نظری

جنبش اعتصابی و دستمزدها

هر کس می داند که جنبش اعتصابی مشهور کارگران روسیه در سال 1905، نه تنها از جنبه سیاسی بلکه همچنین از جنبه اقتصادی موفقیتهای بزرگی را به دست آورد. اطلاعات داده شده از گزارشات بازرسان کارخانه(1) اکنون ما را قادر می سازد تا ایده کاملا دقیقی از عظمت این موفقیتها به دست دهیم.

بر طبق آن اطلاعات، درآمد متوسط یک کارگر کارخانه عبارت بود از:

در سال 1901     201 روبل                     در سال 1906     231 روبل

در سال 1902     202 روبل                     در سال 1907     241 روبل

در سال 1903     208 روبل                     در سال 1908     242 روبل

در سال 1904     213 روبل                     در سال 1909     236 روبل

در سال 1905     205 روبل                     در سال 1910     242 روبل

میانگین پنج سال 206 روبل                       میانگین پنج سال 238 روبل

این ارقام نشان می دهند که سال 1905 یک نقطه عطف بوده است. زیرا بعد از سال 1905 بود که دستمزدها بطور ناگهانی از 205 روبل به 231 روبل در سال یعنی به میزان 26 روبل یا بیشتر از 10 درصد، افزایش یافت.

در خصوص سال 1905 که در مقایسه با سال 1904، کاهش 8 روبل در دستمزدها را نشان می دهد، نکات زیر باید در نظر گرفته شوند: اولا، سال 1905 سال رکود اقتصادی بود یعنی یک تنزل ناگهانی در صنعت، ثانیاً بر طبق اطلاعات وزارت بازرگانی، کارگران بخاطر عدم پرداخت دستمزدهایشان در زمان اعتصاب 17.500.000 روبل، یا بطور متوسط برای هر کارگر بیش از 10 روبل را از دست دادند.

بدین ترتیب می توانیم فرض کنیم که دستمزدهای واقعی در سال 1905، 215 روبل در سال بوده است ولی از این 215 روبل هر کارگر 10 روبل را به جنبش اعتصابی کمک نموده، جنبشی که در سال 1905 با پایداری و وسعت قابل ملاحظه و وسیعی، که در هیچ جای دیگر جهان سابقه نداشت، مشخص می شود.

در نتیجه اکنون که ما این ارقام را برای یک دهه کامل، 10-1901، مورد بررسی قرار می دهیم می توانیم آشکارا یک اختلاف برجسته را بین دوره قبل از انقلاب و بعد از انقلاب، در دستمزدها ملاحظه کنیم.

تا سال 1905 دستمزدهای کارگران کارخانه های روسیه بطور متوسط 206 روبل بود. پس از سال 1905 آنها بطور متوسط 238 روبل دریافت می کردند یعنی 32 روبل بیشتر در سال – افزایشی حدود 15.5 درصد.

در عرض یک سال، دستمزدها چنان پرشی صعودی داشتند که تمام تلاشهای بعدی سرمایه داران (که به یاد آوریم، تمام دستاوردهای سال 1905 را یکی پس از دیگری باز پس گرفتند) قادر نبودند که کارگران را به استاندارد پائین زندگی قبلی برگردانند. سال 1905 استاندارد زندگی کارگران را تا درجه‌ای ارتقاء داد که به طریق معمولی در عرض چندین دهه به دست می آمد.

در اعتصابات سال 1905، بر طبق آمار رسمی، کارگران بخاطر عدم پرداخت دستمزدهایشان در طول اعتصابات 17.500.000 روبل را از دست دادند. بر اساس همین منبع، کاهش بازده سرمایه داران در 1905، 127.300.000 روبل بود.

به هر حال برای کارگران افزایش دستمزدها بعد از سال 1905، بطور متوسط برای هر کارگر 23 روبل در 5 سال (1906-1910) منفعت دربر داشت؛ یعنی در مجموع 57.600.000 روبل در سال یا 286 میلیون روبل در پنج سال با توجه به تعداد کارگران که 1.800.000 نفر می باشند.

پراودا – شماره 86 – 9 اوت 1912

لنین – مجموعه آثار – جلد 18 – صفحه 258

توضیحات

1- منظور «خلاصه ای از گزارشات بازرسان کارخانه در سال 1910» سن پترزبورگ 1911 است.