ماه: آوریل 2009

داغ کردن تنور انتخابات در ایران

مجید افسر در آستانه انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری اسلامی ایران ظاهرا اختلاف نظر ها و راه کار های متفاوت طرفین درگیر در این انتخابات به شکلی بسیار شفاف و عمیق در برابرهم قرارگرفته‌اند. رسانه های دولتی و یا در کنترل دولت اسلامی و روزنامه های وفادار به نظام جمهوری اسلامی ایران مملو از مطالب و نوشته های جهت دار و طرف دار این و یا آن جناح درگیر در انتخابات است. ظاهرا در تقسیمات سیاسی جمهوری اسلامی به دو گرایش اصولگرا و اصلاح طلب همه ی دست اندر کاران امور نظام توافق دارند و کاندیداها ی رسیدن به مقام ریاست جمهوری نیز خود را آشکارا منتسب به این دو جناح می دانند.

عدم تصویب لایحه "هدفمند کردن یارانه‌‏ها " و نتایج آن

مجید افسر در آغاز سال 1388 خورشیدی به رسم و سنت هرساله خامنه ای ولی فقیه رژیم اسلامی حاکم بر ایران با توجه به مشکلات عدیده اقتصادی و عدم موفقیت کامل کارگردانان این رژیم در همه ی عرصه های اقتصادی، سال جدید را سال تجدید نظر در الگوی مصرف خواند. مورد خطاب حاکم جمهوری مافیائی اسلامی طبعا نه روحانیون فربه و آقازاده های غوطه‌ور درناز و نعمت شان بلکه تجدید نظر در الگوی مصرف برای اکثریت مردم ایران، کارگران و زحمت‌کشان ـ هم آنانی که برای تامین کمترین خواسته های‌شان در مضیقه به‌سر می برند و واژه مصرف بی رویه برای آنان مفهومی کاملا غریبه است ـ می باشد. همین چند هفته ی پیش مجلس ارگان قانون گذاری همین رژیم مانع تصویب لایحه ی معروف » هدفمند کردن يارانه‌‏ها» یارانه ها شد. علت واقعی عدم تصویب این لایحه در مجلسی که اکثریت غریب به اتفاق اعضای آن از حامیان و پشتیبانان دارودسته «اصولگرا» می باشند و از آن‌جا به‌طور غیر مستقیم از مدافعان دولت مافیائی نیز محسوب می گردند، وحشت از انفجار داخلی و به …

نقدی بر نوتاریخیگری (با اشاره به آرای عباس میلانی)

فروغ اسدپور مارکس در پيوند با شرايط تاريخی آلمان و وضع اسفناک دانشمندان و پژوهش گران علم اقتصاد در آن کشور و در نتيجه وارد کردن علم اقتصاد هم چون کالايی ساخته و پرداخته شده از انگلستان و ناتوانی دانشمندان آلمانی در کاربست اين علم بر شرايط «بومی» خود ميگويد: «بيان نظری آنچه در واقعيت زندگی خارجی ميگذشت در دست آنان [به] مجموعه ای از عقايد متحجر [تبديل] شد که معنای آن را به مقتضيات دنيای خرده بورژوايی اطراف خود تفسير و بالنتيجه تحريف ميکردند»#1. قصد من از بيان جمله فوق، شبيه سازی بين شرايط ذهنی آن روزگار دانشمندان آلمانی و «همتايان» ايرانی آن ها است؛ به اين معنا که متدولوژی رشد يافته در کشورهای ديگر در دست «دانشمندان» ايرانی تبديل به چيزی عاميانه و متحجر می شود که با کاربرد آن در شرايط سياسی اجتماعی کشور خود٬ آن را تحريف می کنند. عباس ميلانی در مصاحبه ای که تحت عنوان «روزگار سپری شده روشنفکران چپ» با روزنامه ی توقيف شده هم ميهن 2 انجام داده٬ به موضوع هاى متعددی به طور نامنظم و غير …

پی‌آمدهای تاچریسم

احمد سیف گفتن آنچه بر اقتصاد بریتانیا پس از دوران تاچر رفت اگرچه مفید ولی کافی نیست. باید به این پرسش پرداخت که چرا این چنین شده است؟ گذشته از تناقضات ساختاری نظام سرمایه‌سالاری، به‌ویژه سرمایه‌سالاری رهاشده از نظارت دولت، من برآنم که با تمام ادعاها، تاچریسم از تناقضات درونی بسیار آشکار آزاد نبود. و این تناقضات موجب تشدید تناقضات ساختاری سرمایه‌سالاری در بریتانیا شد و نتجه این‌که پس از ۱۸ سال «انقلاب» در عرصه‌ی اندیشه‌ی اقتصادی، اقتصاد بریتانیا در دو مورد از پنج مورد در مرتبه‌ی آخرین و در سه مورد دیگر نیز، در شمار بی‌ثبات‌ترین اقتصادهای سرمایه‌سالاریست. بد نیست برای روشن شدن این نکته، به شماری از این تناقضات اشاره کنم: کنترل‌زدایی مالی و راهبرد ضدتورمی پول‌باورانه با یکدیگر جمع‌شدنی نیستند. وقتی که از «تولیدکنندگان» پول هرگونه کنترلی برداشته می‌شود، نمی‌توان به‌طور موثری عرضه‌ی پول را در اقتصاد کنترل کرد. بی‌سبب نبود که در سال‌های اول روی‌کارآمدن تاچر، دولت هرساله اهداف پولی (برای مثال، مقدار مطلوب رشد سالانه‌ی نقدینگی در اقتصاد) را اعلام می‌کرد ولی در هیچ یک از آن سال‌ها به اهداف …

نقد اقتصاد سیاسیِ ماکس وبر در «اخلاق پروتستانی و روح سرمایه‌داری»

خسرو صادقی بروجنی کتاب «اخلاق پروتستانی وروح سرمايه‌داري»، بی‌شک مهم‌ترین اثر وبر در حوزه‌ی جامعه شناسی و اقتصاد سیاسی است و به رغم انتقاداتی که به آن شده همچنان یکی از بزرگ‌ترین کتاب‌ها در زمینه‌ی اندیشه‌ی اجتماعی عصر ماست. خلاقیت جسورانه‌ی وبر در صورت‌بندی فرضیه‌ی اصلی و دقت و پرسشگری او در رجوع به ماخذ بی‌نظیر است.

انتخابات: ناچیزی سیاست یا مازاد قدرت

مراد فرهادپور 1. داستان اصلاحات «آیا باید در انتخابات شركت كرد و به محمد خاتمی رأی داد؟» این ظاهراً مهم‌ترین پرسش متعلق به آن وضعیتی است كه «سیاست امروز ایران» نام دارد. چنین پرسشی منطقاً دو پاسخ بیشتر ندارد. لیكن میان آری و نه صدها و هزارها اما و اگر در كار است. با این حال، برای كسی كه درگیر حقیقت وضعیت است و نه «فهم پیچیدگی و ابهام» آن، مسأله اصلی نه خود پرسش و پاسخ بلكه موضع و جایگاه طرح و ارائه آن‌هاست و از قضا این جایگاه‌ها هم در اساس دو تا بیشتر نیستند:

بازگشتی به کمونیسم؟

ترجمه: رحمان بوذری گزارشی از کنفرانسی با حضور اسلاوی ژیژک، آلن بدیو، آنتونیو نگری، مایکل هارت، تری ایگلتون، ژاک رانسیر، آلبرتو توسکانو، پیتر هالوارد، ژان‌لوک نانسی، جیانی واتیمو، الساندرو روسو، و جودیت بالسو اشاره: بحران اقتصادی اخیر، در همه جای جهان دامن‌گستر شده است. روز‌به‌روز تحلیل‌های بیشتری درباره راه‌های فرار از این بحران در روزنامه‌ها و مجلات و سایت‌ها به چشم می‌خورد. در این میان اغلب روشنفکران نیز دست به کار شدند و از همان روزهای اول آغاز بحران، تحلیل خود را از ریشه‌ها و عوامل شکل‌گیری رکودی چنین فراگیر ارائه دادند. اخیراً نیز کنفرانسی با عنوان «در باب ایدة کمونیسم» در موسسه‌ای که ژیژک و همفکران او در آن تدریس می‌کنند برگزار شد که به بررسی موضوع «بازگشت به کمونیسم» از منظرهای مختلف اختصاص داشت. در این کنفرانس سه‌روزه افرادی همچون اسلاوی ژیژک، آلن بدیو، آنتونیو نگری، مایکل هارت، تری ایگلتون، ژاک رانسیر، آلبرتو توسکانو، پیتر هالوارد، ژان‌لوک نانسی، جیانی واتیمو، الساندرو روسو، و جودیت بالسو در موسسه علوم انسانی بیرک‌بک واقع در لندن (‌Birkbeck Institute for the Humanities) از 13 تا 15 مارس …

توتم و تابو

بازگشت به حمایت از اقتصاد ملی (پروتکسیونیسم) و خشم و خروش معارضان آن نويسنده  Jacques SAPIR ژاک ساپير : مدير مطالعات در مدرسه مطالعات عاليه علوم اجتماعي برگردان: منوچهر مرزبانيان انبوه کمکها به صنایع خودروسازی، افزایش عوارض گمرکی … چاره جوئی برای بحران اقتصادی، باردیگر موضوع حمایت [دولت] از اقتصاد ملی را پیش کشیده است. البته هواداران مبادله آزاد از تک و تا نیافتادهاند. اما به نظر بسیاری از منتقدان آنها، برقراری سهمیه و بالابردن تعرفههای گمرکی برای کالاهای کشورهای نوخاسته (مشخصا چین و همسایگان وی) همچون بهترین ابزار حمایت از بازار داخلی کشورهای اروپائی و بالا بردن دستمزدها به نظر میآید. دامنه و ژرفای بحران [کنونی] باز بحث و گفتگو در حمایت از اقتصاد ملی را بهراه انداخته است. چنانچه میزان، تندی و خشونت هواداران مبادله آزاد باشد که مقدس شمرده میشود، میتوان دریافت که بحث و گفتگوی پیش رو تا چه اندازه حساس است. با ارائه واقعیتها به گونهای که حقیقت را یا از روی نادانی و یا سؤ نیت دگرگونه جلوه میدهد، حمایت از اقتصاد ملی همچون یک تابو به چشم میآید. …

چگونه نژاد گرایی جرقه بحران مالی را شعله ور کرد

پايان نئوليبراليزم وآخرين فريب كاري هاي بوش نويسنده : Joe Sims  –  برگردان: نوید شادی با فروپاشی چندین بانک وشرکت های بیمه، تقارن ورشکستگی اتوموبیل سازان دیترویت،  سقوط   50 درصدی در بازار بورس جهانی وتقریبا توقف کامل بازار اعتبارات، عصر اقتصادی نئوليبراليزم  به پایان خود رسیده است. به نظر می رسد کتمان حقیقت نخواهد بود اگر گفته شود که سرمایه داری وارد مرحله جدیدی از بحران  سیستمی وساختاري دنباله داري شده است.

عقلانیت بنا بر هدف و عقلانیت بنا بر ارزش در «دفترهای زندان» (یادداشت های مقدماتی برای یک پژوهش نقدی)

از: ژاك تكسيه ب. کیوان (محمد تقی برومند) يكي از ويژگي هاي متمایز ماركسيسم گرامشي اين است كه او آشكارا آن را به مثابه تئوري عقلانيت نشان مي دهد. وضعيت ماركسيسمماركس و انگلس اين گونه نيست كه فقط به كاربرد ساده و بي پيراية واژگان