کند شهیدثالث موجب گشت تا موج نو سینمای ایران پس از «قیصر» کیمیایی، «گاو» مهرجویی، «آرامش در حضور دیگران» تقوایی و «طوقی» حاتمی، خود را در فضا و هوایی دیگر احساس کند. فضایی نوستالژیک همراه با بار عمیق فلسفی و سرشار از رئالیسم زندگی. سینمایی تلخ و سیاه که عاری از آن قهرمان پروری‌های کیمیایی، داستان‌پردازی‌های بیضایی، شخصیت‌سازی‌های مهرجویی و مینیاتوریسم حاتمی …

نقد فیلم – نگاهی به فیلم "طبیعت بیجان" ساخته ی سهراب شهیدثالث

نقد فیلم – رامین اعلائی به اندازه ی کافی سرد؛مثل یخ… سینمای کند و خاص سهراب شهیدثالث موجب شد تا موج نوی سینمای ایران پس از قیصر کیمیایی و گاو مهرجویی خود را در فضا و هوایی دیگر احساس کند.فضایی در ظاهر ساده انگارانه ولی همراه با فلسفه ای سرشار از رئالیسم سیاه زندگی که عاری از هرگونه داستان گویی و شخصیت پردازیهای عادی آن دوره ی سینمای ایران بود.شهیدثالث با تاثیرپذیری آشکار از چخوف،نویسنده ی مورد علاقه اش سعی در تلفیق رئالیسم با ناتورئالیسم داشت که البته می توان او را در فیلم هایی که در خارج از ایران ساخت موفق تر ارزیابی کرد تا آنهایی که در سینمای ایران.آنچه که بعدها بزرگانی چون کیارستمی و کیمیاوی در داخل کشور سعی در تقلید از آن کردند که البته به جز در مواردی هرگز به موفقیت های بصری شهیدثالث دست نیافتند.نگاه بسیار بدبینانه ی شهیدثالث به روند زندگی همواره در آثارش تکرار شد و او در اصل کارگردانی بود که هرگز برای انجام کاری از اندیشه ها و عقاید خود عقب ننشست و فیلمسازی مولف …

سایه ی نظم نوین جهانی

اسلاوی ژیژک مترجم : فرهاد سليمانيان جنگ عراق نه تنها خاورميانه، بلکه جامعه غرب را نيز تحت تاثير قرار داده است. تنها استدلال مناسب براي جنگ با عراق آن است که اکثريت مردم عراق قرباني ديکتاتوري صدام حسين بوده و پس از رهايي يافتن از حکومت او خرسند مي باشند. وجود او براي کشور عراق چنان فاجعه اي محسوب مي شد که اشغال اين کشور از سوي آمريکا براي مردم عراق نويدبخش چشم اندازهايي به مراتب بهتر بود. در اين مورد نمي توان از به ارمغان آوردن دموکراسي غربي براي عراق سخن گفت؛ بلکه موضوع تنها رهايي از کابوسي به نام صدام بود. از ديد اکثريت مردم عراق نگراني ليبرال هاي غربي عميقاً رياکارانه است. آيا اصولاٌ براي اين عده مهم است که ملت عراق چه احساسي نسبت به اشغال کشورشان دارند؟ به ياد دارم که چپگرايان غربي در سال هاي آغازين دهه ي نود به همين شيوه، با غرور فرياد مي زدند: «يوگسلاوي هنوز پابرجاست!» در آن زمان آن ها مرا متهم به قصور در استفاده از فرصت منحصربفرد موجود براي حفظ يوگسلاوي تحت …

وقتی سنگ را بسته باشند بخش 3

خدامراد فولادی لطفا بخش اول مقاله را در اینجا بخوانید لطفا بخش دوم مقاله را در اینجا بخوانید وقتی سنگ را بسته باشند بخش 3 وقتی می گوییم ماده ی در حرکت، و طبیعت از ساده به پیچیده، از ناارگانیک به ارگانیک، و از ناشعورمند به شعورمند تکامل می یابد، یک قانون مندیِ کلی (عام) یقینی، یعنی جبرِ دیالکتیکیِ حاکم بر ماده و پدیده های مادی را بیان کرده ایم. ماده ی در حرکت جبراً و یقیناً از چنین به چنان، از این وضعیت به آن وضعیت، از پست به عالی تکامل می یابد. این به آن معناست که جبرِ دیالکتیکی فراشدی است، و باز به آن معناست که هیچ اراده و اختیاری در این فراشدِ جبریِ دیالکتیکی دخالت ندارد، زیرا دگرگشت و فراشد در ذاتِ حرکتِ دیالکتیکی است. در همان مثالِ زندگی و مرگ، این دو رویدادِ جبری در واقع دو وجه پدیده ی دیالکتیکیِ واحدی هستند که در فرایندِ حرکتِ ماده به مثابه وحدتِ اثبات- نفی و نفی- اثباتِ یک پدیده ی واحد (زیست مند) اتفاق می افتد و زیست مند را به …

جمهوری بالابرها

خدامراد فولادی جمهوری بالابرها حالا فرمان ایست بده به تاریخ و مرگ را با این طناب ها که می اندازی دور این همه گردن از سر خودت باز کن طناب هایت را هم هر چه می توانی محکم تر بباف خوب می دانی این سرها که می بری ان بالا تا بخواهی سنگین اند     از اندیشه وبالابرهای نادان ات هم این رااحساس می کنند خودکارهای دروغ نویس ات را بگو تا می توانند دروغ پراکنی کنند در کاغذپاره ها و روزنامه های یارانه ای. تاریخ را فرمان ایست بده حالا تا روزی که     وارونه می شود هوا و می ایند سراغ ات بالابرها ونعش کش ها ان وقت همه ی خودکارهای دروغ نویس هم که جمع بشوند و روزنامه های یارانه ای نجاتت نمی دهند    از مرگ یکی از همین روزهای ابری تاریخ که وارونه می شود هوا.

فروپاشی ناگزیر ایدئولوژی لیبرالیسم نو و گزینه پرهیز ناپذیر فرارفت از سرمایه داری

پژوهش : ب . کیوان – نگرش بحرانی که نظام جهانی سرمایه داری معاصر با آن روبروست، بحرانی است که همه ارکان سرمایه داری معاصر در سراسر جهان را به لرزه در آورده است. این بحران که ضربه های سهمگین آن بیش از همه بر پیکر زحمتکشان کشور های صنعتی سرمایه داری و به ویژه کشور های پیرامونی آن فرود می آید، زندگی میلیون ها انسان فرودست را با فاجعه های درد ناکی روبرو کرده است. می توان گفت که ما هنوز در آغاز پی آمد های سهمناک آن به سر می بریم. موج های کوبنده آن در راه است، بی آن که چشم اندازی واقعی و نوید بخش برای برون رفت از آن وجود داشته باشد. پیش از آن سرمایه داری جهانی بحران های پایان قرن 19 و دهه 1930و شبه بحران های پیوسته ای را تجربه کرده بود و توانسته بود به بهای ایجاد شکاف های بسیار عظیم ترمیم ناپذیرمیان فقر و ثروت بر آن ها «چیره» شودو به حیات فاجعه آفرین خود ادامه دهد . پس از فرو پاشی «سوسیالیسم بوروکراتیک» این …

آقای میرحسین موسوی نادان است یا یک تبه کار؟

ا. م. شیری من، در گفتارها و عملکردهای تاکنونی آقای موسوی به هیچ موردی که دال بر نادانی ایشان باشد، برنخورده ام. پس می ماند بخش دوم سؤال که این نوشتار سعی می کند جواب آن را نیز بیابد. آقای میرحسین موسوی در گفتگو با سایت «کلمه»، در واقع سایت خودشان در بخشی از پاسخ به «تهمت های سنگین روزهای اخیر اقتدارگرایان علیه خود» از جمله چنین می گوید:«… دلیل دوم سکوتم آن بود که تبلیغاتی از این قبیل متعلق به دوران قدیم است و از شگردهایی استفاده می کند که در رژیم های توتالیتر شبیه شوروی دوران استالین و یا رومانی زمان چائوشسکو استفاده می شد…»(پاسخ موسوی به تهمت ها، روی گوبلز را سفید کرده اند! http://www.akhbar-rooz.com، سه‌شنبه ۲۱ دی ۱٣٨۹ – ۱۱ ژانويه ۲۰۱۱). اولین سؤالی که لازم می دانم از آقای موسوی بپرسم و مصرانه خواهان پاسخ آن هستم این است که: منبع و یا منابع اطلاع و حد شناخت آقای موسوی از اتحاد شوروی و استالین، از رومانی و چائوشسکو کدامهاست و چقدر است؟ آیا می تواند برای اثبات ادعاهای خودش، …

نئولیبرالیسم و مقوله ی آزادی

احمد سيف تا به همين اواخر، عمده مباحثی که در دفاع از استراتژی تعديل ساختاری ارايه می شد، ماهيتی عمدتا اقتصادی داشت. ادعا بر اين بود که با در پيش گرفتن اين استراتژی دوپايه، کشورهای پيرامونی می توانند مشکلات و مصائب اقتصادی خود را رفع کنند. خصوصی سازی قرار بود ضمن بيشتر کردن کارآئي، ماليه عمومی را بهبود بخشد. آزاد سازی و کنترل زدائی نيز می بايست با رفع اعتشاش در عملکرد بازار آزاد و شفاف کردن قيمت ها، تخصيص بهينه ی منابع محدود را امکان پذير سازد. در نوشتارهای ديگر (۲)، نشان داديم که اين ادعاها در وجه عمده از محدوده ی کتاب های درسی فراتر نمی روند و به عکس، در کشورهائی که اين سياست را اجرا نموده اند، ما با مجموعه ای روبرو هستيم که نه مختصات نظام های قبلی را دارد و نه اين که نشانی از آينده ای روشن در آن می توان ديد. و اما امروز به ويژه در پيوند با ايران با مباحث تازه ای روبرو هستيم که در عين حال نشان دهنده بخشی از مشکلات مادر عرصه …

جمهوری خلق چین و ارزیابی تاریخی سوسیالیسم

  مائوتسه تونگ و انقلاب چین دومه نیکو لوسوردو برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری 1999 • حزب کمونیست چین سوار بر امواج خروشان نبرد حماسی رهایی بخش ملی به قدرت رسید. • از این رو پروژهً بازسازی بنیادی جامعه با احیای غرور ملی لکه دار شدهً مردم چین پیوندی تنگاتنگ داشته است. • ملتی که بانی تمدن هزاران ساله بوده، بعد از جنگ تریاک به کشوری نیمه مستعمره ـ نیمه فئودال بدل شده است. • اما چگونه می تواند کشور غول آسای آسیایی، ضمن رسیدن به مدرنیته و سوسیالیسم، به تجزیهً خاک کشور و تحقیر ملی تحمیلی از سوی امپریالیسم پایان دهد؟ • و چگونه می تواند تحت شرایط دشوار «جنگ سرد» و علیرغم محاصرهً اقتصادی و تکنولوژیکی اعمال شده از سوی کشورهای پیشرفتهً سرمایه داری، این امردشوار را جامهً عمل پوشاند؟ • مائوتسه تونگ بر آن است، که این مساًله با بسیج مداوم تودهً مردم قابل حل است. • از این رو ست، که او نخست شعار «جهش بزرگ به پیش» و بعد «انقلاب فرهنگی» را مطرح می سازد. • و وقتی با …

پارادوکس های «مدرنیزاسیون»

ایمانوئل والر اشتاین (متولد 1930) جامعه شناس آمریکائی نماینده ماکرو تئوری ماکروتئوری جنبه های سیاسی ـ اقتصادی، تاریخی و قیاسی را در مد نظر دارد. ماکروتئوری رقیب تئوری مدرنیزاسیون است. دکتر ورنر سپمن برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری (پارادوکس عبارت است از ادعا و یا حکم ـ به ظاهر ـ باطل و بی معنا، که پس از تجزیه و تحلیل دقیقتر بر حقیقت غول آسائی دلالت می کند. مترجم) مشخصه مناسبات زندگی و مناسبات کاری در سرمایه داری مخاطره آمیز عبارت است از حرص به پیشروی بی وقفه و بی حد و حصر! از انسان ها پیوسته راندمان کاری تازه ای درخواست می شود. اگر چه روند بازتولید اقتصادی ـ اجتماعی در پیشرفت روز افزون خود، کار کمی و کیفی را بطور سیری ناپذیری می بلعد، ولی تأثیر اجتماعی ـ فرهنگی قابل مقایسه ای بجا نمی گذارد. چون بخش بزرگی از انرژی فکری و منابع اقتصادی به یافتن موضع و مقام برتری برای مؤسسات منفرد مورد نظر در جبهه رقابت صرف می شود. فراورده های جدید همواره تندتر و پرشتابتر به بازار آورده می …

جنبش کارگری ایران: وضعیت کلی و گرایش های رایج 5

جمعی از فعالین کارگری(جافک) دور جدیدی از بحث و جدل بر سر خصوصیات و نقش جنبش کارگری ایران در میان عناصر و گروه هایی که چپ و سوسیالیست خوانده می شوند، آغاز شده است. در این جدل، عملکرد کمیته های گوناگون و نیز تشکل های مستقل سندیکایی زیر ذره بین قرار گرفته است. اگر چند سال پیش، گروه ها و یا عناصر چپ اختلاف نظرهای شان با نحوه عمل تشکل های موجود و سیاست رهبران شان را مسکوت می گذاشتند و دهان را فقط برای تحسین و ستایش از آن ها باز می کردند، حالا شمشیر انتقاد را بیرحمانه بالای سر می چرخانند. چه عواملی باعث این تغییر رویه شده است؟ چه روحیه و انگیزه ای پشت جدل های امروز قرار دارد؟ مهم تر اینکه، مبارزه نظری و سیاسی کنونی باید چه سمت و سویی اتخاذ کند و به چه پرسش هایی پاسخ بگوید تا گرهی از کار باز کند و در خدمت به پیشروی و تکامل جنبش طبقه کارگر قرار بگیرد؟ آنچه پیش رو دارید نخستین بخش از مجموعه ای است که به شکل …

در نقد «ژنتیک باوریِ فرهنگی» با ارجاع به مقاله «وارونگی» در وبلاگ «هفت سنگ»

امین حصوری مقدمه: مدتی است که در رسانه ها و نشریات اینترنتی و به خصوص در برخی وبلاگ ها با بحث هایی مواجه می شویم که با رویکرد نظری کمابیش مشابه سعی در تبیین مسائل و پیچیدگی های جامعه ما دارند. هسته مشترک این رویکردها بر برجسته کردن و تعمیم برخی مولفه های رفتاری یا فرهنگی جامعه ایران استوار است و به دنبال آن انبوهی از تعمیم ها برای تبیین روند تاریخی حوزه فرهنگی ایران یا دلایل ناکامی های اجتماعی و سیاسی جامعه ایران در حرکت به سوی مدرنیته و دموکراسی عرضه می شود. اگر چه سطح انتزاع تئوریک و دامنه اندیشه فلسفی و یا پشتوانه ی دانش اجتماعی در این نوشته ها بسیار متفاوت است و هر یک از آنها معمولا بر اساس تکیه بر یکی از رفتارها یا شاخص های فرهنگی -رفتاری بسط می یابند، اما زمینه ها و خصلت های زیادی آنها را در یک مجموعه واحد جای می دهد. از جمله ی این زمینه ها، تقارن زمانی رواج این گونه ایده ها با شرایط فرهنگی مسلطی است که بر نفی کارایی نظریه های …

رابطه میان فکر و وجود

اسلاوی ژیژک مترجم : صالح نجفي در سال 2003، دو ماجرای نظرگیر در رسانه‌ها گزارش شدند: یك مورخ هنر اسپانیایی از نخستین مورد به كارگیری هنر مدرن به‌عنوان شكل حساب‌شده‌ای از شكنجه پرده برداشت: كاندینسكی و كلی، و همچنین بونوئل و دالی، منبع الهام پشت پرده مجموعه‌ای از سلول‌های سری و مركزهای شكنجه بناشده در بارسلونا در 1938 بودند، معماری بناها كار معماری فرانسوی به نام آلفونس لورنچیچ (یك نام خانوادگی اسلوونیایی!) بود كه شكلی از شكنجه «روان فن‌شناختی» (psychotechnic) ابداع كرد: او «سلول‌های رنگی» كذایی‌اش را به قصد كمك به مبارزه با نیروهای فرانكو آفرید. سلول‌ها با الهام از فكرِ انتزاع هندسی و سوررئالیسم ساخته شدند و نیز با بهره‌گیری از نظریه‌های هنری آوانگارد درباره خواص روان‌شناختی رنگ‌ها، تخت‌خواب‌ها با زاویه 20 درجه تعبیه شده بودند، جوری كه خوابیدن روی آنها تقریبا محال بود، كفِ سلول‌های 6 در 3 فوتی [حدود 180 در 90 سانتی] پوشیده بود از آجرها و دیگر بلوك‌های هندسی تا زندانیان نتوانند به‌ جلو و عقب راه بروند. تنها گزینه‌ای كه برای‌شان می‌ماند چشم دوختن به دیوارها بود كه تاب‌دار …

نقد مارکسیستی دربارۀ تئوری روانکاوی – خصوصیت مضاعف تاریخ فردی ۸

خصوصیت مضاعف تاریخ فردی گاهنامۀ هنر و مبارزه بررسی شرایط مرتبط به درون سازی (1) در جهان باطنی، در واقع مسائل خاصی را در تمام زمینه های علوم انسانی مطرح می سازد که کلید آن را علم مارکسیسم در زمینۀ مناسبات اجتماعی در اختیار ما می گذارد. باید دانست که ماتریالیسم تاریخی چنین خصوصیت روانشناختی را نه تنها نفی نمی کند، بلکه برای آشکار ساختن ریشۀ مضاعف آن ابزار کار بسیار مؤثری را در اختیار ما می گذارد. 1) اگر چه رشد شخصیت انسان بر پایۀ مناسبات اجتماعی امکان پذیر می گردد، ولی به هیچ عنوان موضوعی روبنایی نیست. برای این که شخصیت انسان بتواند به چنین مناسباتی بستگی داشته باشد، در این صورت می بایستی وجود آن همانند دولت به چنین واقعیت بنیادی بستگی داشته باشد. به عنوان مثال وجود دولت بستگی به مناسبات اجتماعی دارد و در عین حال مرتبط است با مناسبات طبقاتی. به عبارت دیگر دولت از مناسبات طبقاتی منشأ می گیرد. در صورتی که شخصیت انسان از منشأ فرد طبیعی(2) بر می آید که به هیچ عنوان محصول تاریخی نبوده …

اهمیت سیاسی رزا لوگزامبورگ چه نیست؟ علیه یک جعل بزرگ تاریخی

علیه یک جعل بزرگ تاریخی پریسا نصرآبادی از طنزهای تاریخ، انطباق موضع استالین و پیروان او، و مواضع گرایش روشنی از چپ ضد حزب و آنتی لنین، درباره «رزا لوگزامبورگ و مشی مبارزاتی وی» است که مشخصا ملغمه ای از خطوط رفرمیستی را پیش می برند. دسته اول انتقادات خود را به مثابه اتهاماتی علیه لوگزامبورگ طرح کرده و چنین بیان می کنند که لوگزامبورگ «خودانگیخته گرا»بوده است و تنها در پی مبارزات خود به خودی کارگران روان می شد و نقش سازمان سوسیالیستی را در رهبری طبقه کارگر درنمی یافت. دسته دوم، شامل کسانی است که دقیقا اتهامات وارده از سوی دسته نخست را، نقطه قوّت و امتیاز رزا لوگزامبورگ تلقی می کنند، و صرفا از باب توجیه کردن حملات خود به بلشویسم و ردّ اهمیت سازمان سیاسی طبقه کارگر، برخی نقدهای رزالوگزامبورگ را بی توجه به پس زمینه طرح انتقادات وی و بی آن که اراده ای برای فهم حقانّیت نقدها و پاسخ های آن وجود داشته باشد، به بیرقی بدل کرده اند که لشکر سربازهای کاغذی علیه وضعیت موجود آن را برافراشته …

سرعت و اطلاعات: هشدار فضای سایبر

پل وی‌ری‌لیو ترجمه‌ی امین قضایی مجله شعر دو پدیده  توامان ، بی فاصلگی(immediacy) و آنیت (instantaneity)، بزودی مهمترین  مشکل مبرم  راهبردهای نظامی و سیاسی خواهد گشت .  زمان واقعی (Real time) از هم اینک هم بر فضای واقعی و هم بر کره خاکی مسلط گشته است .  برتری«  زمان واقعی »، و بی فاصلگی ،  بر فضا  وسطح، عملی است انجام شده و ارزش مطرح شدن را دارد ( طلیعه عصری جدید )  .‌امری که دقیقا در تبلیغات در  تمجید از تلفن های سلولی  ظاهر می شود : « سیاره زمین هرگز اینقدر کوچک نبوده است » . این لحظه ای است بسیار دراماتیک در رابطه ما با جهان و  نگاه ما بر جهان. سه  مانع فیزیک مفروض است : صدا ، حرارت ، نور . دو مانع اولی پیشتر از سر راه کنار رفته اند .  صدا با هواپیماهای مافوق صوت  شکسته شده است  و مانع حرارتی  با موشک هایی که از مدار زمین خارج شده و  انسان را بر روی کره ما نشاندند  نفوذپذیر گشته است .  اما مانع سومی ، یعنی  نور …

معرفی کتاب نفیر کویر نوشته اکرم پدرام‌نیا

معرفی کتاب خسرو صادقی بروجنی نفیر کویر نوشته اکرم پدرام‌نیا نشر قطره، 1389 320 صفحه، 6500 تومان کز نیستان تا مرا ببریده‌اند از نفیرم مرد و زن نالیده‌اند مولانا رمان «نفیر کویر» نوشته‌ی اکرم پدرام‌نیا که توسط نشر قطره به چاپ رسیده است حکایت‌گر درد و رنج و عشق و دلدادگی قالیبافان کویر است. «گلی» شخصیت اصلی رمان، فرزند مادری ایرانی و پدری افغانی است. گلابتون (مادر گلی) کارگر قالیباف است و پدر افغانی او که برای کار در جنوب آن‌ها را رها کرده کرده است، پس از مدتی به افغانستان می‌رود، مدتی اسیر طالبان می‌شود و سپس پس از بازگشت به ایران در کوره‌پزخانه‌ای در حوالی قم مشغول به کار می‌گردد. گلابتون به سفارش پدرش قصد دارد گلی را باسواد کند اما چون پدر گلی افغانی است به او شناسنامه نمی‌دهند و هیچ مدرسه‌ای حاضر نیست او را ثبت نام کند. پس از فوت گلابتون سرانجام زنی به نام «سروین» گلی را به خانه‌اش می‌برد تا هم از دختر کوچکش «نسیم» مواظبت کند و هم پیش او خواندن و نوشتن یاد بگیرد. نوید، خواهر …

فلسفه مارکس – ماتریالیسم دیالک تیک

اِتین بالیبار برگردان: ب. کیوان نگرش ماتریالیسم دیالک تیک فلسفه در دکترین رسمی حزب های کمونیست و هم چنین درنزد برخی ازمنتقدان اش، این اصطلاح را برگزیده است (بنگرید به هانری لوفور: ماتریالیسم دیالک تیک PUF چاپ نخست 1940). این اصطلاح را نه مارکس (که از «روش دیالک تیکی» اش صحبت کرد) و نه انگلس (که از اصطلاح «دیالک تیک ماتریالیستی» استفاده کرد) به کار نبرده است، بلکه به نظر می رسد، در 1887 ژوزف دیتسگن کارگر سوسیالیست طرف مکاتبه مارکس آن را ابداع کرده است. با این همه، این از انگلس است که طرح ریزی آن توسط لنین (ماتریالیسم و آمپیریوکریتیسیم 1908، در مجموعه کامل آثار، مسکو، پاریس، جلد 14) پیرامون سه موضوع راهنما از آن ناشی می شود: «وارونگی ماتریالیستی» دیالک تیک هگل، تاریخمندی اصل های منظم اخلاقی در مبارزه طبقه ها و همگرایی «قانون های تحول» در فیزیک (هلمولتز)، در بیولوژی (داروین) و در اقتصاد سیاسی (مارکس). از این رو، لنین بین مارکسیسم تاریخ باور (لابریولا) و مارکسیسم جبر باور نزدیک به «سوسیال داروینیسم» (کائوتسکی) موضع گیری می کند. پس از انقلاب …

سیر و سرگذشت دئیسم

مارتین فونتیوس (1934) دانشمند استه تیک آلمانی استاد دانشگاه د رئیس مرکزپژوهشی روشنگری اروپا متخصص آثار ولتر، روشنگری فرانسه و آلمان مؤلف دایرة المعارف «مفاهیم بنیادی استه تیک» پروفسور مارتین فونتیوس برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنکری • دئیسم یک جریان مذهبی ـ فلسفی در روشنگری انگلیس، فرانسه و آلمان بوده، که بمثابه پاسخی برای کشمکش های طبقاتی در قرن شانزدهم و هفدهم که زیر پرچم مذهب صورت می گرفت، ایده یک مذهب طبیعی و یا طبیعتمذهب مبتنی بر عقل و مبتنی بر جنبه های مثبت همه مذاهب را توسعه می دهد و ضمنا تعالیم مسیحیت و تاریخ آن را به تیغ انتقاد سیستماتیک می سپارد. • تنش درونی تفکر دئیستی از تضاد ناآگاهانه میان موضع حقوقی ـ طبیعی آغازین آن و نطفه های نگرش تاریخی آن نشأت می گیرد، که دئیسم به عنوان وظیفه ای برای توضیح رابطه تاریخی مذهب طبیعی و مسیحیت برای خود تعیین کرده بود. • تأثیر دئیسم در قرن هجدهم میلادی غول آسا بوده، اکثریت روشنگران، دئیست بوده اند. بخش اول نام دئیست • نام دئیست در قرن شانزدهم، احتمالا …

علل پیروزی ایالات متحده آمریکا در «جنگ جهانی سوم»

  دومه نیکو لوسوردو برگردان شین میم شین دایرالمعارف روشنگری 1999 1 تهاجم نظامی ـ دیپلوماتیک ایالات متحده آمریکا • آغاز و پایان «جنگ سرد» با دو اخطار نظامی، با دو تهدید نشانه گذاری شده است. • نه فقط تهدید به جنگ، بلکه تهدید به جنگ ضربتی و توتالیتر (سرتاسری) و نابودی: • نابودی اتمی هیروشیما و ناگازاکی بدستور ترومن. • برنامهً «جنگ ستارگان»، به ابتکار رونالد ریگان. • ولی نه فقط به این دلیل می توان دورهً 46 سالهً (1946 ـ 1991) را نوعی «جنگ جهانی سوم» با شاخص های خودویژه تلقی کرد. • فاتحان این جنگ توانستند، ابتکار عمل سیاسی ـ نظامی را از دست کمونیست ها بربایند: • 5 سال بعد از قطع رابطهً غرب با اتحاد جماهیر شوروی (سال 1953)، یوگوسلاوی ـ با امضای قراردادی با ترکیه و یونان (پیمان بالکان) ـ نقش عضو رابط ناتو در مواضع تدافعی غرب را بعهده می گیرد. • در سال های 70 با نزدیکی مجدد امریکا ـ چین، اتحادی بر ضد شوروی قوام می گیرد. • عکس العمل شوروی، عبارت است از روی آوری …

خودانگیختگی، استراتژی و سیاست

نوشته ­ی: کریس هارمن ح. ریاحی نشر بیدار گهگاه نماد رویدادها اهمیتی فراتر از مجموعه نیروهائی دارد که در آن شرکت داشته اند. به عنوان نمونه می­توان اعتراضاتی را که بیرون از همایش سازمان تجارت جهانی در سی نوامبر 1999 در سیاتل انجام گرفت از این دست به شمار آورد. اعتراضات در مقایسه با موارد قبلی خود خیلی گسترده نبود. شاید در اوج خود، سی هزار نفر را در بر می­گرفت. اما این اعتراضات اشاره به امری فوق­العاده مهم داشت. دقیقا ده سال قبل از آن، فروریزی دیوار برلن را به نشانه­ی پایان سوسیالیسم معرفی کرده بودند و چنین به نظر می­رسید که سرمایه­داری بر هستی بقیه­ی بشریت در جهان کنترلی چالش­ناپذیری پیدا کرده است. سیاتل آغاز برآمد چالش جدیدی بود. رسانه­های سرمایه­داری در سراسر جهان به ناگاه گزارش دادند که هزاران نفر آگاهانه یکی از گردهمائی­های بین­المللی را برهم زده­اند و با افرادی مصاحبه­ی تلویزیونی کردند که «جهانی شدن رسته­ای» را در کلیت خود رد می­کردند. در هر کارخانه، معدن، اداره یا دبستان در جهان، اقلیتی از کسانی که آن تصاویر را تماشا می­کردند …