نظری

خصوصیت و اشکال سازمانی کار حزب

از ششمین قطعنامۀ پراگ کنفرانس حزب کارگری سوسیال دمکرات روسیه

خصوصیت و اشکال سازمانی کار حزب

با پذیرفتن این مطلب که تجربۀ سه سال گذشته بدون شک ماده‌های اصلی قطعنامه دربارۀ مشکلات سازمان را که کنفرانس دسامبر (1908) آنرا تصویب کرد تأیید می کند، و با فرض اینکه جهش جدید جنبش طبقۀ کارگر رشد بیشتر اشکال سازمانی کار حزبی را در مسیری که در آنجا ذکر شده است ممکن می سازد، یعنی، با تشکیل هسته‌های غیرقانونی سوسیال دمکراتیک که تا حد ممکن همراه با شبکه‌های وسیعی از انجمنهای قانونی کارگران است.

کنفرانس معتقد است که :

1- برای سازمانهای غیرقانونی حزبی ضروری است که بطور فعال در رهبری مبارزۀ اقتصادی شرکت کنند (اعتصابات، کمیته‌های اعتصاب و غیره)، و همکاری بین هسته‌های غیرقانونی حزب را در این زمینه با اتحادیه‌های کارگری تضمین نمایند. بخصوص با هسته‌های سوسیال دمکراتیک در اتحادیه‌های کارگری، و همچنین با رهبران مختلف جنبش اتحادیه‌های کارگری.

2- مطلوب است که هسته‌های سوسیال دمکراتیکی که در اتحادیه‌هایی بر مبنای صنعتی سازمان یافته‌اند، هر گاه که شرایط محل اجازه دهد، در رابطه با شعبه‌های حزب که بر مبنای ناحیه‌ای سازمان یافته‌اند عمل کنند.

3- نشان دادن حداکثر ابتکار در سازمان دادن کار سوسیال دمکراتها و کار در انجمنهای قانونی موجود ضروری است. اتحادیه‌ها، قرائت خانه‌ها، کتابخانه‌ها، انواع مختلف انجمنهای تفریح و سرگرمی کارگران، توزیع نشریه‌های اتحادیه‌های کارگری و راهنمایی نشریات اتحادیه‌های کارگری با افکار مارکسیسم، بکار بردن نطقهای اعضای سوسیال دمکرات در دوما، تعلیم کارگران به عنوان سخنرانان قانونی، ایجاد کمیته‌های کارگری و کمیته‌های سایر رأی دهندگان برای هر ناحیه، هر خیابان و غیره (در رابطه با انتخابات دومای چهارم)، و سازمان دادن فعالیتهای سوسیال دمکراتها در رابطه با انتخابات مقامات شهرداری و غیره.

4- ضروری است که کوشش ویژه‌ای بکار برده شود تا هسته‌های غیرقانونی حزب تقویت شوند و تعداد آنها افزایش یابند، و اشکال تازۀ سازمانی برای آنها بیابند که دارای حداکثر امکان انعطاف پذیری می باشند، و سازمانهای عمدۀ غیرقانونی حزب را در شهر تأسیس و تقویت کنند و اشکالی از سازمانهای توده‌ای غیرقانونی به منزلۀ مراوده‌ها، میتینگهای حزبی کارخانه و غیره را گسترش داد.

5- مطلوب است که محفلهای مطالعه جزو کارهای عملی روزانه قرار داده شود. پخش ادبیات غیرقانونی سوسیال دمکراتیک و ادبیات مارکسیستی قانونی و امثال آن.

6- ضروری است که در نظر داشته باشیم که تهییج سیستماتیک از طریق ادبیات سوسیال دمکراتیک و بخصوص پخش منظم روزنامه‌های غیرقانونی حزب، که به فاصله‌های منظم و مرتب منتشر می شوند، می تواند دارای اهمیت فوق العاده‌ای برای برقراری ارتباطهای سازمانی، هم بین هسته‌های غیرقانونی و هم بین هسته‌های سوسیال دمکراتیک و هم در بین انجمنهای قانونی و موجود کارگران باشد.

طرز برخورد حزب با لایحه برای بیمۀ دولتی کارگران

1- سهمی که کارگران مزدبگیر از ثروتی که تولید می کنند، به صورت مزد دریافت می دارند، چنان بی اهمیت است که به سختی کفاف تهیۀ ضروری ترین مایحتاج آنها را می دهد، بنابراین کارگران از هر نوع فرصت پس انداز کردن بخشی از آنچه که کسب می کنند، محروم هستند. در صورتی که قادر به کار نباشند، به دلایل مختلف حادثه، مریضی، پیری یا ناقصی دائمی و همچنین در صورت بیکاری، که با شیوۀ تولید سرمایه داری بطور جدائی ناپذیری وابسته است، کارگران مجبور به تأمین مخارج خود هستند. بنابراین بیمۀ کارگران در تمام موارد ذکر شده، اصلاحی است که کل رشد سرمایه داری آنرا لازم می دارد.

2- بهترین شکل بیمۀ کارگران بیمۀ دولتی است برمبنای اصول زیر الف) این بیمه در تمام مواردی که کارگران قادر به کار کردن نیستند (حادثه، مریضی، پیری، ناقصی دائمی و پیش بینی های اضافی برای زنان کارگر در دوره‌های بارداری و زایمان، مزایایی برای بیوه‌ها و یتیمان در صورت مرگ نان آور) یا در صورت درآمد کم، به علت بیکاری؛ ب) بیمه باید شامل تمام مزدبگیران و خانواده‌های آنان بشود؛ ج) تمام افراد بیمه شده باید حق بیمه‌ای برابر با درآمد کامل خود دریافت کنند و تمام مخارج بیمه باید از طرف صاحبان کار و دولت پرداخت شود؛ د) همۀ اشکال بیمه باید به وسیلۀ سازمانهای بیمۀ متحدالشکل از نوع ناحیه‌ای تسلیم شود و بر مبنای اصول اداری تمام و کمال این امور به وسیلۀ خود اشخاص بیمه شده استوار باشد.

3- لایحۀ حکومت که به وسیلۀ دومای دولتی تصویب شد، در تضاد اساسی با تمام این نیازهای بنیادی یک طرح بیمۀ معقول است، زیرا الف) این لایحه تنها دو مورد را بیمه می کند: تصادف و بیماری؛ ب) فقط شامل بخش کوچکی می شود (بر طبق لیبرال ترین محاسبات یک ششم) کارگران روسی، چونکه این لایحه تمام نواحی (سیبری، و به روایت حکومت همچنین قزاقستان) و دسته‌ای از کارگران که مخصوصاً محتاج بیمه هستند (کارگران کشاورزی، کارهای ساختمانی، راه آهن، پست و تلگراف و شاگردان مغازه‌ها و غیره) را دربر نمی گیرد؛ ج) این لایحه حق بیمه‌ای گدامنشانه در نظر گرفته است (حداکثر خسارتی که می پردازد در صورت ناقص شدن کامل در نتیجۀ حادثۀ ضمن کار دو سوم درآمد و از آن هم بیشتر بر مبنای کمترین سطح درآمد واقعی حساب شده است) و در ضمن کارگران را مجبور به پرداخت قسمت اعظم مخارج بیمه می کند – زیرا طرح چنان است که کارگران را وادار به تأمین نه تنها هزینۀ بیماری می کند بلکه باید هزینۀ بیمۀ اتفاقات «کم اهمیت» را که تعدادشان بیشتر است نیز بپردازند. این رویۀ جدید در مقایسه با قانونی کنونی که بر طبق آن خسارت برای صدمات، کاملا به وسیلۀ صاحبان کار پرداخت می شود حتی بدتر نیز هست؛ د) این لایحه مؤسسات بیمه را از هر گونه استقلال محروم می کند و آنها را تحت نظارت مشترک کارمندان دولت (کارمندان دادگاهها و «شورای رسیدگی به امور بیمه») ژاندارمری، پلیس (که علاوه بر اعمال نظارت کلی، به آنها حقوق نظارت بر فعالیتهای عملی سازمانهای بیمه و اعمال نفوذ در برگزیدن کارمندان آنها و غیره داده شده است)، و کارفرما (انجمنهای بیمۀ حوادث ضمن کار تحت تسلط انحصاری کارفرما است، انجمنهای به نفع بیماران به وسیلۀ کارخانه‌ها اداره می شود. قانون انجمن نفوذ صاحبان کار را تضمین می کند و غیره).

4- این قانون که حاکم بر حیاتی ترین منافع کارگران است، تنها قانون ممکن در این دورۀ ارتجاع لجام گسیخته است، این دورۀ تفوق ضدانقلاب، و نتیجۀ سالها مذاکره و موافقت بین حکومت و نمایندگان سرمایه است. اصلاح در امر بیمه که واقعاً در تطابق با منافع کارگران باشد تنها پس از سرنگون کردن نهایی تزاریسم و حصول شرایط ضروری برای مبارزۀ طبقاتی آزاد کارگران صورت پذیر است.

با در نظر گرفتن آنچه که در پیش گفته شد، کنفرانس مقرر می دارد که:

1- این وظیفۀ مبرم سازمانهای غیرقانونی حزب و رفقای فعال در سازمانهای موجود قانونی (اتحادیه‌های کارگری، کلوبها، انجمنهای تعاونی و غیره) است که گسترده ترین تهییج را علیه لایحۀ بیمۀ دوما، که بر منافع تمام کارگران روسیه به عنوان یک طبقه تأثیر می کند، رشد دهند، زیرا که این لایحه صریحاً به منافع آنها تجاوز می کند.

2- کنفرانس لازم می داند تأکید کند که تمام تبلیغات سوسیال دمکراتیک دربارۀ لایحۀ بیمه باید در رابطه با وضع طبقاتی طبقۀ کارگر در جامعۀ جدید سرمایه داری ارائه شود، و باید توهمات بورژوائی را که به وسیلۀ اصلاح طلبان اجتماعی شایع می شود مورد انتقاد قرار دهند، این تهییج باید، بطور کلی، در ارتباط با وظایف بنیادی سوسیالیستی ما باشد یا از طرف دیگر لازمست که در امر تهییج، رابطۀ بین خصوصیت «اصلاحی» دوما و وضع سیاسی جاری و بطور کلی رابطۀ آن با وظایف انقلاب دمکراتیک و شعارهای ما نشان داده شود.

3- کنفرانس بر کار گروه سوسیال دمکرات در دوما علیه لایحه کاملا صحه می گذارد و توجه رفقا را به مطالب وسیع و پر ارزش به وسیلۀ بحث دوما دربارۀ این مسئله، جلب کرده، و طرز برخورد طبقات مختلف را نسبت به اصلاحات کارگری نشان می دهد، کنفرانس بخصوص این حقیقت را تأکید می کند که بحث بطور برجسته‌ای آرزوهای نمایندگان اکتبریست سرمایۀ عقب مانده را که آشکارا دشمن کارگران اند و طرز برخورد حزب دمکرات هوادار قانون اساسی را نمایان ساخت که در پشت ماسک نطقهای متظاهرانۀ نمایندگان آن، به وسیلۀ عبارات اصلاح اجتماعی دربارۀ «آرامش اجتماعی» مخفی است. در واقع کادتها در دوما علیه فعالیت مستقل طبقۀ کارگر رأی دادند و بطور خصومت آمیز با پیشنهادهای اصلاحی و اصولی گروه سوسیال دمکراتها در دوما مبارزه کردند.

4- کنفرانس بسیار صمیمانه به کارگران علیه کوششهایی که جهت محدود کردن یا قلب کامل مبارزۀ سوسیال دمکراتیک و محدود کردن این مبارزه با آنچه که قانوناً در دورۀ حاضر تسلط ضدانقلاب نوید بخش می آید هشدار می دهد، از طرف دیگر کنفرانس تأکید می کند که لبۀ تیز این تهییج باید بر توضیح این نکته برای توده‌های کارگر قرار گیرد که هیچ بهبود واقعی در شرایط کارگران ممکن نیست مگر آنکه موج انقلابی دیگری برپا شود، و هر کس که در پی تحصیل یک اصلاح اصیل کارگری است باید در درجۀ اول برای یک انقلاب پیروزمند جدید بجنگد.

5- اگر که لایحۀ جدید دوما علیرغم اعتراض کارگران دارای آگاهی طبقاتی به صورت قانون درآید، کنفرانس، رفقا را به استفاده از اشکال جدید سازمانی که (انجمنهای کارگران بیمار را) به وجود می آیند برای تبلیغ فعال عقاید سوسیال دمکراتیک در این هسته‌های سازمانی به انجام رساند و از این طریق قانون جدید را به عوض اینکه به اندیشۀ وسیله‌ای برای نهادن غل و زنجیر جدیدی بر کارگران کنند، تبدیل به وسیله‌ای برای رشد آگاهی طبقاتی کارگران، و تقویت سازمان آن و گستردن مبارزۀ آن برای آزادی سیاسی کامل برای سوسیالیسم نماید.

نوشته شده در ژانویۀ 1912

چاپ در فوریۀ 1912

در جزوۀ کنفرانس سراسری حزب سوسیال دمکرات کارگری روسیه

کلیات آثار لنین، جلد 17

**************

کمونیستهای انقلابی

http://www.k-en.com

info@k-en.co