ماه: ژوئن 2009

از انتخاب تا شورش

مجید افسر انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری در ایران در شرایطی به پایان رسید که موجی از نا آرامی ها و شورش های پراکنده را در تهران موجب گردید. نظام جمهوری اسلامی دو ماه قبل در برابر یک حقیقت تلخ قرار گرفت، عدم استقبال قابل پیش بینی از «انتخابات» دهمین دوره ریاست جمهوری اسلامی . برنامه ریزی گسترده برای «داغ کردن تنور» انتخابات در ایران به مهمترین وظیفه ی تبلیغاتی هیئت حاکمه مبدل گردید.

آمریکای لاتینی که رو یا روئی را به جان می خرد

يا مرگ يا انقلاب ! مبارزه براي سرنگون کردن ديکتاتوري چهل ساله در نيکاراگوئه وحشتناک بود. جنگي بي مهابا در سرزمين درياچه هاي بنفش و فوران شادي مردمي که در ١٩ ژوئيه ١٩٧٩، مسلحانه راي داده بودند، ومو چاچوها جبهه ساندينيست آزاديبخش ملي( اف اس ال ان) که ژنرال آناستازيو سوموزا را از پناهگاهش بيرون کشيدند.

انهدام سرمایه اجتماعی و آغاز پایان تجربه سی ساله ما

آنچه درایران اتفاق افتاد، نمی دانم کمدی است یا تراژدی- البته آن چه که درخیابان ها اتفاق می افتد همین خصلت دوگانه را دارد. یعنی هم افتخارآفرین است و هم رسواکننده. حق دارید اگرگمان کنید که ازپشت کوه قاف آمده ام ولی هر چه می کنم « منطق» این کار « جمهوری» اسلامی را نمی فهمم. البته باید می نوشتم خلافت اسلامی، چرا که اکنون چیزی جز این نیست. و این نه آغازی نوین که درسالهای اولیه قرن بیست و یکم، به واقع آغاز پایان آن است.

شیخ فضل الله نوری : ایده پرداز استبداد آسیائی در ایران

احمدسیف یكی از ضعف های مخالفین « جمهوری » اسلامی ایران، به گمان من، این است كه معمولا كم می خوانند و از آن بدتر بسی كم تر در باره تاریخ و به خصوص تاریخ اندیشه سیاسی در جامعه خویش می اندیشند. اگرچه شمار زیادی از ما هم چنان حامل رگه های پررنگی از نگرش و اندیشه مذهبی هستیم ولی در میان خود ما زیاد نیستند كسانی كه به واقع بدانند كه رهبران اسلامی، به ویژه روحانیت شیعه، در چه عوالمی سیر می كرده اند و احتمالا

بحران توسعه و توسعه بحران: سیستم اقتصادی – اجتماعی نولیبرالی خطری جدی برای حیات بشریت!

پژوهش ب. کیوان پیش درآمد از جهانی شدن چه می فهمیم؟ چنانکه پیداست این مفهوم شایست و ناشایست در زبان ها جاری است و در برخورد نخست ارتبا ط های تنگاتنگی را منعکس می کند که به موهبت انقلاب انفورماتیک و دستگاه های  پیچیدة ارتباط های دور در سراسر سیاره بین انسان ها برقرار شده است. جهانی شدن در این مفهوم جنبه صوری ارتباط ها رانشان می دهد و آنچه در ژرفای این روند می گذرد ،دور از دسترس توجه همگان است و تنها قشر  بسیار

درستایش انقلاب ها

نوشته Serge HALIMI دويست سال پس از ١٧٨٩، کالبد انقلاب فرانسه همچنان گرم است. هرچند فرانسواميتران به هنگام بزرگداشت دويست سالگي آن از مارگارت تاچر و ژورف موبوتو خواسته بود که از به خاک سپرده شدن آن اطمينان حاصل کنند. بدين ترتيب سالگرد آن با سقوط ديوار برلن و اعلام «پايان تاريخ» توسط فرانسيس فوکوياما همراه شد، که به معني ابدی شدن استيلاي ليبرال و بسته شدن پرانتز انقلابي بود. اما بحران سرمايه داري از نو حقانيت اليگارشي هاي در قدرت را در هم مي شکند. برحسب علاقه مندي ها ، هوا براي بعضي سبک تر و براي گروهي ديگر سنگين تر شده است. روزنامه راست گراي فيگارو با اشاره به « اين روشنفکران و هنرمنداني که مردم را به شورش مي خوانند» با تاسف مي نويسد:« بنظر مي آيد که فرانسوا فوره(François Furet) اشتباه کرده و انقلاب فرانسه هنوز پايان نيافته است» (١).

انتخاب لنین

اسلاوي ژيژک – نخستين چيزي كه نظر خواننده‌ي امروزي را به خود جلب مي‌كند اين است كه متون 1917 لنين هنوز تا چه اندازه كاملا خواندني‌اند: نيازي به يادداشت‌هاي تشريحي پر طول و تفصيل نيست – حتي اگر در اين متون به اسامي‌اي بر‌خوريم كه براي‌مان غريبه باشند، فورا دستگيرمان مي‌شود قضيه از چه قرار است. اين متون حتي به‌رغم فاصله‌اي كه امروزه با ما دارند، آشكارا خطوط كلي نبردي را كه در آن شركت داشته‌اند، عيان مي‌سازند. لنين تماما بر پارادوكس وضعيت واقف است: در بهار 1917، پس از آن‌ كه انقلاب اكتبرْ رژيم تزارستي را سرنگون ساخت، روسيه دموكراتيك‌ترين كشور در سراسر اروپا بود، برخوردار از ميزان بي سابقه‌اي از بسيج توده‌اي، آزادي سازماندهي و آزادي مطبوعات – با اين حال اين آزاديْ وضعيت را غير شفاف، و سراپا مبهم و دو پهلو كرده بود. اگر رشته‌اي مشترك از ميان تمامي متوني كه لنين بين دو انقلاب ( فوريه و اكتبر) نوشته، عبور كرده باشد، اين رشته چيزي نيست مگر پافشاري او بر شكافي كه طرح صوري و صريحِ مبارزه‌ي سياسي بين كثرت …

دختران جوان حامی میرحسین موسوی بخوانند

در تمام سالهای پس از انقلاب 57 و به خصوص در دهه ی شصت در زندانهای جمهوری اسلامی دختران بین 14 تا 28 سال وجود داشتند که محکوم به محاربه و عناد با نظام مقدس جمهوری اسلامی بودند. این دختران نیز باید همچون ده ها هزار زندانی سیاسی مخالف جمهوری اسلامی در طول آن دوران دهشتناک اعدام می شدند اما از نظر روحانیون و نیروهای در قدرت نظام مشکلی جدی در سر راه قتل عام آنان وجود داشت! طبق احادیثی نقل شده از پیامبر اسلام و امامان شیعه دختران باکره در صورت کشته

یادداشتهایی پیرامون نقد مارکس بر هگل

نویسنده: فریدا آفاری اگرچه بحثهای مارکسیستی و اگزیستانسیالیستی پیرامون دستنوشته های اقتصادی و فلسفی 1844 مارکس اکثرا به مقوله ی بیگانگی اختصاص یافته اند، مارکس در «نقد دیالکتیک هگل»، آخرین مقاله ی خود در این دستنوشته ها، مقوله ی » فراروی» aufhebung یا transcendence در فلسفه هگل را به عنوان مهمترین و تعیین کننده ترین مفهوم فلسفه هگل خاطر نشان کرده و مورد بحث قرار میدهد.

جهانی کردن، واپسین مرحله‌ی امپریالیسم؟

احمد سیف اقتصاد جهان به كجا می‌رود؟ جهانی‌كردن به‌واقع به چه معناست؟ و در این «اقتصاد جهانی‌كرده» وضعیت جوامع پیرامونی كه به غلط «جهان سوم» خوانده می شوند چه می‌شود؟ مگر درست نیست كه با فروپاشی «سوسیالیسم» در شوروی سابق و كشورهای اقمارش در اروپای شرقی، « تاریخ با پیروزی دموكراسی لیبرالی» به پایان رسیده است؟

نفت و تحولات توسعه‌ای

علی دینی درباره‌ی تاثير نفت بر تحولات توسعه‌اي كشور فرضيه‌هاي مختلفي مطرح است. اقتصاد رانتي و استبداد نقتي، اقتصاد نفتي و توسعه‌ی وابسته (استعماري يا نواستعماري)، و اقتصاد نفتي و بيماري هلندي از جمله معروف‌ترين فرضيه‌هايي است كه با ديدي انتقادي نسبت به نفت در متون اقتصادي و اقتصاد سياسي توسعه مطرح شده‌اند. فرضيه‌ی اول بر اين باور است كه درآمدهاي نفتي اين امكان را به دولت‌ها مي‌دهد تا بدون اتكا به طبقه‌ی اجتماعي خاصي، روابط و مناسبات اجتماعي و سياسي را نه بر مبناي قيدوبندهاي تحميلي از سوي ساخت اجتماعي بلكه بر مبناي الگوي حامي‌پروري موردنظر خود تنظيم كنند. در همين چارچوب استدلال مي‌شود كه دولت به علت عدم نياز به درآمدهاي مالياتي، به صورت نهادي فرا قانوني و فرا طبقاتي با كاركرد استبدادي در حوزه‌ی سياست و مداخله گرايانه (بزرگ و فربه) در حوزه‌ی اقتصاد قد علم مي كند.

مقدمه بر جزوۀ یادداشتهای سرپرست قسمت پلیس، لوپوخین

آنطور که آقای لوپوخین در یادداشتهای خود بیان می کند، به نظر می رسد از یک چیز خوب مقداری بیش از اندازه می تواند وجود داشته باشد. چیز خوب از نظر پلیس مقررات «موقت» امنیتی است که از سال 1881 تاکنون یکی از پایدارترین قوانین بنیانی امپراتوری روسیه بوده است. پلیس از هر نوع حقوق و قدرتی برخوردار است تا به اصطلاح «تودۀ مردم را در حمایت خود نگاهدارد» و این عبارتی است که در یادداشت مذکور آمده، یادداشتی که هر چه توجه بیشتری صرف آن گردد، شیوۀ ابلهانۀ نگارش و چرخشهای بدترکیب اداری در سخنوری، بیشتر در آن آشکار و نمایان می شود. آری پلیس تحت این «مقررات» می زیسته، ولی ویژگیهای «خوب» شان، آنها را به لجن کشیده است. این یک جنبۀ موضوع است. جنبۀ دیگر آن این واقعیت است که اقدامات سرکوبگرانۀ اضطراری، که در بیست و پنج سال قبل احتمالا غیرعادی به نظر می آمد، از آن پس چنان عادی شده که مردم خود را با آن وفق داده‌اند، اگر بتوان اینطور گفت. اهمیت سرکوبگرانۀ این اقدامات اضطراری تضعیف شده است، …

نظری به بنیادهای خداناباوریِ کارل مارکس

حمید حمید 1 آیا زمانه ی عمل به کجدار و مریز در ارتباط با یکی از مهمات برجسته ی اندیشه ی مارکس یعنی که خداناباوریِ او به سر نیامده است؟ آیا توسل به «تقسیه» به قصد خوش آمد اما به راستی با نیت فریب در مورد اندیشه ی انقلابیِ بزرگی که تمامیِ قدر و بزرگی اش نقادیِ بی پروا از هر نیرنگ و نادرستی و کژی و کاستی در اندیشه ی بشری است، ستیزه جویی و تحریف جان کلام و آرمان او نیست.؟ مارکس یک خداناباور پی گیر و صدیق و انسان گرایی شفیق بود. می کوشم تا این معنی از حیات فکریِ او را توضیح دهم. کارل مارکس آموزش های دینی خود را در آموزش گاهی واقع در تری یر (TRIER) فرا گرفت اما تحول ذهنی او به سوی الحاد زمانی آغاز شد که به عضویت باشگاه دکترها در برلین درآمد؛ باشگاهی که به گروه هگلی های چپ تعلق داشت. مارکس در آن جا با برونو باوئر دوستی یافت و پس از آن بود که در ضمیمه ای برای پایان نامه ی دکتری اش …

آیا سیاست دوزخ می‌سازد و پارلمان بهشت؟

نقدی بر سخنرانی بابک احمدی در مؤسسۀ «‌معرفت و پژوهش‌» آرش ویسی – ارسلان ریحان‌زاده انتخابات در ایران برخلاف رویۀ جاری در کشورهای غربی واجد حداقلی از سیاست است. در نظام‌های مبتنی بر لیبرال دموکراسی به دلیل مستقل‌شدن نهاد دولت از عرصۀ اجتماع، انتخابات صرفاً رویه‌ای است که در آن

تئوریهای مارکسیستی پیرامون سرمایه داری دولتی

بخش اول: هیلفردینگ، بوخارین، دونایفسکایا نویسنده: فریدا آفاری بحران اقتصادی 2008 به گفته اکثر اقتصاد دانان، بدترین رکود اقتصادی پس از «رکود بزرگ » سالهای 1930 قلمداد میشود. پیامدهای آن، این سئوال را مطرح کرده که آیا نظام سرمایه داری پایدار است؟ اقتصاد دانان و سیاستمداران برجسته اذعان میکنند که دخالت هرچه بیشتر دولت در اقتصاد، پایداری این نظام را تضمین خوهد کرد و بحران های اقتصادی را کاهش خواهد داد. (1)

پی‌آمدهای جهانی‌سازی بر اقتصاد جهانی

احمد سیف یکی از پی‌آمدهای اصلی جهانی‌کردن تحرک بیش‌تر سرمایه است و از نتایج بیشتر شدن تحرك سرمایه، بالارفتن نرخ واقعی بهره است. در اقتصادهای سرمایه‌سالاری، بالارفتن نرخ واقعی بهره ـ اگرچه به نفع سرمایه‌ی مالی است ولی ـ به زیان بخش‌های واقعی اقتصاد عمل می‌كند و امكانات و منابع را به جای سرمایه‌گذاری برای افزودن بر قابلیت‌ها و توان تولیدی به‌سوی معاملات قماری در بازار سهام و اوراق بهادار سوق می‌دهد. همراه با شكوفایی بیش‌تر این معاملات، اقتصاد رشدی بادكنكی پیدا می‌كند كه اگر چه برای افراد و موسساتی پول‌ساز است، ولی بر كل اقتصاد تاثیرات مخرب می‌گذارد و درنهایت به صورت سقوط بازار سهام (‌برای نمونه در 1989و 1987و یا 1994 در ژاپن و بحران بزرگ مالی اخیر در سرتاسر جهان) و یا بحران پولی (برای نمونه، در 1992 در اروپا) متجلی می‌شود.